I SA/GD 644/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2007-01-08
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyakcje pracowniczeprywatyzacjazwolnienie podatkoweoferta publicznaWSAGdańskdochody ze sprzedaży akcjiustawa prywatyzacyjnaOrdynacja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę podatników w sprawie opodatkowania dochodu ze sprzedaży akcji pracowniczych, uznając, że nie zostały one nabyte w drodze oferty publicznej.

Sprawa dotyczyła opodatkowania dochodu ze sprzedaży akcji pracowniczych banku B. H. S.A. przez podatniczkę M. W. w 1999 roku. Organy podatkowe uznały, że sprzedaż ta nie spełniała warunków zwolnienia podatkowego określonych w art. 52 pkt 1 lit. a) u.p.d.o.f., ponieważ akcje nie zostały nabyte w drodze oferty publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podzielił to stanowisko, podkreślając, że prywatyzacja banku odbyła się w szczególnym trybie, a nie w ramach publicznej oferty. Sąd oddalił skargę podatników.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę M. W. i M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G., która określiła im zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok. Głównym przedmiotem sporu było opodatkowanie dochodu ze sprzedaży akcji pracowniczych B. H. S.A. w Warszawie, nabytych przez M. W. w procesie prywatyzacji banku. Organy podatkowe uznały, że dochód ten podlega opodatkowaniu, ponieważ akcje pracownicze nie zostały nabyte w drodze oferty publicznej, co jest warunkiem zwolnienia podatkowego zgodnie z art. 52 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy prywatyzacyjnej oraz uchwały Rady Ministrów dotyczące prywatyzacji B. H. S.A., stwierdził, że zbycie akcji pracowniczych odbyło się w szczególnym trybie, a nie w ramach publicznej oferty skierowanej do nieoznaczonego kręgu osób. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego, oddalając skargę podatników. Sąd odniósł się również do zarzutów proceduralnych dotyczących sposobu uzyskania informacji przez organy podatkowe, uznając je za nieistotne dla wyniku sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dochód ze sprzedaży akcji pracowniczych nabytych w drodze szczególnego trybu zbycia, a nie oferty publicznej, nie podlega zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie art. 52 pkt 1 lit. a) u.p.d.o.f.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prywatyzacja B. H. S.A. odbyła się w szczególnym trybie przewidzianym przez uchwałę Rady Ministrów, a nie w ramach publicznej oferty w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Kluczowe było rozróżnienie między dopuszczeniem akcji do obrotu publicznego a nabyciem ich w drodze oferty publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (30)

Główne

u.p.d.o.f. art. 52 § pkt 1 lit. a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zwolnienie podatkowe ze sprzedaży akcji jest uzależnione od dopuszczenia ich do obrotu publicznego oraz nabycia na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych. Zwolnienie nie ma zastosowania, jeżeli sprzedaż jest przedmiotem działalności gospodarczej.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 9

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 7

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 17 § pkt 6

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt 38

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy kosztów uzyskania przychodów.

u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27a § ust. 3 pkt 1 lit. f

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy odliczeń od podatku z tytułu wydatków na odpłatne świadczenia zdrowotne.

Ordynacja podatkowa art. 233 § § 1 pkt 2 lit. a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dowody w postępowaniu podatkowym.

Ordynacja podatkowa art. 82 § § 1 pkt 1 i § 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek przekazywania informacji przez osoby prawne i fizyczne.

Ordynacja podatkowa art. 182 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przekazywanie informacji przez banki na żądanie organu podatkowego.

Ordynacja podatkowa art. 21 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Ordynacja podatkowa art. 187

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

k.p.a. art. 234 § pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa prywatyzacyjna art. 2a § ust. 2

Ustawa z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych

Dotyczy prywatyzacji jednoosobowych spółek Skarbu Państwa.

ustawa prywatyzacyjna art. 23 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych

Określa tryby zbywania akcji Skarbu Państwa (przetarg, oferta publiczna, rokowania).

ustawa prywatyzacyjna art. 23 § ust. 2

Ustawa z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych

Umożliwia Radzie Ministrów zezwolenie na inny tryb zbycia akcji.

ustawa prywatyzacyjna art. 45b

Ustawa z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych

Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi

Definicja publicznego obrotu, wyłączenie udostępniania akcji pracownikom.

Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi art. 2 § pkt 3a

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi

Definicja pierwszej oferty publicznej.

Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi art. 4 § pkt 18

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi

Definicja tajemnicy zawodowej.

Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi art. 160 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2002 roku w sprawie informacji podatkowych art. 2 § ust. 1 pkt 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Akcje pracownicze B. H. S.A. nie zostały nabyte w drodze oferty publicznej w rozumieniu art. 52 pkt 1 lit. a) u.p.d.o.f., co wykluczało zwolnienie podatkowe. Prywatyzacja B. H. S.A. odbyła się w szczególnym trybie, a nie w ramach publicznej oferty.

Odrzucone argumenty

Nabycie akcji pracowniczych nastąpiło na podstawie oferty publicznej w rozumieniu art. 52 pkt 1 lit. a) u.p.d.o.f. B. H. S.A. nie powstał z przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego, więc ustawa prywatyzacyjna nie miała zastosowania. Organ podatkowy błędnie przyjął jako podstawę opodatkowania przychód, a nie dochód ze sprzedaży akcji. Organ podatkowy naruszył przepisy postępowania, uzyskując informacje w sposób sprzeczny z prawem (tajemnica skarbowa, art. 182 Ordynacji podatkowej).

Godne uwagi sformułowania

ani § 2 ani § 3 cytowanej uchwały Rady Ministrów nie odnosi się do sposobów zbycia akcji wymienionych w art. 23 ust. 1 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. w omawianej sytuacji nie sposób mówić o zbyciu akcji w drodze "publicznej oferty", lecz o sprzedaży w "innym trybie", o którym mówi art. 23 ust. 2 ustawy prywatyzacyjnej. publiczny charakter oferty oznacza powszechny dostęp do akcji bez względu na liczbę osób, do których jest ona skierowana, zaś dopuszczenie akcji do publicznego obrotu nie przesądza o uznaniu, że ich nabycie nastąpiło w drodze publicznej oferty.

Skład orzekający

Ewa Wojtynowska

sprawozdawca

Małgorzata Tomaszewska

przewodniczący

Elżbieta Rischka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'oferta publiczna' w kontekście zwolnienia podatkowego przy sprzedaży akcji nabytych w procesie prywatyzacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu prywatyzacji z lat 90. i przepisów obowiązujących w tamtym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z prywatyzacją i interpretacją pojęcia 'oferta publiczna', co jest istotne dla inwestorów i osób uczestniczących w procesach prywatyzacyjnych.

