I SA/Gd 700/23

I SA/Gd 700/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-11-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka /przewodniczący sprawozdawca/
Irena Wesołowska
Krzysztof Przasnyski
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Koszty postępowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 138n § 3, art. 265 § 1 pkt 6, art. 267 § 1a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia SA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2023 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 14 czerwca 2023 r. nr 2201-IOD-1.4100.9.2023 w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia dla tymczasowego pełnomocnika szczególnego HAES Spółki z o.o. z siedzibą w Łęczycach 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wejherowie z dnia 28 marca 2023 r., nr 2220-SKV-4000.5.2023.20, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżonym do sądu postanowieniem z dnia 14.06.2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IAS, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 oraz art. 138n § 3, art. 265 § 1 pkt 6, art. 267 § 1a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.) – dalej: O.p., po rozpatrzeniu zażalenia K. K. (dalej: tymczasowy pełnomocnik szczególny lub Skarżący) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wejherowie (dalej: Naczelnik US, organ I instancji) z dnia 28.03.2023 r. uchylające postanowienie tego organu z dnia 7.03.2023 r. o ustaleniu wynagrodzenia dla tymczasowego pełnomocnika szczególnego H Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (dalej: Spółka) w kwocie 295,20 zł brutto i ustalające z tego tytułu wynagrodzenie w kwocie 1.476,00 zł brutto, w tym netto 1.200,00 zł i VAT 276,00 zł (według stawki 23%), utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny sprawy:
Pismem z 22.03.2022 r. - w odpowiedzi na wniosek Naczelnika US - Przewodniczący Krajowej Rady Doradców Podatkowych poinformował, że jako tymczasowego pełnomocnika szczególnego do reprezentowania ww. Spółki przed Naczelnikiem US wyznaczono - w trybie art. 138n § 1 w zw. z art. 138m O.p. – Skarżącego.
Postanowieniem z 6.09.2022 r. Sąd Rejonowy Gdańsk Północ w Gdańsku VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego ustanowił kuratora dla Spółki w osobie T. W. na okres do dnia 7.09.2023 r., m.in. w zakresie postępowania podatkowego prowadzonego przez Naczelnika US, tj. w przedmiocie podatku od osób prawnych za 2019 rok.
Pismem z 23.09.2022 r. Naczelnik US poinformował tymczasowego pełnomocnika szczególnego o ustanowieniu kuratora dla Spółki.
Decyzją z 11.10.2022 r. Naczelnik US określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2019 rok.
Pismem z 27.01.2023 r. tymczasowy pełnomocnik szczególny złożył wniosek o przyznanie wynagrodzenia oraz zwrotu poniesionych wydatków z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej jako doradca podatkowy ustanowiony z urzędu tymczasowym pełnomocnikiem szczególnym, w związku z prowadzonym przez Naczelnika US postępowaniem podatkowym wobec Spółki. Wnioskodawca - oświadczając, że wynagrodzenie (opłaty) w zw. z wykonaną nieodpłatną pomocą prawną nie zostało mu zapłacone w całości lub w części - nie wskazał kwoty wynagrodzenia o jaką się ubiega, a w załączeniu do wniosku przedstawił sprawozdanie - spis czynności wykonanych przez niego na rzecz Spółki w ww. postępowaniu podatkowym.
Postanowieniem z 7.03.2023 r. Naczelnik US ustalił wysokość wynagrodzenia doradcy podatkowego wyznaczonego tymczasowym pełnomocnikiem szczególnym dla Spółki w kwocie 295,20 zł brutto, w tym netto 240,00 zł i VAT 55,20 zł (według stawki 23%).
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w związku z tym, iż decyzja określająca Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2019 rok wydana została 11.10.2022 r., a więc w dniu, w którym Skarżący nie pełnił już funkcji tymczasowego pełnomocnika szczególnego; do dnia wydania decyzji nie można mówić o wartości przedmiotu sprawy - momentem, w którym następuje konkretyzacja tej wartości w postępowaniu jest wydanie, choćby nieostatecznej, decyzji wymiarowej, w sprawie zastosowanie znajdzie § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2018 r. poz. 1688), który wskazuje na wysokość przysługującego wynagrodzenia w "pozostałych sprawach", a nie w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna z określoną wartością przedmiotu sprawy.
Odrębnym postanowieniem Naczelnik US rozpatrzył wniosek o przyznanie zwrotu wydatków poniesionych przez tymczasowego pełnomocnika szczególnego.
Skarżący złożył zażalenie na postanowienie z 7.03.2023 r. w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia dla tymczasowego pełnomocnika szczególnego, w którym wniósł o jego uchylenie w całości i rozstrzygnięcie sprawy, co do istoty zgodnie ze złożonym wnioskiem.
W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że organ I instancji błędnie zastosował § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia dot. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, zaniżając tym samym znacząco wysokość przyznanego wynagrodzenia. Wskazał, że Naczelnik US w sposób bezpodstawny uznał, iż sprawa prawidłowości rozliczenia z Budżetem Państwa w podatku dochodowym od osób prawnych za 2019 rok mieści się w definicji "pozostałej sprawy", o której mowa w powyższym przepisie. Podkreślił, że postępowanie w przedmiotowej sprawie należy do kategorii spraw, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna o określonej wartości przedmiotu sprawy. Wartość ta wynika z decyzji kończącej postępowanie podatkowe, określającej prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego, a taką jest decyzja Naczelnika US z 11.10.2022 r. określająca Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2019 rok. Zatem w pełni znana jest wartość przedmiotu sporu, stanowiąca podstawę do ustalenia wysokości wynagrodzenia tymczasowego pełnomocnika szczególnego.
Postanowieniem z 28.03.2023 r. Naczelnik US uchylił postanowienie z 7.03.2023 i ustalił wynagrodzenie dla tymczasowego pełnomocnika szczególnego w innej wysokości, tj. 1.476,00 zł (brutto), w tym netto 1.200,00 zł i VAT 276,00 zł (według stawki 23%). Naczelnik US uznał stanowisko wnioskodawcy, iż na dzień wydania postanowienia o ustaleniu wynagrodzenia dla tymczasowego pełnomocnika szczególnego, tj. na 7.03.2023 r. znana była wartość przedmiotu sporu, stanowiąca podstawę do ustalenia wysokości tego wynagrodzenia, wynikająca z decyzji tego organu z 11.10.2022 r.
Skarżący złożył zażalenie na postanowienie z 28.03.2023 r. w części dotyczącej punktu 2 i wniósł o jego uchylenie w całości i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty zgodnie ze złożonym wnioskiem, tj. przyznanie wynagrodzenia tymczasowemu pełnomocnikowi szczególnemu w prawidłowej wysokości, stosownie do treści przepisów § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia dot. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przy precyzyjnym wskazaniu wartości przedmiotu sprawy.
W tym zakresie Skarżący zarzucił naruszenie:
- przepisów § 2 pkt 1, § 4 ust. 1 i § 6 ust. 1 pkt 1 lit. d rozporządzenia w sprawie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, poprzez brak wskazania przez organ podatkowy precyzyjnej wartości należności pieniężnej, o której mowa w przepisie § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia, w konsekwencji brak precyzyjnego wskazania wartości przedmiotu sprawy;
- proceduralnego prawa podatkowego, tj. przepisu art. 217 § 2 O.p., poprzez sporządzenie błędnego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, w oderwaniu od powszechnie obowiązujących przepisów prawa wskazanych w pkt 1;
- zasad ogólnych postępowania podatkowego, tj. art. 120 oraz art. 121 § 1 O.p., poprzez działanie organu podatkowego I instancji przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy wbrew zasadzie praworządności oraz zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych;
- konstytucyjnych zasad państwa i prawa, a w szczególności art. 7, art. 8 i art. 32 Konstytucji RP, poprzez bezprawną odmowę przyznania wynagrodzenia doradcy podatkowemu w prawidłowej wysokości, w sytuacji gdy Strona spełnia wszystkie przesłanki przyznania wynagrodzenia, co spowodowało działanie organu administracji publicznej wbrew konstytucyjnej zasadzie praworządności, a w konsekwencji spowodowało dyskryminację przez organ podatkowy Strony postępowania.
Postanowieniem z 14.06.2023 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy ww. postanowienie Naczelnika US z 28.03.2023 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazując na treść art. 265 § 1 pkt 6, art. 267 § 1a, art. 138n § 3 O.p. oraz § 2 pkt 1, § 4 i § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej stwierdził, że w niniejszej sprawie sporne jest właściwe zastosowanie przepisów § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. W tym zakresie Strona podnosi, że w treści zaskarżonego postanowienia nie określono skonkretyzowanej kwotowo wartości przedmiotu sprawy. Dokonując obliczenia należnego wynagrodzenia organ I instancji wskazał - wbrew wymienionym przez Stronę przepisom - jedynie przedział, w którym mieści się wartość przedmiotu sprawy.
Dyrektor IAS stwierdził, że kwota zobowiązania podatkowego musi być określona kwotowo, jednakże niezbędne jest odróżnienie rozpatrywanej sprawy (dot. ustalenia wynagrodzenia tymczasowego pełnomocnika szczególnego) od sprawy związanej z określeniem wysokości zobowiązania podatkowego. W opinii organu odwoławczego adresatem decyzji określającej zobowiązanie podatkowe jest podatnik, któremu przysługuje - jako stronie postępowania - pełny dostęp do akt sprawy. Organ podatkowy nie ma zatem prawnych możliwości udzielać jakichkolwiek informacji o okolicznościach faktycznych bądź prawnych toczącej się sprawy komukolwiek poza stroną (jej przedstawicielem bądź pełnomocnikiem).
Jak wynika z art. 293 O.p. indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową (§ 1). Przepis § 1 stosuje się również do danych zawartych w aktach postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej oraz aktach postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe (§ 2 pkt 3). Dane zawarte w aktach postępowania podatkowego objęte są zatem także tajemnicą skarbową, a ujawnienie informacji o postępowaniu podatkowym innym podmiotom, organom i służbom dozwolone jest wyjątkowo na zasadach i w zakresie określonym w art. 293-305 O.p.
Powyższe przepisy, zdaniem Dyrektora IAS, stanowią rozwinięcie i uszczegółowienie wynikającej z art. 129 O.p. zasady ograniczonej jawności postępowania podatkowego. Nadają one danym zawartym w aktach postępowania podatkowego szczególną rangę - chronionej ustawowo tajemnicy skarbowej.
Zasada, iż dostęp do akt postępowania podatkowego przysługuje wyłącznie stronie wynika także wprost z art. 178 § 1 O.p., zgodnie z którym strona ma prawo wglądu w akta sprawy, w tym również po jego zakończeniu. Organ podatkowy nie może więc udostępnić akt sprawy (przekazać zawartych w nich informacji) osobie postronnej, chyba że będzie ona występowała jako pełnomocnik (przedstawiciel) strony.
Mając powyższe na względzie, Dyrektor IAS podkreślił, że w dniu wydania decyzji wobec Spółki Skarżący nie reprezentował już tego podmiotu, bowiem z dniem 6.09.2022 r., tj. z chwilą ustanowienia kuratora, pełnomocnictwo dla Skarżącego wygasło. Powyższe znajduje potwierdzenie w treści art. 138m § 1 O.p.
Byli tymczasowi pełnomocnicy szczególni nie zostali natomiast wymienieni jako osoby (podmioty) mający prawo dostępu do informacji zawartych w aktach postępowania podatkowego (Dział VII Ordynacji podatkowej). Naczelnik US nie miał zatem prawnych możliwości zapoznania Skarżącego z treścią ww. decyzji, a także udzielania innych informacji bezpośrednio z niej wynikających.
Zdaniem Dyrektora IAS, zasadnie więc w zaskarżonym postanowieniu organ I instancji wskazał właściwy przedział z § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia dot. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w którym mieści się kwota przedmiotu sprawy (konkretna kwota zobowiązania podatkowego określonego decyzją Naczelnika US z 11.10.2022 r.) i prawidłowo ustalił wysokość wynagrodzenia tymczasowego pełnomocnika szczególnego w oparciu o § 6 ust. 1 pkt 1 lit. d tego rozporządzenia.
Dyrektor IAS wskazuje ponadto, że bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy są przywołane w zażaleniu ustalenia protokołu kontroli oraz fakt ujawnienia w toku postępowania podatkowego nowych dokumentów - faktur VAT wystawionych przez Spółkę na rzecz kontrahenta. W tym zakresie organ odwoławczy wyjaśnił, że protokół kontroli nie kreuje wysokości zobowiązań podatkowych, a zakończenie kontroli podatkowej nie we wszystkich przypadkach kończy proces zbierania materiału dowodowego. Protokół jest tylko jednym, a nie jedynym dowodem zebranym w toku prowadzonego postępowania. Tym samym powinien być traktowany nie na zasadzie priorytetu, ale na równych zasadach z innymi dowodami. Nie powinno zatem budzić wątpliwości, że zasadność i prawidłowość określenia wysokości zobowiązania podatkowego, weryfikowana jest w trakcie później prowadzonego postępowania podatkowego, a jego ostateczna wysokość wynika dopiero z decyzji wydanej w oparciu o art. 21 § 3 lub 3a O.p.
Powyższe, zdaniem Dyrektora IAS, powoduje, że bezzasadnym jest powoływanie się na ustalenia w zakresie wyliczenia zobowiązania podatkowego zawarte w protokole kontroli, którego celem nie jest określenie wysokości tego zobowiązania.
Odnośnie pozostałych podniesionych w zażaleniu zarzutów dotyczących naruszenia zasad ogólnych postępowania podatkowego (art. 120 i art. 121 § 1 O.p.) oraz konstytucyjnych zasad państwa i prawa (w szczególności art. 7, art. 8 i art. 32 Konstytucji RP), Dyrektor IAS stwierdza, że nie zostały one w żaden sposób uzasadnione, a działania Naczelnika US oraz dokonana przez niego ocena prawna, znajdowały swoje potwierdzenie w okolicznościach sprawy i wskazanych w postanowieniu przepisach prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w związku z § 2 pkt 1, § 4 ust. 1 i § 6 ust. 1 pkt 1 lit. d rozporządzenia dot. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, poprzez brak wskazania przez organ podatkowy precyzyjnej wartości należności pieniężnej, o której mowa w przepisie § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia, w konsekwencji brak precyzyjnego wskazania wartości przedmiotu sprawy;
- proceduralnego prawa podatkowego, tj. przepisu art. 217 § 2 O.p., poprzez sporządzenie błędnego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, w oderwaniu od powszechnie obowiązujących przepisów prawa wskazanych w pkt 1;
- zasad ogólnych postępowania podatkowego, tj. art. 120 oraz art. 121 § 1 O.p., poprzez działanie organu podatkowego I instancji przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy wbrew zasadzie praworządności oraz zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych;
- konstytucyjnych zasad państwa i prawa, a w szczególności art. 7, art. 8 i art. 32 Konstytucji RP, poprzez bezprawną odmowę przyznania wynagrodzenia doradcy podatkowemu w prawidłowej wysokości, w sytuacji gdy Strona spełnia wszystkie przesłanki przyznania wynagrodzenia, co spowodowało działanie organu administracji publicznej wbrew konstytucyjnej zasadzie praworządności, a w konsekwencji spowodowało dyskryminację przez organ podatkowy Strony postępowania.
Jednocześnie wraz ze złożeniem skargi na ww. postanowienie Skarżący zaskarżył postanowienie Dyrektora IAS z 18.05.2023 r. w przedmiocie wyłączenia z akt sprawy dokumentu wymienionego w punkcie 3 tego postanowienia, tj. decyzji Naczelnika US z 11.10.2022 r. w przedmiocie określenia Spółce zobowiązania podatkowego - w części zawierającej: podstawę prawną, wysokość określonego zobowiązania podatkowego, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o trybie odwoławczym oraz adres elektroniczny pełnomocnika.
W tym zakresie zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie:
- przepisu art. 179 § 1 w związku z art. 178 § 1 oraz w powiązaniu z art. 129 i art. 293 O.p. poprzez uznanie, iż interes Spółki do zachowania w tajemnicy informacji zawartych w wydanej decyzji podatkowej ma charakter nadrzędny w stosunku do interesu Strony postępowania przy weryfikacji ustalenia wynagrodzenia dla tymczasowego pełnomocnika szczególnego, jak również interesu publicznego, którym jest legalne oraz sprawdzalne rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy z zachowaniem możliwości złożenia skutecznego środka zaskarżenia;
- proceduralnego prawa podatkowego, tj. przepisu art. 217 § 2 O.p. poprzez sporządzenie błędnego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia;
- zasad ogólnych postępowania podatkowego, tj. art. 120 oraz art. 121 § 1 O.p. poprzez działanie organu podatkowego I i II instancji przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy wbrew zasadzie praworządności oraz zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych;
- konstytucyjnych zasad państwa i prawa, a w szczególności art. 7, art. 8 i art. 32 Konstytucji RP poprzez bezprawną odmowę przyznania wynagrodzenia doradcy podatkowego w prawidłowej wysokości, w sytuacji gdy Strona spełnia wszystkie przesłanki przyznania wynagrodzenia, co spowodowało działanie organu administracji podatkowej wbrew konstytucyjnej zasadzie praworządności, a w konsekwencji spowodowało dyskryminację przez organ podatkowy Strony postępowania.
Mając powyższe na względzie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień w całości, jako wydanych z rażącym naruszeniem wyżej wskazanych przepisów, oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego na rzecz Strony skarżącej według norm przepisanych.
Uzasadnienie skargi stanowi rozwinięcie stawianych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), jak również postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3).
W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, w trybie uproszczonym, Sąd stwierdził naruszenie prawa, które skutkowało koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Wobec zarzutów sformułowanych w skardze w pierwszej kolejności należało wskazać na zakres przedmiotowy niniejszej sprawy. Kontroli sądu zostało poddane postanowienie Dyrektora IAS z dnia 14 czerwca 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika US z dnia 28.03.2023 r. uchylające postanowienie tego organu z dnia 7.03.2023 r. o ustaleniu wynagrodzenia dla tymczasowego pełnomocnika szczególnego Spółki w kwocie 295,20 zł brutto i ustalające z tego tytułu wynagrodzenie w kwocie 1.476,00 zł.
Podstawą wydanego rozstrzygnięcia było nieprawidłowe uznanie przez Dyrektora IAS, że obowiązujące przepisy prawa uniemożliwiają Skarżącemu (jako byłemu tymczasowemu pełnomocnikowi szczególnemu) zapoznanie się z treścią wydanej przez Naczelnika US decyzji określającej Spółce wysokość zobowiązania podatkowego. Została ona bowiem wydana już po okresie, w którym Skarżący był upoważniony do działania w imieniu Spółki, w związku z powyższym organ nie znalazł podstaw do okazania Skarżącemu ww. decyzji.
W opinii organu jedynie w postępowaniu z wniosku o ustalenie wynagrodzenia dla tymczasowego pełnomocnika szczególnego Skarżący występuje jako strona. Wprawdzie czasowo Skarżący reprezentował Spółkę w postępowaniu podatkowym wszczętym z urzędu w sprawie prawidłowości rozliczenia z budżetem państwa, jednakże w związku z wyznaczeniem kuratora dla tego podmiotu utracił prawo jego reprezentowania, a tym samym prawo wglądu do akt tej sprawy. Organy podatkowe nie mają bowiem prawnych możliwości udzielania jakichkolwiek informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych toczącej się sprawy komukolwiek poza stroną (jej przedstawicielem bądź pełnomocnikiem) – co wynika z zasady wynikającej z art. 129 O.p.
W ocenie Sądu, stanowisko organów podatkowych jest błędne, a Skarżący zasadnie stwierdził, że przedmiotem sporu jest kwestia ustalenia przez Naczelnika US dla tymczasowego pełnomocnika szczególnego wynagrodzenia z uniemożliwieniem stronie tego postępowania zapoznania się z jedynym dowodem będącym podstawą do legalnego wyliczenia tego wynagrodzenia tj. z decyzją wymiarową wskazującą wysokość należności pieniężnej przy wartości przedmiotu sprawy, przez co organ uniemożliwił Skarżącemu weryfikację podstawy ustalenia wynagrodzenia.
Uzasadniając podniesione w tym zakresie zarzuty Skarżący zasadnie stwierdził, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zachowanie tajemnicy informacji zawartej w wydanej wobec Spółki decyzji nie może być nadrzędne w stosunku do interesu Skarżącego przy weryfikacji ustalenia wynagrodzenia dla tymczasowego pełnomocnika szczególnego. Zdaniem Sądu argumentacja organów podatkowych w tym zakresie nie znajduje uzasadnienia, albowiem Skarżący nie może być traktowany jak zwykła osoba trzecia (osoba postronna) w sytuacji gdy ustanowiony został tymczasowym pełnomocnikiem szczególnym Spółki na wniosek organu I instancji w toczącym się postępowaniu. Owszem, bezsprzecznie Skarżący przestał być pełnomocnikiem Spółki w momencie ustanowienia dla niej przez sąd gospodarczy kuratora, jednakże pozbawienie Skarżącego możliwości zapoznania się z treścią wydanej wobec Spółki decyzji, w sytuacji gdy wskazana w tej decyzji kwota zobowiązania podatkowego stanowiła podstawę wyliczenia wartości przedmiotu sprawy, a co za tym idzie należnego Skarżącemu wynagrodzenia, w opinii Sądu świadczy o naruszeniu zasad ogólnych postępowania podatkowego, tj. art. 120 oraz art. 121 § 1 O.p.
Sąd uznaje za uzasadniony zarzut Skarżącego, że bez wiedzy o wartości przedmiotu sprawy, którą można ustalić wyłącznie na podstawie decyzji wymiarowej organu I instancji, nie było możliwe zweryfikowanie prawidłowości ustalenia wysokości wynagrodzenia tymczasowego pełnomocnika szczególnego, co godzi w jego prawa, jako pełnomocnika z urzędu. Zaznaczyć przy tym należy, że zgodnie z art. 133 p.p.s.a. sąd administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził, że akta sprawy są niekompletne, albowiem brakuje w nich ww. decyzji wymiarowej, co uniemożliwia sądowi kontrolę prawidłowości wydanych postanowień.
W związku z powyższym odniesienie się przez Sąd do kwestii wysokości wynagrodzenia tymczasowego pełnomocnika szczególnego na podstawie wskazanych przepisów rozporządzenia dot. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej byłoby na tym etapie postępowania przedwczesne.
Zgodnie z zasadą zaufania wyrażoną w art. 121 § 1 O.p. postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Zgodnie zaś z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 122 O.p., w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Nie ulega wątpliwości, że swoim działaniem organy podatkowe naruszyły powyższe zasady.
Rozpoznając sprawę ponownie organy podatkowe obu instancji wezmą pod uwagę wyrażoną przez skład orzekający w niniejszej sprawie ocenę prawną.
Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 209 p.p.s.a.