I SA/Gd 729/25

I SA/Gd 729/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-12-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Kraus
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Czystość i porządek
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1469
art. 4 ust. 1-2a, art. 6ka ust. 1-3
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Marek Kraus Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej M. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 15 lipca 2025 r. nr SKO.463.2.2025 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za listopad 2024 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję nr 82/2024 Prezydenta Miasta Słupska z dnia 23 grudnia 2024 r., nr GKiOŚ.RGOK.7030.198.2024.AW 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na rzecz strony skarżącej kwotę 4.369 (cztery tysiące trzysta sześćdziesiąt dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 22 listopada 2024 r. podmiot odbierający odpady z terenu Miasta S. poinformował Prezydenta Miasta Słupska o stwierdzonych w dniach 7 i 12 listopada 2024r. nieprawidłowościach w segregacji odpadów odbieranych z nieruchomości położonej w S. przy ul. [...]. Do zawiadomienia załączono dokumentację fotograficzną wskazującą na obecności w pojemnikach na odpady zmieszane odpadów metalowych, papierowych, szklanych, biodegradowalnych oraz tworzyw sztucznych.
Decyzją z dnia 23 grudnia 2024r. Prezydent Miasta Słupska określił Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w S. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc grudzień 2023r., w którym niedopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów na poziomie 25.048,00zł.
W uzasadnieniu wskazano, że w dniach dokonywania odbioru odpadów (7 i 12 listopada 2024r.) oraz kontroli przeprowadzonych przez pracowników organu (28 listopada 2024r.) odpady nie były segregowane w sposób prawidłowy (odpady różnych frakcji w pojemnikach na odpady zmieszane). Wysokość opłaty podwyższonej ustalono zgodnie z treścią uchwały Rady Miejskiej w Słupsku Nr XLIX/717/2022 z dnia 28 września 2022r.
Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku decyzją z 15 lipca 2025 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnianiu wskazano, że materialnoprawną podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowią przepisy art. 6c, 6h oraz art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1469), przywoływanej dalej w skrócie jako u.c.p.g. oraz uchwały Nr XXIX/468/2021 Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 31 marca 2021r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Słupska oraz uchwały Nr XLIX/717/2022 Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 28 września 2022r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty. Wymagania w zakresie zbierania odpadów zawarte są w uchwale Nr XXlX/468/2021 Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 31 marca 2021r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Słupska (obowiązująca w dacie stwierdzenia nieprawidłowości), a także w rozporządzeniu z dnia 29 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (Dz.U. z 2019 r. poz. 2028 ze zm.). Dowody zebrane w niniejszej sprawie potwierdzają, że na przedmiotowej nieruchomości nie segregowano odpadów zgodnie z wyżej opisanymi zasadami. Dowodami w sprawie są zawiadomienie podmiotu odbierającego odpady oraz zdjęcia wykonane w dniach stwierdzenia nieprawidłowości, a także potwierdzające ten fakt ustalenia kontroli pracowników organu. Strona jako władający nieruchomością ponosi odpowiedzialność za wytwarzane na tej nieruchomości odpady oraz za sposób ich selektywnego zagospodarowania. Nie można podzielić również argumentu dotyczącego braku możliwości uznania incydentalnego, jednostkowego naruszenia zasad segregacji za wystarczające do nałożenia podwyższonej opłaty. Wykładnia art. 6ka u.p.c.g. o prowadzi do wniosku, że wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów (por.. wyrok WSA w Krakowie z 20 września 2021r. sygn.. akt I SA/Kr 808/21, wyrok NSA z 18 października 2018r.sygn. akt II FSK 984/18). Odnosząc się do kwestii braku powiadomienia o stwierdzonym naruszeniu zasad segregacji odpadów to zostało one skierowane do strony i doręczone w dniu 2 grudnia 2024 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wspólnota Mieszkaniowa [...] w S. zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122 w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dowolną ocenę materiału dowodowego, skutkującą błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania jest równoznaczne z powiadomieniem właściciela o nieprawidłowym gromadzeniu odpadów przez odbiorcę odpadów, podczas gdy z prawidłowej oceny materiału dowodowego wynika, że odbiorca odpadów nie dopełnił ustawowego obowiązku polegającego na powiadomieniu właściciela o gromadzeniu odpadów w sposób selektywny, a w szczególności organ nie przeprowadził żadnych ustaleń w zakresie stwierdzenia czy podmiot dokonujący odbioru odpadów komunalnych zawiadomił odwołującą jako właściciela nieruchomości o braku selektywnego zbierania odpadów komunalnych na nieruchomości będącej własnością skarżącej;
2. art. 6ka ust. 1 oraz art. 6ka ust. 2 i 3 u.c.p.g. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że organ pierwszej instancji był uprawniony do wszczęcia postępowania i wydania decyzji, podczas gdy brak powiadomienia skarżącej o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych stanowi brak spełnienia się przesłanek ustawowych wynikających z przedmiotowej ustawy;
3. naruszenie przepisów prawa materialnego a nadto przepisów postępowania, tj. odpowiednio art. 6ka ust. 1 i 2 i art. 60 § 1 u.c.p.g. oraz art. 6q u.c.p.g. w zw. z art. 122 O.p., art. 187 O.p., art. 191 O.p poprzez dowolne uznanie, że niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, które nastąpiło w dniach: 7 listopada i 12 listopada 2024 r skutkuje koniecznością podwyższenia opłaty za wywóz nieczystości oraz określeniem jej wysokości według stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w sytuacji gdy ww. sytuacje uznać należy za incydentalne, a przez to nieprowadzące do wymierzenia podwyższonej opłaty, co przesądza, że jeżeli w niniejszej sprawie organ tylko 7 listopada i 12 listopada 2024r. miał stwierdzić nieselektywną zbiórkę odpadów, przy uwzględnieniu faktu wystąpienia uchybienia w okresie tzw. weekendu listopadowego to uchybienie obowiązkowi selektywnej zbiórki odpadów miało charakter incydentalny i nie może skutkować nałożeniem podwyższonej opłaty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem.
Wydana przez Radę Miejską w Słupsku na podstawie art. 4 ust. 1, ust. 2 i ust. 2a pkt 5 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 1496 ze zm.) uchwała nr XXIX/468/21 z dnia 31 marca 2021 roku w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Słupska (Dz.Urz. Woj. Pomorskiego z 29 kwietnia 2021 r., poz. 1573 ze zm., dalej uchwała) określa w § 25 warunki uznania, że odpady komunalne są zbierane w sposób selektywny. Określone frakcje odpadów komunalnych zbieranych w sposób selektywny są gromadzone prawidłowo, jeżeli odpowiadają kategoriom substancji wskazanych w § 25 ust. 1 pkt 1 lit. a-d uchwały i nie wykazują cech wskazanych w pkt. 2 lit. a i b. Selekcja odpadów nie przebiega według prostego schematu wyznaczonego kryterium surowcowym. Warunkiem prawidłowej segregacji jest wykluczenie umieszczania we wskazanych frakcjach odpadów zbieranych selektywnie odpadów zanieczyszczonych innymi substancjami lub zmieszanych z innymi frakcjami odpadów. Poddanie kontroli worka lub pojemnika zawierających odpady zbierane selektywnie stanowi proces oceny prowadzony według podstawowego kryterium surowcowego. Nie jest wykluczone uznanie zbiórki selektywnej za wadliwą z uwagi na zanieczyszczenie lub zmieszanie papieru, metali, tworzyw sztucznych, odpadów opakowaniowych wielomateriałowych, szkła, bioodpadów.
W konstrukcji wskazanego przepisu uchwały można dostrzec zasadę segregacji według kategorii surowcowych jedynie odpadów, które nie są zanieczyszczone i nie są zmieszane z innymi frakcjami odpadów. Zgodnie z tą zasadą w pojemnikach zawierających odpady inne niż należące do wymaganych frakcji mogą znajdować się odpady z surowców podlegających selekcji, jeżeli nie spełniają wymagań § 25 ust. 1 pkt 2 uchwały.
Ocena prawidłowości wykonywania zbiórki selektywnej podczas kontroli pojemników zawierających odpady inne niż w pojemnikach na papier, metale, tworzywa sztuczne, szkoło, bioodpady wymagają szczególnej staranności w zakresie nie tylko ustalenia surowca, ale również zabrudzenia lub zmieszania. Odpady zbierane nieselektywnie są poddawane dalszym procesom produkcyjnym umożliwiającym wtórna selekcję. Zgodnie z § 25 ust. 3 uchwały podmiot dokonujący oceny prawidłowości zbiórki selektywnej sprawdza, czy w pojemnikach lub workach na niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne nie znajdują się odpady komunalne podlegające odrębnej zbiórce. Ocena jest dokonywana w sposób uznaniowy, a stwierdzenie uchybienia są dokonywane, w szczególności poprzez wykonywanie fotografii umożliwiającej stwierdzenie, na której nieruchomości doszło do niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych (§ 25 ust. 4 uchwały).
W powołanym przepisie obowiązek udokumentowania zaistnienia zdarzenia odniesiono literalnie do terenu nieruchomości. W ocenie Sądu powyższy przepis nie zmienia ogólnych zasad dowodowych. Na organie ciąży obowiązek zbierania dowodów dotyczących wszystkich istotnych okoliczności sprawy w sposób umożliwiający kontrole procesu subsumpcji. Na organie ciąży obowiązek przedstawienia dowodów, że w pojemniku na odpady zmieszane zostały umieszczone czyste i nie zmieszane z innymi frakcjami odpady wymienione w § 25 ust. 1 pkt 1 lit. a-d uchwały.
Przedstawiona w niniejszej sprawie dokumentacja fotograficzna obejmująca zarówno miejsce, w którym są pojemniki, jak również zawartość pojemników nie została oceniona prawidłowo. W szczególności zebrany materiał dowodowy nie umożliwia ustalenia, czy widoczne szkło i tworzywa sztuczne nie miały cech wykluczających umieszczenie w pojemnikach na zbierane selektywne frakcje odpadów komunalnych. Rzeczą organu jest uzasadnienie stanowiska prawnego wywiedzionego z właściwie ocenionego materiału dowodowego. Organ skoncentrował ocenę na miejscu gromadzenia odpadów, lakonicznie odnosząc się do dokumentacji w zakresie stwierdzonych uchybień selekcji. Nie jest sporne, że w pojemnikach na odpady zmieszane znajdowały się opakowania z tworzyw sztucznych, butelki typu PET, szkło, opakowania wielomateriałowe, papier, tekstylia i bioodpady, nie odniesiono się jednak do ich ewentualnego zanieczyszczenia lub zmieszania.
Zarówno katalog wymieniony w § 25 ust. 1 lit. a-c, jak i bioodpady mogą być zanieczyszczone innymi substancjami, (w szczególności nie podlegają zbiórce selektywnej bioodpady zanieczyszczone przez zwierzęta). Zebrana dokumentacji nie umożliwia oceny stopnia czystości zakwestionowanych odpadów.
Przyjęty sposób regulacji obowiązku selekcji daje podstawę do stwierdzenia, że odpady podlegają zbiórce zmieszanej, chyba że należą do kategorii § 25 ust. 1 pkt 1 lit. a-d uchwały: nie są zanieczyszczone lub nie są zmieszane z innymi frakcjami odpadów.
Ponownie rozpoznając sprawę organ zasady dokona oceny prawidłowości selekcji odpadów.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. 2024,935 ze zm., dalej p.p.s.a. ).uchylił decyzje organów obu instancji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a..