I SA/GL 470/23

I SA/Gl 470/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Rotter /sprawozdawca/
Eugeniusz Christ /przewodniczący/
Katarzyna Stuła-Marcela
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 479
art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Anna Rotter (spr.), Katarzyna Stuła-Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2023 r. sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 stycznia 2023 r. nr 020000/71/2023-RED-POST-115 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym uchyla zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 stycznia 2023r. nr 020000/71/2023-RED-POST-119 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. (dalej: wierzyciel, ZUS) utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 14 stycznia 2022r. nr 020000/71/2022-RED-POST-61-IH o oddaleniu zarzutów A. G. (dalej, skarżąca, zobowiązana) w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej wniesionych w dniu 30 listopada 2021r.
Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art. 34 § 3 w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 479 ze zm., dalej: u.p.e.a.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023, poz. 775, dalej: k.p.a.).
Stan sprawy.
Skarżąca złożyła zarzuty w postepowaniu egzekucyjnym w dniu 30 listopada 2021 r., podnosząc zarzut przedawnienia dochodzonych przez ZUS składek, objętych wskazanymi tytułami wykonawczymi. ZUS postanowieniem z 14 stycznia 2021 r. oddalił zarzut w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej.
Skarżąca pismem z 25 stycznia 2022 r. (wpływ do ZUS - 28 stycznia 2022 r.) wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Wierzyciel postanowieniem z dnia 24 lutego 2022r. nr 020000/71/2022-RED-POST-385, utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 14 stycznia 2021r. nr 020000/71/2022-RED-POST-61-IH. Ponownie rozpatrując sprawę wierzyciel wskazał, że prowadził w latach od 1994 do 2017 wobec zobowiązanej postępowanie egzekucyjne za pośrednictwem naczelnika urzędu skarbowego i komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z.. Komornik sądowy zakończył postępowanie egzekucyjne, wydając w 2017 r. postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego ze względu na jego bezskuteczność. Jednak zaniechanie czasowe prowadzenia egzekucji, nie wyklucza wdrożenia jej ponownie. Egzekucja administracyjna została ponownie wszczęta po ustaleniu, że zobowiązana pobiera świadczenie emerytalne. ZUS odnosząc się do zarzutu przedawnienia zaległości podkreślił, że zgodnie z art. 24 ust. 5b ustawy z dnia 13 października 1988 o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 423 z późn. zm.; dalej: u.s.u.s.) bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie nadal trwa więc nie doszło do przedawnienia należności. Na bieg terminu zawieszenia miały wpływ również składane przez zobowiązaną wnioski o umorzenie.
Dalej wierzyciel podkreślił, że kwestie przedawnienia zaległości regulują przepisy prawa, które zmieniały się na przestrzeni lat: w okresie od 1 stycznia 2003 r. do 30 czerwca 2004 r., w okresie od 1 lipca 2004 r. do 19 lipca 2011 r., w okresie od 20 lipca 2011 r. do 31 grudnia 2011 r., w okresie od 1 stycznia 2012 r. Niemniej w ocenie wierzyciela dochodzone należności nie uległy przedawnieniu.
Skarżąca złożyła na postanowienie wierzyciela skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarżąca wniosła m.in.: o "oddalenie zaskarżonego postanowienia w całości" oraz obciążenie ZUS kosztami postępowania. Wniosła również o powołanie biegłego sądowego celem zbadania powiązania instytucji przedawnienia z informacjami o błędach popełnionych przez ZUS.
Skarżąca sformułowała szereg zarzutów pod adresem ZUS jak i komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne. Przede wszystkim skarżąca zarzuciła, że ZUS żąda od niej spłaty należności przedawnionych.
Wierzyciel w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 22 listopada 2022r. sygn. akt I SA/Gl 509/22 uchylił postanowienie wierzyciela z dnia 24 lutego 2022r., którym utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 14 stycznia 2021r.
Jak zaznaczono w powyższym wyroku WSA, ZUS w zaskarżonym postanowieniu poprzestał jedynie na ogólnym stwierdzeniu, że prowadził w latach od 1994 do 2017 wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne. Następnie ZUS wskazał terminy przedawnienia, ale nie odniósł ich konkretnie do składek, objętych wymienionymi przez skarżącą tytułami wykonawczymi. W ocenie Sądu obowiązkiem wierzyciela było zbadanie jaki jest termin przedawnienia każdej składki dochodzonej tytułem wykonawczym (termin wynikający z powołanych przepisów), czy i kiedy nastąpiły okoliczności powodujące zawieszenie biegu terminu przedawnienia. W przekonaniu Sądu brak jest także informacji, kiedy tytuły wykonawcze zostały doręczone skarżącej. Nie wiadomo więc, czy doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia, które następuje dopiero od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony.
Sąd zauważył, że odniesienie się do przedawnienia, przeanalizowanie, czy należności składkowe nie uległy przedawnieniu było w rozpoznawanej sprawie konieczne, zażywszy na podniesiony zarzut przedawnienia i daty powstania zaległych należności. Nie można, zdaniem Sądu, uznać za wystarczające tylko autorytatywnego stwierdzenia, że należności składkowe nie uległy przedawnieniu, bez szczegółowego wyjaśnienia tej kwestii. Brak ustaleń w tym zakresie oznacza według Sądu, że ZUS nie dopełnił wymogu pełnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Jak podkreślono w cytowanym wyroku WSA w Gliwicach z dnia 22 listopada 2022r., ZUS nie czyniąc szczegółowych ustaleń w zakresie przedawnienia naruszył także art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., ponieważ w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się szczegółowo do tego zagadnienia. Takie uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie poddaje się także kontroli sądowej. Naruszenie wskazanych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i musiało skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Jak wskazano, ZUS ponownie rozstrzygając sprawę powinien zatem wnikliwie zbadać jaki jest termin przedawnienia każdej składki dochodzonej tytułem wykonawczym, (termin wynikający z powołanych przepisów), czy i kiedy nastąpiły okoliczności powodujące zawieszenie biegu terminu przedawnienia i stosownie udokumentować te okoliczności w aktach sprawy.
Wierzyciel postanowieniem z dnia 13 stycznia 2023r. nr 020000/71/2023-RED-POST-119 utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 14 stycznia 2022r.
W postanowieniu podkreślono, iż skarżąca podnosi niedopuszczalność prowadzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie egzekwowanych zobowiązań wskazanych w tytułach wykonawczych o numerach TW1020021003108, TW1020021003109, TW4020021014748, TW40200221014749, które obejmują należności z tytułu składek za okres 3/2005, 1/2011. Wierzyciel wyjaśnił, że 23.01.2013r. skarżąca złożyła, na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności składkowych powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą (Dz.U. z 2012 r., poz. 1551, dalej: ustawa abolicyjna), wniosek o umorzenie należności składkowych. Po zacytowaniu art. 15 ustawy abolicyjnej, w postanowieniu zaznaczono, iż decyzją nr 020000RED/421/UA/210/201/ODM z 14.12.2020 r. rozstrzygnięto wniosek skarżącej o umorzenie należności na podstawie ustawy abolicyjnej, a decyzja ta stała się prawomocna dnia 2 lutego 2021r.
Reasumując, wierzyciel uznał, iż uwzględniając przepisy dla skarżącej najbardziej korzystne - należności przedawniłyby się:
• 3/2005 w kwietniu 2015 r.
• 1/2011 w lutym 2016 r.
Jednakże, jak wskazał wierzyciel, pomiędzy datą wymagalności należności za okres 3/2005, tj. 15.04.2005 r. oraz za 1/2011, tj. 10.02.2011 r. a wpływem 23.01.2013r. wniosku o umorzenie tych należności nie upłynął okres przedawnienia (5 lub 10 lat). Jak zaznaczono w postanowieniu wierzyciela, ten okres nie upłynął również gdy dodamy czas pomiędzy uprawomocnieniem się decyzji rozstrzygającej wniosek o umorzenie, tj. 2.02.2021 r. a datą doręczenia tytułów wykonawczych wystawionych 11.10.2021 r., tj. 18.10.2021 r. Zaznaczono, że w przypadku gdy byłoby wcześniej prowadzone postępowanie egzekucyjne, bieg terminu przedawnienia zostałby jeszcze bardziej przesunięty o cały okres prowadzonej egzekucji. Zatem fakt, że wcześniej były wystawione wobec skarżącej tytuły wykonawcze obejmujące wskazany okres, a egzekucja została wycofana z uwagi na błędy w pouczeniu na tytułach lub tytuły były skierowane na niewłaściwy adres nie skróci okresu przedawnienia lecz jeszcze bardziej go przesunie.
W ocenie skarżącej, zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku z ustawą abolicyjną stanowi nie zaprzeczalny fakt, że należności z tytułu składek za 3/2005, 1/2011 nie uległy przedawnieniu na dzień doręczenia skarżącej spornych tytułów wykonawczych tj. 18.10.2021r. czy też upomnień o nr [...] – [...], tj. 16.09.2021r.
Jednocześnie wierzyciel wyjaśnił, iż przedawnienie należności z tytułu składek za 3/2005, 1/2011 r. było już wielokrotnie weryfikowane, ponieważ 7.01.2014 r. skarżąca złożyła doprecyzowanie do wniosku z 10.12.2013 r., w którym wnioskowała ona o umorzenie całości zadłużenia w ZUS. Wierzyciel podkreślił, iż ostatecznie w sprawie w dniu 3 stycznia 2020 r. została wydana decyzja nr UP - 1086/2019020000/71/UP-1744/2019-RED-BB o odmowie umorzenia należności z tytułu składek, w której szczegółowo zostały opisane okresy zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Na powyższą decyzję skarżąca złożyła skargę, która wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 18.08.2020 r. sygn. akt I SA/GI 355/20 została oddalona. Jak podano należności objęte spornymi tytułami wykonawczymi nie zostały wyegzekwowane, jak również postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone, a w związku z niezakończeniem postępowania egzekucyjnego, zawieszenie biegu terminu przedawnienia:
- dla należności wskazanych w tytułach wykonawczych o nr TW1020021003109, TW4020021014748, TW4020021014749 trwa od doręczenia upomnień o nr [...]- [...], tj. 16.09.2021 r.,
- dla należności wskazanych w tytule wykonawczym o nr TW1020021003108, trwa od doręczenia tytuły wykonawczego, tj. 18.10.2021 r., z uwagi na fakt, że upomnienie nr [...] na podstawie którego został wystawiony tytuł wykonawczych zostało doręczone skarżącej dnia 23.05.2005r. Obecnie obowiązujący bieg terminu zawieszenia przedawnienia należności będzie trwał tak długo jak trwa prowadzone wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne.
Skarżąca złożyła na postanowienie wierzyciela skargę do tut. Sądu. Skarżąca sformułowała szereg zarzutów pod adresem ZUS. Przede wszystkim skarżąca wskazała, iż organ w żadnej mierze nie zastosował się do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 listopada 2022r. sygn. akt I SA/Gl 509/22. Nie przedstawił bowiem żadnych dowodów świadczących m. in. o skutecznym i prawidłowym doręczeniu upomnień oraz tytułów wykonawczych. Wskazano, iż nie zostały one wysłane na prawidłowy adres skarżącej. Skarżąca podkreśliła, iż powołuje się na fakt nieprawidłowych doręczeń, a organ nie przedstawia odpowiednich dowodów w tym względzie – nie przedstawił dowodów na okoliczność dat doręczeń, prawidłowości doręczeń zarówno upomnień jak i tytułów wykonawczych. Skarżąca wyjaśniła, iż wierzyciel podając okresy przedawnienia nie poparł swoich wyliczeń stosownymi dowodami wobec istotnych informacji zawartych w tabeli.
Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia w całości oraz orzeczenie o przedawnieniu spornych należności.
W odpowiedzi na skargę wierzyciel wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
W pierwszej kolejności wskazać należy na zasadnicze znaczenie jakie dla niniejszej sprawy posiada okoliczność, iż sprawa była wcześniej przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 509/22 w wyroku z dnia 22 listopada 2022r.
Powyższe skutkuje koniecznością zastosowania art. 153 oraz art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 153 p. p. s. a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 p. p. s. a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376). Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Podsumowując stwierdzić należy, zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 21 marca 2014r., I GSK 534/12 ), że: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania."
Rolą obecnie kontrolującego zaskarżone postanowienie Sądu jest weryfikacja, czy organ w pełni zastosował się do zaleceń i wskazań wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o sygn. akt I SA/Gl 509/22 z dnia 22 listopada 2022 r. poprzednio wydanego w tej sprawie.
W wyroku tym Sąd wskazał, że obowiązkiem wierzyciela było zbadanie jaki jest termin przedawnienia każdej składki dochodzonej tytułem wykonawczym (termin wynikający z powołanych przepisów), czy i kiedy nastąpiły okoliczności powodujące zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Sąd zwrócił uwagę, iż brak jest także informacji, kiedy tytuły wykonawcze zostały doręczone skarżącej. Według Sądu odniesienie się do przedawnienia, przeanalizowanie, czy należności składkowe nie uległy przedawnieniu było w rozpoznawanej sprawie konieczne, zażywszy na podniesiony zarzut przedawnienia i daty powstania zaległych należności. Nie można uznać za wystarczające zdaniem Sądu, autorytatywnego stwierdzenia, że należności składkowe nie uległy przedawnieniu, bez szczegółowego wyjaśnienia tej kwestii. Brak ustaleń w tym zakresie oznacza, że ZUS nie dopełnił wymogu pełnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Dalej Sąd podkreślił, że ZUS nie czyniąc szczegółowych ustaleń w zakresie przedawnienia naruszył także art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., ponieważ w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się szczegółowo do tego zagadnienia.
Oceniając zatem wydane postanowienie w powyższym zakresie, Sąd doszedł do przekonania, że organ nie zrealizował zaleceń zawartych w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 22 listopada 2022r. sygn. akt
Na wstępie podkreślić należy, iż wbrew wskazaniom Sądu wierzyciel wskazując na daty doręczeń upomnień oraz tytułów wykonawczych nie przedstawia z jakich dowodów wywodzi powyższe twierdzenia. Z zawartej w postanowieniu tabeli nie wynika w jakim trybie nastąpiły doręczenia i nie wskazano na dowody, które świadczyłyby, iż do takiego skutecznego doręczenia doszło. Zatem organ nie zastosował się do wskazań Sądu, który nakazał organowi, aby ten udokumentował podnoszone w postanowieniu okoliczności. Skarżąca podnosi w skardze, iż w odniesieniu do poszczególnych należności (składek) wycofano określone tytuły wykonawcze. Wierzyciel odnosząc się do tego stwierdzenia, nie wyjaśnił w odniesieniu do jakiej składki wycofano uprzednio wystawione tytuły wykonawcze i poprzestał na stwierdzeniu, że gdy było wcześniej prowadzone postępowanie egzekucyjne, bieg terminu przedawnienia zostałby jeszcze bardziej przesunięty o cały okres prowadzonej egzekucji. Sąd stwierdza, iż powyższe stanowisko wierzyciela świadczy o braku dogłębnej analizy przesłanek mogących mieć wpływ na termin przedawnienia poszczególnych składek. Sąd w wyroku z dnia 22 listopada 2022r. sygn. akt 509/22 zobowiązał organ do wnikliwego zbadania jaki jest termin przedawnienia każdej składki dochodzonej tytułem wykonawczym. Oznacza to, że wierzyciel powinien był przeanalizować, w odniesieniu do każdej składki odrębnie, wszystkie zaistniałe okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na bieg terminu przedawnienia. Każdorazowo zatem należało ustalić kiedy w odniesieniu do danej składki wystawiono pierwotnie tytuł wykonawczy, udokumentować datę jego doręczenia, udokumentować datę doręczenia upomnienia, a także wyjaśnić powołując się na stosowne regulacje, przyczynę wycofania tytułu wykonawczego. Należy również wyjaśnić podstawę prawną (dopuszczalność) ponownego wystawienia tytułu wykonawczego, która to okoliczność może rzutować na zasadność (prawidłowość) ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego w odniesieniu do tej samej składki (zaległości), Zaznaczyć wypada, iż brak podstaw do ponownego wszczęcia egzekucji z uwagi na ewentualne niezgodne z prawem ponowne wystawienie tytuły wykonawczego może mieć istotny wpływ na bieg terminu przedawnienia w odniesieniu do zaległości składkowych. Powyższe brak w ustaleniach faktycznych oraz w materiale dowodowym wierzyciel obowiązany będzie uzupełnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Podnieść należy, iż w zaskarżonym postanowieniu zaprezentowano ogólny wywód na temat terminów przedawnienia należności z tytułu składek z zaprezentowaniem przepisów przejściowych. Wierzyciel zaniechał jednak wskazania jakie konkretnie przepisy, regulujące zagadnienia przedawnienia, znajdą zastosowanie w odniesieniu do poszczególnych składek zważywszy na zaistniałe w odniesieniu do tych zaległości okoliczności. Dopiero takie przyporządkowanie przepisów do ustalonego stanu faktycznego sprawy stanowić będzie wyjaśnienie podstawy prawnej, czego w zaskarżonym postanowieniu brak. Wierzyciel zobowiązany będzie do uzupełnienia powyższego braku.
Wierzyciel powołując się na treść art. 15 ustawy abolicyjnej podniósł, że decyzja nr 020000RED/421/UA/210/201/ODM z 14 grudnia 2020r. rozstrzygająca wniosek skarżącej o umorzenie należności na podstawie ustawy abolicyjnej, stała się prawomocna 2 lutego 2021r.
Odnosząc się do powyższego twierdzenia Sąd zauważa, iż w aktach sprawy znajduje się decyzja ZUS z dnia 14 grudnia 2020r. nr 020000RED/421/UA/210/2013/88, która swoim zakresem obejmuje składki z tytułu ubezpieczeń społecznych za okresy: 10/2001, od 08/2003 do 05/2004, od 08/2004 do 10/2004, 0d 11/2005 do 04/2006, od 08/2006 do 05/2007, od 08/2007 do 11/2007, od 08/2008, 01/2009, składki z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego za okresy: 09/2003 do 05/2004, od 08/2004 do 10/2004, od 08/2006 do 04/2007, oraz składki z tytułu Funduszu Pracy za okresy: od 12/2003 do 05/2004, od 08/2004 do 10/2004, od 08/2004 do 05/2007, od 08/2007 do 11/2007.
Jak wynika z powyższego decyzja z dnia 14 grudnia 2020r. nie obejmuje swym zakresem zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz pracy za okres 3/2005 oraz 1/2011 do których odnosi się zaskarżone postanowienie. Zatem nie sposób przyjąć, iż w odniesieniu do tych składek zastosowanie znajdzie art. 15 ustawy abolicyjnej z uwagi na uprawomocnienie się decyzji z dnia 14 grudnia 2020r. Co więcej, wierzyciel nie wyjaśnia i nie dokumentuje z czego wywodzi, iż wspomniana decyzja uprawomocniła się w dniu 2 lutego 2021r. i stanowi to istotny brak dowodowy.
W zakresie przedawnienia wierzyciel powołuje się ponadto na decyzję z dnia 3 stycznia 2020r. nr UP-1086/2019020000/71/UP-1744/2019-RED-BB, której jednak brak w aktach sprawy.
Sąd stwierdza, iż zaskarżone postanowienie wierzyciela uchyla się kontroli Sądu, a to z uwagi na nie zastosowanie się organu do wskazań i zaleceń zawartych w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 22 listopada 2022r. sygn. akt I SA/Gl 509/22. W szczególności organ nie dokonał wnikliwego zbadania jaki jest termin przedawnienia każdej składki. Przyczyną tego są opisane powyżej braki w materiale dowodowym oraz brak szczegółowej analizy wszelkich okoliczności mogących mieć wpływ na bieg terminu przedawnienia w odniesieniu odrębnie dla każdej składki.
Sąd zauważa, iż skarżąca podniosła zarzut przedawnienia mieszczący się w katalogu zarzutów, wymieniony w art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. Zatem obowiązkiem wierzyciela było odniesienie się do tego zarzutu poprzez wnikliwe zbadanie, czy składki objęte wymienionymi przez skarżącą tytułami wykonawczymi uległy przedawnieniu, czy też nie.
Organ zobowiązany będzie do szczegółowego, dla każdej składki odrębnego przeanalizowania czy należności składkowe nie uległy przedawnieniu, zażywszy na podniesiony zarzut przedawnienia i daty powstania zaległych należności. Nie można uznać za wystarczające twierdzenia wierzyciela nie poparte dowodami oraz nie uwzględniające wszelkich okoliczności mogących mieć wpływ na bieg terminu przedawnienia. Brak ustaleń w tym zakresie oznacza, że ZUS nie dopełnił wymogu pełnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a., gdyż nie zastosował się do wskazań zawartych w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 22 listopada 2022r. sygn. akt 511/22.
Stosownie bowiem do treści art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei w myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, natomiast według art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Ponadto ZUS nie czyniąc szczegółowych ustaleń w zakresie przedawnienia ponownie naruszył także art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. ponieważ w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się szczegółowo do tego zagadnienia. Takie uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie poddaje się kontroli sądowej.
Naruszenie wskazanych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i musiało skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
ZUS ponownie rozstrzygając sprawę powinien zatem wnikliwie zbadać jaki jest termin przedawnienia każdej składki dochodzonej tytułem wykonawczym, (termin wynikający z powołanych przepisów), czy i kiedy nastąpiły okoliczności powodujące zawieszenie biegu terminu przedawnienia i stosownie udokumentować te okoliczności w aktach sprawy.
Rozpoznając sprawę ponownie wierzyciel w całości uwzględni ocenę prawną oraz wskazania zawarte w niniejszym wyroku.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie wierzyciela.