I SA/Gd 93/25

I SA/Gd 93/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-04-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień /przewodniczący/
Irena Wesołowska /sprawozdawca/
Małgorzata Gorzeń
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 64c par. 9 pkt 1, art. 64 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 23 kwietnia 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 18 grudnia 2024 r. nr 2201-IEE.7192.2.335.2024.2.AK w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 18 grudnia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IAS), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 17, art. 18, art. 64 § 1, 6 i 10, art. 64c § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz.1427 ze zm., dalej: u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia W.N. (dalej: Skarżący) na postanowienie Dyrektora Oddziału Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku (dalej: Dyrektor ZUS) z 18 października 2024 r. w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych, powstałych w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 13 stycznia 2016 r. nr [...] w kwocie 78,80 zł utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego:
Dyrektor ZUS będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącego m.in. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 13 stycznia 2016 roku.
W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Dyrektor ZUS - zgodnie z dyspozycją art. 80 § 1 u.p.e.a. - w oparciu o ww. tytuł wykonawczy przesłał do P. S.A. zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego nr [...] z 13 stycznia 2016 roku. W odpowiedzi na zawiadomienie pismem z 1 marca 2016 roku Bank poinformował, że prowadzony rachunek bankowy został zamknięty.
Odpis w/w zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...] doręczono Skarżącemu 29 stycznia 2016 roku.
Następnie zawiadomieniem nr [...] z 15 maja 2023 roku, Dyrektor ZUS - zgodnie z dyspozycją art. 72 § 1 u.p.e.a. - w oparciu o ww. tytuł wykonawczy dokonał zajęcia wynagrodzenia Skarżącego za pracę w B. Sp. z o.o. Zawiadomienie doręczono Skarżącemu 29 maja 2023 roku oraz pracodawcy 19 czerwca 2023 roku. W odpowiedzi na zawiadomienie pracodawca poinformował o zbiegu egzekucji administracyjnych do zajętego wynagrodzenia za pracę z Naczelnikiem Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni.
W związku ze zbiegiem egzekucji do wynagrodzenia za pracę Dyrektor ZUS przekazał Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku adnotację nr [...] z 28 lipca 2023 roku, celem łącznego prowadzenia egzekucji oraz pismem nr [...] z 28 lipca 2023 roku zawiadomił Skarżącego o przekazaniu sprawy innemu organowi egzekucyjnemu.
Pismem z 2 października 2024 roku Skarżący złożył wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych dotyczących tytułu wykonawczego nr [...].
Postanowieniem z dnia 18 października 2024 r. Dyrektor ZUS określił koszty postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].
W zażaleniu z 21 maja 2024 r. Skarżący wskazał, że w jego ocenie organ powinien wydać jedno postanowienie o należnych kosztach egzekucyjnych całego zakończonego postepowania egzekucyjnego w odniesieniu do całości zaległości podatkowej. Nie ma uzasadnienia dla odrębnego określania tych kosztów do postępowań prowadzonych w oparciu o odrębne tytuły wykonawcze. Zakwestionował także prawidłowość ponownego prowadzenia egzekucji.
Dyrektor IAS rozpoznając złożone zażalenie stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo określił wysokość kosztów egzekucyjnych w łącznej wysokości 78,80 zł na które złożyły się:
- opłata manipulacyjna w wysokości -10,43 zł, związana z doręczeniem Skarżącemu 29 stycznia 2016 roku odpisu tytułu wykonawczego nr [...], naliczona zgodnie z art. 64 § 6 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 20 lutego 2021 roku - tj. 1% egzekwowanych należności nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego, przy czym wyliczenie to nie narusza art. 7 § 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw.
- opłata za czynność zajęcia wynagrodzenia za pracę w wysokości 68,36 zł, powstała w wyniku zajęcia wynagrodzenia Skarżącego za pracę w B. Sp. z o.o., naliczona zgodnie z art. 64 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 20 lutego 2021 r.
- tj. 4 % kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 2 zł 50 gr, przy czym wyliczenie to nie narusza art. 7 § 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego przedawnienia należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi Dyrektor IAS wyjaśnił, że wykracza on poza zakres postępowania w sprawie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych i w konsekwencji nie może być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Dyrektora ZUS.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ administracji publicznej ma obowiązek z urzędu wziąć pod uwagę przy rozpoznawaniu sprawy z zakresu egzekucji administracyjnej, kwestię możliwego przedawnienia składek/zobowiązań, jakie są dochodzone przez organ egzekucyjny.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sprawa może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Spór pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego dotyczy kwestii zgodności z prawem postanowienia w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych.
Istota niniejszej sprawy koncentruje się zatem na kwestii prawidłowości postępowania organu w zakresie przepisów regulujących naliczenie kosztów postępowania egzekucyjnego, zakresu tego naliczenia oraz wysokości kosztów.
Sąd podzielił pogląd Dyrektora IAS wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, że w rozważanej sprawie zastosowanie znajdują przepisy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 lutego 2021 r., bowiem postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte 13 stycznia 2016 r. (tj. w dniu wystawienia tytułów wykonawczych przez Dyrektora ZUS), a niezakończone przed 20 lutego 2021 r. (tj. przed wejściem w życie ustawy zmieniającej) zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej. Przepis ten stanowi, że w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z uwzględnieniem ust. 2-4 oraz art. 7-11.
Stosownie do art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego.
Zgodnie z art. 64 § 1 pkt 3 u.p.e.a. organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty w następującej wysokości, z zastrzeżeniem art. 64d: za zajęcie wynagrodzenia za pracę - 4% egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 2 zł 50 gr. Według art. 64 § 6 u.p.e.a. organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności pieniężnych objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr. W podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie przypadające w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie (art. 64 § 10 u.p.e.a.).
Zgodnie z art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek zobowiązanego złożony w terminie 30 dni od dnia:
a) wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, a w przypadku wyegzekwowania w całości obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne,
b) zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych,
c) w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne.
Zobowiązany wniósł o wydanie postanowienia określającego wysokość kosztów egzekucyjnych powstałych w toku prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].
Skutkiem powyższego organ pierwszej instancji wydał postanowienie o określeniu łącznej wysokości kosztów egzekucyjnych, w treści którego określił rodzaje opłat składających się na te koszty (opłata manipulacyjna za wszczęcie postępowania egzekucyjnego oraz opłata za dokonanie zajęcia wynagrodzenia za pracę) oraz ich wysokość i podstawę wyliczenia.
W ocenie Sądu, należy podzielić stanowisko Dyrektora IAS, że organ egzekucyjny prawidłowo określił Skarżącemu wysokość kosztów egzekucyjnych na podstawie ww. tytułów wykonawczych, wskutek czego Dyrektor IAS zasadnie utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Przytoczona przez organ odwoławczy podstawa prawna zaskarżonego postanowienia, została w sposób prawidłowy zastosowania do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
Odnosząc się natomiast do podnoszonych przez Skarżącego zarzutów, wskazać należy, że niniejsza sprawa dotyczy wyłącznie prawidłowości postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Poza granicami tej sprawy leżą kwestie związane z jej zasadnością, niedopuszczalnością egzekucji, niedopuszczalnością zastosowanego środka egzekucyjnego czy przedawnieniem należności objętych ww. tytułami wykonawczymi. W tym bowiem zakresie zobowiązanemu przysługują odrębne środki prawne, jak zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego (art. 33 u.p.e.a.). Na etapie natomiast rozstrzygania o kosztach egzekucyjnych nie dokonuje się badania dopuszczalności prowadzonej egzekucji. Organ odwoławczy nie naruszył zatem prawa pomijając te kwestie w wydanym przez siebie postanowieniu, prawidłowo uznając, że leżą one poza granicami sprawy.
Powtórzyć należy, że Sąd w niniejszej sprawie nie ma możliwości dokonania badania prawidłowości całego postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Skarżącego, zgodnie bowiem z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Granice sprawy wyznacza zaskarżony przez stronę akt (w tym przypadku postanowienie organu egzekucyjnego wydane w przedmiocie kosztów egzekucyjnych).
Mając na uwadze powyższe za bezzasadne należy również uznać zarzuty skargi w kwestii naruszenia przepisów k.p.a., czy u.p.e.a.
Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wydanie kwestionowanych postanowień poprzedzone zostało dokładnym wyjaśnieniem okoliczności istotnych dla sprawy (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.), co znalazło odzwierciedlenie w sporządzonych uzasadnieniach tychże postanowień. Do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego zostały zastosowane właściwe przepisy prawa materialnego, których rozumienie organy przedstawiły w wydanych rozstrzygnięciach. W ocenie Sądu organy działały zatem w niniejszej sprawie w oparciu o przepisy prawa.
Reasumując, Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia, czy poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, z obrotu prawnego.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.