I SA/Gd 703/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej w sprawie podatku od darowizny wkładu mieszkaniowego, uznając naruszenie przepisów procesowych przez organy podatkowe.
Sprawa dotyczyła podatku od darowizny wkładu mieszkaniowego, gdzie skarżąca zarzuciła organom podatkowym nieuwzględnienie zwolnienia podatkowego i błędy proceduralne. Organy podatkowe uznały, że przedmiotem darowizny była wierzytelność, a nie pieniądze, i utrzymały w mocy decyzję o ustaleniu podatku. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie przepisów procesowych w zakresie oceny materiału dowodowego i pominięcie kluczowej umowy darowizny środków pieniężnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę D. M. na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku od darowizny wkładu mieszkaniowego. Organy podatkowe ustaliły solidarny obowiązek w podatku od spadków i darowizn, uznając, że przedmiotem darowizny była wierzytelność wkładu mieszkaniowego o wartości 48.483,82 zł. Skarżąca zarzuciła błędy proceduralne, w tym brak uwzględnienia zwolnienia podatkowego wynikającego z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz naruszenie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, argumentując, że nie ustanowiono ulgi dla darowizny wierzytelności wkładu mieszkaniowego. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając naruszenie przepisów prawa procesowego. Sąd zwrócił uwagę na istnienie dwóch umów: darowizny środków pieniężnych z 10 kwietnia 2001 r. oraz cesji wierzytelności z 11 kwietnia 2001 r. Sąd uznał, że organy podatkowe powinny były wyjaśnić znaczenie obu umów i nie mogły pominąć umowy darowizny środków pieniężnych, która czyniła późniejszą cesję wierzytelności bezskuteczną w tym zakresie. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że organy podatkowe naruszyły przepisy procesowe, nie wyjaśniając prawidłowo charakteru darowizny i pomijając umowę darowizny środków pieniężnych, która mogła wykluczać późniejszą cesję wierzytelności.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na istnienie dwóch umów darowizny i cesji, kwestionując sposób ich oceny przez organy podatkowe. Podkreślono, że umowa darowizny środków pieniężnych z 10 kwietnia 2001 r. mogła czynić późniejszą umowę cesji wierzytelności z 11 kwietnia 2001 r. bezskuteczną w zakresie darowizny, co miało wpływ na możliwość zastosowania zwolnienia podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
u.p.s.d. art. 4 § 1 pkt 5
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Skarżąca wnioskowała o zastosowanie zwolnienia od podatku dla darowizny pieniędzy lub innych rzeczy, które powinno być odjęte od podstawy obliczenia podatku.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.c
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do określenia, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Pomocnicze
u.p.s.d. art. 4 § 1 pkt 6
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Skarżąca wskazała na możliwość zastosowania zwolnienia dotyczącego bezpłatnej cesji praw do rachunku oszczędnościowo-kredytowego w kasie mieszkaniowej.
o.p. art. 210 § § 4
Ustawa – Ordynacja podatkowa
Zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji braku wyjaśnienia w decyzji zastosowanych przepisów prawa materialnego.
Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 97 § § 1
Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Regulacja dotycząca przekazania spraw do rozpoznania wojewódzkim sądom administracyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów procesowych przez organy podatkowe w zakresie oceny materiału dowodowego. Pominięcie przez organy podatkowe umowy darowizny środków pieniężnych z dnia 10 kwietnia 2001 r. Niewyjaśnienie przez organy podatkowe znaczenia dwóch odrębnych umów (darowizny i cesji) zawartych między tymi samymi stronami w krótkich odstępach czasu.
Godne uwagi sformułowania
W ustalonym stanie faktycznym skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Z powyższym poglądem nie sposób się zgodzić. Wypada zwrócić uwagę i na tę okoliczność, że w przypadku uznania umowy darowizny z dnia 10 kwietnia 2001 r. za prawnie skuteczną, rodzice skarżącej nie mogli dokonać cesji wierzytelności wkładu mieszkaniowego na skarżącą jako córkę mocą umowy z dnia 11 kwietnia 2001 r., gdyż w tej dacie z mocy wcześniej zawartej w/w umowy darowizny z dnia 10 kwietnia 2001 r. wyzbyli się prawa do wkładu mieszkaniowego o wartości 48.483,82 zł.
Skład orzekający
Małgorzata Gorzeń
przewodniczący
Elżbieta Rischka
sprawozdawca
Małgorzata Tomaszewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podatku od spadków i darowizn, zwłaszcza w kontekście darowizny wkładów mieszkaniowych i oceny dowodów przez organy podatkowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z dwoma umowami (darowizny i cesji) oraz specyfiki wkładu mieszkaniowego w spółdzielni.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i ocena dowodów przez organy podatkowe, a także jak skomplikowane mogą być kwestie podatkowe związane z darowiznami majątku o specyficznej naturze, jak wkład mieszkaniowy.
“Darowizna wkładu mieszkaniowego: kluczowa różnica między pieniędzmi a wierzytelnością dla urzędu skarbowego.”
Dane finansowe
WPS: 48 483,82 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 703/03 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2006-01-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-06-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Elżbieta Rischka /sprawozdawca/ Małgorzata Gorzeń /przewodniczący/ Małgorzata Tomaszewska Symbol z opisem 6114 Podatek od spadków i darowizn Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędziowie NSA Elżbieta Rischka (spr.) NSA Małgorzata Tomaszewska Protokolant Beata Jarecka po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. M. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 12 maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku z tytułu darowizny 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 45,30 (czterdzieści pięć 30/100) złotych; 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Uzasadnienie I SA/Gd 703/03 U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2003 r. Urząd Skarbowy wszczął wobec D.M. oraz małżonków M. i K. M. postępowanie w sprawie ustalenia podatku od darowizny wierzytelności wkładu mieszkaniowego zgromadzonego w Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w S., dokonanej przez w/w małżonków na rzecz D. M.. W toku postępowania darowizna udokumentowana została dwiema umowami, tj. umową z dnia 10 kwietnia 2001 r., której przedmiotem była nieokreślona kwota pieniędzy stanowiąca wkład mieszkaniowy, oraz umową z dnia 11 kwietnia 2001 r. cesji wierzytelności wkładu mieszkaniowego w kwocie 48.483,82 zł, zgromadzonego w Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w S.. W konsekwencji obdarowana – D. M.– złożyła w Urzędzie Skarbowym w dniu 31 stycznia 2003 r. zeznanie podatkowe o nabyciu w drodze darowizny od swoich rodziców pieniędzy stanowiących wkład mieszkaniowy o wartości 48.483,82 zł. W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego wydana została przez Urząd Skarbowy decyzja z dnia 17 lutego 2003 r. nr [...] ustalająca dla stron dokonanej darowizny solidarny obowiązek w podatku od spadków i darowizn w kwocie 1.132,20 zł. W odwołaniu od tej decyzji D. M. zarzuciła organowi pierwszej instancji zawyżenie kwoty ustalonego podatku przez nieuwzględnienie zwolnienia wynikającego z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 1997 r. Nr 16, poz. 89 ze zm.) oraz naruszenie art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) przez brak w decyzji wyjaśnienia zastosowanych i powołanych w jej sentencji przepisów prawa materialnego. Odwołująca się wskazała, iż przedmiotem umowy darowizny, uznanej przez urząd za darowiznę wierzytelności, są pieniądze zgromadzone w Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w S. stanowiące wkład mieszkaniowy. Ponadto wyjaśniła, iż wyłącznie w wyniku działania spółdzielni nie otrzymała pieniędzy, bowiem ta odstąpiła od trybu rozliczeniowego za pośrednictwem kasy i podjęła decyzję o sporządzeniu umowy cesji z dnia 11 kwietnia 2001 r., podczas gdy inne spółdzielnie mieszkaniowe w S. w podobnych przypadkach wypłacają zgromadzone przez wstępnych wkłady związane z lokatorskim prawem do lokalu mieszkalnego. Podniosła, że ustawodawca w art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn zwolnił od podatku bezpłatną cesję praw do rachunku oszczędnościowo-kredytowego w kasie mieszkaniowej. Natomiast w jej przypadku winna być zastosowana ulga wynikająca z punktu 5 tego artykułu, z którego wynika, iż od podstawy obliczenia podatku powinna być dodatkowo odjęta łączna kwota w wysokości 18.114,- zł. Z tych względów D. M. wniosła o uchylenie decyzji i ustalenie zobowiązania podatkowego w kwocie 367,80 zł. Decyzją z dnia 12 maja 2003 r. nr [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, gdyż uznała, że przedmiotem dokonanej darowizny było prawo majątkowe w postaci wierzytelności wkładu mieszkaniowego w spółdzielni. Zgodnie z treścią zawartej przez strony w dniu 11 kwietnia 2001 r. umowy, wierzytelność została przekazana bezpłatnie przez byłych członków spółdzielni ich córce, która ją przyjęła i przeznaczyła na wkład mieszkaniowy w tej spółdzielni w związku z nabyciem prawa do lokalu mieszkalnego. Zdaniem organu odwoławczego ustawodawca nie ustanowił ulgi w przypadku nabycia prawa majątkowego wierzytelności wkładu mieszkaniowego. W sprawie nie może mieć zastosowania ani zwolnienie przewidziane w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn dotyczące darowizny pieniędzy lub innych rzeczy ani w punkcie 6 tego artykułu, odnoszące się do darowizn praw do rachunku oszczędnościowo-kredytowego w kasie mieszkaniowej. Ponadto organ odwoławczy uznał, iż nieprzytoczenie przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji ustalającej podatek w prawidłowej wysokości treści przywołanych w jej sentencji przepisów, nie eliminuje jej z obrotu prawnego. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła decyzji Izby Skarbowej naruszenie art. 2 Konstytucji RP, art. 4 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn poprzez nieuwzględnienie zwolnienia od podatku oraz naruszenie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, powtarzając argumentację przedstawioną w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, wywodząc podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W ustalonym stanie faktycznym skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Otóż z akt sprawy wynika, iż w dniu 10 i 11 kwietnia 2001 r. pomiędzy Panią D.M., jako obdarowaną a jej rodzicami K. i M. M., jako darczyńcami zostały zawarte dwie umowy darowizny. Przedmiotem pierwszej umowy są pieniądze bez określenia kwoty, zgromadzone w Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w S. przez rodziców Pani D. M. stanowiące wkład mieszkaniowy dotyczący mieszkania w [...] przy [...]. Natomiast w drugiej umowie jako przedmiot występuje prawo majątkowe w postaci wierzytelności w/w wkładu mieszkaniowego w Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w S. odpowiadającej kwocie 48.483,82 zł. W konsekwencji powyższego organy podatkowe uznały, iż przedmiotem darowizny była wierzytelność. Z powyższym poglądem nie sposób się zgodzić. Skoro w dniu 10 kwietnia 2001 r. została zawarta umowa – darowizny środków pieniężnych stanowiących wkład mieszkaniowy, w ocenie sądu, obowiązkiem organów było wyjaśnienie dlaczego w dniu 11 kwietnia 2001 r. została zawarta kolejna umowa pomiędzy tymi samymi stronami w przedmiocie cesji wierzytelności w/w wkładu mieszkaniowego, będącego już przedmiotem darowizny z dnia 10 IV 2001 r. Każda z w/w umów rodzi określone obowiązki podatkowe na gruncie cyt.w. ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn. Należy zwrócić uwagę, iż ważności i skuteczności umowy darowizny środków pieniężnych stanowiących wkład mieszkaniowy z dnia 10 kwietnia 2001 r. organy podatkowe nie zakwestionowały. W zeznaniu podatkowym z dnia 30 stycznia 2003 r. skarżąca również powołała się na umowę darowizny z dnia 10 kwietnia 2001 r. W związku z powyższym pominięcie powyższej umowy w rozważaniach organów uznać należy za naruszenie przepisów procesowych w zakresie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wypada zwrócić uwagę i na tę okoliczność, że w przypadku uznania umowy darowizny z dnia 10 kwietnia 2001 r. za prawnie skuteczną, rodzice skarżącej nie mogli dokonać cesji wierzytelności wkładu mieszkaniowego na skarżącą jako córkę mocą umowy z dnia 11 kwietnia 2001 r., gdyż w tej dacie z mocy wcześniej zawartej w/w umowy darowizny z dnia 10 kwietnia 2001 r. wyzbyli się prawa do wkładu mieszkaniowego o wartości 48.483,82 zł. Z tych przyczyn na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w wyroku. AR
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI