Orzeczenie · 2026-08-31

I SA/Gd 648/26Odrzucenie skargi ZUS przedawnienie należności

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2026-08-31
NSAUbezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenia społeczneZUSprzedawnienienależnościskargawłaściwość sądupostanowienieodrzucenie skargi

Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez J. O. na pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 czerwca 2026 r., w którym organ odmówił stwierdzenia przedawnienia należności z tytułu składek. Skarżący domagał się również wykreślenia hipoteki przymusowej. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, argumentując, że została ona wniesiona od pisma, które nie jest decyzją administracyjną, a zatem nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, zgodził się z argumentacją organu. Sąd podkreślił, że kontrola sprawowana przez sądy administracyjne jest ograniczona i dotyczy ściśle określonych aktów i czynności organów administracji publicznej, zgodnie z art. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Wskazano, że choć art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. rozszerza zakres kontroli poza decyzje i postanowienia, to jednak sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych mają swoją specyfikę. Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt I OPS 1/13) oraz liczne orzecznictwo, sąd stwierdził, że przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.) stanowią lex specialis w stosunku do p.p.s.a. i wyłączają kognicję sądów administracyjnych w sprawach decyzji dotyczących indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, z pewnymi wyjątkami określonymi w art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Sąd zaznaczył, że pismo ZUS nie jest decyzją, a żądanie wykreślenia hipoteki również nie mieści się we właściwości sądów administracyjnych. Wobec powyższego, sąd uznał, że sprawa nie należy do jego właściwości, co stanowiło podstawę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących ZUS, w szczególności w kontekście zaskarżania pism niebędących decyzjami i spraw przedawnienia należności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zaskarżenia pisma ZUS, a nie decyzji. Interpretacja przepisów u.s.u.s. jako lex specialis.

Zagadnienia prawne (1)

Czy pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiające stwierdzenia przedawnienia należności z tytułu składek, a także żądanie wykreślenia hipoteki przymusowej, podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pismo ZUS nie jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego, a żądanie wykreślenia hipoteki nie mieści się we właściwości sądów administracyjnych.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny bada swoją właściwość z urzędu. Przedmiotem skargi było pismo ZUS, które nie jest decyzją ani postanowieniem podlegającym zaskarżeniu do WSA. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym dotyczące przedawnienia należności, są w dużej mierze wyłączone spod kognicji sądów administracyjnych na mocy przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, które stanowią lex specialis wobec Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Żądanie wykreślenia hipoteki również nie należy do właściwości sądów administracyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Skarga odrzucona jako niedopuszczalna z powodu braku właściwości sądu administracyjnego.

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 1 pkt 1 i § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1 i § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 83 § ust. 1 i 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Przepisy te stanowią lex specialis w stosunku do art. 3 § 2 p.p.s.a. i wyłączają kognicję sądów administracyjnych w sprawach decyzji dotyczących indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych.

u.s.u.s. art. 83 § ust. 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa wyjątki od braku prawa do odwołania od decyzji ZUS, które podlegają kontroli sądu administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo ZUS nie jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego. • Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym dotyczące przedawnienia, są w dużej mierze wyłączone spod kognicji sądów administracyjnych na mocy przepisów szczególnych (u.s.u.s.). • Żądanie wykreślenia hipoteki nie należy do właściwości sądów administracyjnych.

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu • przepis art. 83 ust. 1 i 2 u.s.u.s. stanowi lex specialis w stosunku do art. 3 § 2 p.p.s.a. i wyłącza kognicję sądów administracyjnych • pismo informujące Zakładu nie podlega kontroli sądu administracyjnego i nie może być przedmiotem skutecznie wniesionej skargi • brak właściwości sądu administracyjnego ma miejsce wówczas gdy skarga m.in. dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądu administracyjnego

Skład orzekający

Alicja Stępień

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących ZUS, w szczególności w kontekście zaskarżania pism niebędących decyzjami i spraw przedawnienia należności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zaskarżenia pisma ZUS, a nie decyzji. Interpretacja przepisów u.s.u.s. jako lex specialis.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych ze względu na precyzyjne określenie granic właściwości sądu administracyjnego w kontekście pism ZUS.

“Kiedy pismo ZUS nie jest decyzją? Sąd administracyjny wyjaśnia granice swojej kognicji.”

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst