I SA/Gd 648/26Odrzucenie skargi ZUS przedawnienie należności
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi wniesionej przez J. O. na pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 czerwca 2026 r., w którym organ odmówił stwierdzenia przedawnienia należności z tytułu składek. Skarżący domagał się również wykreślenia hipoteki przymusowej. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, argumentując, że została ona wniesiona od pisma, które nie jest decyzją administracyjną, a zatem nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, zgodził się z argumentacją organu. Sąd podkreślił, że kontrola sprawowana przez sądy administracyjne jest ograniczona i dotyczy ściśle określonych aktów i czynności organów administracji publicznej, zgodnie z art. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Wskazano, że choć art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. rozszerza zakres kontroli poza decyzje i postanowienia, to jednak sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych mają swoją specyfikę. Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt I OPS 1/13) oraz liczne orzecznictwo, sąd stwierdził, że przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.) stanowią lex specialis w stosunku do p.p.s.a. i wyłączają kognicję sądów administracyjnych w sprawach decyzji dotyczących indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, z pewnymi wyjątkami określonymi w art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Sąd zaznaczył, że pismo ZUS nie jest decyzją, a żądanie wykreślenia hipoteki również nie mieści się we właściwości sądów administracyjnych. Wobec powyższego, sąd uznał, że sprawa nie należy do jego właściwości, co stanowiło podstawę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących ZUS, w szczególności w kontekście zaskarżania pism niebędących decyzjami i spraw przedawnienia należności.
Dotyczy specyficznej sytuacji zaskarżenia pisma ZUS, a nie decyzji. Interpretacja przepisów u.s.u.s. jako lex specialis.
Zagadnienia prawne (1)
Czy pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiające stwierdzenia przedawnienia należności z tytułu składek, a także żądanie wykreślenia hipoteki przymusowej, podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pismo ZUS nie jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego, a żądanie wykreślenia hipoteki nie mieści się we właściwości sądów administracyjnych.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny bada swoją właściwość z urzędu. Przedmiotem skargi było pismo ZUS, które nie jest decyzją ani postanowieniem podlegającym zaskarżeniu do WSA. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym dotyczące przedawnienia należności, są w dużej mierze wyłączone spod kognicji sądów administracyjnych na mocy przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, które stanowią lex specialis wobec Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Żądanie wykreślenia hipoteki również nie należy do właściwości sądów administracyjnych.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (4)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 1 pkt 1 i § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1 i § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 83 § ust. 1 i 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepisy te stanowią lex specialis w stosunku do art. 3 § 2 p.p.s.a. i wyłączają kognicję sądów administracyjnych w sprawach decyzji dotyczących indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych.
u.s.u.s. art. 83 § ust. 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa wyjątki od braku prawa do odwołania od decyzji ZUS, które podlegają kontroli sądu administracyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo ZUS nie jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego. • Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym dotyczące przedawnienia, są w dużej mierze wyłączone spod kognicji sądów administracyjnych na mocy przepisów szczególnych (u.s.u.s.). • Żądanie wykreślenia hipoteki nie należy do właściwości sądów administracyjnych.
Godne uwagi sformułowania
sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu • przepis art. 83 ust. 1 i 2 u.s.u.s. stanowi lex specialis w stosunku do art. 3 § 2 p.p.s.a. i wyłącza kognicję sądów administracyjnych • pismo informujące Zakładu nie podlega kontroli sądu administracyjnego i nie może być przedmiotem skutecznie wniesionej skargi • brak właściwości sądu administracyjnego ma miejsce wówczas gdy skarga m.in. dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądu administracyjnego
Skład orzekający
Alicja Stępień
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących ZUS, w szczególności w kontekście zaskarżania pism niebędących decyzjami i spraw przedawnienia należności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zaskarżenia pisma ZUS, a nie decyzji. Interpretacja przepisów u.s.u.s. jako lex specialis.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych ze względu na precyzyjne określenie granic właściwości sądu administracyjnego w kontekście pism ZUS.
“Kiedy pismo ZUS nie jest decyzją? Sąd administracyjny wyjaśnia granice swojej kognicji.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.