I SA/Gd 634/24

I SA/Gd 634/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska /przewodniczący/
Marek Kraus /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 107 par. 3, art. 126
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 2 par 1 pkt 1a, art. 64c par 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2019 poz 869
art. 60 pkt 7, art. 67
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 1553
art. 6 ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus /spr./, Sędzia NSA Alicja Stępień, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2024 r. sprawy ze skargi D. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 10 czerwca 2024 r., nr 2201-IEE.7192.2.131.2024.AW w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz strony skarżącej 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 czerwca 2024 r. nr 2201-IEE. 7192.2.
131.2024.AW, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej, jako: "Dyrektor IAS" lub "organ drugiej instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 2, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako "k.p.a.") oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 59 a także art. 65a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 2505, dalej jako "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia D.P. (dalej jako "Zobowiązana", "Strona" lub "Skarżąca") na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] (dalej jako "Naczelnik US" lub "organ pierwszej instancji") z dnia 9 kwietnia 2024 r. w przedmiocie umorzenia prowadzonego wobec ww. postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej należności głównej i odmowy umorzenia postępowania w zakresie powstałych w sprawie kosztów egzekucyjnych, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji
2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy:
2.1. Wyrokiem Sądu [...] w [...] z dnia 21 października 2013 r. w sprawie o sygn. akt [...] orzeczono wobec Skarżącej przepadek korzyści majątkowej na rzecz Skarbu Państwa. Wyrok uprawomocnił się 8 listopada 2013 r.
Naczelnik US jako, organ egzekucyjny na podstawie wystawionego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 7 kwietnia 2020 r. prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku D.P. jako zobowiązanej. Zawiadomieniem nr [...] z 21 stycznia 2021 r. organ dokonał zajęcia nieruchomości należącej do zobowiązanej, objętej księgą wieczystą KW nr [...].
Pismem z 29 sierpnia 2023 r. Sąd [...] w [...][...] Wydział Wykonawczy poinformował, iż przedawnienie w sprawie następuje dnia 8 listopada 2023 r.
Postanowieniem z 20 października 2023 r. wydanym w sprawie o sygn. akt [...],[...], Sąd [...] w [...][...] Wydział Wykonawczy rozstrzygnął wątpliwości w zakresie przedawnienia wykonania orzeczonej wobec Skarżącej kary (w postaci przepadku na rzecz Skarbu Państwa osiągniętej przez nią korzyści majątkowej), w ten sposób, iż stwierdził, że nie nastąpiło przedawnienie jej wykonania. W treści pisma z dnia 20 października 2023 r. doręczającego odpis zapadłego postanowienia Sąd poinformował, iż przedawnienie w sprawie przypada na dzień 8 maja 2024 r.
Następnie, postanowieniem z dnia 16 stycznia 2024 r. wydanym w sprawie o sygn. akt [...],[...], Sąd [...] w [...] uchylił postanowienie z dnia 20 października 2023 r. i umorzył postępowanie wykonawcze w zakresie przepadku korzyści majątkowej.
Pismem z dnia 26 lutego 2024 r., pełnomocnik Strony wystąpił do organu z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 7 kwietnia 2020 r. nr [...] z uwagi na przedawnienie wykonania przepadku majątkowego.
Po analizie wniosku oraz zebranego w sprawie materiału dowodowego,
w szczególności mając na uwadze treść postanowienia Sądu [...] w [...][...] Wydziału Wykonawczego z dnia 16 stycznia 2024 r. (sygn. akt [...]), Naczelnik US w dniu 9 kwietnia 2024 r. wydał postanowienie, w którym umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec D.P. na podstawie wskazanego wyżej tytułu wykonawczego w części dotyczącej należności głównej oraz odmówił umorzenia postępowania w zakresie powstałych w sprawie kosztów egzekucyjnych.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia przywołał treść art. 64ca § 1 oraz art. 64ba u.p.e.a. Następnie poinformował, iż zgodnie z art. 65a § 1 ustawy w zw. z art. 6 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji oraz niektórych innych ustaw, obowiązek zapłaty kosztów egzekucyjnych przedawnia się z upływem 3 lat licząc od końca roku kalendarzowego,
w którym wygasł egzekwowany obowiązek. Z kolei zgodnie z art. 103 § 1 pkt 3 Kodeksu karnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 17), nie można wykonać kary, jeżeli od uprawomocnienia się wyroku skazującego upłynęło lat 10 - w razie skazania na inną karę. Przepis § 1 pkt 3 stosuje się odpowiednio do środków karnych, środków kompensacyjnych oraz przepadku (§ 2).
Mając powyższe na uwadze oraz informacje uzyskane z Sądu [...]
w [...] potwierdzające, iż przedawnienie należności objętych ww. tytułem wykonawczym nastąpiło z dniem 8 listopada 2023 r., organ pierwszej instancji wskazał, iż koszty egzekucyjne powstałe w postępowaniu prowadzonym do majątku zobowiązanej przedawnią się 31 grudnia 2026 r.
Podsumowując wypowiedział się, iż w sprawie doszło do przedawnienia należności głównej, lecz nie doszło do przedawnienia kosztów egzekucyjnych.
2.2. Na wydane postanowienie, Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika złożyła zażalenie, po rozpatrzeniu którego Dyrektor IAS postanowieniem wydanym dnia 10 czerwca 2024 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor IAS podał, iż jak organ egzekucyjny trafnie wskazał, zgodnie z art. 64ba u.p.e.a. wygaśnięcie obowiązku, którego dotyczy tytuł wykonawczy, po wszczęciu postępowania egzekucyjnego nie zwalnia z obowiązku zapłaty kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych.
Wszczęcie postępowania egzekucyjnego powoduje powstanie kosztów egzekucyjnych, które muszą zostać uiszczone. Koszty egzekucyjne dochodzone są na podstawie tytułu egzekucyjnego wystawionego na należność pieniężną (art. 64ca § 1 u.p.e.a.), zaś obowiązek ich ponoszenia obciąża zobowiązanego w związku
z czynnościami dokonanymi w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przed przedawnieniem dochodzonej należności. Przedawnienie zatem egzekwowanego obowiązku nie powoduje jednocześnie przedawnienia powstałych w toku egzekucji kosztów egzekucyjnych, gdyż są to dwa oddzielne obciążenia. Powołując się na wyrok NSA z 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II FSK 2996/13, organ wskazał, iż wygaśnięcie egzekwowanego obowiązku nie powoduje automatycznego wygaśnięcia należności
z tytułu kosztów egzekucyjnych, które mogą podlegać postępowaniu egzekucyjnemu
Zgodnie z przepisami, obowiązek zapłaty kosztów egzekucyjnych przedawnia się z upływem 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wygasł egzekwowany obowiązek (art. 65 a § 1 u.p.e.a.). Przepis ten daje zatem możliwość dochodzenia kosztów egzekucyjnych pomimo wygaśnięcia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, będącego przedmiotem egzekucji administracyjnej.
W związku z powyższym w rozpoznawanej sprawie, jak stwierdził Dyrektor IAS, organ egzekucyjny dokonał prawidłowej oceny wniosku Strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego, skutkiem czego jest obowiązany oprzeć swoje rozstrzygnięcie na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., stanowiącym o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia Naczelnika US.
3. Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc: o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika US
z dnia 9 kwietnia 2024 roku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, jak również wnosząc o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
1) art. 26 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na prowadzeniu postępowania egzekucyjnego w stosunku do D.P. bez tytułu egzekucyjnego, który wygasł w związku z przedawnieniem zobowiązania, a co za tym idzie skierowanie licytacji i środków egzekucyjnych wobec jej majątku wbrew przepisom ustawy i wobec przedmiotu (nieruchomości), która nie powinna być licytowana w całości;
2) art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na prowadzeniu egzekucji do całego składnika majątkowego (nieruchomości), mimo że postępowanie egzekucyjne wobec D.P. winno ulec umorzeniu w całości z uwagi na brak tytułu wykonawczego;
3) art. 60 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuchyleniu dokonanych czynności egzekucyjnych, w tym związanych z egzekucją z nieruchomości, pomimo umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec D.P.;
4) art. 64ba ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że organ może prowadzić dotychczasową egzekucję w zakresie kosztów egzekucyjnych, podczas gdy tytuł wykonawczy oraz obowiązek wygasł, a wskazany przepis nie stanowi o tym, że podstawą egzekucji w jakiejkolwiek części jest dotychczasowy tytuł wykonawczy i dotychczasowe czynności egzekucyjne;
5) art 6 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez działanie przez organ bez podstawy prawnej i opieranie rozstrzygnięcia na przesłankach niezawartych w przepisach prawa, w szczególności pominięcie argumentacji przedstawianej przez skarżącą co do umorzenia postępowania egzekucyjnego;
6) art. 107 § 1 i 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez pominięcie elementu uzasadnienia faktycznego i prawnego w decyzji przejawiające się w nieprzywołaniu przepisów prawa materialnego i procesowego, na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie;
7) art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez przyjęcie jedynie lakonicznego i ogólnikowego uzasadnienia decyzji, a co za tym idzie postępowanie wbrew obowiązkowi organu do działania w sposób budzący zaufanie do organów władzy publicznej,
8) art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy organ powinien uchylić postanowienie organu I instancji i umorzyć postępowanie egzekucyjne w całości.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżącej m. in. podał, iż w jego ocenie, organ egzekucyjny podjął błędną decyzję. Organ ten co prawda umorzył postępowanie egzekucyjne wobec D.P. w zakresie należności głównej, jednakże odmówił umorzenia w zakresie kosztów egzekucyjnych opierając się na art. 64ba u.pe.a. W ocenie pełnomocnika Skarżącej również w zakresie kosztów egzekucyjnych postępowanie egzekucyjne winno ulec umorzeniu. Wskazana regulacja stwierdza bowiem, że wygaśnięcie obowiązku, nie zwalnia z obowiązku zapłaty kosztów egzekucyjnych jednak w żaden sposób nie jest możliwe prowadzenie postępowania egzekucyjnego w tym zakresie. Jak wskazał, organ egzekucyjny może prowadzić postępowanie wyłącznie na podstawie tytułu wykonawczego. Tymczasem z uwagi na przedawnienie zobowiązań tytuł wykonawczy i egzekwowane nim należności wygasły. Organ egzekucyjny nie ma zatem podstawy do prowadzenia egzekucji, a co więcej zgodnie z brzmieniem art. 60 uchyleniu ulegają wszystkie czynności egzekucyjne. Tym samym organ egzekucyjny winien umorzyć postępowanie egzekucyjne w całości,
a zwrotu kosztów egzekucyjnych domagać się w odrębnym trybie. Możliwość prowadzenia egzekucji jest bowiem immanentnie związana z posiadaniem tytułu wykonawczego i zobowiązaniem, a skoro oba te elementy wygasły, brak jest możliwości prowadzenia egzekucji przez tut. Organ.
Powyższe, jak podał pełnomocnik Strony Skarżącej ma implikacje również na gruncie egzekucji prowadzonej wobec T.P., albowiem nawet jeśli uznać, że postępowanie nie powinno podlegać umorzeniu wobec ww., z powodu braku przedawnienia, to jednak umorzenie egzekucji wobec Skarżącej chociaż w części winno skutkować uchyleniem zajęć, a także skierowaniem egzekucji nie do całego majątku
- w tym przypadku nieruchomości, a do części - udziału. Organ prowadząc postępowanie wobec T.P. powinien ponownie dokonać zajęcia nieruchomości (a dokładniej udziału w niej) i przeprowadzić ponownym opis i oszacowanie, czego nie uczynił. W konsekwencji pełnomocnik Skarżącej stanął na stanowisku, że postępowanie egzekucyjne wobec ww. powinno zostać umorzone w całości.
Na gruncie sprawy pełnomocnik Strony wskazał również, że uzasadnienie wydanego postanowienia jest bardzo lakoniczne i opiera się na autorytatywnych stwierdzeniach organu niepopartych żadnymi dowodami, podstawami faktycznymi czy też prawnymi.
4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
5.1. Skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn niż w niej zostały wskazane.
5.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy
z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
W świetle art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje służy zażalenie.
W wyniku takiej kontroli, postanowienie podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub gdy doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części w myśl art. 151 p.p.s.a.
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Jak stanowi przepis, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, zaś przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, w trybie uproszczonym Sąd stwierdził, że doszło do naruszeń prawa, skutkujących koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
5.3. Spór w niniejszej sprawie dotyczy prawidłowości wydania przez organ odwoławczy zaskarżonego postanowienia, utrzymującego w mocy postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Organ egzekucyjny w niniejszej sprawie postanowił uwzględnić wniosek Skarżącej umarzając postępowanie egzekucyjne w zakresie należności głównej, powołując się na treść postanowienia Sądu [...] w [...] z dnia 16 stycznia 2024 r., który uchylił postanowienie tego Sądu z dnia 20 października 2023 r. i umorzył postępowanie wykonawcze w zakresie przepadku korzyści majątkowej. Natomiast organ pierwszej instancji odmówił umorzenia postępowania w zakresie powstałych kosztów egzekucyjnych.
Organ egzekucyjny odmawiając umorzenia postępowania w zakresie kosztów egzekucyjnych i stwierdzając brak przedawnienia tych należności, powołał treść art. 65a § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 6 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym obowiązek zapłaty kosztów egzekucyjnych przedawnia się z upływem 3 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wygasł egzekwowany obowiązek.
Mając na uwadze powołane przepisy oraz treść postanowienia Sądu [...] w [...] z dnia 16 stycznia 2024 r., potwierdzającego fakt przedawnienia należności objętych tytułem wykonawczym organ uznał, że koszty egzekucyjne powstałe w postępowaniu prowadzonym do majątku Skarżącej przedawnią się z dniem 31 grudnia 2026 r.
5.4. Mając na uwadze, że w zaistniałej kwestii spornej w pierwszej kolejności należało dokonać oceny, czy należności z tytułu kosztów egzekucyjnych nie uległy przedawnieniu, wskazać należy, że do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. 2019 poz.1553), tj. 20 lutego 2021 r., w u.p.e.a. brak było przepisów regulujących wprost kwestie przedawnienia obowiązku zapłaty należności z tego tytułu. Dopiero na mocy art. 1 pkt 25 ustawy nowelizującej wprowadzono do ustawy art. 65a regulujący terminy przedawnienia obowiązku zapłaty kosztów egzekucyjnych wynoszący 3 lata.
W ocenie Sądu, brak uregulowania bezpośrednio w u.p.e.a. w uprzednio obowiązującym stanie prawnym, tj. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie powołanej nowelizacji u.p.e.a., kwestii przedawnienia kosztów, nie oznacza, że należności te nie ulegały przedawnieniu. Do czasu wejścia w życie ustawy nowelizującej w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazywano, że koszty egzekucyjne stanowią nieopodatkowaną należność budżetową (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2023 r., sygn. akt III FSK 3569/21, CBOSA). Natomiast w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14 stwierdzono, że określona w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. opłata egzekucyjna oraz związana z nią opłata manipulacyjna może być zaliczona do tego rodzaju świadczeń.
W konsekwencji, zastosowanie znajduje art. 60 pkt 7 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 869 ze zm. dalej jako ,,u.f.p.’’), zgodnie z którym nieopodatkowaną należnością budżetową o charakterze publicznoprawnym są dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw. Stosownie do art. 2 § 1 pkt 1a u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają następujące obowiązki: niepodatkowe należności budżetowe, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 305, z późn. zm.). Nie ulega wątpliwości, że ich pobór normują przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (rozdział 6). Wprost tę materię normuje art. 64c § 5 u.p.e.a., który stanowi, iż egzekucja kosztów egzekucyjnych następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepisy tej ustawy określają moment powstania obowiązku uiszczenia kosztów egzekucyjnych.
Natomiast stosowanie do art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052 oraz z 2022 r. poz. 1301) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, z późn. zm.).
Należności z tytułu kosztów egzekucyjnych podlegały zatem przedawnieniu według norm regulujących przedawnienie zobowiązań podatkowych. Zatem stosownie do art. 70 § 1 O.p. przyjąć należy, że termin przedawnienia obowiązku zapłaty kosztów egzekucyjnych wynosił 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności.
Natomiast zgodnie z powołanym przez organ art. 6 ust. 1 i ust. 2 ustawy zmieniającej w ust. 1 wskazano, że w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z uwzględnieniem ust. 2-4 oraz art. 7-11, natomiast w ust. 2, że do postępowań, o których mowa w ust. 1, stosuje się:
1) przepisy art. 1a pkt 8 i art. 68a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą;
2) przepis art. 15 § 3c ustawy zmienianej w art. 1, jeżeli jest on korzystniejszy dla zobowiązanego;
3) przepis art. 65a ustawy zmienianej w art. 1, jeżeli jest on korzystniejszy dla:
a) zobowiązanego, b) wierzyciela - w przypadku, gdy koszty egzekucyjne obciążają odpowiednio zobowiązanego albo wierzyciela.
W niniejszej sprawie koszty egzekucyjne związane są z egzekucją należności pieniężnej -w postaci orzeczonego przepadku korzyści majątkowej - na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 7 kwietnia 2020 r., a więc wystawionego przed dniem wejścia w życie nowelizacji u.p.e.a.
W związku z powyższym organ w pierwszej kolejności powinien dokonać oceny jakie przepisy w zakresie przedawnienia należności z tytułu kosztów egzekucyjnych mają zastosowanie w sprawie oraz przedstawić uzasadnienie wybranej regulacji w odniesieniu do zaistniałego stanu faktycznego.
Natomiast zarówno organ egzekucyjny jak i Dyrektor IAS powołali jedynie art. 65a § 1 u.p.e.a. bez jakiegokolwiek uzasadnienia przyjęcia zastosowania przepisów wprowadzonych nowelizacją u.p.e.a., w szczególności przy braku oceny, która regulacja jest korzystniejsza dla strony.
W związku z powyższym nie jest wiadome jakie okoliczności pozwoliły uznać organowi, że zastosowanie w sprawie ma art. 65a u.p.e.a. wprowadzony ustawą nowelizującą.
Dyrektor IAS również nie dokonał oceny stanowiska organu egzekucyjnego, w tym, że przedawnienie należności z tytułu kosztów egzekucyjnych w niniejszej sprawie nastąpi z dniem 31 grudnia 2026 r.
Powyższe prowadzi do jednoznacznego wniosku, że zaskarżone postanowienie Dyrektora IAS wymyka się kontroli sądowoadministracyjnej z punktu widzenia prawidłowości zastosowanych przepisów dotyczących przedawnienia obowiązku zapłaty kosztów egzekucyjnych.
Wskazane braki świadczą o niewątpliwym naruszeniu przez organ przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nienależyte uzasadnienie postanowienia polegające na braku wskazania przesłanek wskazujących na zastosowane przepisy w zakresie przedawnienia należności z tytułu kosztów egzekucyjnych.
Również zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi naruszenia art. 8 k.p.a. (zasada pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej) poprzez przyjęcie jedynie lakonicznego uzasadnienia postanowienia.
Mając na uwadze powyższe naruszenia przepisów postępowania przedwczesna byłaby ocena pozostałych zarzutów skargi.
5.5. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ zobowiązany będzie uwzględnić ocenę prawną Sądu zawartą w uzasadnieniu niniejszego wyroku, w szczególności ponownie dokona oceny przedawnienia obowiązku zapłaty kosztów egzekucyjnych, wskazując przesłanki zastosowanej regulacji prawnej z uwzględnieniem treści przepisów intertemporalnych ustawy nowelizującej u.p.e.a.
5.6. Mając zatem powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, uchylając zaskarżone postanowienie.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm,), zasądzając od organu na rzecz Skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika Strony w kwocie 480 zł oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa ( 17 zł ).