I SA/Gd 664/23
Podsumowanie
WSA w Gdańsku oddalił skargę podatnika na postanowienie o zaliczeniu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych na poczet zaległości w podatku od spadków i darowizn, potwierdzając prawidłowość działania organów podatkowych.
Podatnik zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy decyzję o zaliczeniu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2022 rok na poczet zaległości w podatku od spadków i darowizn. Skarżący kwestionował zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej. Sąd administracyjny uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy Ordynacji podatkowej, w tym art. 76 i 76a, zaliczając nadpłatę na poczet zaległości, nawet jeśli nadpłata wynikała ze wspólnego opodatkowania małżonków, a zaległość obciążała tylko jednego z nich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. o zaliczeniu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2022 rok na poczet zaległości podatnika w podatku od spadków i darowizn. Skarżący zarzucił organom podatkowym błędne zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej i domagał się zwrotu nadpłaty. Sąd, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 76 i 76a Ordynacji podatkowej, nadpłaty podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych. Sąd podkreślił, że w przypadku wspólnego opodatkowania małżonków (art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f.) i solidarności wierzycieli (art. 92 § 3 O.p. i art. 367 k.c.), nadpłata wynikająca ze wspólnego zeznania może być zaliczona na poczet zaległości jednego z małżonków. Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa NSA i WSA w podobnych sprawach. Sąd zaznaczył również, że nie jest związany zarzutami skargi w zakresie podnoszonym przez podatnika, dotyczącymi innych postępowań (karnych, emerytalnych), a przedmiotem kontroli była wyłącznie legalność postanowienia o zaliczeniu nadpłaty.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy prawidłowo zaliczył nadpłatę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej (art. 76, 76a) oraz przepisami dotyczącymi wspólnego opodatkowania małżonków (art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f.) i solidarności wierzycieli (art. 92 § 3 O.p., art. 367 k.c.), nadpłata wynikająca ze wspólnego zeznania małżonków może być zaliczona z urzędu na poczet zaległości podatkowej jednego z małżonków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
O.p. art. 76 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 76a § 1
Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 6 § 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
O.p. art. 92 § 3
Ordynacja podatkowa
k.c. art. 367 § 1
Kodeks cywilny
Pomocnicze
O.p. art. 55 § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 62 § 1
Ordynacja podatkowa
P.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości. Nadpłata wynikająca ze wspólnego opodatkowania małżonków może być zaliczona na poczet zaległości jednego z małżonków. Sąd nie jest związany zarzutami skargi w zakresie spraw niebędących przedmiotem postępowania.
Odrzucone argumenty
Przepisy Ordynacji podatkowej nie mają zastosowania w sprawie. Nadpłata nie mogła być zaliczona na poczet zaległości podatkowej jednego z małżonków.
Godne uwagi sformułowania
W przypadku, gdy zgodnie z art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f. małżonkowie wybiorą łączne opodatkowanie, ich należność z tytułu nadpłaty podatku będzie należnością solidarną. Organ podatkowy jako wierzyciel Skarżącego mógł dochodzić swoich roszczeń z przedmiotu przysługującej podatnikowi solidarnej wierzytelności o zwrot nadpłaty podatku. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu była wyłącznie ocena legalności postanowienia organu podatkowego w przedmiocie zaliczenia nadpłaty [...]
Skład orzekający
Marek Kraus
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Gorzeń
sędzia
Alicja Stępień
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Zastosowanie przepisów o zaliczeniu nadpłaty na poczet zaległości w przypadku wspólnego opodatkowania małżonków oraz solidarności wierzycieli."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy nadpłata wynika ze wspólnego zeznania podatkowego małżonków, a zaległość obciąża jednego z nich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla małżeństw rozliczających się wspólnie, a mianowicie możliwości zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości jednego z małżonków. Wyjaśnia złożone relacje między przepisami Ordynacji podatkowej a przepisami o wspólnym opodatkowaniu.
“Nadpłata podatku jednego z małżonków może pokryć zaległość drugiego – wyjaśnia WSA w Gdańsku.”
Sektor
finanse
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Gd 664/23 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2023-12-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Alicja Stępień Małgorzata Gorzeń Marek Kraus /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6119 Inne o symbolu podstawowym 611 Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2651 art. 76 par. 1 art. 76a par. 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Alicja Stępień, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G z dnia 14 czerwca 2023 r. nr 2201-IER.7010.31.2022 w przedmiocie zaliczenia nadpłaty podatku na poczet zaległości podatkowych oddala skargę. Uzasadnienie 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w G., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 51 § 1, art. 53 § 1, art. 55 § 2, art. 76 § 1 i art. 76a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.; dalej: ,,Ordynacja podatkowa’’ lub ,,O.p.’’), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] nr [...], którym zaliczono nadpłatę K. i T. K. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 rok, w kwocie [...] na poczet zaległości K.K. w podatku od spadków i darowizn, wynikającej z ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] nr [...]. 2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy: 2.1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. decyzją z dnia [...] nr [...] ustalił K.K. (dalej jako: ,,Skarżący’’) zobowiązanie podatkowe z tytułu nabycia spadku, w wysokości [...]. Skarżący nie uiścił należnego podatku od spadków i darowizn wynikającego z ww. decyzji ostatecznej, w związku z powyższym powstała zaległość podatkowa z tego tytułu. 2.2. W związku z wnioskiem Skarżącego o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadków i darowizn, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w G. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...] oddalił skargę na powyższą decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. 2.3. [....] Skarżący wraz z małżonką złożyli roczne zenanie (PIT-36) o wysokości osiągniętego dochodu za 2022 rok, w którym wykazano nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. (dalej jako: ,,Naczelnik US, organ I instancji’’) postanowieniem z dnia [....] dokonał zaliczenia przedmiotowej nadpłaty na poczet: zaległości Skarżącego w podatku od spadków i darowizn - kwotę [....], odsetek za zwłokę od tej zaległości - kwotę [...] i kosztów upomnienia - kwotę [...]. 2.4. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w G. (dalej jako: Dyrektor IAS, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącego, zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zgodnie z art. 76 § 1 O.p. przy jednoczesnym zaistnieniu nadpłaty i zaległości podatkowej organ podatkowy z urzędu dokonuje zaliczenia nadpłaty na zaległości podatkowe podatnika bądź jego bieżące zobowiązania. Wprawdzie z chwilą powstania nadpłaty podatnik staje się wierzycielem organu podatkowego jednak nie ma on pełnej swobody w dysponowaniu powstałą nadpłatą jeżeli jednocześnie posiada zaległości podatkowe. Dyrektor IAS uznał, że organ I instancji prawidłowo zastosował art. 55 § 2 i art. 62 § 1 O.p. i rozliczył powstałą nadpłatę Skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 r. na poczet jego zaległości w podatku od spadków i darowizn. Zwrócił przy tym uwagę na łączne opodatkowanie małżonków na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm., dalej: ,,u.p.d.o.f.’’). Dyrektor IAS wskazał, że zgodnie z art. 29 § 1 O.p. w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność, o której mowa w art. 26 Ordynacji podatkowej, obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka. Organ odwoławczy zaznaczył, że małżonkowie opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów na podstawie odrębnych przepisów ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe oraz solidarna jest ich wierzytelność o zwrot nadpłaty podatku od sumy dochodów małżonków z zastrzeżeniem § 3a (art. 92 § 3 O.p.). W konsekwencji gdy na jednym z małżonków ciąży zaległe zobowiązanie podatkowe nadpłata wykazana we wspólnym zeznaniu rocznym podlega zaliczeniu z urzędu na zaległość podatkową oraz odsetki za zwłokę. Dyrektor IAS wskazał również, że postanowienie w sprawie zaliczenia nadpłaty podatku na zaległości podatkowe ma charakter formalny, tj. odzwierciedla jedynie czynności księgowe dokonane w tym zakresie na podstawie istniejących w sprawie rozstrzygnięć i dokonanych ustaleń bez możliwości ich zmiany na tym etapie postępowania. W związku z powyższym zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie wydał postanowienie w zakresie nadpłaty małżonków w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 rok, w kwocie [...]. na poczet zaległości Skarżącego w podatku od spadków i darowizn, wynikającej z ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] 3. Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G, żądając zwrotu nadpłaty. W ocenie Skarżącego Dyrektor IAS nie wskazał w swoim postanowieniu argumentów racjonalno – merytorycznych przepisów prawa podatkowego, a oparł się tylko na przepisach Ordynacji podatkowej, które jego zdaniem nie mają żadnego zastosowania w sprawie. Skarżący w skardze wskazał na; ,,wniesione przeciwko niemu sfałszowane zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej’’ oraz skutki ,,pozbawienia przez państwo polskie przepracowanego minimum dziesięciu lat do uzyskania minimalnej emerytury’’. Podkreślił, że w tej sprawie nie interesują go przepisy Ordynacji podatkowej, a rzeczywisty stan racjonalny i zażądał zwrotu ,,zagrabionego podatku od sierpnia 2022 do lipca 2023 roku w sumie [...] ( w funtach)’’. 4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. 5.1. W piśmie z dnia [...] Skarżący w odpowiedzi na wystąpienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że nie jest to merytoryczna i racjonalna odpowiedź na jego skargę z dnia [...] W ocenie Skarżącego zostały zlekceważone jego poprzednie wystąpienia jak i obecne z dnia [...] Skarżący do pisma dołączył m.in. swoje pismo z dnia [...] skierowane do Rzecznika Praw Obywatelskich. 5.2. W piśmie z dnia 25 listopada 2023 r. Skarżący wskazał na dwa swoje wystąpienia zawarte w pismach z dnia [...] skierowanych do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., załączając te pisma do pisma procesowego. 5.3. Wraz z pismem z dnia [...] Skarżący złożył odpisy składanych pism, podnosząc, że strona przeciwna odpisuje na jego żądania, że wszystko jest zgodne z prawem, pomimo bezprawnego działania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: 6.1. Skarga nie jest zasadna. 6.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), jak również postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3). W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora IAS z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika US z dnia [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 r. na poczet zaległości podatkowej Skarżącego w podatku od spadków i darowizn. Sąd badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, w trybie uproszczonym, nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. 6.3. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo zaliczył nadpłatę Skarżącego i jego małżonki w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie [...], wynikającą z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (PIT-36) za 2022 r., na poczet zaległości podatkowej Skarżącego w podatku od spadków i darowizn, ustalonego ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] nr [...]. Organ podatkowy pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 76a § 1 Ordynacji podatkowej, zaliczył nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie [...] zł., wynikającą ze złożonego zeznania podatkowego PIT-36 za 2022 r. na poczet zaległości Skarżącego w podatku od spadku i darowizn, ustalonego ww. decyzją, w ten sposób, że; na poczet należności głównej zaliczył kwotę [...], na poczet odsetek za zwłokę od tej zaległości – [...] i na poczet kosztów upomnienia – [...]. Z powyższym nie zgadza się Skarżący zarzucając w skardze, że organ podatkowy oparł się na przepisach Ordynacji podatkowej, które w jego ocenie nie mają zastosowania w sprawie. 6.4. Mając na uwadze tak zaistniałą kwestię sporną na wstępie wyjaśnić należy, że kwestie związane zarówno z zaliczeniem nadpłaty, jak i zwrotem nadpłaty podatku regulują przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa, które – wbrew twierdzeniom Skarżącego – w rozpoznawanej sprawie mają zastosowanie. Zgodnie z art. 76 O.p. nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Obowiązkiem organów podatkowych, wykonywanym z urzędu, jest zatem zaliczenie nadpłaty podatku na poczet zaległości podatkowych, bądź bieżących zobowiązań podatkowych. Natomiast art. 76a § 1 O.p. stanowi, że w sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. W przypadku zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych przepisy art. 55 § 2 i art. 62 § 1 stosuje się odpowiednio. W świetle tych przepisów, jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, nadpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności. Ponadto zaliczenia nadpłaty dokonuje się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz na poczet odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim na dzień dokonania zaliczenia pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. W ocenie Sądu organy podatkowe prawidłowo zastosowały powyższe regulacje, zaliczając na poczet istniejącej zaległości w podatku od spadków i darowizn nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych, wynikającą z zeznania PIT-36 za 2022 r., złożonego przez małżonków w dniu [...] Bez znaczenia dla dokonanego zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych pozostaje okoliczność, że nadpłata ta przysługiwała obojgu małżonkom, a zaległość podatkowa, na poczet której dokonano zaliczenia, ciążyła jedynie na jednym z nich. W analogicznych kwestiach spornych, w orzecznictwie wielokrotnie prezentowane było stanowisko, że w świetle art. 92 § 3 i art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej, nadpłata wynikająca ze wspólnego opodatkowania małżonków może być zaliczona z urzędu na poczet zaległości podatkowej jednego z małżonków wynikającej z innego zobowiązania podatkowego ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2017 r., I FSK 2199/15, z dnia 10 października 2019 r., II FSK 3114/17, z dnia 12 grudnia 2019 r., II FSK 430/18, z dnia 21 stycznia 2021 r., II FSK 2642/18, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 31 stycznia 2018 r., I SA/Gd 1659/17, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako ,,CBOSA’’), Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie, podziela stanowisko prezentowane w powołanych orzeczeniach, uwzględniając argumentację w nich zawartą w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Jak wynika z art. 92 § 3 O.p. małżonkowie opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów na podstawie odrębnych przepisów ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe oraz solidarna jest ich wierzytelność o zwrot nadpłaty podatku od sumy dochodów małżonków, z zastrzeżeniem § 3a. Instytucję łącznego opodatkowania małżonków reguluje art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f., zgodnie z którym małżonkowie podlegający obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, pozostający w związku małżeńskim i we wspólności majątkowej: 1) przez cały rok podatkowy albo 2) od dnia zawarcia związku małżeńskiego do ostatniego dnia roku podatkowego - w przypadku gdy związek małżeński został zawarty w trakcie roku podatkowego - mogą być, z zastrzeżeniem ust. 8, na wspólny wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów określonych zgodnie z art. 9 ust. 1 i 1a, po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków, kwot pomniejszających dochód; w tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest to, że Skarżący wraz z małżonką korzystając z regulacji zawartej w art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f. i składając wspólne zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2022, wyrazili wolę łącznego opodatkowania swoich dochodów. W przypadku, gdy zgodnie z art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f. małżonkowie wybiorą łączne opodatkowanie, ich należność z tytułu nadpłaty podatku będzie należnością solidarną. Do solidarności tej będą stosowane przepisy Kodeksu cywilnego regulujące solidarność wierzycieli. W praktyce oznacza to, że do zwrotu nadpłaty współmałżonkom opodatkowanym łącznie znajdzie zastosowanie przepis art. 367 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 367 § 1 Kodeksu cywilnego kilku wierzycieli może być uprawnionych w ten sposób, że dłużnik może spełnić całe świadczenie do rąk jednego z nich, a przez zaspokojenie któregokolwiek z wierzycieli dług wygasa względem wszystkich (solidarność wierzycieli). Dłużnik może spełnić świadczenie, według swego wyboru, do rąk któregokolwiek z wierzycieli solidarnych. Jednakże w razie wytoczenia powództwa przez jednego z wierzycieli dłużnik powinien spełnić świadczenie do jego rąk (art. 367 § 2 Kodeksu cywilnego). Konsekwencją stosowania art. 92 § 3 O.p. i art. 367 § 1 Kodeksu cywilnego będzie to, że jeżeli organ podatkowy będzie dokonywał zwrotu nadpłaty podatku, może on zasadniczo dokonać zwrotu nadpłaty któremukolwiek z małżonków. Zwrot ten będzie skutkował wygaśnięciem zobowiązania z tytułu nadpłaty (zob. B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, Ordynacja podatkowa - Komentarz praktyczny, ODDK Spółka z ograniczona odpowiedzialnością Sp. k., Gdańsk 2015, str. 461). Skoro zatem z jednej strony organ podatkowy ma prawo do dokonania zwrotu całej nadpłaty na rzecz jednego z małżonków jako jednego z wierzycieli solidarnych, zaś z drugiej strony, każdy ze współmałżonków jako wierzyciel solidarny jest uprawniony do otrzymania całej nadpłaty, to w sytuacji ciążących na podatniku uprawnionym do otrzymania całej nadpłaty zaległości podatkowych, organ podatkowy zobowiązany jest zastosować art. 76 § 1 O.p. Przepis ten zawiera dyspozycję dla organu podatkowego do obligatoryjnego zaliczenia nadpłaty na zaległości podatkowe i to niezależnie od woli strony domagającej zwrotu nadpłaty. Nie wyklucza on zatem możliwości zaliczenia nadpłaty wynikającej ze wspólnego opodatkowania małżonków na podstawie art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f. na poczet zaległości podatkowej jednego z małżonków. Trzeba także odnotować, że odpowiedzialność podatkowa ma charakter osobisty nieograniczony. Za dług podatkowy zgodnie z art. 26 O.p. podatnik odpowiada całym swoim majątkiem. Także majątkiem wspólnym, którym zgodnie z art. 29 § 1 O.p., jest majątek objęty wspólnością majątkową w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim. Do majątku wspólnego należy niewątpliwie zaliczyć także nadpłatę wynikającą ze wspólnie złożonego zeznania w podatku dochodowym od osób fizycznych. W rozpoznawanej sprawie Skarżący odpowiada za własne zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku, a ponieważ pozostaje w związku małżeńskim, odpowiedzialność ta obejmuje nie tylko jego majątek odrębny, ale również wspólny – jego i jego żony. Tym samym organ podatkowy jako wierzyciel Skarżącego mógł dochodzić swoich roszczeń z przedmiotu przysługującej podatnikowi solidarnej wierzytelności o zwrot nadpłaty podatku. Dodatkowo warto podkreślić, że gdyby organ nie zaliczył nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych na poczet zaległości Skarżącego w podatku od spadków i darowizn, to kwota zaległości podlegałaby egzekucji. W tym przypadku również wchodziłaby w grę solidarna odpowiedzialność małżonków, która skutkuje tym, że w tytule wykonawczym wymienia się drugiego małżonka. Pozwala to na egzekucję należności stanowiących zobowiązanie podatkowe zarówno z majątku wspólnego, jak i z majątków osobistych małżonków. W konsekwencji, w sytuacji jak w niniejszej sprawie, gdy na jednym z małżonków ciąży zaległe zobowiązanie podatkowe, nadpłata wykazana we wspólnym zeznaniu rocznym małżonków podlega zaliczeniu z urzędu na zaległość podatkową jednego z małżonków ( w rozpoznawanej sprawie na zaległość Skarżącego w podatku od spadków i darowizn). W związku z powyższym w ocenie Sądu organ podatkowy prawidłowo na podstawie art. 76a § 1 w zw. z art. 55 § 2 i art. 62 O.p. zaliczył nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 r. na poczet należności głównej z tytułu zaległości Skarżącego w podatku od spadków i darowizn oraz odsetek za zwłokę i powstałych kosztów upomnienia. 6.5. Odnosząc się do pozostałej argumentacji Skarżącego zawartej w skardze oraz pismach procesowych, jak już wyżej wskazano, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sięgając do ugruntowanego w orzecznictwie stanowiska, podkreślić należy, że sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę odrębną w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim aktów administracyjnych (por. wyroki NSA; z dnia 5 września 2018 r. I FSK 1721/16, z dnia 26 czerwca 2019 r. II FSK 2669/18, CBOSA). W związku z powyższym przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu nie mogły być okoliczności podnoszone przez Skarżącego, a dotyczące; wskazanego postępowania karnego, uprawnień do świadczeń emerytalnych, czy postępowań podatkowych prowadzonych w innych sprawach strony skarżącej, w tym dotyczącej ustalenia wysokości podatku od spadków i darowizn w decyzji ostatecznej organu podatkowego. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu była wyłącznie ocena legalności postanowienia organu podatkowego w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 r. na poczet zaległości podatkowej Skarżącego w podatku od spadków i darowizn, które w ocenie Sądu było prawidłowe. 6.6. Podsumowując; Sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. 6.7. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę