I SA/Gd 658/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2006-01-04
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowykoszty uzyskania przychodówpodróż służbowadowody księgoweparagonryczałt samochodowyspółka z o.o.spółka jawna1993 rok

WSA w Gdańsku oddalił skargę spółki jawnej na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za 1993 rok, uznając, że wydatki na dojazdy pracowników i nieprawidłowo udokumentowane zakupy nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.

Sprawa dotyczyła sporu o zaliczenie pewnych wydatków do kosztów uzyskania przychodów spółki z o.o. A (następnie spółki jawnej A) za rok 1993. Organy podatkowe zakwestionowały m.in. wydatki na dojazdy pracowników do B., nieprawidłowo udokumentowane zakupy oraz ryczałt za używanie prywatnego samochodu. Po uchyleniu wcześniejszej decyzji przez NSA, Izba Skarbowa wydała nową decyzję, częściowo uwzględniając stanowisko spółki w kwestii ryczałtu, ale nadal odmawiając zaliczenia części wydatków do kosztów. WSA w Gdańsku, związany oceną prawną NSA, oddalił skargę, uznając, że dojazdy do pracy nie są podróżą służbową, a paragon nie jest wystarczającym dowodem kosztu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę spółki jawnej A na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za 1993 rok. Spór dotyczył zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na dojazdy pracowników (J. A. i L. Z.) do miejscowości B., wydatków nieprawidłowo udokumentowanych (m.in. zakup noża, szampana) oraz ryczałtu za używanie prywatnego samochodu przez L. Z. Naczelny Sąd Administracyjny wcześniej uchylił decyzję Izby Skarbowej, wskazując na naruszenia prawa materialnego i procesowego, zwłaszcza w kwestii ryczałtu za samochód. Izba Skarbowa, wydając ponownie decyzję, częściowo obniżyła zobowiązanie podatkowe, uznając ryczałt za koszt uzyskania przychodu do limitu 500 km, ale w pozostałym zakresie podtrzymała swoje stanowisko. WSA w Gdańsku, związany oceną prawną NSA, oddalił skargę. Sąd uznał, że dojazdy pracowników do B. miały charakter dojazdów do pracy, a nie podróży służbowej, i nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodów. Podkreślono, że paragon nie spełnia wymogów dowodu księgowego. Sąd odniósł się również do argumentacji strony dotyczącej ryczałtu za samochód, wskazując na odmienne ustalenia faktyczne w przywołanym wyroku Sądu Najwyższego oraz na brak prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu, co uniemożliwiało zastosowanie innego przepisu. WSA stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował się do wyroku NSA i nie naruszył przepisów Ordynacji podatkowej ani prawa materialnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli stałym miejscem pracy jest siedziba spółki, a dojazdy do miejscowości prowadzenia działalności mają charakter dojazdów do pracy, a nie podróży służbowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dojazdy pracowników do B., gdzie spółka prowadziła działalność, miały charakter dojazdów do pracy, a nie podróży służbowej w rozumieniu przepisów. Koszty dojazdów do pracy obciążają przychód pracownika, a nie koszty uzyskania przychodów pracodawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

u.p.d.o.p. art. 15 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 16 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.d.o.p. art. 16 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

pkt 30 - dotyczy wydatków ponoszonych na rzecz pracowników; pkt 51 - dotyczy używania prywatnych samochodów, wymaga ewidencji przebiegu pojazdu.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 123 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § 3

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 200

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § 4

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 230

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 234

Ordynacja podatkowa

Zakaz reformationis in peius

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu NSA

p.p.s.a. art. 134 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego

Dz. U. Nr 153, poz.1271 art. 97 § 1

Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr 153, poz.1271 art. 99

Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu NSA

Zarządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej art. 3

Definicja podróży służbowej

Zarządzenie Ministra Transportu, Żeglugi i Łączności art. 7 § 2

Miesięczny limit przebiegu kilometrów w jazdach lokalnych (500 km)

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zaliczenie wydatków na dojazdy pracowników do B. jako kosztów uzyskania przychodów. Zaliczenie wydatków nieprawidłowo udokumentowanych (paragonami) jako kosztów uzyskania przychodów. Zastosowanie art. 16 ust. 1 pkt 51 u.p.d.o.p. do ryczałtu za używanie prywatnego samochodu przez członka zarządu bez prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu.

