I SA/Gd 695/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2006-12-20
NSApodatkoweŚredniawsa
koszty egzekucyjnepostępowanie egzekucyjnepostępowanie zabezpieczająceOrdynacja podatkowaustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiWSAskargazaległość podatkowagwarancja bankowa

WSA w Gdańsku oddalił skargę spółki na postanowienie o kosztach egzekucyjnych, uznając postępowanie egzekucyjne za zasadnie wszczęte.

Spółka zaskarżyła postanowienie o kosztach egzekucyjnych, twierdząc, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte bezzasadnie, przed rozpatrzeniem wniosku o zabezpieczenie. Sąd uznał jednak, że wniosek o zabezpieczenie nie miał wpływu na postępowanie egzekucyjne, które zostało wszczęte prawidłowo na podstawie wymagalnej decyzji podatkowej. W konsekwencji, koszty egzekucyjne zostały naliczone zasadnie.

Sprawa dotyczyła skargi Firmy A S.A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych. Spółka zarzucała, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte z naruszeniem prawa, ponieważ nastąpiło przed rozpatrzeniem jej wniosku o zabezpieczenie wykonania decyzji podatkowej. Sąd administracyjny, analizując przepisy Ordynacji podatkowej i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stwierdził, że instytucja zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych uregulowana w Ordynacji podatkowej ma charakter pomocniczy i dotyczy etapu sprzed wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wniosek spółki o zabezpieczenie złożony na podstawie art. 33d Ordynacji podatkowej nie mógł wstrzymać postępowania egzekucyjnego, ponieważ nie została wydana decyzja o zabezpieczeniu w rozumieniu art. 33 § 4 Ordynacji podatkowej. Sąd uznał również, że wierzyciel był zobowiązany do wystawienia tytułu wykonawczego i skierowania go do egzekucji, gdyż decyzja podatkowa miała charakter określający, a nie ustalający, co wykluczało zastosowanie terminu płatności z art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej. Wobec powyższego, sąd uznał, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte i prowadzone prawidłowo, a koszty egzekucyjne zostały naliczone zasadnie. Skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie wydano postanowienia o zabezpieczeniu w rozumieniu art. 33 § 4 Ordynacji podatkowej. Wniosek o zabezpieczenie złożony na podstawie art. 33d ma na celu umożliwienie podatnikowi skorzystania z innej formy zabezpieczenia na etapie postępowania podatkowego i nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego, jeśli nie wydano postanowienia o zabezpieczeniu.

Uzasadnienie

Instytucja zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych w Ordynacji podatkowej ma charakter pomocniczy i dotyczy etapu sprzed wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wniosek na podstawie art. 33d nie wstrzymuje egzekucji, jeśli nie wydano postanowienia o zabezpieczeniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Za dokonanie zajęcia wierzytelności pieniężnych organ egzekucyjny pobiera opłatę w wysokości 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej niż 4,20 zł. Obowiązek uiszczenia opłaty powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu.

u.p.e.a. art. 64 § § 9 pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Obowiązek uiszczenia opłaty za zajęcie powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu.

u.p.e.a. art. 6 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wierzyciel jest zobowiązany do wystawienia tytułu wykonawczego obejmującego zaległość podatkową i skierowania go do egzekucji.

u.p.e.a. art. 64c § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Opłaty za dokonane czynności egzekucyjne wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne.

u.p.e.a. art. 64c § § 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Koszty egzekucyjne co do zasady obciążają zobowiązanego.

Ordynacja podatkowa art. 33 § d

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Podatnik może wystąpić o przyjęcie zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd orzeka o jej oddaleniu.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 64 § § 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej niż 1,40 zł.

u.p.e.a. art. 64 § § 10

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie.

u.p.e.a. art. 64c § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te zwraca się zobowiązanemu.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie.

k.p.a. art. 127 § § 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Postanowienia organów administracji publicznej wydane w pierwszej instancji służące dalszemu prowadzeniu postępowania mogą być zaskarżone zażaleniem.

k.p.a. art. 144

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące odwołania do organu wyższego stopnia stosuje się odpowiednio do zażaleń.

Ordynacja podatkowa art. 33 § § 5 zdanie drugie

Ustawa - Ordynacja podatkowa

W razie złożenia wniosku o zabezpieczenie w formie określonej w art. 33 d, zabezpieczenie w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie objętym tym wnioskiem, może nastąpić po wydaniu postanowienia odmawiającego przyjęcia zabezpieczenia.

Ordynacja podatkowa art. 47 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zakreśla 14-dniowy termin płatności należności podatkowej, licząc od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a), b) i c)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającego wpływ na wynik sprawy, lub w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte z naruszeniem prawa, ponieważ nastąpiło przed rozpatrzeniem wniosku o zabezpieczenie wykonania decyzji podatkowej. Organ egzekucyjny naruszył art. 6 § 1 u.p.e.a. oraz § 3 ust.1 rozporządzenia Ministra Finansów w związku z art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wszczęcie egzekucji pomimo braku zaistnienia ku temu koniecznej przesłanki tj. nie wywiązania się przez skarżącego z dobrowolnej zapłaty zaległości podatkowej. Organ egzekucyjny naruszył art. 33 § 5 w związku z art. 33 d Ordynacji podatkowej poprzez wszczęcie egzekucji pomimo, że wniosek skarżącego o przyjęcie zabezpieczenia wykonania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego pozostawał nierozstrzygnięty.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych (...) ma na celu ochronę przyszłych interesów wierzyciela, co oznacza, że ma ona zapewnić wykonanie przez zobowiązanego ( podatnika ) ciążącego na nim obowiązku. Postępowanie zabezpieczające ma zatem charakter pomocniczy w stosunku do postępowania egzekucyjnego, a jego zasadniczym celem jest nie tyle przymusowy pobór podatków ( to jest celem postępowania egzekucyjnego ), ile zagwarantowanie środków finansowych na zaspokojenie zobowiązań podatkowych. Zabezpieczenie przewidziane w art. 33 Ordynacji podatkowej należy odróżnić od zabezpieczenia stosowanego już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Przepis art. 33 d ma bowiem na celu umożliwienie podatnikowi skorzystania z innej, mniej rygorystycznej, niż przyjęta jego zdaniem, przez organ podatkowy formy zabezpieczenia zobowiązania, wyłącznie na etapie postępowania podatkowego, a to z kolei wymusza pierwszeństwo przed zabezpieczeniem w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Skład orzekający

Małgorzata Tomaszewska

przewodniczący

Elżbieta Rischka

członek

Ewa Wojtynowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania zabezpieczającego i egzekucyjnego w administracji, w szczególności wpływu wniosku o zabezpieczenie na wszczęcie i prowadzenie egzekucji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek o zabezpieczenie nie został rozpatrzony przed wszczęciem egzekucji, a decyzja podatkowa miała charakter określający.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu podatkowym i egzekucyjnym, które są istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Czy wniosek o zabezpieczenie chroni przed egzekucją? WSA w Gdańsku wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 159 800 PLN

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 695/06 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka
Ewa Wojtynowska /sprawozdawca/
Małgorzata Tomaszewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 894/07 - Wyrok NSA z 2008-09-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 33 d,
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
art. 64 § 1 pkt 4, § 9 pkt 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Firmy A S.A. z siedzibą w G na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Gd 695/06
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.), art. 64c § 1 i § 7 w związku z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dalej powoływanej jako u.p.e.a. (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954; z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i rozważania:
W dniu 28 października 2005 roku pełnomocnik A Spółki Akcyjnej wniósł w trybie art. 33 d ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej Ordynacja podatkowa ) o przyjęcie przez organ podatkowy zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego określonego w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] wraz z odsetkami z zwłokę, w formie bezwarunkowej gwarancji bankowej - Banku B S.A. I Oddział w G.
Na podstawie powyższej decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego ( będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym ), wystawił tytuł wykonawczy Nr SM[...]z dnia 9 listopada 2005 roku na zaległość podatkową spółki powstałą w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 rok w kwocie należności głównej 159.800,00 złotych (przy czym kwota odsetek za zwłokę na dzień wystawienia tytułu wykonawczego wynosiła 217.669,49 złotych). Odpis wskazanego tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanej w dniu 15 listopada 2005 roku wraz z odpisem zawiadomienia Nr [...] z dnia 10 listopada 2005 roku o zajęciu rachunku bankowego spółki w Banku B SA O/G.
Po wszczęciu egzekucji pismem z dnia 4 stycznia 2006 roku wierzyciel zawiadomił organ egzekucyjny, że w dniu 25 listopada 2005 roku należność główna wraz odsetkami za zwłokę objęta tytułem wykonawczym z dnia 9 listopada 2005 roku wygasła w wyniku zaliczenia na jej poczet przysługującej spółce nadpłaty (zwrotu) podatku od towarów i usług za październik 2005 roku. Organ egzekucyjny w tym samym dniu poinformował Bank B SA O/G. o uchyleniu uprzednio dokonanego zajęcia z dnia 10 listopada 2005 roku.
Ponieważ w następstwie zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego spółki powstały koszty egzekucyjne w kwocie 22.651,30 złotych, które nie zostały uiszczone przez podmiot zobowiązany, organ egzekucyjny zawiadomieniem o zajęciu Nr [...] z dnia 4 stycznia 2006 roku dokonał zajęcia pozostałej części nadpłaty (zwrotu) podatku od towarów i usług za październik 2005 roku znajdującej się w Urzędzie Skarbowym. Przekazanie należności przez wierzyciela nastąpiło w dniu 5 stycznia 2006 roku, w tym też dniu nastąpiło zakończenie postępowania egzekucyjnego skierowanego do majątku A S.A.
Pełnomocnik spółki po otrzymaniu od organu egzekucyjnego informacji o wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych, w ustawowym terminie wystąpił z żądaniem wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.
Naczelnik Urzędu Skarbowego mając ten wniosek na uwadze, postanowieniem z dnia [...] roku określił na kwotę 22.651,30 złotych wysokość kosztów egzekucyjnych obciążających A S.A., powstałych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku spółki na podstawie tytułu wykonawczego Nr SM [...] z dnia 9 listopada 2005 roku.
Rozpoznając zażalenie spółki od powyższego postanowienia, Dyrektor Izby Skarbowej powołując się na art. 64c § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazał, że opłaty za dokonane czynności egzekucyjne wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne co do zasady, obciążają zobowiązanego. Wyjątek od powyższej zasady przewidziany został m.in. przepisem art. 64c § 3 cytowanej ustawy, zgodnie z którym, jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela.
W ocenie organu odwoławczego, wbrew stanowisku pełnomocnika strony skarżącej, w sprawie nie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 64c § 3 u.p.e.a, gdyż postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku A S.A. zostało wszczęte i prowadzone zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Wobec nie wywiązania się spółki z obowiązku dobrowolnej zapłaty podatku wynikającego z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...], wierzyciel zobligowany był - stosownie do dyspozycji art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - do wystawienia tytułu wykonawczego obejmującego zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób prawnych i skierowania go do egzekucji administracyjnej.
Z kolei fakt złożenia przez A S.A. wniosku do Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie przyjęcia zabezpieczenia wykonania przedmiotowej decyzji w formie gwarancji bankowej - nie wywołał oczekiwanego przez spółkę skutku prawnego ( w tym w postaci nie podejmowania egzekucji administracyjnej za wskazany okres ), gdyż wniosek ten został rozpoznany odmownie postanowieniem Nr [...] z dnia 30 grudnia 2005 roku. Ponadto organ podatkowy ( będący dysponentem postępowania egzekucyjnego ) jednoznacznie stwierdził, że obowiązek pieniężny objęty tytułem wykonawczym Nr [...] na dzień wszczęcia egzekucji administracyjnej był wymagalny.
Rolą organu odwoławczego w niniejszym postępowaniu jest zbadanie prawidłowości naliczenia kosztów egzekucyjnych. Zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, za dokonanie zajęcia innych niż świadczenie z ubezpieczenia społecznego lub wynagrodzenia za pracę wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych, organ egzekucyjny pobiera opłatę w wysokości 5 % kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4,20 złotych. Obowiązek uiszczenia powyższej opłaty powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu - stosownie do art. 64 § 9 pkt 2 ww. ustawy. Ponadto na mocy art. 64 § 6, organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1 % kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1,40 złotych. Obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie (art. 64 § 10). Zatem w sprawie A S.A. w związku z doręczeniem dłużnikowi zajętej wierzytelności - to jest Bankowi B SA O/G zawiadomienia Nr [...] z dnia 28 marca 2006 roku zasadnie powstał obowiązek uiszczenia kosztów egzekucyjnych za przedmiotowe zajęcie w kwocie 22.651,30 złotych, na które to koszty składała się zarówno opłata manipulacyjna jak i opłata za dokonaną czynność zajęcia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pełnomocnik spółki A , zarzucając postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej naruszenie art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w związku z art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wszczęcie egzekucji administracyjnej pomimo braku zaistnienia ku temu koniecznej przesłanki tj. nie wywiązania się przez skarżącego z dobrowolnej zapłaty zaległości podatkowej, art. 33 § 5 w związku z art. 33 d Ordynacji podatkowej poprzez wszczęcie egzekucji administracyjnej pomimo, że wniosek skarżącego o przyjęcie zabezpieczenia wykonania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego pozostawał nierozstrzygnięty, art. 64 c § 1 i § 7 u.p.e.a. poprzez obciążenie skarżącego kosztami bezzasadnie wszczętego postępowania egzekucyjnego, wniósł o jego uchylenie, jak i poprzedzającego je postanowienia Urzędu Skarbowego w przedmiocie wysokości określonych kosztów egzekucyjnych oraz o zasądzenie kosztów postępowania
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej spółki wskazał, że organ odwoławczy swoją rolę w niniejszym postępowaniu ograniczył wyłącznie do zbadania prawidłowości naliczenia kosztów egzekucyjnych.
Stwierdzona przez organ podatkowy zaległość podatkowa spółki A S.A. w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 rok jest pomiędzy stronami sporna. Sprawę rozpatrywał już Sąd Administracyjny, który nakazał organom podatkowym ponowne jej rozpatrzenie. Organy podatkowe sprawę rozpoznały ponownie, wydając co do zasady decyzję taką samą jak dotychczasowa - niekorzystną dla skarżącej. Ta właśnie decyzja, wydana w dniu [...], stanowiła podstawę faktyczną wystawienia w dniu 9 listopada 2005 roku tytułu wykonawczego.
Organ podatkowy powołał się również na obowiązek wystawienia tytułu wykonawczego płynący z dyspozycji art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wobec nie wywiązania się przez skarżącą z dobrowolnej zapłaty zaległości podatkowej. Jednakże w myśl § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uruchomienie procedury egzekucyjnej wymaga niedotrzymania przez zobowiązanego terminu zapłaty należności. A przecież art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej zakreśla 14 dniowy termin płatności, licząc od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Tymczasem organ podatkowy wystawił tytuł wykonawczy w jedenastym dniu, licząc od dnia następnego po wydaniu decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
W dniu wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, tj. 28 października 2005 roku skarżąca w trybie art. 33 d Ordynacji podatkowej wystąpiła do organu podatkowego z wnioskiem o zabezpieczenie zobowiązania z niej wynikającego przez przyjęcie zabezpieczenia w formie gwarancji bankowej. Stosownie zaś do treści art. 33 § 5 zdanie drugie Ordynacji podatkowej, w razie złożenia wniosku o zabezpieczenie w formie określonej w art. 33 d, zabezpieczenie w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie objętym tym wnioskiem, może nastąpić po wydaniu postanowienia odmawiającego przyjęcia zabezpieczenia. Wniosek spółki został rozpatrzony odmownie 30 grudnia 2005 roku. Organ podatkowy natomiast w dniu 10 listopada 2005 roku doręczył bankowi tytuł wykonawczy wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego spółki A i tym samym wszczął postępowanie egzekucyjne przeciwko skarżącemu, w myśl art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a. Ponadto ten sam organ podatkowy decyzją z 25 listopada 2005 roku zaliczył na poczet zaległości podatkowych spółki nadpłatę podatku od towarów i usług. Pomimo, że wskutek wskazanej decyzji zobowiązanie podatkowe skarżącego wygasło, organ podatkowy utrzymał zabezpieczenie jego wykonania ustanowione na rachunku bankowym aż do 4 stycznia 2006 roku, jako przyczynę takiego stanu rzeczy powołując to, że skarżący pismo informujące o wygaśnięciu zobowiązania podatkowego przekazał mu w dniu 4 stycznia 2006 roku. Tymczasem wiedzę o wygaśnięciu przedmiotowego zobowiązania podatkowego organ podatkowy posiadał z urzędu, gdyż sam swoją decyzją to wygaśnięcie spowodował - pismo skarżącego w tej sytuacji jest w zupełności zbędne.
Z powyższych względów wszczęcie przez organ podatkowy postępowania egzekucyjnego nastąpiło z obrazą obowiązującego porządku prawnego. Skarżący nie może ponosić kosztów egzekucji, o których mowa w art. 64 c § 1 i § 7 u.p.e.a., gdyż egzekucja ta nie powinna być w ogóle wszczęta. Zwłaszcza, że zobowiązanie podatkowe na nim ciążące skarżący wykonał dobrowolnie, dokonując stosownej wpłaty w dniu 5 stycznia 2006 roku.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie z dnia 24 listopada 2005 roku pełnomocnik spółki oświadczył, że nie kwestionuje ona wysokości kosztów egzekucyjnych, tylko ich nieprawidłowe - gdyż bezzasadne - naliczenie. Do czasu bowiem rozpatrzenia wniosku o przyjęcie zabezpieczenia prowadzenie egzekucji administracyjnej przez organy podatkowe było z mocy prawa wykluczone. Porównanie dat wniosku o przyjęcie zabezpieczenia z datą wszczęcia egzekucji skierowanej do majątku spółki prowadzi do wniosku, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed rozpoznaniem wniosku o przyjęcie zabezpieczenia. Bez znaczenia dla tego faktu pozostaje sposób, w jaki organy podatkowe przedmiotowy wniosek załatwiły. Postępowanie egzekucyjne wszczęte w sposób nieprawidłowy pozostaje nieprawidłowym niezależnie od tego, czy dłużnik wniósł do niego zarzut. Ze względu zaś na to, że w przedmiotowej sprawie postępowanie egzekucyjne w ogóle nie powinno być wszczęte, nie może skutkować po stronie dłużnika obowiązkiem poniesienia kosztów egzekucyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) -zwanej dalej p.p.s.a - stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja ( postanowienie ) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie legalnością działań organu administracji oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi.
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy złożenie przez skarżącą spółkę wniosku w przedmiocie przyjęcia zabezpieczenia wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] i nie rozpoznanie tego wniosku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, może skutkować określeniem wysokości kosztów tego postępowania, a w rzeczy samej, czy owo postępowanie w ogóle mogło się toczyć.
Na wstępie rozważań wymaga podkreślenia, że instytucja zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych uregulowana w rozdziale 3 ustawy Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 8 z 2005 r., poz. 60 ze zm. ) ma na celu ochronę przyszłych interesów wierzyciela, co oznacza, że ma ona zapewnić wykonanie przez zobowiązanego ( podatnika ) ciążącego na nim obowiązku. Postępowanie zabezpieczające ma zatem charakter pomocniczy w stosunku do postępowania egzekucyjnego, a jego zasadniczym celem jest nie tyle przymusowy pobór podatków ( to jest celem postępowania egzekucyjnego ), ile zagwarantowanie środków finansowych na zaspokojenie zobowiązań podatkowych. Jest to zatem postępowanie umożliwiające skuteczne wyegzekwowanie należności podatkowych od podmiotów zobowiązanych, jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązania te nie zostaną zapłacone.
Zabezpieczenie przewidziane w art. 33 Ordynacji podatkowej należy odróżnić od zabezpieczenia stosowanego już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Inne są podstawy jego wszczęcia, przesłanki i w pewnym zakresie tryb realizacji. Z założenia przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące postępowania zabezpieczającego stanowią lex specialis w stosunku do działu IV "Postępowanie zabezpieczające" ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Oba rodzaje zabezpieczeń uzupełniają się na etapie realizacji zobowiązań podatkowych w tym sensie, że dotyczą innych stadiów procesu przymusowego poboru należnego podatku. Innymi słowy, postępowanie zabezpieczające przewidziane w Ordynacji podatkowej dotyczy okresu sprzed wydania decyzji podatkowej, a jego odzwierciedleniem jest decyzja w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy bezsporne jest, że przed wydaniem decyzji w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych, organ kontroli nie wydał decyzji zabezpieczającej owo zobowiązanie. A skoro tak, to wniosek skarżącej spółki, złożony w trybie art. 33 d Ordynacji podatkowej, nie mógł odnieść oczekiwanego skutku w zakresie wszczęcia i kontynuowania postępowania egzekucyjnego. Przepis art. 33 d ma bowiem na celu umożliwienie podatnikowi skorzystania z innej, mniej rygorystycznej, niż przyjęta jego zdaniem, przez organ podatkowy formy zabezpieczenia zobowiązania, wyłącznie na etapie postępowania podatkowego, a to z kolei wymusza pierwszeństwo przed zabezpieczeniem w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z usytuowania art. 33 d ustawy w rozdziale 3 Ordynacji podatkowej wynika bowiem, że wolą ustawodawcy było zabezpieczenie nie tylko w trybie przewidzianym w egzekucji administracyjnej publicznoprawnych świadczeń pieniężnych, lecz także poprzez wykorzystanie form zabezpieczenia, wykonania wszelkich zobowiązań pieniężnych, a to z kolei czyni przedmiotowy zapis jako zupełnie niezależny od przepisów o postępowaniu egzekucyjnym administracji.
Omówiona instytucja dotyczy wyłącznie decyzji wydanej w trybie postępowania zabezpieczającego, które jak wskazano powyżej nie było zastosowane w sprawie. W konsekwencji, zarzut strony skarżącej dotyczący naruszenia art. 33 § 5 w związku z art. 33 d Ordynacji podatkowej należy uznać za chybiony
W tak ukształtowanym stanie prawnym również i zarzut naruszenia art. 64 c § 1 i § 7 u.p.e.a. jest pozbawiony podstaw, co też zasadnie skonstatowały organy podatkowe.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 6 § 1 u.p.e.a. oraz § 3 ust.1 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. Nr 137, poz. 1541, z późn.zm. ), w związku z art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej stwierdzić należy, że wierzyciel był, stosownie do przepisu art. 6 § 1 u.p.e.a., zobowiązany do wystawienia tytułu wykonawczego obejmującego zaległość podatkową spółki w podatku dochodowym za 1999 rok i w konsekwencji do skierowania tego tytułu do egzekucji. Zważywszy, że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] miała charakter określający, w grę nie wchodził termin przewidziany w art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej, który dotyczy wyłącznie decyzji ustalającej, tym samym nie mógł być naruszony przez organ egzekucyjny ani przywołany przepis art. 47 § 1, ani tym bardziej § 3 pkt. 1 wskazanego powyżej rozporządzenia, przede wszystkim dlatego, że termin zapłaty podatku dochodowego od osób prawnych wynika z ustawy i jest efektem obowiązkowego samoobliczenia tego podatku. Przy czym, co istotne, decyzja ta podlegała wykonaniu, niezależnie od złożonego przez spółkę wniosku o przyjęcie zabezpieczenia zobowiązania. Postępowanie zainicjowane takim wnioskiem musi się toczyć wyłącznie w przypadku wydania decyzji o zabezpieczeniu wydanej w rozumieniu art. 33 § 4 Ordynacji podatkowej, a skoro taka nie została w sprawie wydana, złożony wniosek podlegał odrębnemu postępowaniu, niezależnemu od toczącego się postępowania egzekucyjnego i jako taki nie miał żadnego na nie wpływu.
Reasumując Sąd uznał, że organ egzekucyjny określił w sposób prawidłowy wysokość kosztów postępowania egzekucyjnego, zaś argumenty skargi nie podważyły zarówno zasady określenia tych kosztów, jak i prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI