I SA/Gd 70/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Fundacji na decyzję odmawiającą rozłożenia na raty zwrotu niewykorzystanej dotacji, uznając brak przesłanek społecznych lub gospodarczych.
Fundacja A zwróciła się o rozłożenie na raty obowiązku zwrotu dotacji w kwocie ponad 150 tys. zł, powołując się na trudną sytuację finansową i społeczne znaczenie swojej działalności. Organy administracji odmówiły, wskazując na brak nadzwyczajnych okoliczności, możliwość prowadzenia działalności mimo obowiązku zwrotu oraz wcześniejsze problemy z wywiązywaniem się z płatności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podzielił stanowisko organów, oddalając skargę.
Fundacja A została zobowiązana do zwrotu niewykorzystanej dotacji w kwocie 150.171,59 zł wraz z odsetkami. Wniosła o rozłożenie należności na raty, argumentując, że jednorazowa spłata stanowiłaby duże obciążenie dla jej nieodpłatnej placówki utrzymującej się z dotacji. Starosta Lęborski odmówił, uznając, że Fundacja nie spełnia przesłanek z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o finansach publicznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, podkreślając uznaniowy charakter przepisu i analizując sytuację finansową Fundacji, w tym otrzymaną pomoc de minimis, przychody, koszty, straty oraz zobowiązania. Kolegium wskazało również na wcześniejsze problemy Fundacji z wywiązywaniem się z układu ratalnego. Fundacja zaskarżyła decyzję SKO do WSA w Gdańsku, zarzucając naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, w tym art. 64 u.f.p. oraz art. 7, 77, 80 k.p.a. Argumentowała, że wydatki na dostosowanie lokalu do wymogów sanitarnych i przeciwpożarowych pogorszyły jej sytuację finansową, a jednorazowa spłata zagroziłaby likwidacją placówki edukacyjnej dla dzieci z niepełnosprawnościami. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zinterpretowały przepis art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p. i właściwie oceniły stan faktyczny. Sąd podkreślił, że rozłożenie na raty jest instytucją uznaniową, a decyzja organu musi być poprzedzona wszechstronnym rozważeniem okoliczności. Stwierdzono, że wydatki na dostosowanie lokalu nie stanowiły zdarzeń nadzwyczajnych, a sytuacja finansowa Fundacji, mimo strat, nie wykazywała niemożności prowadzenia działalności ani nie uzasadniała przyznania ulgi w kontekście interesu publicznego i możliwości płatniczych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa jest zasadna, jeśli nie zostały spełnione przesłanki z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o finansach publicznych, a sytuacja finansowa nie uzasadnia przyznania ulgi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wydatki na dostosowanie lokalu nie są zdarzeniami nadzwyczajnymi, a Fundacja nie wykazała niemożności prowadzenia działalności ani braku możliwości spłaty zobowiązania. Organy prawidłowo oceniły brak przesłanek do przyznania ulgi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.f.p. art. 64 § 1 pkt 2 lit. b
Ustawa o finansach publicznych
Organ może na wniosek zobowiązanego rozłożyć na raty płatność całości albo części należności w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego. Decyzja ma charakter uznaniowy.
Pomocnicze
u.f.p. art. 251 § ust. 5
Ustawa o finansach publicznych
Dotyczy sposobu naliczania odsetek od zwracanej dotacji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
P.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo zinterpretowały przepis art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p. Wydatki na dostosowanie lokalu do wymogów sanitarnych i przeciwpożarowych nie stanowią zdarzeń nadzwyczajnych ani losowych. Fundacja nie wykazała obiektywnie trudnej sytuacji finansowej uniemożliwiającej spłatę zobowiązania. Fundacja posiadała zdolność do generowania środków finansowych na pokrycie zobowiązań leasingowych, co wskazuje na możliwość spłaty zobowiązań publicznoprawnych. Fundacja wcześniej nie wywiązywała się prawidłowo z układu ratalnego.
Odrzucone argumenty
Jednorazowa spłata dotacji zagrozi likwidacją Fundacji i jej działalności statutowej. Wydatki na dostosowanie lokalu do wymogów sanitarnych i przeciwpożarowych pogorszyły sytuację finansową Fundacji. Fundacja spełnia ustawowe kryteria wskazane w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p. z uwagi na względy społeczne i gospodarcze.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja wydana w oparciu o przepis art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p. ma charakter uznaniowy. Uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Przez ważny interes podatnika należy rozumieć zdarzenia losowe oraz sytuacje osobiste, rodzinne, zdrowotne czy też ekonomiczne (dotyczące majątku, dochodów, wydatków, możliwości płatniczych), które w okolicznościach konkretnego przypadku nie pozwalają na spłatę należności publicznoprawnych bez szczególnej dolegliwości dla zobowiązanego w postaci nadmiernego obciążenia finansowego bądź innych ciężkich skutków. Sam fakt, że Fundacja przeznaczyła środki na cele oświatowe, które z oczywistych względów mają istotne znaczenie społeczne i powstały z tego tytułu obowiązek zwrotu kwoty wydanej niezgodnie z przepisami o dotacji nie może stanowić podstawy przyznania ulgi.
Skład orzekający
Sławomir Kozik
przewodniczący
Irena Wesołowska
sprawozdawca
Krzysztof Przasnyski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozkładania na raty należności publicznoprawnych, w szczególności ocena przesłanek społecznych i gospodarczych oraz możliwości płatniczych zobowiązanego w sprawach fundacji i organizacji pozarządowych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i uznaniowego charakteru decyzji administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak sądy oceniają wnioski o ulgi finansowe dla organizacji społecznych, balansując między interesem publicznym a możliwościami płatniczymi podmiotu.
“Fundacja walczyła o raty na spłatę dotacji – sąd nie był łaskawy.”
Dane finansowe
WPS: 150 171,59 PLN
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 70/23 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2023-05-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Irena Wesołowska /sprawozdawca/ Krzysztof Przasnyski Sławomir Kozik /przewodniczący/ Symbol z opisem 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.) Hasła tematyczne Finanse publiczne Sygn. powiązane III FSK 1103/23 - Wyrok NSA z 2024-07-11 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1634 art.61, art.64 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 9 maja 2023 r. sprawy ze skargi Fundacji A w na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 20 czerwca 2022 r., nr SKO.413.6.2022 w przedmiocie rozłożenia na raty zobowiązania wraz z odsetkami oddala skargę. Uzasadnienie Fundacja "[...]" z siedzibą w Lęborku (dalej: Fundacja, Skarżąca) na mocy ostatecznej decyzji Starosty Lęborskiego (dalej: Starosta) z dnia 2 marca 2022 r. została zobowiązana do zwrotu niewykorzystanej dotacji w kwocie 150.171,59 zł wraz z odsetkami liczonymi na podstawie art. 251 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1634 ze zm., dalej: u.f.p.). Pismem z dnia 8 marca 2022 r. Fundacja zwróciła się o rozłożenie należności przypadającej do zwrotu zgodnie z otrzymaną decyzją na maksymalną ilość rat i naliczenie odsetek zgodnie ze wskazanym terminem spłaty przez Starostę Lęborskiego, wskazując, że prowadzona przez Fundację placówka jest nieodpłatna i utrzymuje się z otrzymywanej dotacji ze Starostwa, dlatego oddanie takiej kwoty jest dość dużym obciążeniem aby wykonać to jednorazowo. W odpowiedzi na złożony wniosek, decyzją z dnia 28 kwietnia 2022 r. Starosta odmówił Fundacji udzielenia ulgi w spłacie poprzez rozłożenie płatności ww. należności na raty uznając, że Fundacja nie spełnia przesłanek z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p. Zaskarżoną decyzją z dnia 20 czerwca 2022 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku (dalej: SKO, organ odwoławczy) po rozpatrzeniu odwołania Fundacji utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p. właściwy organ może na wniosek zobowiązanego umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego. Ważne względy społeczne lub gospodarcze zobowiązanego to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych lub szczególnych okoliczności nie jest on w stanie uregulować zaległości płatniczej. Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że decyzja wydana w oparciu o przepis art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p. ma charakter uznaniowy. SKO wskazało, że z ustaleń poczynionych przez Starostę wynika, że w okresie od 1 stycznia do 8 marca 2022 roku oraz w latach 2021 i 2020 Fundacja skorzystała pięć razy z pomocy de minimis, stanowiącej istotny rodzaj wsparcia prowadzonej działalności statutowej. Fundacja otrzymała dwukrotnie dotację w kwocie po 90.000,00 zł od Centrum Inicjatyw Obywatelskich, rozłożenie na raty zaległości przez Urząd Skarbowy w Lęborku w kwocie 43.544,00 zł. SKO podkreśliło, że Fundacja nie przedstawiła pełnych informacji odnośnie uzyskanej pomocy publicznej. Powyższe dane Starosta pozyskał z ogólnodostępnego źródła jakim jest baza administrowana przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumenta. Na podstawie CIT-8 za lata 2018, 2019, 2020 stwierdzono, że Fundacja w 2018 roku osiągnęła przychód w wysokości 85.993,21 zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły 35.275,87 zł, dochód (przychód) wolny wyniósł 50.722,34 zł, strata wyniosła 5 zł. Otrzymane darowizny wyniosły 27.469,93 zł. W 2019 roku Fundacja osiągnęła przychód w wysokości 597.814,55 zł, koszty uzyskania przychodów wyniosły 242.783,32 zł, dochód wolny wyniósł 367.098,80 zł, natomiast strata -12.067,57 zł. Otrzymane darowizny wyniosły 27.619,52 zł. W 2020 roku Strona osiągnęła przychód w wysokości 1.152.300 zł, koszty uzyskania przychodów wyniosły 249.986,01 zł, dochody wolne wyniosły 921.837,81 natomiast strata - 19.523,82 zł. W 2020 roku Strona otrzymała darowizny w kwocie 30.000 zł. Organ wskazał dalej, że z rachunku zysku i strat wynika, że Fundacja w 2018 roku osiągnęła zysk netto w wysokości 180,25 zł, w 2019 roku stratę netto w wysokości 12.067,57 zł, w 2020 roku stratę netto w wysokości 19.523,82 zł. Zysk w 2018 roku z działalności statutowej wynosił - 3.282,18 zł, natomiast zysk z działalności operacyjnej -185,68 zł. Zysk w 2019 roku z działalności statutowej wynosił - 28.945 zł, natomiast strata z działalności operacyjnej - 13.579,41 zł. Strata w 2020 roku z działalności statutowej wynosiła -14.027,07 zł, natomiast z działalności operacyjnej - 41.444,42 zł. Strata ta więc z roku na rok jest wyższa. Fundacja nie posiada gruntów w użytkowaniu wieczystym, nie posiada zobowiązań zabezpieczonych na jej majątku, ani zobowiązań warunkowych. W badanym okresie rosły zobowiązania Fundacji i tak na dzień 31 grudnia 2019 r. wynosiły one 24.380,86 zł, natomiast na dzień 31.12.2020 wyniosły 67.932,71 zł. Duży wpływ na tę zmianę miał wzrost zobowiązań krótkoterminowych. Jednocześnie SKO zauważyło, że bilans jest sprawozdaniem przedstawiającym stan środków gospodarczych i źródeł ich pochodzenia na określony moment tj. tzw. dzień bilansowy. W 2018, 2019, 2020 roku Fundacja nie prowadziła działalności gospodarczej. Fundacja nie przedstawiła dokumentów finansowych za rok 2021. Jak wynika nadto z załącznika do wezwania w punkcie dotyczącym zobowiązań podmiotu wobec urzędów skarbowych, ZUS Fundacja wskazała, że posiada comiesięczne zobowiązania w postaci raty w Urzędzie Skarbowym w wysokości 4355 zł miesięcznie. Z podanej informacji, co słusznie wskazał organ I instancji, nie można wywnioskować wysokości zobowiązania podmiotu wobec urzędu skarbowego. W punkcie dotyczącym wierzytelności podmiotu u innych podmiotów Fundacja wskazała nadto o istnieniu raty w Starostwie w Lęborku w wysokości 3125 zł miesięcznie oraz leasing w wysokości 7000 zł miesięcznie. Z podanej informacji nie można wywnioskować wysokości zobowiązania Fundacji wobec innych podmiotów. Fundacja nie wskazała nadto z jakiego tytułu powstały ww. zobowiązania. Dalej SKO podniosło, że wcześniej Fundacja nie wywiązywała się prawidłowo z układu ratalnego wynikającego z decyzji Starosty z dnia 22 grudnia 2021 roku. W związku z powyższym przeprowadzono postępowanie administracyjne w sprawie wstrzymania przekazywania dotacji Niepublicznej Specjalnej Szkole Podstawowej [...], dla której organem prowadzącym jest Fundacja. Wplata I raty została dokonana w dniu 10 lutego 2022 roku w wysokości 3.153 zł bez odsetek. Termin płatności drugiej raty upłynął w dniu 17 lutego 2022 roku. Druga rata w tym terminie nie została zapłacona. W związku z powyższym wszczęto kolejny raz postępowanie administracyjne w sprawie wstrzymania przekazywania dotacji Niepublicznej Specjalnej Szkole Podstawowej [...]. Wpłaty dokonano w dniu 17 marca 2022r w wysokości 88 zł oraz w wysokości 6.254 zł na poczet spłaty raty drugiej i trzeciej. Raty zostały zapłacone w całości bez wymaganych odsetek. Kolegium zaaprobowało stanowisko organu I instancji dotyczące okoliczności powstania przedmiotowych należności. Jak wynika z wyjaśnień Fundacji, należności te powstały na skutek nieuwzględnienia wydatków poniesionych przez Fundację na przygotowanie lokalu do prowadzenia działalności oświatowej. Zdaniem SKO podniesione okoliczności nie stanowiły zdarzeń nadzwyczajnych, niezależnych od Fundacji. Wręcz przeciwnie, podmiot prowadząc działalność oświatową obowiązany jest do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek musi być świadomy obowiązków prawnych i lokalowych zapewniających bezpieczne i higieniczne warunki nauki i pracy, spełniające wymagania określone w przepisach w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach, przepisach o ochronie środowiska, przepisach o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, przepisach techniczno- budowlanych i przepisach o ochronie przeciwpożarowej; spełnienie tych wymagań potwierdza się przez dołączenie do zgłoszenia odpowiednio pozytywnej opinii właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego oraz pozytywnej opinii komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej. Wobec powyższego prowadząc szkołę niepubliczną należało przewidzieć koszty związane z dostosowaniem budynku do prowadzenia działalności oświatowej. Sytuacji powyższej nie można więc zaliczyć do sytuacji nadzwyczajnej i zdarzenia losowego, którego strona nie mogła przewidzieć i na którego wystąpienie nie miała wpływu. Sam fakt, że Fundacja przeznaczyła środki na cele oświatowe, które z oczywistych względów mają istotne znaczenie społeczne i powstały z tego tytułu obowiązek zwrotu kwoty wydanej niezgodnie z przepisami o dotacji nie może stanowić podstawy przyznania ulgi. Oceniając możliwości płatnicze, SKO wskazało, że z akt sprawy nie wynika, aby obowiązek zwrotu dotacji spowodował niemożność prowadzenia przedmiotowej działalności. Fundacja uzyskuje dochody z różnych źródeł, w tym z darowizn. Posiada stałe, znaczne zobowiązania leasingowe, których zawieranie wskazuje na generowanie stałych, comiesięcznych środków finansowych pozwalających na realizowanie tych płatności, które co należy podkreślić ustępują znaczeniu zobowiązaniom publicznoprawnym, takim jak zwrot środków z niewykorzystanych dotacji. W tak ustalonym stanie sprawy SKO zaakceptowało stanowisko organu I instancji, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o rozłożenie na raty płatności zobowiązania wynikającego z decyzji o zwrocie dotacji. Na decyzję organu odwoławczego Fundacja złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Skrząca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 61 pkt 1 i art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niezasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, tj. Starosty Lęborskiego, odmawiającej udzielenia skarżącej ulgi w spłacie w formie rozłożenia na raty powstałego zobowiązania wraz z należnymi odsetkami z tytułu należności wynikającej z ostatecznej decyzji nr 1/2022 Starosty Lęborskiego z dnia 2 marca 2022 r., w sytuacji gdy skarżąca spełnia ustawowe kryteria wskazane w tym przepisie, tj. za rozłożeniem płatności na raty przemawiają uzasadnione względy społeczne lub gospodarcze, w szczególności możliwości płatnicze skarżącej. W uzasadnieniu skargi Skarżąca podkreśliła, że nie uchyla się od spłaty należności i wyraża gotowość jej spłaty (czego wyrazem jest złożony wniosek o rozłożenie płatności na raty), jednak z uwagi na sytuację materialną (źródła i wysokość przychodów, koszty związane z prowadzeniem działalności statutowej, wydatki na dostosowanie lokalu do wymogów sanitarnych i przeciwpożarowych) nie pozwalają jej na spłatę należności jednorazowo w terminie wyznaczonym przez organ. Konieczność zapłaty całej kwoty jednorazowo narażałaby Fundację na szczególnie dolegliwe konsekwencje w postaci nadmiernego obciążenia finansowego, w tym na niemożność regulowania bieżących zobowiązań (wynagrodzenia pracowników, rachunki za media, posiłki dla podopiecznych, opłaty czynszowe za wynajmowane lokale pod przedszkole/szkołę), co byłoby jednoznaczne z koniecznością likwidacji Fundacji. Podkreślić należy, że brak zapłaty za media (gaz, prąd) będzie skutkował odcięciem tych mediów, a tym samym prowadzenie statutowej działalności przez Fundację będzie niemożliwe. Fundacja, ubiegając się o ulgę w spłacie, przedstawiła źródła swoich przychodów oraz ich wysokość. Fundacja nie posiada żadnego majątku. W ocenie Skarżącej nie można zgodzić się ze stanowiskiem SKO, że obowiązek zapłaty - zwrotu dotacji, nie spowoduje zagrożenia dla działalności Fundacji. Kwota do zwrotu jest znaczna, a sytuacja finansowa Fundacji przez wydatki poniesione na zmianę sposobu użytkowania budynku, uległa znacznemu pogorszeniu. Konieczność jednorazowego zwrotu dotacji nie tylko zagrozi bytowi Fundacji, ale spowoduje jej upadłość. Fundacja jest miejscem pracy dla wielu osób, a nadto realizuje społecznie ważne cele, a mianowicie zapewnia edukację dla dzieci z niepełnosprawnościami. Okoliczności te nie powinny być bez znaczenia przy ocenie przesłanek z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o finansach publicznych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022, poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r., poz. 259, dalej: P.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja odmawiająca rozłożenia na raty zapłaty zobowiązania wynikającego z decyzji Starosty z dnia 2 marca 2022 roku o zwrocie niewykorzystanej dotacji. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p. Stosownie do tego przepisu, właściwy organ może na wniosek zobowiązanego umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego. Zauważyć należy, że postępowanie o udzielenie ulgi w postaci umorzenia należności uregulowane w przepisie art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p. jest oparte na uznaniu administracyjnym, na co wskazuje wprowadzony do treści tego przepisu zwrot "organ może". Oznacza to, że organ ma obowiązek zbadania i oceny istnienia przesłanek warunkujących umorzenie wnioskowanych należności oraz istniejących między nimi wzajemnych relacji. Uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia wyraża się w tym, iż organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanek umorzenia uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Oznacza to, że wybór kierunku rozstrzygnięcia może być swobodny, ale winien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Konsekwencją powyższego jest obowiązek organu administracji publicznej szczególnie starannego prowadzenia postępowania, tak aby czyniło ono zadość obowiązkom płynącym z treści artykułów 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Uzasadnienie powinno zaś odpowiadać wymogom art. 107 K.p.a, tak, aby strona mogła mieć pewność, a sąd mógł ocenić, że wszystkie podniesione przez nią okoliczności zostały wzięte pod uwagę i poddane ocenie w kontekście mających zastosowanie w sprawie przepisów. W szczególności w uzasadnieniu decyzji negatywnej dla wnioskującego powinno znaleźć się szczegółowe omówienie kwestii istnienia lub nieistnienia okoliczności uzasadniających zastosowanie instytucji umorzenia. Jednak do uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia, dochodzi w tego rodzaju sprawach dopiero po ustaleniu zaistnienia którejś z wymienionych w przepisach prawa przesłanek, tj. np. w sytuacji ustalenia przez organ, że w sprawie występuje ważny interes zobowiązanego. W sytuacji, gdy żadna z tych przesłanek nie zostanie spełniona, organ nie ma możliwości wyboru konsekwencji prawnych i bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania tego rodzaju ulgi. W orzecznictwie wskazuje się, że obie te przesłanki (ważny interes zobowiązanego i interes publiczny) mają tę samą wartość i w związku z tym żadna z nich nie powinna być preferowana przy rozpoznawaniu wniosku o umorzenie należności. Organ rozpoznając wniosek nie jest w tym względzie skrępowany stanowiskiem wnioskodawcy oraz jego oceną przesłanek umorzeniowych. Ma jednak obowiązek przeprowadzenia postępowanie w sposób umożliwiający wnioskodawcy wykazania okoliczności uzasadniających umorzenie należności w całości lub w części (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 2022 r., sygn. I GSK 1117/21, dostępny w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wymaga wyjaśnienia, że kontrola sądowa tego rodzaju rozstrzygnięć (opartych na uznaniu administracyjnym) sprowadza się do zbadania, czy decyzja poprzedzona została prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego i prawnego sprawy. Sąd bada więc, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej w myśl, której organy zobligowane są do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. i art. 77 § 1 K.p.a). Nadto, czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 80 K.p.a), czy zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 § 1 K.p.a) oraz czy wydane decyzje odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a., w szczególności, czy uzasadnienie decyzji wskazuje przyczyny, dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia należności. Natomiast sam wybór rozstrzygnięcia, dokonany na podstawie kryteriów celowości i słuszności pozostaje poza kontrolą Sądu. W okolicznościach niniejszej sprawy w ocenie Sądu organ prawidłowo zrealizował ciążące na nim obowiązki, z zachowaniem reguł obowiązujących w omawianym postępowaniu. Po pierwsze stwierdzić należy, iż organ dokonał prawidłowej wykładni mającego zastosowanie w niniejszej sprawie przepisu art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p., a zwłaszcza określonych w tym przepisie przesłanek umożliwiających umorzenie należności. Przez ważny interes podatnika należy rozumieć zdarzenia losowe oraz sytuacje osobiste, rodzinne, zdrowotne czy też ekonomiczne (dotyczące majątku, dochodów, wydatków, możliwości płatniczych), które w okolicznościach konkretnego przypadku nie pozwalają na spłatę należności publicznoprawnych bez szczególnej dolegliwości dla zobowiązanego w postaci nadmiernego obciążenia finansowego bądź innych ciężkich skutków. Przy czym pojęcia "ważnego interesu zobowiązanego" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonych należności, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków. Z kolei przesłankę "interesu publicznego" interpretuje się jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego (por. przykł.: prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 28 lipca 2021 r., sygn. I Sa/Op 248/21, dostępny jak wyżej, wyrok WSA w Warszawie z 13 lutego 2019 r., sygn. V Sa/Wa 630/18, dostępne j.w.). Przy czym co istotne, jak zauważył organ, dla udzielenia ulgi poprzez całkowite umorzenie należności, nie jest wystarczające subiektywne przekonanie dłużnika, że taki jest właśnie jego interes w uzyskaniu ulgi, jeżeli obiektywnie istniejące okoliczności tego nie potwierdzają (por. wyrok WSA w Lublinie z 8 października 2019 r., sygn. III SA/Lu 8/19, dostępny j.w.). Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawie wskazać należy, że z akt sprawy wynika, iż w okresie od 1 stycznia do 8 marca 2022 roku oraz w latach 2021 i 2020 Fundacja skorzystała pięć razy z pomocy de minimis, stanowiącej istotny rodzaj wsparcia prowadzonej działalności statutowej. Fundacja otrzymała dwukrotnie dotację w kwocie po 90.000,00 zł od Centrum Inicjatyw Obywatelskich, rozłożenie na raty zaległości przez Urząd Skarbowy w Lęborku w kwocie 43.544,00 zł. Przy czym jak trafnie podkreśliły organy Fundacja nie przedstawiła pełnych informacji odnośnie uzyskanej pomocy publicznej. Powyższe dane Starosta pozyskał z ogólnodostępnego źródła jakim jest baza administrowana przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumenta. Na podstawie CIT-8 za lata 2018, 2019, 2020 stwierdzono, że Fundacja w 2018 roku osiągnęła przychód w wysokości 85.993,21 zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły 35.275,87 zł, dochód (przychód) wolny wyniósł 50.722,34 zł, strata wyniosła 5 zł. Otrzymane darowizny wyniosły 27.469,93 zł. W 2019 roku Fundacja osiągnęła przychód w wysokości 597.814,55 zł, koszty uzyskania przychodów wyniosły 242.783,32 zł, dochód wolny wyniósł 367.098,80 zł, natomiast strata -12.067,57 zł. Otrzymane darowizny wyniosły 27.619,52 zł. W 2020 roku Fundacja osiągnęła przychód w wysokości 1.152.300 zł, koszty uzyskania przychodów wyniosły 249.986,01 zł, dochody wolne wyniosły 921.837,81 natomiast strata - 19.523,82 zł. W 2020 roku Fundacja otrzymała darowizny w kwocie 30.000 zł. Z rachunku zysku i strat wynika, że Fundacja w 2018 roku osiągnęła zysk netto w wysokości 180,25 zł, w 2019 roku stratę netto w wysokości 12.067,57 zł, w 2020 roku stratę netto w wysokości 19.523,82 zł. Zysk w 2018 roku z działalności statutowej wynosił - 3.282,18 zł, natomiast zysk z działalności operacyjnej -185,68 zł. Zysk w 2019 roku z działalności statutowej wynosił - 28.945 zł, natomiast strata z działalności operacyjnej - 13.579,41 zł. Strata w 2020 roku z działalności statutowej wynosiła -14.027,07 zł, natomiast z działalności operacyjnej - 41.444,42 zł. Strata ta więc z roku na rok jest wyższa. Fundacja nie posiada gruntów w użytkowaniu wieczystym, nie posiada zobowiązań zabezpieczonych na jej majątku, ani zobowiązań warunkowych. W badanym okresie rosły zobowiązania Fundacji i tak na dzień 31 grudnia 2019 r. wynosiły one 24.380,86 zł, natomiast na dzień 31.12.2020 wyniosły 67.932,71 zł. Duży wpływ na tę zmianę miał wzrost zobowiązań krótkoterminowych. Jednocześnie jak podkreśliły organy, bilans jest sprawozdaniem przedstawiającym stan środków gospodarczych i źródeł ich pochodzenia na określony moment tj. tzw. dzień bilansowy. W 2018, 2019, 2020 roku Fundacja nie prowadziła działalności gospodarczej. Fundacja nie przedstawiła dokumentów finansowych za rok 2021. Jak wynika nadto z załącznika do wezwania w punkcie dotyczącym zobowiązań podmiotu wobec urzędów skarbowych, ZUS Fundacja wskazała, że posiada comiesięczne zobowiązania w postaci raty w Urzędzie Skarbowym w wysokości 4355 zł miesięcznie. Z podanej informacji, na co słusznie wskazały organy, nie można wywnioskować wysokości zobowiązania podmiotu wobec urzędu skarbowego. W punkcie dotyczącym wierzytelności podmiotu u innych podmiotów Fundacja wskazała nadto o istnieniu raty w Starostwie w Lęborku w wysokości 3125 zł miesięcznie oraz leasing w wysokości 7000 zł miesięcznie. Z podanej informacji nie można wywnioskować wysokości zobowiązania Fundacji wobec innych podmiotów. Fundacja nie wskazała nadto z jakiego tytułu powstały ww. zobowiązania. Nie może przy tym ujść uwadze, że wcześniej Fundacja nie wywiązywała się prawidłowo z układu ratalnego wynikającego z decyzji Starosty z dnia 22 grudnia 2021 roku. Sąd akceptuje stanowisko orzekających w sprawie organów dotyczące okoliczności powstania przedmiotowych należności. Jak wynika z wyjaśnień Fundacji, należności te powstały na skutek nieuwzględnienia wydatków poniesionych przez Fundację na przygotowanie lokalu do prowadzenia działalności oświatowej. Należy zgodzić się z SKO, że podniesione okoliczności nie stanowiły zdarzeń nadzwyczajnych, niezależnych od Fundacji. Wręcz przeciwnie, podmiot prowadząc działalność oświatową obowiązany jest do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek musi być świadomy obowiązków prawnych i lokalowych zapewniających bezpieczne i higieniczne warunki nauki i pracy, spełniające wymagania określone w przepisach w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach, przepisach o ochronie środowiska, przepisach o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, przepisach techniczno- budowlanych i przepisach o ochronie przeciwpożarowej; spełnienie tych wymagań potwierdza się przez dołączenie do zgłoszenia odpowiednio pozytywnej opinii właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego oraz pozytywnej opinii komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej. Wobec powyższego prowadząc szkołę niepubliczną należało przewidzieć koszty związane z dostosowaniem budynku do prowadzenia działalności oświatowej. Sytuacji powyższej nie można więc zaliczyć do sytuacji nadzwyczajnej i zdarzenia losowego, którego strona nie mogła przewidzieć i na którego wystąpienie nie miała wpływu. Sam fakt, że Fundacja przeznaczyła środki na cele oświatowe, które z oczywistych względów mają istotne znaczenie społeczne i powstały z tego tytułu obowiązek zwrotu kwoty wydanej niezgodnie z przepisami o dotacji nie może stanowić podstawy przyznania ulgi. Zdaniem Sądu organy prawidło oceniły także możliwości płatnicze Fundacji. Z akt sprawy nie wynika, aby obowiązek zwrotu dotacji spowodował niemożność prowadzenia przedmiotowej działalności. Fundacja uzyskuje dochody z różnych źródeł, w tym z darowizn. Posiada stałe, znaczne zobowiązania leasingowe, których zawieranie wskazuje na generowanie stałych, comiesięcznych środków finansowych pozwalających na realizowanie tych płatności, które co należy podkreślić ustępują znaczeniu zobowiązaniom publicznoprawnym, takim jak zwrot środków z niewykorzystanych dotacji. Trafnie przy tym zauważył Starosta, że Fundacja nie wykazała, z jakich dochodów zamierza spłacać zobowiązanie wynikające z decyzji Starosty. Zaś udzielona ulga powinna mieć charakter realny, zapewniając zobowiązanemu możliwość dotrzymania warunków tej spłaty - tylko wówczas stanowi faktyczną pomoc w wykonywaniu zapłaty należności. W przeciwnym razie ulga taka będzie pozorna i w sposób oczywisty niemożliwa do zrealizowania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI