I SA/Gd 629/23

I SA/Gd 629/23 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-01-22
Data wpływu
2023-07-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Irena Wesołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
III FZ 573/23 - Postanowienie NSA z 2023-11-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 86 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 22 stycznia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P. w C. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 9 stycznia 2023 roku, nr SKO.410.288.2022 w przedmiocie podatku rolnego za 2019 rok p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę P. w C. (dalej w skrócie zwana P.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku (dalej w skrócie zwane Kolegium) z 9 stycznia 2023 r. w przedmiocie podatku rolnego za 2019 rok.
W zażaleniu od powyższego postanowienia strona zawarła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że do przekroczenia terminu doszło bez winy P.1, albowiem otrzymał on wyłącznie jedno awizo, od którego liczył 14 dni na odbiór decyzji. Wnioskujący wskazał ponadto, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi było nieznaczne i wynosiło zaledwie 6 dni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Rozpatrując wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie stwierdził istnienia takich okoliczności, które przemawiałyby za jego uwzględnieniem.
Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) – dalej w skrócie zwana p.p.s.a., czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.).
Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią zaś, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc:
• zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu,
• uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu,
• dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono.
Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu, i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest zatem łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a. tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy.
Wskazać należy, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Aby uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wniosek o przywrócenie terminu, strona powinna uwiarygodnić swoją staranność przy prowadzeniu własnych spraw, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i niedającej się przezwyciężyć, usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Chodzi więc o wskazanie takich okoliczności, których wystąpienie nie leżało po stronie wnioskodawcy, a uniemożliwiło mu dopełnienie czynności procesowej w terminie. Przy ocenie braku winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, przy uwzględnieniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (zob. np. postanowienie NSA z 2.12.2014 r., II GZ 786/14). Dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu spraw skutkują odmową przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności. (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2023 r., sygn. akt III OZ 71/23).
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie strona nie uprawdopodobniła okoliczności, które miałyby przemawiać za stwierdzeniem, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi miało charakter niezawiniony.
Reprezentujący P. pełnomocnik brak winy argumentował otrzymaniem przez P.1wyłącznie jednego awiza (ponownego), od którego liczony był 14 dniowy termin na odebranie decyzji.
Sąd wskazuje, że argument o niedoręczeniu przesyłki czy też o niepowiadomieniu o jej nadejściu (w tym przypadku o braku niepozostawieni pierwszego awiza) mógłby zostać uwzględniony, gdyby strona skarżąca w jakikolwiek sposób uprawdopodobniła, że taka okoliczność miała miejsce. Przywrócenie terminu tylko na podstawie gołosłownego twierdzenia, że awiza nie pozostawiono prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2018 r. sygn. akt II OZ 1176/18, z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GZ 316/17 oraz z dnia 6 grudnia 2017 r., I GZ 204/17). W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone czy to w skrzynce pocztowej czy na drzwiach mieszkania adresata.
Z informacji jakie można odczytać ze znajdującej się w aktach kserokopii koperty oraz z analizy dokumentu śledzenia przesyłki poleconej dostępnego na stronie internetowej P.2 wynika, że próbę doręczenia przesyłki zawierającej decyzję Kolegium podjęto w dniu 26 kwietnia 2023 r. Wobec nieodebrania przesyłki bezpośrednio przez adresata, w tym dniu pozostawiono zawiadomienie o nadejściu przesyłki (awizo). Powtórnego zawiadomienia dokonano w dniu 5 maja 2023 r. Wobec nieodebrania przesyłki przez adresata w ciągu 14 dni przechowywania jej w placówce pocztowej, przesyłkę zawierającą decyzję uznano za doręczoną w dniu 10 maja 2023 roku, w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej.
W myśl tego przepisu, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej [...] w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej [...]. W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Ustawodawca w cytowanej normie ustanowił domniemanie faktyczne doręczenia pisma, o ile zostaną spełnione warunki w przepisie tym przewidziane. Domniemanie to może być jednak obalone. Taka sytuacja jest dopuszczalna, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. W doktrynie podnosi się, że obalenie domniemania doręczenia przez awizo jest oczywiście możliwe, jednak nie neguje ono dokonania doręczenia, a prowadzi do uchylenia ujemnych skutków, jakie dla strony wiążą się z tym doręczeniem w zakresie biegu terminu (por. J. Jodłowski, K. Piasecki (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. I, Warszawa 1989 r., s. 247). Oznacza to, że jeśli dokonano doręczenia zgodnie z przepisami prawa mimo, że adresat nie został powiadomiony o adresowanym do niego piśmie, może się on uchylić się od negatywnych skutków tego stanu rzeczy, jeżeli uprawdopodobni okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu. Okoliczności takich strona składająca wniosek jednak nie wykazała, a jej twierdzeniom o niedostarczeniu pierwszego awiza przeczą przeanalizowane przez Sąd dokumenty, dotyczące doręczenia przesyłki zawierającej ostateczną decyzję Kolegium.
Należy mieć na względzie, że możliwość przywrócenia uchybionego terminu jest uzależniona od uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy strony.
Według Słownika Języka Polskiego PWN uprawdopodobnić to "sprawić, że coś staje się prawdopodobne". Z kolei przez prawdopodobną należy rozumieć sytuację, która wydaje się być prawdziwa; jest duża szansa, że się wydarzyła. Różnica pomiędzy udowodnieniem a uprawdopodobnieniem nie polega na obniżeniu wiarygodności stwierdzonych faktów, lecz jedynie na pewnym odformalizowaniu czynności zmierzających do ich ustalenia. Uprawdopodobnienie oznacza ustalenie określonego faktu (zdarzenia czy też okoliczności) na podstawie wiarygodnych środków dowodowych, pozwalających na uznanie zgodności dowodzonych faktów z rzeczywistością. Uprawdopodobnienie należy zatem rozumieć jako obiektywny stan wiedzy, w świetle której istnienie danego faktu jest wysoce prawdopodobne. Uprawdopodobnienie polega na wykorzystaniu środków dowodowych w celu stworzenia większego lub mniejszego stopnia prawdopodobieństwa niedającego pewności lecz jedynie wiarygodność twierdzenia o danych faktach. Nie może ono jednak opierać się wyłącznie na twierdzeniach zainteresowanego, które powinny zostać uwiarygodnione za pomocą określonych środków dowodowych. Takim wymogom strona składająca wniosek nie sprostała, a jej argumentacja ogranicza się wyłącznie do zaprzeczenia temu, że otrzymała pierwsze awizo informujące o nadejściu przesyłki zawierającej decyzję Kolegium.
Sąd wskazuje jednocześnie, że fakt nieznacznego uchybienia terminowi, nie ma wpływu na ocenę okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. O możliwości przewrócenia uchybionego terminu decyduje bowiem to, czy do tej sytuacji doszło bez winy strony, a nie jak długi okres czasu upłynął pomiędzy uchybieniem czynności postępowania a jej dokonaniem (w niniejszej sprawie wniesieniem skargi do sądu).
Mając na uwadze poczynione ustalenia Sąd doszedł do wniosku, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności świadczących o braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi. W związku z tym Sąd na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.