Godne uwagi sformułowania

stałym miejscem pracy L. Z. i J. A. była siedziba spółki nie może być uznane, że zwrot kosztów dojazdów pracowników do pracy stanowi koszt uzyskania przychodów tylko opisany zgodnie z przepisami rachunek jest dowodem w postępowaniu podatkowym potwierdzającym cel poniesionych wydatków nie można w ogóle uznać, że podatnik dysponował dowodem księgowym potwierdzającym fakt poniesienia kosztu dojazdy do pracy nie mogą zostać uznane za podróży służbową zakaz reformationis in peius

Skład orzekający

Alicja Stępień

przewodniczący

Tomasz Kolanowski

sprawozdawca

Ewa Kwarcińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów, w szczególności wydatków na dojazdy pracowników, dowodów księgowych (paragonów) oraz ryczałtu za używanie prywatnego samochodu."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy stanu prawnego i faktycznego z 1993 roku, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do obecnych przepisów. Interpretacja przepisów o podróżach służbowych i dowodach księgowych jest jednak nadal aktualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii podatkowych związanych z kosztami uzyskania przychodów, które są istotne dla wielu przedsiębiorców. Choć stan faktyczny jest z lat 90., zasady interpretacji przepisów pozostają aktualne.

Kiedy dojazd do pracy staje się podróżą służbową? WSA wyjaśnia kluczowe zasady kosztów uzyskania przychodów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 658/03 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-01-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień /przewodniczący/
Ewa Kwarcińska
Tomasz Kolanowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
II FSK 846/06 - Wyrok NSA z 2007-06-14
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień Sędziowie : Sędzia WSA Tomasz Kolanowski /spr./ Sędzia NSA Ewa Kwarcińska Protokolant: Claudia Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A spółka jawna na decyzję Izby Skarbowej z dnia 25 kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1993 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
Izba Skarbowa decyzją z dnia 25 kwietnia 2003r. uchyliła w części decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 12 lipca 1999r. w sprawie spółki z o.o. A, w przedmiocie określenia wysokości zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1993r.
Powyższa decyzja została wydana w oparciu o ustalony w sprawie, następujący stan faktyczny:
A spółka z o.o., której następcą prawnym jest A spółka jawna, wykazała w zeznaniu CIT-8 za 1993r. przychód w wysokości [...] zł, po denominacji [...] zł, określiła dochód w wysokości [...] zł. Od tego dochodu spółka odliczyła przekazane darowizny w kwocie [...] zł. Podstawę opodatkowania określiła na kwotę [...] zł, od której naliczyła podatek należny w kwocie [...] zł.
Urząd Skarbowy po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, poprzedzonego kontrolą podatkową w zakresie prawidłowości rozliczeń dokonywanych przez spółkę A z budżetem za 1993r., w decyzji z dnia 12 lipca 1997r., dokonał korekty wysokości przychodów i kosztów ich uzyskania, określając dla spółki należny podatek dochodowy od osób prawnych za 1993r. w kwocie [...] zł.
Powodem dokonania innego rozliczenia od wykazanego przez stronę było nie uznanie za koszt uzyskania przychodów następujących wydatków: [...] zł z tytułu wydatków nieprawidłowo udokumentowanych, [...] zł z tytułu podróży służbowych odbywanych codziennie do miejscowości B. przez pracowników spółki J. A. i L.Z., [...] zł z tytułu wypłaconych L. Z. ryczałtów za używanie prywatnego samochodu na potrzeby spółki.
Strona od powyższej decyzji złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości.
Izba Skarbowa decyzją z dnia 16 grudnia 1999r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Strona na decyzję organu odwoławczego wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, kwestionując ustalenia dokonane przez organy podatkowe.
Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 21 listopada 2002r., sygn. akt I SA/Gd 172/00, uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd odniósł się do poszczególnych wydatków zakwestionowanych przez organy podatkowe i nie zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów. W ocenie Sądu niezasadnym był zarzut strony dotyczący wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wydatków na dojazdy L. Z. i J. A. do B. Sąd wskazał, że stałym miejscem pracy L. Z. i J. A. była siedziba spółki mieszcząca się w G. przy ulicy [...], z której wyjeżdżali oni w podróż służbową do B. Zasadnie, zdaniem Sądu, Izba Skarbowa uznała w decyzji, że gdyby przyjąć taki stan rzeczy, okazałoby się, że pracownicy nigdy nie wykonywali pracy w stałym miejscu pracy. Z definicji podróży służbowej zawartej w § 3 zarządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 14 sierpnia 1990r. w sprawie diet i innych należności z tytułu podróży służbowych na obszarze kraju (M.P. nr 32, poz. 257), pracownikowi przysługują diety oraz zwrot kosztów przejazdów z miejscowości stałego miejsca pracy bądź z miejscowości zamieszkania pracownika do miejscowości zamieszkania pracownika do miejscowości stanowiącej cel podróży służbowej i z powrotem. Zasadnie przyjęto, że stałym miejscem pracy pracowników było B., gdzie spółka - jak wynika z akt sprawy prowadziła działalność gospodarczą. W tej sytuacji nie może być uznane, że zwrot kosztów dojazdów pracowników do pracy stanowi koszt uzyskania przychodów skarżącej w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r.
Ponadto Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organów podatkowych, że tylko opisany zgodnie z przepisami rachunek jest dowodem w postępowaniu podatkowym potwierdzającym cel poniesionych wydatków, bowiem poddaje się ocenie i sprawdzeniu organom podatkowym. W sytuacji zaistniałej w spółce, wobec udokumentowania zdarzenia gospodarczego paragonem, który nie spełnia wymogów określonych przepisami rozporządzenia, nie można w ogóle uznać, że podatnik dysponował dowodem księgowym potwierdzającym fakt poniesienia kosztu. Sąd zgodził się z oceną organów podatkowych, co do oceny jako kosztu podatkowego zakupu noża i ostrzy, samouczka językowego, kluczy, dysku, końcówki i szampana, które to zakupy zostały udokumentowane przez podatnika paragonami.
Sąd nie zgodził się natomiast z Izbą Skarbową, że istnieją podstawy do nieuwzględnienia za koszt uzyskania przychodów wypłaconego L. Z. ryczałtu za używanie prywatnego samochodu na potrzeby spółki. Wskazał na brak konsekwencji uzasadnienia decyzji organu odwoławczego. Z jednej strony organ wywodzi bowiem, że L. Z. jako jedyny udziałowiec Spółki nie mógł być jej pracownikiem, a z drugiej strony dokonuje analizy uprawnień do kosztu w świetle art. 16 ust. 1 pkt 30 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a przepis ten ma zastosowanie do wydatków ponoszonych na rzecz pracowników.
Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że do wykluczenia tego kosztu doszło z naruszeniem zasad prawa materialnego, jak i procesowego, a sprzeczność uzasadnienia decyzji w tym zakresie sprawia, że uchybienie to stanowi uzasadnioną podstawę do jej uchylenia.
Izba Skarbowa wydała ponownie decyzję z dnia 25 kwietnia 2003r., którą uchyliła w części decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 12 lipca 1999r. i orzekła o obniżeniu zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 1993r. z kwoty [...] zł do kwoty [...] zł. W uzasadnieniu decyzji podniosła między innymi, że L. Z. zatrudniony był w spółce A na stanowisku Wiceprezesa Zarządu Spółki w oparciu o umowę o pracę z dnia 28 kwietnia 1989r. Organ pierwszej instancji, w prowadzonym postępowaniu podatkowym, nie zakwestionował skuteczności dla celów podatkowych w/w umowy o pracę. Izba Skarbowa wskazała, że w tej sytuacji, kierując się regułą, zgodnie z którą, wszelkie wątpliwości czy niejasności dotyczące oceny stanu faktycznego, nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść strony, L. Z. ze spółką A łączył stosunek pracy. Organ odwoławczy powołując się na przepisy zarządzenia Ministra Transportu, Żeglugi i Łączności z dnia 9 maja 1989r. w sprawie używania samochodów osobowych, motocykli i motorowerów do celów służbowych (M.P. Nr 16, poz. 117), uznał za koszt uzyskania przychodów kwotę [...] zł, przy limicie wynoszącym 500 km., a nie kwotę [...] zł o jaką wnioskowała strona (przyznany limit 1000km.). W pozostałym zakresie, Izba Skarbowa nie zmieniła swojego stanowiska, powołując się na uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Strona na powyższą decyzję złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie przepisów procedury podatkowej, w tym art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 i 3, art. 200 w zw. z art. 235, art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną interpretację art. 15 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 pkt 30 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 1993r. Nr 108, poz. 482 z późn. zm).
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła zarzuty w kwestii nie uznania za koszt uzyskania przychodów wydatków związanych z podróżami służbowymi J. A. i L. Z. Stwierdziła, że w przypadku L. Z. częste podróże do B. wynikały z faktu budowy magazynu. Związane były z inspekcją budowy, a podróże służbowe trwały tak długo, jak trwały prace budowlane.
W odniesieniu do nie uznania za koszt uzyskania przychodów wydatków nieprawidłowo udokumentowanych skarżąca podniosła, iż cel zakupu noży, ostrzy, kluczy, dysku, samouczka polsko-angielskiego i innego asortymentu jest oczywisty, a w świetle art. 187 § 3 Ordynacji podatkowej fakty powszechnie znane nie wymagają dowodu.
Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 4 stycznia 2006r. pełnomocnik strony podniósł dodatkowo, że w zakresie ryczałtu za używanie samochodu powinien zostać zastosowany art. 16 ust. 1 pkt 51 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przywołując treść uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2003r., sygn. akt III RN 21/03.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – właściwy do rozpoznania sprawy w oparciu o art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271) zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych orzeczeń z prawem. W wyniku takiej kontroli orzeczenie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, b/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Skarga nie jest uzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu powodującym konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Na wstępie należy przypomnieć, że w przedmiotowej sprawie orzekał już Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 21 listopada 2002r., sygn. akt I SA/Gd 172/00, uchylił decyzję Izby Skarbowej w przedmiocie określenia stronie wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 1993r. Zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed 1 stycznia 2004r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
Wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego ocena prawna i wskazania wiąże ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 lutego 1998r., sygn. akt III RN 130/97, publ. OSP 1999, z. 3, poz. 101, wypowiadając się w kwestii związania sądu administracyjnego tą oceną na gruncie art. 30 ustawy o NSA wyjaśnił, że oznacza to, że "(...) ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on zawsze związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy". Ponadto należy wskazać, że naruszenie przez organ zasady wyrażonej w art. 99 cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Natomiast niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej w tym przepisie jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej (por. B. Dauter, B Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005r., komentarz do art. 153 ppsa).
W związku z powyższym rolą Sądu w rozpoznawanej sprawie jest ustalenie, czy organ podatkowy wydając decyzję zastosował się do oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 21 listopada 2002r.
W powołanym orzeczeniu NSA wypowiedział się w przedmiocie wszystkich spornych wydatków spółki A, nie zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów w 1994r. W ocenie Sądu niezasadnym był zarzut strony dotyczący wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów dojazdu L. Z. i J. A. do B. Sąd wskazał, że stałym miejscem pracy L. Z. i J. A. była siedziba spółki mieszcząca się w G. przy ulicy [...], z której mieli wyjeżdżać w podróż służbową do B. Zasadnie, zdaniem Sądu, Izba Skarbowa uznała w decyzji, że gdyby przyjąć taki stan rzeczy, okazałoby się, że pracownicy nigdy nie wykonywali pracy w stałym miejscu pracy. Z definicji podróży służbowej zawartej w § 3 zarządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 14 sierpnia 1990r. w sprawie diet i innych należności z tytułu podróży służbowych na obszarze kraju (M.P. nr 32, poz. 257), pracownikowi przysługują diety oraz zwrot kosztów przejazdów z miejscowości stałego miejsca pracy bądź z miejscowości zamieszkania pracownika do miejscowości zamieszkania pracownika do miejscowości stanowiącej cel podróży służbowej i z powrotem. Zasadnie przyjęto, że stałym miejscem pracy pracowników było B., gdzie spółka - jak wynika z akt sprawy, prowadziła działalność gospodarczą. W tej sytuacji nie może być uznane, że zwrot kosztów dojazdów pracowników do pracy stanowi koszt uzyskania przychodów skarżącej w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 21, poz. 86 z późn. zm). Wydając takie rozstrzygnięcie, Sąd przypomniał, że dojazdy do pracy nie mogą zostać uznane za podróż służbową. Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami prawa koszty związane z dojazdami pracowników do pracy obciążają przychód pracownika z wykonywanej pracy (jako osobę fizyczną) w wysokości i na zasadach określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie obciążają natomiast kosztów uzyskania przychodów pracodawcy. W przedmiotowej sprawie pracownikom spółki potrącano zryczałtowane koszty uzyskania przychodów, obejmujące swoim zakresem także koszty dojazdu do pracy.
W zaskarżonej decyzji, Izba Skarbowa zastosowała się do powyższej oceny wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Uwzględniła przy tym stanowisko Sądu wynikające z treści uzasadnienia wyroku. Zarzuty zawarte w skardze należy w tym kontekście uznać za nieuzasadnione. Organ zastosował się bowiem w tym zakresie do oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Ustosunkowując się do treści zarzutów skargi, Sąd zauważa, że podziela stanowisko Izby Skarbowej zawartej w odpowiedzi na skargę. W szczególności za trafny należy uznać pogląd organu, że w przypadku uwzględnienia stanowiska strony o celu wyjazdów do B. (nadzór nad inwestycją), to poniesione wydatki nie mogłyby stanowić kosztu uzyskania przychodów w dacie jego zarachowania, a jedynie powiększać koszty związane z inwestycją. W takim wypadku wydatki podlegają zaliczeniu w ciężar kosztów uzyskania przychodu poprzez dokonanie odpisów amortyzacyjnych. Jednak z okoliczności sprawy wynika, że wyjazdy te miały charakter dojazdów do pracy i w związku z tym nie mogły zostać zaliczone w ciężar kosztów uzyskania przychodów (art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych).
Ustosunkowując się do stanowiska pełnomocnika strony skarżącej, wyrażonego na rozprawie, o błędnej kwalifikacji prawnej ryczałtów wypłacanych za używanie prywatnego samochodu na potrzeby podatnika, Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie stanowisko strony nie może zostać uwzględnione. Pełnomocnik skarżącej powołał się na pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku z dnia 18 grudnia 2003r., III RN 21/03, publ. Biul. Skarb. 2004/6/24.
W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że powyższe orzeczenie zapadło w oparciu o odmienne ustalenia faktyczne. W sprawie rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy, organy podatkowe uznały, że wydatki związane z umowami o pracę członków zarządu spółki, z tytułu używania przez członków zarządu spółki prywatnych samochodów osobowych na potrzeby podatnika, oraz z tytułu odpisów na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów spółki, bowiem umowy o pracę z członkami Zarządu Spółki zostały zawarte z naruszeniem art. 203 Kodeksu handlowego. W takim stanie faktycznym, Sąd Najwyższy stwierdził, że zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków z tytułu kosztów używania, dla potrzeb działalności gospodarczej spółki, prywatnych samochodów osobowych przez członków zarządu spółki, nie jest powiązane z ich statusem jako pracowników spółki, lecz powinno być oceniane pod kątem wymagań określonych w art. 16 ust. 1 pkt 51 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że strona w trakcie postępowania podatkowego nie kwestionowała kwalifikacji wydatków z tytułu używania prywatnego samochodu przez członka Zarządu Spółki dla potrzeb działalności spółki do art. 16 ust. 1 pkt 30 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Ponadto, organy podatkowe nie kwestionowały skuteczności zawartej w dniu 28 kwietnia 1989r umowy o pracę L. Z. Jak wskazano w zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy dokonując oceny ustaleń w tym zakresie kierował się zasadą rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika. Uznał zatem, że L. Z. ze spółką A łączył stosunek pracy. Zdaniem Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, dokonana przez organ drugiej instancji ocena materiału dowodowego jest zgodna z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej.
Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby bowiem do konieczności weryfikacji wszystkich wydatków poniesionych przez spółkę A a związanych z zatrudnieniem L. Z. w ramach umowy o pracę i w konsekwencji wydania decyzji w trybie tzw. wymiaru uzupełniającego (art. 230 Ordynacji podatkowej). Jednak organ odwoławczy w sytuacji, gdy był związany oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo zastosował się do zakazu reformationis in peius wynikającego z art. 234 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1995r., III ARN 53/95, OSNAPiUS 1996, nr 11, poz.152, sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, nakładając na nią nowy obowiązek, który nie był objęty postępowaniem w I instancji. W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji uznał zatrudnienie L. Z. w ramach umowy o pracę za skuteczne i nie zakwestionował w związku z tym wydatków z nią związanych jako nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów spółki. Odmienna ocena organu odwoławczego złamałaby zakaz reformationis in peius, i spowodowała konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Poza tym należy wskazać, że zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 51 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, którego zastosowania domaga się strona skarżąca, podatnik jest obowiązany prowadzić, według obowiązującego wzoru, ewidencję przebiegu pojazdu. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, skarżąca spółka zaliczyła w ciężar kosztów wydatki za używanie samochodu przez L. Z. na podstawie oświadczeń pracownika, a nie na podstawie prowadzonej ewidencji przebiegu pojazdu. Przyjęcie zatem, że w sprawie zastosowanie znajduje art. 16 ust. 1 pkt 51, a nie art. 16 ust. 1 pkt 30 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, spowodowałoby, że sporne wydatki nie mogłyby zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
Zgodnie z art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Ustalenie, czy przyjęte w wyroku rozstrzygnięcie nie narusza zakazu reformationis in peius wymaga wnikliwego rozważenia w każdej sprawie. Stwierdzenie, że zawarte w wyroku oceny i zalecenia mogą w dalszym postępowaniu administracyjnym prowadzić do wydania aktu lub podjęcia czynności pogarszającej sytuację skarżącego w stosunku do tej, która wynika z zaskarżonego aktu, uzasadni przyjęcie, że wydanie tej treści wyroku naruszałoby zakaz reformationis in peius (por. komentarz do art. 134 cytowanej ustawy, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005). Przyjęcie przez Sąd w rozpoznawanej sprawie poglądu, że L. Z. nie łączył ze stroną stosunek pracy, prowadziłoby do nie uznania za koszt uzyskania przychodów wszystkich wydatków skarżących związanych z traktowaniem L. Z. jako pracownika spółki. W konsekwencji mogłoby to prowadzić do określenia spółce wyższego zobowiązania podatkowego.
Zdaniem Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, organ odwoławczy prawidłowo ograniczył wysokość limitu w jazdach lokalnych do 500km. Przepis art. 16 ust. 1 pkt 30 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, odsyła do limitów określonych w odrębnych przepisach obowiązujących w przedsiębiorstwach państwowych. Koniecznym było zatem zastosowanie obowiązującego w 1993r. zarządzenia Ministra Transportu, Żeglugi i Łączności z dnia 9 maja 1989r. w sprawie używania samochodów osobowych, motocykli i motorowerów do celów służbowych (M.P. Nr 16, poz. 117 ze zm.). Z treści § 7 ust. 2 zarządzenia wynika, że miesięczny limit przebiegu kilometrów w jazdach lokalnych nie może przekraczać 500 km. Możliwość zwiększenia limitu istnieje tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach i tylko w jednostkach budżetowych. W stanie faktycznym sprawy, Izba Skarbowa zasadnie skorygowała koszty z tytułu używania przez pracownika samochodu na potrzeby spółki w jazdach lokalnych do wysokości dopuszczalnej przepisami tj. do wysokości wynikającej z przemnożenia miesięcznego limitu przebiegu kilometrów (500) przez stawkę za jeden kilometr przebiegu.
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 listopada 2002r., uznał za prawidłowe stanowisko organów podatkowych, że tylko opisany zgodnie z przepisami rachunek jest dowodem w postępowaniu podatkowym potwierdzającym cel poniesionych wydatków, bowiem poddaje się ocenie i sprawdzeniu organom podatkowym. W sytuacji zaistniałej w spółce, wobec udokumentowania zdarzenia gospodarczego paragonami, które nie spełniały wymogów określonych przepisami rozporządzenia, nie można w ogóle uznać, że podatnik dysponował dowodem księgowym potwierdzającym fakt poniesienia kosztu. W zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy zastosował się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i nie uznał za koszt uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych paragonami.
Za bezzasadne należy uznać także zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów ustawy-Ordynacja podatkowa. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, nie doszło do naruszenia przepisów art. 122, art. 123, art. 187 § 1 i 3, art. 191, art. 200 w zw. z art. 235 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Uzasadnienie decyzji zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego, a ocenie tej nie można przypisać cech dowolności. W prowadzonym postępowaniu zapewniono stronie czynny udział. W tym kontekście zarzuty naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania należy uznać za bezzasadne. W przedmiotowej sprawie nie doszło również do naruszenia prawa materialnego, art. 15 i art. 16 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Ponadto Sąd rozpoznając niniejszą sprawę nie stwierdził innego naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI