I SA/Gd 679/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 rok. Spór dotyczył prawidłowości rozliczenia odpisów amortyzacyjnych od lokalu mieszkalnego. Organ podatkowy uznał, że podatnik błędnie zastosował indywidualną stawkę amortyzacji (10%), ponieważ lokal został nabyty do majątku wspólnego w 2005 r., a nie był używany przez co najmniej 60 miesięcy przed nabyciem, co jest warunkiem zastosowania tej stawki. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że datą nabycia nieruchomości jest data zakupu przez małżonków w 2005 r., a nie data późniejszego podziału majątku. Skarżący argumentował, że datą nabycia jego ½ udziału w lokalu jest data prawomocnego postanowienia sądu o podziale majątku z 2013 r., co pozwala na zastosowanie indywidualnej stawki amortyzacji. Sąd przyznał rację skarżącemu, wyjaśniając, że wspólność majątkowa małżeńska ma charakter bezudziałowy i dopiero prawomocne postanowienie sądu o podziale majątku konstytuuje prawo własności poszczególnych małżonków do konkretnych składników majątku. W związku z tym, moment nabycia ½ udziału w lokalu przez podatnika należy liczyć od daty prawomocnego postanowienia sądu o zniesieniu współwłasności, a nie od daty pierwotnego zakupu przez małżonków. Sąd odrzucił argumentację organu opartą na uchwale NSA II FPS 2/17, wskazując na odmienny stan faktyczny i cel tej uchwały. Sąd uznał również, że wartość początkowa środka trwałego powinna być ustalona na podstawie opinii biegłego sądowego stanowiącej podstawę podziału majątku, a nie ceny z aktu notarialnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie momentu nabycia nieruchomości w przypadku podziału majątku wspólnego po ustanowieniu rozdzielności majątkowej, a także kwestia stosowania indywidualnych stawek amortyzacji w takich sytuacjach.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z podziałem majątku wspólnego po ustanowieniu rozdzielności majątkowej i może wymagać analizy w kontekście innych przepisów dotyczących nabycia środków trwałych.
Zagadnienia prawne (3)
Jaki jest moment nabycia środka trwałego (lokalu mieszkalnego) przez podatnika w sytuacji, gdy lokal został nabyty do majątku wspólnego małżonków, następnie ustanowiono rozdzielność majątkową, a ostatecznie w drodze podziału majątku sądowego wyłączna własność lokalu przypadła jednemu z małżonków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Momentem nabycia środka trwałego przez podatnika, dla celów zastosowania indywidualnej stawki amortyzacji, jest data prawomocnego postanowienia sądu o zniesieniu współwłasności i przyznaniu wyłącznej własności lokalu, a nie data pierwotnego zakupu do majątku wspólnego.
Uzasadnienie
Wspólność majątkowa małżeńska ma charakter bezudziałowy. Dopiero prawomocne postanowienie sądu o podziale majątku konstytuuje prawo własności poszczególnych małżonków do konkretnych składników majątku. Wcześniej, mimo ustanowienia rozdzielności majątkowej, własność lokalu przysługiwała obojgu małżonkom niepodzielnie, a dopiero postanowienie sądu o podziale majątku skutkowało nabyciem przez jednego z małżonków wyłącznego prawa własności.
Czy dla ustalenia momentu nabycia lokalu mieszkalnego przez podatnika, któremu w wyniku podziału majątku przypadła wyłączna własność, należy stosować zasady interpretacji uchwały NSA z dnia 15 maja 2017 r. sygn. II FPS 2/17, zgodnie z którą datą nabycia jest data nabycia do majątku wspólnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała NSA II FPS 2/17 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ dotyczyła innego stanu faktycznego (dziedziczenie) i opierała się na zasadzie in dubio pro tributario, podczas gdy w niniejszej sprawie kluczowe jest ustalenie momentu nabycia własności w kontekście przepisów o podziale majątku.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że uchwała NSA II FPS 2/17 dotyczyła odmiennej sytuacji prawnej (dziedziczenie) i była motywowana zasadą in dubio pro tributario. W niniejszej sprawie problem prawny dotyczy skutków podziału majątku wspólnego i konstytutywnego charakteru postanowienia sądu o zniesieniu współwłasności, co odróżnia ją od sytuacji objętej wspomnianą uchwałą.
Jak należy ustalić wartość początkową środka trwałego (lokalu mieszkalnego) w sytuacji, gdy jego wyłączna własność została przyznana podatnikowi w drodze sądowego podziału majątku, a nie w wyniku umowy cywilnoprawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wartość początkowa środka trwałego powinna być ustalona na podstawie opinii biegłego sądowego, która stanowiła podstawę orzekania sądu w sprawie podziału majątku, a nie na podstawie ceny z aktu notarialnego zakupu przez małżonków.
Uzasadnienie
Nabycie przez podatnika ½ udziału we współwłasności spornego lokalu w wyniku podziału majątku było odpłatne w tym sensie, że nastąpiło w zamian za udziały w innych składnikach majątku. Cena nabycia tej części nieruchomości wynika z opinii biegłego sądowego, która była podstawą podziału majątku, a nie z pierwotnej ceny zakupu.
Przepisy (12)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22g § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wartość początkową środka trwałego nabytego w drodze kupna ustala się na podstawie ceny nabycia. W przypadku nabycia ½ udziału w lokalu w wyniku podziału majątku, wartość początkowa wynika z opinii biegłego sądowego stanowiącej podstawę podziału.
u.p.d.o.f. art. 22j § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podatnicy mogą stosować indywidualne stawki amortyzacji (np. 10%) dla środków trwałych używanych przez okres co najmniej 60 miesięcy przed ich nabyciem lub wytworzeniem.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 22j § ust. 3 pkt 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Warunek używania środka trwałego przez co najmniej 60 miesięcy przed jego nabyciem jest kluczowy dla zastosowania indywidualnej stawki amortyzacji.
k.r.o. art. 31 § § 1
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje z mocy ustawy wspólność majątkowa obejmująca przedmioty nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub jednego z nich.
k.r.o. art. 35
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
W czasie trwania wspólności ustawowej małżonek nie może żądać podziału majątku wspólnego ani rozporządzać udziałem, który przypadnie mu w razie ustania wspólności.
k.r.o. art. 43 § § 1
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym, co odnosi się do sytuacji po ustaniu wspólności majątkowej.
k.r.o. art. 46
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku.
k.p.c. art. 567 § § 3
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami mają odpowiednie zastosowanie przepisy o dziale spadku.
k.p.c. art. 624
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Z chwilą uprawomocnienia się postanowienia przyznającego dotychczasowym współwłaścicielom części lub jednemu z nich całość rzeczy własność przechodzi na uczestników wskazanych w postanowieniu.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zasądza zwrot kosztów postępowania od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej.
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zasądza zwrot kosztów postępowania od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Data nabycia ½ udziału w lokalu mieszkalnym przez podatnika, po ustaniu wspólności majątkowej i podziale majątku, jest datą prawomocnego postanowienia sądu o zniesieniu współwłasności, a nie datą pierwotnego zakupu przez małżonków. • Podział majątku wspólnego przez sąd ma charakter konstytutywny i skutkuje nabyciem wyłącznej własności przez jednego z małżonków w określonym momencie. • Uchwała NSA II FPS 2/17 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie ze względu na odmienny stan faktyczny i cel tej uchwały. • Wartość początkowa środka trwałego powinna być ustalona na podstawie opinii biegłego sądowego stanowiącej podstawę podziału majątku.
Odrzucone argumenty
Data nabycia lokalu mieszkalnego przez podatnika to data zakupu przez małżonków w 2005 r., co uniemożliwia zastosowanie indywidualnej stawki amortyzacji ze względu na niespełnienie warunku 60 miesięcy używania przed nabyciem. • Wartość początkowa środka trwałego powinna być ustalona na podstawie ceny z aktu notarialnego zakupu. • Zastosowanie znajduje uchwała NSA II FPS 2/17, zgodnie z którą datą nabycia jest data nabycia do majątku wspólnego.
Godne uwagi sformułowania
Wspólność majątkowa małżeńska ma charakter bezudziałowy. • Prawomocne postanowienie sądu o podziale majątku ma charakter prawnokształtujący. • Uchwała NSA II FPS 2/17 dotyczyła odmiennej problematyki i nie może być mechanicznie przenoszona na grunt niniejszej sprawy. • Nabycie przez podatnika ½ części nieruchomości jest konsekwencją zniesienia współwłasności między małżonkami i wynika z orzeczenia sądu.
Skład orzekający
Małgorzata Gorzeń
przewodniczący
Alicja Stępień
sędzia
Irena Wesołowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu nabycia nieruchomości w przypadku podziału majątku wspólnego po ustanowieniu rozdzielności majątkowej, a także kwestia stosowania indywidualnych stawek amortyzacji w takich sytuacjach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z podziałem majątku wspólnego po ustanowieniu rozdzielności majątkowej i może wymagać analizy w kontekście innych przepisów dotyczących nabycia środków trwałych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia złożone kwestie dotyczące daty nabycia nieruchomości w kontekście podziału majątku małżeńskiego, co ma bezpośrednie przełożenie na rozliczenia podatkowe, w tym amortyzację. Jest to problematyka często występująca w praktyce.
“Kiedy faktycznie nabyłeś nieruchomość? Sąd rozwiewa wątpliwości w sprawie amortyzacji lokalu po podziale majątku.”
Dane finansowe
WPS: 22 648 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.