I SA/Gd 69/06

I SA/Gd 69/06 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bogusław Szumacher /przewodniczący/
Danuta Oleś
Ewa Kwarcińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Sygn. powiązane
II FSK 153/07 - Wyrok NSA z 2007-06-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 5 września 2006 . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Szumacher, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.),, Asesor WSA Danuta Oleś, Protokolant Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 września 2006 r. sprawy ze skarg R. J.i B.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oddala skargi.
Uzasadnienie
I SA/Gd 69/06
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego, ustalił wysokość zobowiązania podatkowego B. i R.J. w podatku dochodowym za 1998 r.
Na podstawie ww. decyzji w dniu 25 października 2004 r. wystawiony został tytuł wykonawczy nr [...], na podstawie którego organ egzekucyjny podjął egzekucję administracyjną do majątku małżonków, w tym dokonał zajęcia rachunku bankowego R.J. w Banku [...].
W trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego, w dniu [...], Dyrektor Izby Skarbowej, działając jako organ odwoławczy, wydał decyzję nr [...], uchylającą w części decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] i obniżającą zobowiązanie B. i R.J. w podatku dochodowym za 1998 r. Wobec powyższego w dniu 29 grudnia 2004 r. wierzyciel dokonał aktualizacji tytułu wykonawczego nr [...].
W związku z wystawieniem tytułu wykonawczego nr [...], a także w związku z jego aktualizacją, B.J. (pismo procesowe z dnia 24 listopada 2004 r.) oraz R.J. (pisma procesowe z dnia 22 listopada 2004, z dnia 24 listopada 2004 r., z dnia 6 stycznia 2006 r.) wnieśli następujące zarzuty przeciwko prowadzonemu postępowaniu egzekucyjnemu:
1. art. 33 ust. l ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2002 Nr 110, poz. 968 z późn. zm.; w skrócie u.p.e.a.)
- w związku z brakiem istnienia obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej objętej tytułem wykonawczym [...] za okres od 27 lutego 2002 r. do dnia doręczenia podatnikom decyzji określającej to zobowiązanie;
- w związku z przedawnieniem z dniem 31 grudnia 2004 r. obowiązku podlegającego egzekucji na podstawie zaktualizowanego tytułu [...]
2. art. 33 ust. 3 u.p.e.a.
- w związku z faktem, że obowiązek egzekwowany na podstawie tytułu wykonawczego [...] określono niezgodnie z treścią decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, bowiem w rubryce 30 druku tytułu wykonawczego wpisano błędny numer decyzji wymiarowej;
- w związku z faktem, że obowiązek podlegający egzekucji na podstawie zaktualizowanego tytułu wykonawczego został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z [...]r.;
3. art. 33 ust. 10 u.p.e.a.
- w związku z faktem, że w tytule wykonawczym [...] nie wypełniono rubryk 39, 40 i 41 druku tytułu przez co nie uwzględniono okresu przerw w naliczaniu odsetek od dnia 27 lutego 2002 r. do dnia doręczenia decyzji wymiarowej;
- w związku z faktem, że tytuł wykonawczy [...] - "Aktualizacja" nie spełnia wymogów wynikających z art. 27 u.p.e.a, gdyż w rubryce 32 zaktualizowanego w dniu 29 grudnia 2004 r. tytułu wykonawczego [...] wskazano jako egzekwowany obowiązek zaliczkę na podatek dochodowy za grudzień 1998 r. ("1998/12") i podano nieprawidłową nazwę "tytuł wykonawczy - Aktualizacja";
4. art. 33 ust. 4 i 10 u.p.e.a.
- ponieważ tytuł wykonawczy [...] został wystawiony na imię obojga małżonków przed doręczeniem decyzji wymiarowej jednemu z małżonków, wobec czego B.J. nie była obowiązana do zapłaty świadczenia wskazanego w tym tytule;
5. art. 33 ust. 6 u.p.e.a.
- z uwagi na wady aktualizowanego tytułu wykonawczego (błędna nazwa, błędne wypełnienie poz. 32 druku tytułu) oraz niedopuszczalność jego aktualizacji;
Postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym wobec B. i R.J. Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając m.in. na podstawie art. 34 § 1 i § 2 u.p.e.a. jako wierzyciel, wyraził pogląd, że złożone w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zarzuty nie znajdują uzasadnienia w przepisach art. 33 u.p.e.a.
Powyższe postanowienie zostało zaskarżone dwoma zażaleniami, odrębnie wniesionymi przez B.J. i R.J. Małżonkowie wnosząc o uchylenie powyższego rozstrzygnięcia zgodnie wskazali, że w ich ocenie wierzyciel nie ustosunkował się do poszczególnych zarzutów zgłoszonych w toku postępowania egzekucyjnego, przez co naruszył art. 124 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2000 Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; w skrócie k.p.a.) oraz oboje podtrzymali stanowisko, że w sprawie zaistniały przesłanki do zgłoszenia zarzutów zawartych w art. 33 ust 1, ust 3, ust 4, ust 6 i ust 10, a także podtrzymali wspierającą te zarzuty dotychczasową argumentację. R.J. wskazał natomiast dodatkowo, że w jego ocenie aktualizacja tytułu wykonawczego została dokonana z naruszeniem § 9 ust. 1 b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2001r. Nr 137, póz. 1541; z późn. zm; w skrócie rozp. FM z 2001 r.).
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez B.J. i zażalenia wniesionego przez R.J., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie nie doszło do naruszenia art. 124 k.p.a. ponieważ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, iż zgłoszone zarzuty nie wyczerpują przesłanek wskazanych w art. 33 pkt 1, 3, 4, 6, 10 u.p.e.a., a wierzyciel omówił przyczyny wydania negatywnego stanowiska w sprawie. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że aktualizacja tytułu wykonawczego została dokonana przez wierzyciela stosownie do dyspozycji § 9 ust. Ib i l c rozp. FM z 2001 r., zgodnie z którą, jeżeli w trakcie postępowania egzekucyjnego zostanie wydane orzeczenie określające lub ustalające inną wysokość należności pieniężnej niż objęta tytułem wykonawczym, wierzyciel niezwłocznie aktualizuje tytuł wykonawczy w ten sposób, że wypełnia pierwszą stronę druku tytułu wykonawczego, a drugą stronę opatruje pieczęcią urzędową oraz podpisem i pieczątką upoważnionej osoby. Dwa egzemplarze tych stron, oznaczone wyrazem "aktualizacja", wierzyciel przesyła następnie organowi prowadzącemu egzekucję, a w aktualizowanym tytule wykonawczym wykazuje się kwotę zaległej należności pieniężnej według stanu na dzień jego aktualizacji. Z treści przywołanych przepisów prawa jednoznacznie wynika, iż obowiązek aktualizacji tytułu wykonawczego ciąży na wierzycielu w każdym przypadku wystąpienia dwóch przesłanek łącznie, tzn. wydania w trakcie postępowania egzekucyjnego orzeczenia w przedmiocie wysokości dochodzonej należności i dokonania w nim zmiany wysokości takiej należności w stosunku do wykazanej wcześniej w deklaracji, zeznaniu lub w orzeczeniu (decyzji określającej lub ustalającej wysokość należności). Okoliczności powyższe zaistniały w sprawie B. i R. J. w odniesieniu do należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 rok, ujętych pierwotnie w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 25 października 2004r. Organ odwoławczy podkreślił, że zaktualizowany tytuł wykonawczy nie wszczyna odrębnego postępowania egzekucyjnego w sprawie podmiotu zobowiązanego, a tym samym nie można mówić o "równoczesnym prowadzeniu" postępowania egzekucyjnego na podstawie pierwotnego i zaktualizowanego tytułu wykonawczego. Ten ostatni stanowi bowiem podstawę do kontynuowania już podjętego postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie nie ma potrzeby umarzania postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego sprzed aktualizacji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko wierzyciela, że zobowiązanie w podatku dochodowym za 1998 r. nie wygasło, ponieważ okres przedawnienia tego zobowiązania upływał w dniu 31 grudnia 2004r, jednakże doręczenie podmiotowi zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego z dnia 25 października 2004 r. wraz z zawiadomieniem o zastosowanym środku egzekucyjnym w postaci zajęcia rachunku bankowego miało miejsce w dniu 19 listopada 2004 r., a więc przed upływem terminu przedawnienia. Późniejsze doręczenie zaktualizowanego tytułu wykonawczego dotyczącego tego obowiązku nie miało już wpływu na upływ terminu przedawnienia obowiązku. Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że fakt, że w polu 32 zaktualizowanego tytułu wykonawczego dotyczącym "roku/okresu" dochodzonej należności wpisano "1998/12", zamiast "1998" pozostaje bez znaczenia, ponieważ okres dochodzonej należności wynika wprost z ostatecznej decyzji podatkowego organu odwoławczego nr [...] z dnia [...] i jednoznacznie dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 rok. Natomiast numer orzeczenia (tj. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr [...] z dnia [...]) przywołany z błędem pisarskim w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia 25 października 2004r. został zmieniony po aktualizacji tytułu wykonawczego na prawidłowy. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że stroną zobowiązaną w postępowaniu egzekucyjnym są B. i R.J., którzy złożyli wspólne zeznanie podatkowe za 1998 r., ponoszą więc solidarną odpowiedzialność za wynikające z niego zobowiązanie. Każde z małżonków jest uprawnione do działania w imieniu obojga zarówno w postępowaniu podatkowym jak i egzekucyjnym. Końcowo organ odwoławczy zauważył, iż wierzyciel w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia z dnia [...] omyłkowo przywołał tytuł wykonawczy Nr [...] zamiast Nr [...], jednakże z dalszej części uzasadnienia jednoznacznie wynika, iż jego treść odnosi się tylko do tytułu wykonawczego Nr [...].
B. i R.J. odrębnie wniesionymi skargami zaskarżyli ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zgodnie znosząc o jego uchylenie w związku z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 34 § 1 i 2 oraz art. 33 pkt 1, pkt 3, pkt 6, pkt 10 jak i naruszeniem art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. Skarga R.J.a została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Gd 69/06, natomiast skarga B.J. pod sygn. akt I SA/Gd 70/06.
W uzasadnieniu skarg skarżący podtrzymali zarzut przedawnienia, oraz ponownie wskazali na brak skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec B. J., mając na uwadze, że małżonkowie zamieszkują pod różnymi adresami, natomiast zarówno odpis tytułu wykonawczego jak i jego późniejsza aktualizacja zostały doręczone jedynie R.J. Ponadto skarżący ponownie wskazali, że w tytule wykonawczym z dnia 29 grudnia 2004 r. nieprawidłowo określony został okres, którego dotyczy należność. Mając na uwadze ww. okoliczności skarżący wskazali na niedopuszczalność egzekucji administracyjnej za podstawie zaktualizowanego tytuły wykonawczego z dnia 29 grudnia 2004 r. Jednocześnie w ocenie skarżących doręczenie tytułu wykonawczego i odpisu zaktualizowanego tytułu wykonawczego tylko jednemu ze zobowiązanych, i w przypadku aktualizacji, po upływie terminu przedawnienia zobowiązania, potwierdza zasadność zarzutu niedopuszczalności zastosowanych środków egzekucyjnych. Skarżący wskazali końcowo, że organ odowołaczy naruszył art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie zażaleń na postanowienie, w którym wierzyciel nie ustosunkował się do poszczególnych, podniesionych w sprawie zarzutów oraz naruszył art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez błędne uzasadnienie prawne zaskarżonego postanowienia.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargi, wnosząc o ich oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Postanowieniem z dnia 6 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Gd 69/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) postanowił o połączeniu spraw o sygnaturach akt I SA/Gd 69/06 i I SA/Gd 70/06 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz o ich dalszym prowadzeniu pod sygnaturą akt I SA/Gd 69/06.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
zgodnie z dyspozycjami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowień) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia pod względem jego zgodności z prawem stwierdzić należy, iż postanowienie to, wbrew zarzutom skargi, nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
W pierwszym rzędzie należy wskazać, iż w sprawie nie ma zastosowania instytucja przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998, bowiem w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym, co wynika z akt sprawy, skutecznie zastosowano w dniu 19 grudnia 2004r. środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego R.J. O zastosowaniu tego środka egzekucyjnego powiadomiono skarżącego w dniu 19 listopada 2004r. Zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony; po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne. Doręczenie skarżącemu w dniu 3 stycznia 2005r. odpisu zaktualizowanego tytułu wykonawczego z dnia 29 grudnia 2004r. nastąpiło w okresie przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym za rok 1998.
W sprawie nie naruszono również art. 26 § 5 pkt. 1 ustawy 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.j. Dz. U. Nr 110/2002, poz. 968 ze zm.; w skrócie u.p.e.a. ). Podmiotem zobowiązanym są małżonkowie B.J. i R.J., którzy złożyli wspólne zeznanie podatkowe za rok 1998. W zeznaniu tym zgłosili wniosek o łączne opodatkowanie swych dochodów. Poprzez doręczenie odpisu tytułu wykonawczego jednemu z małżonków prawidłowo wszczęto w tej sprawie egzekucję administracyjną w stosunku do obojga małżonków. Każde z małżonków było uprawnione do działania w imieniu obojga w postępowaniu podatkowym i postępowaniu egzekucyjnym, skoro zaległość podatkowa podlega zaspokojeniu z majątku wspólnego małżonków objętych ustrojem wspólności ustawowej, co nie zostało podważone (bez znaczenia w tej sprawie ma okoliczność, iż małżonkowie wykazują różne adresy zamieszkania ).
Z mocy § 9 ust. 1b/ i 1c/ Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. Nr 137/01, poz. 1541 ze zm. ), jeżeli w trakcie postępowania egzekucyjnego zostanie wydane orzeczenie określające lub ustalające inną wysokość należności pieniężnej niż objęta tytułem wykonawczym, wierzyciel niezwłocznie aktualizuje tytuł wykonawczy w ten sposób, że wypełnia pierwszą stronę druku tytułu wykonawczego, a drugą stronę opatruje pieczęcią urzędową oraz podpisem i pieczątką upoważnionej osoby. Dwa egzemplarze tych stron, oznaczone wyrazem "aktualizacja", wierzyciel przesyła organowi prowadzącemu egzekucję. W takim przypadku, w aktualizowanym tytule wykonawczym, wykazuje się kwotę zaległej należności pieniężnej według stanu na dzień jego aktualizacji.
Skoro decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1998 uchylono w części decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i obniżono zobowiązanie skarżących B.J. i R.J., to wierzyciel zasadnie dokonał w dniu 29 grudnia 2004r. aktualizacji przedmiotowego tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 25 października 2004r., zaś odpis tytułu wykonawczego ( aktualizacji ) został doręczony stronie w dniu 3 stycznia 2005r. Sąd tym samym nie podziela również zarzutów skargi naruszenia § 9 Rozporządzenia MF z dnia 22 listopada 2001r.
Mając na uwadze treść uzasadnienia skargi wskazać należy dodatkowo, iż w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym nie wydano dwóch tytułów wykonawczych a jeden, który zgodnie z ww. przepisem został prawidłowo zaktualizowany we wskazanym przez ustawodawcę zakresie, bowiem zaktualizowany tytuł wykonawczy nie wszczyna odrębnego postępowania egzekucyjnego.
Mając na uwadze treść uzasadnienia skargi wskazać również należy, iż tytuł wykonawczy i jego aktualizacja w polu 32 ( rok/okres ) wskazują, iż dochodzona należność dotyczy podatku dochodowego za rok 1998. Fakt, iż w aktualizacji tytułu w polu 32 dokonano zapisu cyt.: 1998/12 nie wprowadziło w błąd strony co do zakresu toczącego się postępowania egzekucyjnego. Sposób sporządzenia aktualizacji tytułu wykonawczego zgodny jest z dyspozycją § 9 ust. 1b/ cyt. Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego w zakresie nie uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 124 § 2 w związku z art. 107 § 3 i art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w konsekwencji art. 33 i 34 § 1 i 2 u.p.e.a. W uzasadnieniu postanowienia wierzyciela ( Naczelnika Urzędu Skarbowego ) z dnia [...] wykazano bowiem, iż zgłoszone przez stronę zarzuty nie wyczerpują przesłanek wskazanych w art. 33 pkt. 1, 3, 4, 6, 19 u.p.e.a., a wierzyciel odmówił przyczyny wydania swego negatywnego stanowiska w sprawie. Obszerne i wyczerpujące uzasadnienie orzeczenia zawierającego w konsekwencji stanowisko wierzyciela w zakresie wszystkich zgłoszonych zarzutów ( chociaż nie wymienionych w sentencji ) nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obiegu prawnego zaskarżonych postanowień.
Reasumując Sąd nie stwierdza naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt. 1 a/ u.p.s.a. ). Sąd nie stwierdza również innego naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt. 1 c/ u.p.s.a. ).
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153/02, poz. 1270 – u.p.s.a. ) skargę oddalił.