Czy sprzedaż akcji pracowniczych z prywatyzacji zawsze jest zwolniona z podatku? Kluczowa interpretacja sądu.

Dane finansowe

WPS: 44 255 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 644/06 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2007-01-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Ewa Wojtynowska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Tomaszewska
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 1121/07 - Wyrok NSA z 2008-11-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1993 nr 90 poz 416
art. 52 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M. W. i M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 5 czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1999 oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 5 czerwca 2006 roku Dyrektor Izby Skarbowej , działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej ustawą Ordynacja podatkowa) po rozpatrzeniu odwołania M. W. i M. W. uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 listopada 2005 roku nr [...] określającą podatnikom zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok w kwocie 46.258,00 złotych, i orzekając w tym zakresie określił wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za ww. rok w kwocie 44.255,00 złotych.
Podstawą wydania powyższej decyzji były następujące ustalenia faktyczne:
W dniu 28 kwietnia 2000 roku M. i M. W. złożyli w Urzędzie Skarbowym zeznanie małżonków o wysokości wspólnych dochodów osiągniętych w roku podatkowym 1999, w którym wykazali: M. W. - pozostałe źródła przychodów w wysokości 4.249,80 złotych (dochód uzyskany z Powiatowego Urzędu Pracy), zaś M. W. - przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 527.119,43 złotych, koszty uzyskania przychodów w kwocie 397.867.66 złotych, dochód w wysokości 129.251,77 złotych, wynagrodzenia ze stosunku pracy kwocie 44.746,68 złotych, koszty uzyskania przychodów w wysokości 888,72 złotych i dochód w kwocie 43.857,96 złotych. Jako odliczenia od dochodu M. W. podała składki na ubezpieczenia społeczne w kwocie 7.561,08 złotych, darowiznę w wysokości 25,00 złotych oraz renty i ciężary trwałe w kwocie 25.700,00 złotych. Łączne dochody małżonków po odliczeniach wyniosły 144.073,45 złotych, podstawa opodatkowania - 72.037,00 złotych, zaś podatek obliczony wg skali wyniósł 38.473,12 złotych. M. W. wykazał następujące odliczenia od podatku: składkę na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 318,72 złotych oraz wydatki na odpłatne świadczenia zdrowotne w wysokości 296,24 złotych, zaś M. W. - składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 2.463,80 złotych, wydatki na odpłatne świadczenia zdrowotne w kwocie 296,24 złotych i odliczenia z tytułu wydatków mieszkaniowych równe kwocie 10.640,02 złotych. Skarżący wykazali w deklaracji podatek należny w wysokości 24.458, 10 złotych.
Organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 22 września 2005 roku wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia M. W. i M. W. zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok.
Po przeprowadzeniu postępowania, Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 30 listopada 2005 roku określił podatnikom zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok w kwocie 46.258,00 złotych.
Organ pierwszej instancji dokonał zwiększenia dochodu z działalności gospodarczej M. W. o kwotę 1.556,94 złotych, nie uznając za koszty uzyskania przychodów:
- różnicy wynikającej z przeniesienia kwot w podatkowej księdze przychodów i rozchodów za okres l-VIII w kwocie 674,04 złotych,
- kosztów delegacji M. W. i M. W. - pełnomocnika, dotyczących wyjazdu do W. na IX Międzynarodowe Targi Telekomunikacji [...] 99 w okresie 23-25 listopada 1999 roku w kwocie 209,54 złotych,
- kosztów sponsoringu na rzecz Szkoły Podstawowej w Ł. w kwocie - 1.200,00 złotych,
- różnicy między kwotą zaksięgowaną w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, a kwotą wynikającą z dokumentów źródłowych - rachunku uproszczonego nr [...] z dnia 12 maja 1999 roku w wysokości 13,42 złotych i nr [...] z dnia 26 lipca 1999 roku w kwocie 2,00 złote.
Jednoczenie Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał za koszt uzyskania przychodów kwotę w wysokości 198,00 złotych z tytułu zakupu towarów handlowych oraz kwotę przeznaczoną na zakup i wymianę autoalarmu na kwotę 344,26 złotych.
Ponadto, w decyzji stwierdzono również, że w 1999 roku M. W. uzyskała przychód ze sprzedaży akcji pracowniczych B. H. w W. S.A. w wysokości 52.032,00 złotych, którego nie wykazała w zeznaniu PIT 33, zaś M. W. nie wykazał dochodu w wysokości 2.677,59 złotych uzyskanego w 1999 roku ze stosunku pracy w ""A" Sp. z o.o. w S. Dodatkowo kwota darowizny została w deklaracji podana w nieprawidłowej wysokości tj. zawyżono ją o kwotę 700,00 złotych pobraną tytułem opłaty notarialnej od umów renty.
W związku z powyższym organ pierwszej instancji ustalił M. W. dochód ogółem za 1999 rok w kwocie 6.927,39 złotych. Jako odliczenie od ww. dochodu uznano potrąconą przez płatnika "A" Sp. z o.o. składkę na ubezpieczenia społeczne w kwocie 69,05 złotych. Wysokość dochodu skarżących ustalona po odliczeniach dokonanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wyniosła 61.231,52 złote.
Ponadto, Naczelnik Urzędu Skarbowego :
- uwzględnił składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne zapłacone przez M. W. w kwocie 728,29 złotych oraz składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne pobrane przez płatnika M. W. w kwocie 201,20 złotych, które nie zostały wykazane w zeznaniu PIT-33.
- uznał wydatki na odpłatne świadczenie zdrowotne M. W. do kwoty 252,70 złotych (1.330,00 złotych x 19%), a nie jak wykazano w zeznaniu rocznym w kwocie 296,24 złotych,
- zwiększył odliczenie od podatku o kwotę 72,52 złotych z tytułu wydatków mieszkaniowych tj. wpłaty na fundusz remontowy (381,71 złotych x 19%).
Zatem, należny podatek dochodowy po odliczeniach wyniósł 46.258,00 złotych.
Konsekwencją wydania i doręczenia przez organ pierwszej instancji ww. decyzji było wszczęcie wobec podatników postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 5 grudnia 2005 roku. W dniu 9 grudnia 2005 roku dokonano zajęcia wynagrodzenia M. W. w B. H. S.A. w W. na ogólną kwotę 51.360,09 złotych, zaś dnia 21 grudnia 2005 roku M. W. potwierdziła odbiór w/w zajęcia wraz z wkładką tytułu wykonawczego nr SM [...].
Odnośnie kwestii opodatkowania akcji pracowniczych B. H. w W. S.A. organ podatkowy pierwszej instancji przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych i przepisy art. 9, art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 17 pkt 6, 23 ust. 1 pkt 38 i art. 52 pkt 1 lit a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 roku nr 90, poz. 416 z późn. zm., zwanej dalej u.p.d.o.f.) wskazał, iż akcje B. H. S.A. nabyte przez M. W. jako pracownika B. w procesie jego prywatyzacji nie spełniają przesłanek niezbędnych do skorzystania ze zwolnienia od podatku dochodowego określonego w art. 52 pkt 1 lit. a) u.p.d.o.f..
Informacja o ilości zakupionych przez M. W. w 1997 roku akcji pracowniczych B. H. S.A. w W. oraz kosztach ich zakupu przekazana została w piśmie Domu Maklerskiego B. H. S.A. w W. (w skrócie DMBH) z dnia 14 grudnia 2005 roku. Natomiast kwota osiągniętego przychodu ze sprzedaży akcji wynika z informacji przekazanej przez DMBH pismem z dnia 29 sierpnia 2005 roku, będącej zestawieniem osób, które nabyły akcje pracownicze B. H. S.A. w W., a następnie dokonały ich odpłatnego zbycia. Informacja ta przekazana została Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego W.–Ś., który przesłał ją Naczelnikowi Urzędu Skarbowego pismem z dnia 15 września 2005 roku.
Proces prywatyzacji B. H. S.A. w W. został przeprowadzony na podstawie obowiązującej w 1997 roku ustawy z dnia 13 lipca 1990 roku o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. nr 51, poz. 298, zwanej dalej ustawą prywatyzacyjną). Okoliczność powyższą potwierdza treść podstawowej dla prywatyzacji tego banku uchwały nr 18 powziętej przez Radę Ministrów w dniu 25 marca 1997 roku w sprawie udzielenia zgody na prywatyzację i zezwolenia na szczególny tryb zbycia części akcji B. H. w W. S.A. (M. P. Nr 18, poz. 172, zwanej dalej uchwałą nr 18). W podstawie prawnej tego aktu prawnego powołano przepisy art. 2a ust. 2 i art. 23 ust. 2 w związku z art. 45b ustawy prywatyzacyjnej. B. H. S.A. w W., został zaliczony przez Radę Ministrów na podstawie art. 2a ust. 1 w/w ustawy do jednoosobowych spółek Skarbu Państwa o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa. Skutkiem powyższego, jego prywatyzacja wymagała zgody Rady Ministrów w postaci wspomnianej wyżej uchwały nr 18. Kolejny z powołanych w podstawie prawnej uchwały przepisów prawa, to art. 45b ustawy prywatyzacyjnej. Stanowił on, że do zbycia należących do Skarbu Państwa wszelkich akcji lub udziałów w spółkach prawa handlowego, a więc i ww. banku, mają zastosowanie przepisy art. 23 tej ustawy. Ustęp pierwszy tego artykułu określał tryb zbywania akcji należących do Skarbu Państwa, tj. przetarg, ofertę ogłoszoną publicznie lub rokowania podjęte na podstawie publicznego zaproszenia "z zastrzeżeniem przepisu art. 24", który wskazywał tryb zbywania akcji pracownikom na preferencyjnych zasadach. Zatem, w ocenie organu odwoławczego, treść art. 23 pozwala wysnuć wniosek, że ustawodawca przewidział czwarty tryb zbywania akcji Skarbu Państwa pracownikom prywatyzowanego zakładu (akcji tzw. pracowniczych).
W podstawie prawnej uchwały nr 18 powołany także został art. 23 ust. 2 cyt. ustawy, który upoważniał Radę Ministrów do udzielenia zezwolenia na inny niż określony w ust. 1 tego artykułu tryb zbycia akcji należących do Skarbu Państwa. W świetle przepisu § 2 ust. 1 uchwały nr 18 tym innym trybem niż tryby wymienione w art. 23 ust. 1 ww. ustawy były rokowania podjęte na podstawie zaproszenia skierowanego do oznaczonych osób lub oferta skierowana do oznaczonych osób. Powyższe formy zbycia akcji banku dotyczyły nie więcej niż 73% akcji należących do Skarbu Państwa.
Natomiast w odniesieniu do zbycia akcji osobom zatrudnionym w banku, trybem innym aniżeli określonym w ustawie prywatyzacyjnej było zmniejszenie liczby akcji zbywanych pracownikom do maksymalnie 7,14%, i określenie ceny akcji zbywanych tej grupie osób w wysokości ich wartości nominalnej (§ 3 ust. 1 uchwały nr 18). Określenie szczegółowych zasad i warunków przydziału akcji pracownikom pozostawiono regulaminowi uchwalonemu przez Radę Ministrów i zatwierdzonemu przez Ministra Skarbu Państwa.
Brzmienie art. 23 ust. 1 cyt. ustawy prywatyzacyjnej i użyte w nim sformułowanie "z zastrzeżeniem przepisu art. 24" świadczy także o tym, że ustawodawca tryb zbywania akcji pracowniczych uznał za odrębny od innych trybów zbywania akcji wymienionych w tym przepisie, w tym i oferty ogłoszonej publicznie.
Organ podatkowy pierwszej instancji przywołując przepis art. 52 pkt 1 lit. a) u.p.d.o.f., oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 22 marca 1991 roku Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych (Dz. U. z 1994 roku, Nr 58, poz. 239 z późn, zm., zwanej dalej ustawą Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi) wskazał, że zwolnienie sprzedaży akcji od podatku dochodowego uzależnione jest od dopuszczenia ich do obrotu publicznego oraz nabycia ich na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych. Publicznym obrotem jest zaś proponowanie nabycia, nabywanie lub przenoszenie praw z emitowanych w serii papierów wartościowych przy wykorzystaniu środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli proponowanie nabycia skierowane jest do więcej niż 300 osób albo do nieoznaczonego adresata. Nie jest publicznym obrotem udostępnianie w procesie prywatyzacji przez Skarb Państwa akcji pracownikom danej spółki (art. 1 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi). Pojęcie udostępnienia akcji pracownikom obejmuje zarówno proponowanie nabycia jak i nabywanie akcji przez pracowników prywatyzowanej spółki. Takiemu procesowi, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, niewątpliwie podlegały akcje B. H. S.A. należące do Skarbu Państwa.
Organ podatkowy podniósł, że przywołane przepisy ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi nie definiują w sposób jednoznaczny pojęcia publiczna oferta. Przepis art. 2 pkt 3a wskazuje wprawdzie, co należy rozumieć przez używane w ustawie pojęcie "pierwszej oferty publicznej", tj. oferowanie przez właściciela papierów wartościowych nabycia praw z emitowanych w serii papierów wartościowych, jeżeli oferta ma charakter publiczny. W tej sytuacji pojęcia "publicznego charakteru oferty" należy poszukiwać i wywieść z brzmienia początkowej części art. 1 § 1 ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Przepis ten formułuje definicję publicznego obrotu papierami wartościowymi, zawierając przy tym kwestie dotyczące oferty publicznej. Cechami wyróżniającymi publiczny obrót jest proponowanie nabycia papierów wartościowych z wykorzystaniem środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli proponowane nabycie skierowane jest do więcej niż 300 osób albo do nieoznaczonego adresata. Jest to więc oferta o charakterze publicznym, o której mowa w art. 2 pkt 3a tej ustawy, a zatem ustawodawca pozbawia ofertę nabycia akcji przez pracowników danej spółki charakteru publicznego, co wynika art. 1 § 1 ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i pozostaje w oczywistym związku z przepisem art. 23 ust. 1 ustawy prywatyzacyjnej, który rozróżnia tryb zbycia akcji pracowniczych od innych sposobów zbywania akcji jednoosobowych spółek Skarbu Państwa wymienionych w powołanym przepisie, a więc i oferty ogłoszonej publicznie. Organ pierwszej instancji podał, że podobna regulacja zawarta jest w art. 2 ust. 1 pkt 1 obowiązującej do 23 października 2005 roku ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. nr 118, poz. 754 z późn. zm.), zgodnie z którym nie jest publicznym obrotem papierami wartościowymi udostępnianie w procesie prywatyzacji przez Skarb Państwa akcji spółki jej pracownikom na trwałe związanym z jej przedsiębiorstwem. W związku z tym, jak dalej wywodził, pomimo, że w prospekcie emisyjnym zawarta jest informacja o akcjach przeznaczonych dla pracowników banku, nabycie przez nich tych papierów wartościowych nie jest nabyciem w ramach obrotu publicznego.
Dyrektor Izby Skarbowej, w decyzji z dnia 5 czerwca 2006 roku podzielił w całości argumentację organu pierwszej instancji odnośnie kwestii opodatkowania akcji pracowniczych B. H. S.A. Powołując się na wyroki wydane w sprawach odszkodowawczych Sądu Okręgowego w W. z dnia 22 kwietnia 2005 roku (sygn. akt [...]), z dnia 29 listopada 2005 roku (sygn. akt [...]) oraz na uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego dla W.- Ś. z dnia 22 listopada 2004 roku (sygn. akt [...]) podniósł, że błędna informacja Ministra Skarbu Państwa o zwolnieniu podatkowym zawarta w prospekcie emisyjnym nie mogła stanowić podstawy do uznania, że zaległość z tytułu nie uiszczonego podatku dochodowego od przychodu uzyskanego ze sprzedaży przedmiotowych akcji nie powstała.
Organ podatkowy drugiej instancji, wbrew stanowisku skarżących podniósł, że uzyskanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego informacji dotyczących danych osobowych osób nabywających, a następnie dokonujących sprzedaży akcji pracowniczych B. H. S.A. w W., nie nastąpiło w sposób bezprawny. Podkreślił, że z brzmienia z art. 180 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa wynika, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W jego opinii, powyższe pozwala stwierdzić, że zarówno każdy dokument jak i każda informacja, która może przyczynić się do rozstrzygnięcia sprawy, stanowi dowód w prowadzonym postępowaniu podatkowym, który podlega ocenie organu podatkowego. Jak dalej wywodził, informacje o wysokości przychodu uzyskanego z tytułu sprzedaży akcji pracowniczych zostały uzyskane przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego W.-Ś. w trybie art. 82 § 1 pkt 1 i § 5 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą są obowiązane do sporządzania i przekazywania informacji na pisemne żądanie organu podatkowego - o zdarzeniach wynikających ze stosunków cywilnoprawnych albo z prawa pracy, mogących mieć wpływ na powstanie obowiązku podatkowego lub wysokość zobowiązania podatkowego osób lub jednostek, z którymi zawarto umowę.
Zatem, z całokształtu okoliczności sprawy należy wywieść wniosek, że M. W. mogła posiadać kilka rachunków w biurze maklerskim, i że wielokrotnie dokonywała zakupu i sprzedaży akcji B. H. nie będących akcjami pracowniczymi. Powyższe, nie oznacza jednak, że nie sprzedała ona akcji pracowniczych nabytych preferencyjnie, co wynika z informacji przekazanych przez DMBH (wskazującej na akcje z tzw. transzy pracowniczej). Organ odwoławczy podał, że skarżąca nie przedstawiła dowodów przeciwnych, które potwierdzałyby jej wyjaśnienia. Nadto, Naczelnik Urzędu Skarbowego nie otrzymał korekty przekazanej z DMBH informacji, mogącej stanowić podstawę do zmiany decyzji.
Organ drugiej instancji podkreślił, że przy wyliczeniu dochodu uzyskanego ze sprzedaży przez M. W. w 1999 roku akcji pracowniczych B. H. S.A. w W., nie zostały przez organ podatkowy pierwszej instancji uwzględnione koszty ich nabycia. Dlatego przy określaniu należnego podatku dochodowego za 1999 rok, należało uwzględnić koszty nabycia ww. papierów wartościowych w kwocie 3.492,00 złotych (873 szt. x 4,00 zł), zgodnie z informacją otrzymaną z DMBH w piśmie z dnia 14 grudnia 2005 roku.
Ponadto, organ odwoławczy na mocy art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. przy określeniu M. W. i M. W. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok, uznał za koszty uzyskania przychodów związane z działalnością gospodarczą: wydatki związane ze sponsorowaniem uroczystości szkolnych dotyczących ogólnopolskiego konkursu ekologicznego "Sprzątanie świata -1999" na rzecz Szkoły Podstawowej w Ł. w kwocie 1.200,00 złotych oraz koszty delegacji służbowej w kwocie 209,54 złotych, związane z wyjazdem służbowym do W. na IX Międzynarodowe Targi Telekomunikacji [...]w okresie 23-25 listopada 1999 roku w celu odbycia szkolenia. Organ drugiej instancji podniósł, że fakt poniesienia tego wydatku przyjęto za wiarygodny na podstawie oświadczenia podatnika, wyjaśnienia złożonego do protokołu i przedłożonych dowodów.
W zakresie odliczeń od podatku z tytułu wydatków poniesionych na odpłatne świadczenia zdrowotne poniesione przez M. W., organ odwoławczy uznał na podstawie art. 27a ust. 3 pkt 1 lit. f) cyt. wyżej ustawy, że podlegają one odliczeniu od podatku do wysokości przysługującego limitu tj. do kwoty 296,24 złotych.
Na marginesie organ drugiej instancji dodał, że skarga z dnia 5 grudnia 2005 roku skierowana przez skarżących do Komisji Papierów Wartościowych i Giełd, a następnie przekazana do załatwienia Dyrektorowi Izby Skarbowej została włączona do akt prowadzonego postępowania odwoławczego na podstawie art. 234 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), a zaskarżona decyzja zawiera odpowiedź na zgłoszone w ww. skardze zarzuty.
Pismem z dnia 6 lipca 2006 roku M. i M. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w części dotyczącej wysokości podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok od dochodu uzyskanego ze sprzedaży akcji B. H. S.A. w W., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 52 pkt 1 plit. a) u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym w 1999 roku oraz przepisów prawa proceduralnego, w szczególności: art. 122, art. 180, art. 182 do art. 185 ustawy Ordynacja podatkowa.
Uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów postępowania podatkowego skarżący wskazali, że organ pierwszej instancji jedynie z obawy przed upływem terminu przedawnienia nie rozpoznał wyczerpująco sprawy w pierwszej instancji, bowiem nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie umożliwiającym prawidłowe i rzetelne określenie zaległości podatkowej.
W piśmie z dnia 3 sierpnia 2006 roku stanowiącym uzupełnienie uzasadnienia skargi, M. i M. W. powołując się na pismo Ministra Skarbu Państwa z dnia 13 maja 1997 roku, opinię KPMG z dnia 15 listopada 2000 roku, opinię Biura Studiów i Ekspertyz Kancelarii Sejmu z dnia 5 lutego 2001 roku oraz na wystąpienia pokontrolne NIK z marca 1999 roku podnieśli, że nabycie akcji pracowniczych nastąpiło na podstawie oferty publicznej w rozumieniu art. 52 pkt 1 lit a) u.p.d.o.f.
Skarżący podali także, że wbrew twierdzeniom organu podatkowego, B. H. S.A. w W. nie powstał z przekształcenia z przedsiębiorstwa państwowego. A zatem przepisy ustawy prywatyzacyjnej nie mogły mieć zastosowania do udostępniania akcji banku jego pracownikom. Skarżący wskazali, że z treści przepisu art. 52 pkt 1 lit. a) u.p.d.o.f. wynika, że przesłanką zwolnienia podatkowego jest dopuszczenie akcji do publicznego obrotu i ich nabycie w ramach publicznej oferty, a nie nabycie akcji w obrocie publicznym, jak przyjął to Dyrektor Izby Skarbowej. Jak wywodzili, zgoda Komisji Papierów Wartościowych i Giełd wyrażona w decyzji z dnia 7 maja 1997 roku doprowadziła do nabycia przez akcje pracownicze statusu akcji dopuszczonych do publicznego obrotu. Nadto, akcje powyższe zostały nabyte w ramach publicznej oferty tj. skierowanej do więcej niż 300 osób na podstawie opublikowanego prospektu emisyjnego, który wprost wskazuje, że nabycie akcji nastąpi w ramach pierwszej oferty publicznej. Także regulamin nabywania akcji przez pracowników B. H. S.A. w W. wprost odnosił się do oferty publicznej. Skarżący podkreślili, że skoro pojęcie "publicznej oferty" funkcjonuje w języku prawniczym (art. 2 pkt 3a ustawy Prawo publicznym obrocie papierami wartościowymi, decyzja Komisji Papierów Wartościowych i Giełd, postanowienie Komisji Papierów Wartościowych i Giełd z dnia 31 marca 2000 roku), to brak jest podstaw do sięgania przy jego definiowaniu do języka potocznego. W konsekwencji, dochód ze sprzedaży ww. akcji korzystał ze zwolnienia z podatku dochodowego na mocy art. 52 pkt lit. a) u.p.d.o.f.
Podatnicy zarzucili także, że organ podatkowy błędnie przyjął jako podstawę opodatkowania przychód, a nie dochód ze sprzedaży akcji i nie przeprowadził w niniejszej sprawie postępowania dowodowego, czym naruszył przepis art. 21 § 3, 122, 187 i 191 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 22 ust. 1 i 26 ust. 1 u.p.d.o.f.. Nadto wskazali, że nie ciążył na nich obowiązek przechowywania dokumentacji potwierdzającej wysokość kosztów uzyskania przychodów po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Skarżący podnieśli, że wielokrotnie nabywali i dokonywali sprzedaży akcji B. H. S.A. w W. ( np.: 14 października 1999 roku, 28 października 1999 roku), zaś organ podatkowy świadomie dopasował dane o sprzedaży do liczby akcji pracowniczych, aby ich suma dawała wynik 873 sztuk. Ich zdaniem DMBH nie potwierdził jednoznacznie, że sprzedaż akcji dokonana w 1999 roku dotyczyła akcji z transzy pracowniczej.
Skarżący zakwestionowali również dowód (na którym organ podatkowy oparł się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji), który ich zdaniem, wskazywał jedynie na zestawienie dat i kwot sprzedaży akcji bliżej nieokreślonego emitenta, bez wskazania organu, który powyższy dokument wydał, trybu jego wydania oraz wyjaśnienia uwidocznionych na nim danych.
Podnieśli, że Naczelnik Urzędu Skarbowego był upoważniony do wystąpienia do organów bankowych w trybie art. 182-185 ustawy Ordynacja podatkowa wyłącznie w toku postępowania. Natomiast, w niniejszej sprawie wymóg ten został przez niego pominięty (informacje uzyskano przed wszczęciem postępowania). Zatem dokumenty uzyskane ww. sposób nie mogą stanowić dowodu, bowiem zostały uzyskane w sposób sprzeczny z prawem (art. 297 ustawy Ordynacja podatkowa).
Nadto, skarżący wskazali, że informacja uzyskana z DMBH była objęta tajemnicą skarbową na podstawie art. 293 ustawy Ordynacja podatkowa, co również skłania do wniosku, że dowody zostały uzyskane z rażącym naruszeniem prawa. Wobec tego decyzja dotknięta jest nieważnością z mocy prawa i nie może się ostać w obrocie prawnym.
W konkluzji, podatnicy wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części określającej wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 roku od dochodu uzyskanego ze sprzedaży akcji B. H. S.A. w W. oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku, nr 153, poz. 1269 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.)
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności do tylko zarzutów i wniosków skargi.
Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, które na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. miało wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 52 pkt 1 lit. a) u.p.d.o.f od podatku dochodowego w okresie od dnia 1 stycznia 1993 roku do dnia 31 grudnia 2000 roku zwolnione są dochody ze sprzedaży obligacji Skarbu Państwa wyemitowanych po dniu 1 stycznia 1989 roku oraz obligacji wyemitowanych po dniu 1 stycznia 1997 roku przez jednostki samorządu terytorialnego, a także akcji dopuszczonych do obrotu publicznego, nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym; zwolnienie nie ma zastosowania, jeżeli sprzedaż tych obligacji lub akcji jest przedmiotem działalności gospodarczej.
Jak wynika z powyższego dla spełnienia warunków dla zwolnienia od podatku dochodu uzyskanego ze sprzedaży akcji wymagane jest, by akcje zostały zbyte w określonym ustawą okresie czasu, powinny być one dopuszczone do obrotu publicznego i nabyte na podstawie oferty publicznej, a nadto ich sprzedaż nie może być dokonana w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Warunki powyższe muszą zostać spełnione łącznie.
Jak ustaliły organy podatkowe, sprzedaż akcji pracowniczych M. W. nie nastąpiła w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, zaś same akcje zostały dopuszczone do publicznego obrotu – wskazuje na powyższe treść ostatecznej decyzji Komisji Papierów Wartościowych i Giełd z dnia 7 maja 1997 roku nr [...], w której wyrażono zgodę na wprowadzenie do publicznego obrotu 65.000.000 akcji zwykłych na okaziciela serii A B. H. w W. S.A. o wartości nominalnej 4,00 złotych każda. Natomiast, w ocenie organów podatkowych, nie została spełniona przesłanka nabycia akcji w drodze oferty publicznej.
Stanowisko organów podatkowych, iż akcje nie zostały nabyte w ramach oferty publicznej zasługuje, w ocenie, Sądu na aprobatę. Prywatyzacji akcji B. H. S.A. dokonano bowiem w oparciu o uchwałę Rady Ministrów nr 18 z dnia 25 marca 1997 roku w sprawie udzielenia zgody na prywatyzację i zezwolenia na szczególny tryb zbycia akcji B. H. w W. Spółka Akcyjna (M.P. nr 18, poz. 172). W podstawie prawnej powyższego aktu prawnego powołano przepisy art. 2a ust. 2 i art. 23 ust. 2 w związku z art. 45b ustawy prywatyzacyjnej. Zgodnie z art. 2a ustawa obejmuje nie tylko prywatyzację przedsiębiorstw państwowych, lecz również prywatyzację jednoosobowych spółek Skarbu Państwa, mających szczególne znaczenie dla Skarbu Państwa – prywatyzacja takich spółek wymaga zgody Rady Ministrów. Podnieść trzeba, że analiza treści art. 1 w zw. z art. 2a ust. 2 ww. wbrew twierdzeniom skarżących, nie prowadzi do wniosku, że B. H. S.A w W. był przedsiębiorstwem państwowym, bowiem ustawa prywatyzacyjna obejmowała nie tylko prywatyzację przedsiębiorstw państwowych, lecz również prywatyzację jednoosobowych spółek Skarbu Państwa, mających szczególne znaczenie dla Skarbu Państwa. Zatem zarzut naruszenia art. 1 ustawy prywatyzacyjnej jest bezzasadny. Skoro art. 2a ust 2 ustawy prywatyzacyjnej odnoszący się wprost do prywatyzowanych przedsiębiorstw i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa został przywołany jako podstawa prawna uchwały Rady Ministrów nr 18 z dnia 25 marca 1997 roku w sprawie udzielenia zgody na prywatyzację i zezwolenia na szczególny tryb zbycia akcji B. H. w W. Spółka Akcyjna (M.P. nr 18, poz. 172), to dokonywanie wykładni zmierzającej do wykazania, że ustawa prywatyzacyjna nie mogła dotyczyć B. H. S.A. w W. (bowiem nie był on przedsiębiorstwem państwowym) jest bezcelowe i ma charakter contra legem.
Art. 23 ustawy o prywatyzacyjnej wskazuje na kilka możliwości sprzedaży akcji należących do Skarbu Państwa. Ust. 1 cytowanego artykuły przyjmuje, z zastrzeżeniem art. 24 tej ustawy, trzy typowe sposoby zbywania akcji:
1) w drodze przetargu,
2) na podstawie oferty ogłoszonej publicznie,
3) w wyniku rokowań podjętych na podstawie publicznego zaproszenia.
Zgodnie z art. 23 ust. 2 cyt. ustawy w szczególnych przypadkach Rada Ministrów może, na wniosek Ministra Przekształceń Własnościowych, zezwolić na inny niż określony w ust. 1 tryb zbycia akcji należących do Skarbu Państwa
Tymczasem Rada Ministrów w § 2 ust. 1 cytowanej uchwały, udzieliła zgody Ministrowi Skarbu Państwa na zbycie nie więcej niż 73% należących do Skarbu Państwa akcji B. H. w wyniku rokowań podjętych na podstawie zaproszenia skierowanego do oznaczonych osób lub w wyniku oferty skierowanej do oznaczonych osób. Natomiast § 3 ust. 1 cytowanej uchwały wskazuje na sposób zbycia akcji w tzw. transzy pracowniczej. Zgodnie z powyższym przepisem Ministrowi Skarbu Państwa zezwolono na zbycie nie więcej niż 7,14% ogólnej liczby akcji B. H. osobom zatrudnionym w tym [...] po cenie odpowiadającej wartości nominalnej akcji.
Jak z powyższego wynika ani § 2 ani § 3 cytowanej uchwały Rady Ministrów nie odnosi się do sposobów zbycia akcji wymienionych w art. 23 ust. 1 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Z treści uchwały wynika bowiem, że 73% akcji miało zostać zbyte w drodze oferty, bądź zaproszenia skierowanego do oznaczonych osób, zaś 7,13% akcji miało zostać zbyte pracownikom. Co więcej, § 3 ust. 2 cytowanej uchwały określa, iż szczegółowe zasady i warunki przydziału akcji pracownikom mają zostać określone w stosownym regulaminie. Tym samym należy uznać, że w omawianej sytuacji nie sposób mówić o zbyciu akcji w drodze "publicznej oferty", lecz o sprzedaży w "innym trybie", o którym mówi art. 23 ust. 2 ustawy prywatyzacyjnej. Pogląd taki można również wysnuć z wykładni językowej pojęcia "publiczna oferta". Podnieść należy przy tym, że w sytuacji, gdy brak jest definicji legalnej danego pojęcia należy odwołać się do języka prawniczego i języka orzecznictwa sądowego (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 1999 roku, sygn. akt FPK 3/99). Treść omawianego pojęcia wskazuje na skierowaną do nieoznaczonego kręgu osób gotowość dokonania określonej transakcji. Aby oferta miała charakter publiczny musi dotyczyć ogółu ludzi i być przeznaczona, dostępna dla wszystkich (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2005 roku, sygn. akt FSK 2688/04, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2004 roku, sygn. akt III SA 3295/02, Lex 147108, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2004 roku, sygn. akt FSK 259/2004, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2005 roku, FSK 2626/04, Lex 189767). Jeżeli zatem oferta nie jest skierowana do ogółu społeczeństwa, a do konkretnie (arbitralnie) oznaczonych adresatów, nawet jeżeli ich liczba przewyższa 300 osób, to nie sposób mówić o ofercie publicznej w rozumieniu art. 52 pkt 1 lit. a u.p.d.o.f. i ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Należy zatem przyjąć, że publiczny charakter oferty oznacza powszechny dostęp do akcji bez względu na liczbę osób, do których jest ona skierowana, zaś dopuszczenie akcji do publicznego obrotu nie przesądza o uznaniu, że ich nabycie nastąpiło w drodze publicznej oferty.
Reasumując, wbrew sformułowaniom zawartym w Regulaminie nabywania akcji przez pracowników B. H. S.A. w W. w ramach publicznej oferty nie można w rzeczywistości mówić o "publicznym" trybie zbywania akcji pracowniczych. W danej sytuacji mamy do czynienia raczej z trybem analogicznym do określonej w art. 24 ustawy prywatyzacyjnej sprzedaży na zasadach preferencyjnych, z tym zastrzeżeniem, że B. H. S.A. w W. nigdy nie był przedsiębiorstwem państwowym, lecz jednoosobową spółką akcyjną Skarbu Państwa. Za taką interpretacją przemawia także okoliczność, że akcje zostały nabyte przez pracowników po cenie nominalnej 4,00 złotych, podczas gdy ich wartość rynkowa była znacznie wyższa.
Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że nabycie 873 akcji B. H. S.A. w W. z tzw. transzy pracowniczej przez M. W. nie dokonało się w trybie publicznej oferty w rozumieniu art. 52 pkt 1 lit. a) u.p.d.o.f., a tym samym dochód ze sprzedaży tych akcji w 1999 roku nie podlegał zwolnieniu od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Odnośnie zarzutu skarżących dotyczącego przyjęcia jako podstawy opodatkowania przychodu, Sąd ocenił go jako niezasadny, bowiem Dyrektor Izby Skarbowej, odliczył od przychodu uzyskanego ze sprzedaży akcji pracowniczych koszty jego uzyskania równe cenie nabycia tych akcji tj. 3.492, 00 złote (873 szt. × 4,00 złote). Uzyskany wynik stanowił zaś dochód, który został opodatkowany podatkiem dochodowym.
W kwestii naruszenia przepisów postępowania wskazać należy, że częściowo zasadny jest zarzut naruszenia art. 182 ustawy Ordynacja podatkowa. Sąd dostrzegł nieprawidłowość w postępowaniu organów podatkowych mającym na celu uzyskanie informacji od Dyrektora DMBH. Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 4 pkt 18 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. z 2005, nr 111, poz. 937 z późn. zm.) (w treści obowiązującej w momencie sporządzania i przekazywania informacji przez Dyrektora DMBH - 29 sierpień 2005 roku) przez tajemnicę zawodową rozumiało się informację uzyskaną, przez osobę zobowiązaną do jej zachowania, w związku z podejmowanymi czynnościami służbowymi w ramach zatrudnienia, stosunku zlecenia lub innego stosunku prawnego o podobnym charakterze, dotyczącą dokonywania czynności związanych z obrotem instrumentami finansowymi, lub podejmowaniem innych czynności dokonywanych w ramach działalności podmiotów, których działalność jest regulowana przepisami ustawy, i podmiotów podlegających nadzorowi zagranicznego organu nadzoru, jeżeli nieuprawnione ujawnienie takiej informacji mogłoby narazić na szkodę interes publiczny lub prawnie chroniony interes osoby fizycznej lub prawnej bądź jednostki organizacyjnej, której ta informacja dotyczy, a w szczególności informację zawierającą:
a) dane osobowe strony umowy lub innej czynności prawnej,
b) treść umowy lub przedmiot czynności prawnej,
c) dane o sytuacji majątkowej strony umowy, w tym oznaczenie rachunku papierów wartościowych lub rachunku pieniężnego, liczbę i oznaczenie papierów wartościowych oraz wartość środków zgromadzonych na tych rachunkach.
Jednocześnie art. 160 ust. 2 cytowanej ustawy stanowi, że zwolnienie z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej może również nastąpić w przypadkach określonych w innych ustawach. Tymczasem podstawą prawną udostępnienia Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego W. – Ś. informacji z dnia 29 sierpnia 2005 roku dotyczącej osób, które nabyły akcje B. H. S.A., następnie zaś je zbyły, ilości zbytych akcji, dat oraz kwot uzyskanych z ich sprzedaży przez Dyrektora DMBH, był art. 82 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z § 2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2002 roku w sprawie informacji podatkowych (Dz. U. z 2002 roku, nr 240, poz. 2061). Należy stwierdzić, że postępowanie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego W. – Ś. było niewłaściwe. Art. 82 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa stanowi jedynie ogólną podstawę uzyskiwania od przedsiębiorców informacji o zdarzeniach mogących mieć wpływ na powstanie obowiązku podatkowego lub wysokość zobowiązania podatkowego. Tymczasem zgodnie z ustawą o publicznym obrocie papierami wartościowymi zwolnienie od tajemnicy zawodowej w zakresie publicznego obrotu papierami wartościowymi może nastąpić tylko w wypadkach wskazanych szczegółowo w ustawie i jako takie wyłącza stosowanie art. 82 ustawy Ordynacja podatkowa. Szczególną podstawą do żądania przez organ podatkowy informacji dotyczących posiadanych rachunków papierów wartościowych, liczby tych rachunków, a także obrotów i stanów tych rachunków jest natomiast art. 182 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Artykuł ten stanowi zatem lex specialis wobec powołanego przez organ podatkowy art. 82. Zgodnie z art. 182 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania podatkowego wynika potrzeba uzupełnienia tych dowodów lub ich porównania z informacjami pochodzącymi z banku, bank jest obowiązany na pisemne żądanie naczelnika urzędu skarbowego do sporządzenia i przekazania informacji dotyczących strony postępowania. Cytowany artykuł określając zasady przekazywania informacji przez banki wprowadza zatem daleko idący rygoryzm: po pierwsze, informacje powyższe mogą być przekazywane dopiero, gdy istnieje potrzeba uzupełnienia, bądź zweryfikowania wartości, istniejących już dowodów, po drugie informacje te mogą być udzielane tylko w toku konkretnego, toczącego się już postępowania i dotyczyć muszą strony tego postępowania. Podnieść jednak należy, że już po wszczęciu postępowania, Naczelnik Urzędu Skarbowego dwukrotnie zwracał się do Dyrektora DMBH o informację dotyczącą kwot, ilości sprzedanych akcji pracowniczych oraz wysokości kosztów uzyskania przychodu, we właściwym trybie tj. na podstawie art. 182 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W wyniku powyższego Dyrektor DMBH nadesłał pismo dnia 14 grudnia 2005 roku określające ilość sprzedanych akcji pracowniczych oraz ich cenę wraz ze wskazaniem, że sprzedaż miała miejsce w 1999 roku. Powyższe pismo zatem może stanowić dowód w niniejszej sprawie, bowiem nie zostało uzyskane z naruszeniem przepisów postępowania.
Należy zwrócić uwagę na fakt, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit b) i c) p.p.s.a., sąd administracyjny może uchylić zaskarżoną decyzję w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wznowienia postępowania (art. 240 ustawy Ordynacja podatkowa). Nie można też uznać, iż naruszenie przepisów postępowania, jakiego dopuściły się organy podatkowe tj. uzyskanie przez organ podatkowy informacji stanowiącej tajemnicę zawodowej w trybie art. 82 ustawy Ordynacja podatkowa, stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem informacje zawarte w piśmie z dnia 29 sierpnia 2005 roku zostały potwierdzone w piśmie z dnia 14 grudnia 2005 roku (co do ilości, ceny i terminu kupna i sprzedaży akcji pracowniczych). Podkreślić także trzeba, że skarżący nigdy nie kwestionowali prawdziwości danych dotyczących nabycia w 1997 roku 873 sztuk akcji pracowniczych. Kwestionowano natomiast dane dotyczące ilości i kwot sprzedanych akcji, wskazując, że M. W. w 1999 roku wielokrotnie nabywała i sprzedawała akcje B. H. S.A. w W., przy czym nie były to akcje z transzy pracowniczej. Na dowód powyższego M. W. przedłożyła kserokopie zleceń kupna akcji nie będących akcjami pracowniczymi z lat 1997-1999, jedno zlecenie sprzedaży akcji z 14 października 1999 roku i historię rachunków pieniężnych i papierów wartościowych za okres od 1 października 1999 do dnia 31 grudnia 1999 roku.
Sąd podzielił argumentację organu odwoławczego, iż dowody powyższe są niewystarczające do wykazania, że transakcje sprzedaży i kwoty podane przez Dyrektora DMBH w piśmie z dnia 29 sierpnia 2005 roku nie dotyczyły akcji pracowniczych, bowiem są one zgodne z ilością zakupionych akcji pracowniczych. Nadto, skarżąca nigdy nie wyjaśniła, czy sprzedała, czy też jeszcze posiada wskazane akcje. W ocenie Sądu organ podatkowy mógł na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznać stan faktyczny za dostatecznie wyjaśniony, nie uwzględniając przedłożonych przez skarżących wybiórczo dowodów, które w zasadzie świadczą jedynie o dokonaniu przez M. W. wskazanych w nich operacji finansowych. Z treści pisma przekazanego przez Dyrektora DMBH z dnia 14 grudnia 2005 roku wynika, że wskazana transakcja dotyczyła sprzedaży akcji pracowniczych, zaś Naczelnik Urzędu Skarbowego dwukrotnie w postanowieniu z dnia 26 października 2005 roku (k. 21 akt administracyjnych) i z dnia 9 listopada 2005 roku (k. nr 105 akt administracyjnych) zwracał się do DMBH z zapytaniem właśnie o akcje pracownicze. Zatem trudno jest przyjąć, że transakcje dotyczyły, jak to sugerują skarżący, innych akcji, choćby tego samego emitenta.
Przez naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy należy rozumieć takie naruszenie prawa, że gdyby do niego nie doszło, w sprawie zapadłaby decyzja o innej treści, bądź też decyzja ta oparta zostałaby na odmiennej podstawie prawnej. W rozpatrywanej sprawie sytuacja taka nie występuje.
Sąd nie podzielił również stanowiska skarżących odnośnie naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 122, 180, 182 - 185, 187 i 191 Ordynacji podatkowej. Dokonana przez organy podatkowe ocena zaistniałych w przedmiotowej sprawie zdarzeń, nie wykracza poza granice swobodnej ich oceny, a zaskarżona decyzja zawiera stosowną ocenę stanu faktycznego sprawy, w sposób wystarczający wyjaśniając kwestie sporne pomiędzy stronami. W sprawie został zebrany i w sposób wyczerpujący rozpatrzony cały materiał dowodowy oraz obiektywnie oceniono uwagi zgłaszane przez stronę, a to z kolei czyni zaskarżoną decyzję, jako pozbawioną zarzucanych wadliwości prawidłową.
Uznając ostatecznie, że zaskarżona decyzja w przedstawionych warunkach faktycznych i prawnych nie naruszała prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wobec braku podstaw do jej usunięcia z obrotu prawnego, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI