I SA/GD 628/24

I SA/Gd 628/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-11-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka /sprawozdawca/
Irena Wesołowska
Małgorzata Gorzeń /przewodniczący/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 162 § 1 i 2 w zw. z art. 163 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2024 r. sprawy ze skargi D.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 23 maja 2024 r., nr 2201-IEW.4123.48.2024/MB w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 23.05.2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej jako Dyrektor IAS lub organ odwoławczy), działając na podstawie art. 162 § 1 i 2 w zw. z art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm. - dalej jako O.p.), po rozpatrzeniu złożonych wniosków o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kartuzach (dalej jako Naczelnik US lub organ I instancji) z 11.01.2024 r. orzekającej o odpowiedzialności podatkowej D. S. (dalej jako: strona, podatnik lub Skarżący) jako byłego członka zarządu A Sp. z o. o. (dalej jako Spółka) solidarnie z tą Spółką za jej zaległości z tytułu:
- odsetek za zwłokę należnych od niezapłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za luty 2020 r. w kwocie 28 zł, marzec 2020 r. w kwocie 38 zł, kwiecień 2020 r. w kwocie 150 zł wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 107,62 zł oraz za maj 2020 r. w kwocie 100 zł,
a także, orzekającej o odpowiedzialności podatkowej strony jako byłego członka zarządu Spółki solidarnie z tą Spółką oraz byłym członkiem zarządu za jej zaległości z tytułu:
- odsetek za zwłokę należnych od niezapłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za wrzesień 2020 r. w kwocie 70 zł wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego 100 zł,
- podatku od towarów i usług za grudzień 2020 r. w kwocie 51,09 zł i luty 2021 r. w kwocie 18.535 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 6.714 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 138,94 zł,
odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od ww. decyzji.
Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
Naczelnik US decyzją z 11.01.2024 r. orzekł o odpowiedzialności podatkowej strony jako byłego członka zarządu Spółki solidarnie z tą Spółką za jej zaległości w sposób wskazany w sentencji decyzji. Ww. decyzja została odebrana przez wyznaczonego przez stronę pełnomocnika 25.01.2024 r. (z zastosowaniem fikcji doręczenia.)
15.03.2024 r. podatnik złożył samodzielnie, a także poprzez wyznaczonego pełnomocnika odwołania od ww. decyzji z 11.01.2024 r. Odwołania zostały złożone za pośrednictwem Naczelnika US bez zachowania terminu do wniesienia odwołania.
Do złożonego odwołania podatnik załączył wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia wskazując, że wniosek ten składa w terminie 7 dni od dnia, kiedy dowiedział się o ww. decyzji. Podatnik oświadczył, że o wydaniu ww. decyzji dowiedział się 11.03.2024 r. po tym jak zostało doręczone upomnienie z 4.03.2024 r. Podatnik wskazał, że nie ponosi winy w uchybienie terminu do złożenia odwołania, ponieważ nie może ponosić konsekwencji zaniechań w działaniu wyznaczonego pełnomocnika.
Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania został zawarty również w odwołaniu złożonym przez pełnomocnika. We wniosku tym pełnomocnik wskazał, że 30.01.2024 r. urodziło się mu dziecko, przy czym termin porodu był wyznaczony pierwotnie na 26.01.2024 r. Jednak - jak wskazano - od 24.01.2024 r. pełnomocnik raz lub dwa razy na dobę woził swoją małżonkę do szpitali położniczych w celu wykonania badań KTG. Z tego też względu pełnomocnik nie dostrzegł, czy otrzymał 25.01.2024 r. wiadomość sms informującą o tym, iż jest to ostatni dzień na odbiór korespondencji w systemie e-Urząd Skarbowy.
Podsumowując podatnik stwierdził, że pełnomocnik został pozbawiony prawa do przedstawienia stanowiska w sprawie, zaś uchybienie terminowi na złożenie odwołania od ww. decyzji spowodowane było nieprawidłowym doręczeniem korespondencji.
Postanowieniem z 23.05.2024 r. Dyrektor IAS odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od ww. decyzji Naczelnika US.
W uzasadnieniu Dyrektor IAS w pierwszej kolejności stwierdził, że warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności (wynikającym z art. 162 § 2 O.p.) jest spełnienie łącznie trzech przesłanek:
- złożenia przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowanie terminu,
- uprawdopodobnienia, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego,
- jednoczesnego dokonania czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano (tj. złożenie odwołania od ww. decyzji).
Organ odwoławczy zauważył, że rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania uzależnione jest od rozstrzygnięcia, czy miało miejsce skuteczne doręczenie decyzji, albowiem ww. wniosek opiera się na założeniu, że decyzja, od której wniesiono odwołanie została skutecznie doręczona. Doręczenie, które nie jest skuteczne nie powoduje rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania, a decyzja wskutek jej niedoręczenia nie weszłaby do obrotu prawnego.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Dyrektor IAS wskazał, że decyzja Naczelnika US z 11.01.2024 r. została umieszczona na koncie pełnomocnika w e-Urzędzie Skarbowym 11.01.2024 r. (w związku z wyrażoną przez niego zgodą na doręczanie pism na konto w e-Urząd Skarbowy). Adresat został trzykrotnie powiadomiony o umieszczeniu pisma w serwisie. Korespondencja nie została jednak odebrana przez adresata w okresie 14 dni od umieszczenia na koncie w e-Urzędzie Skarbowym. W związku z tym ww. decyzja została uznana za doręczoną (w trybie art. 35e § 10 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615 ze zm.) – dalej jako ustawa o KAS) z dniem 25.01.2024 r. co zostało szczegółowo opisane w postanowieniu Dyrektora IAS stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zatem termin do wniesienia odwołania wynikający z art. 223 § 2 O.p. zaczął biec od dnia 26.01.2024 r. i upłynął z dniem 08.02.2024 r.
Dyrektor IAS wskazał, że kryterium braku winy jako przesłanka przywrócenia terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, czy np. powódź lub pożar. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy). Nie ulega zatem wątpliwości, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi w sytuacji, gdy termin nie mógł być dochowany ze względu na niezależne od strony okoliczności, których Strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy dołożeniu najwyższej staranności, jakiej można oczekiwać od osoby, która należycie dba o swoje interesy.
W opinii organu odwoławczego, z przedstawionych w złożonych wnioskach okoliczności sprawy nie można wysnuć, iż skutecznie uprawdopodobniono brak winy w uchybieniu terminowi. Bezzasadne są w ocenie organu odwoławczego twierdzenia strony, że brak wniesienia w terminie odwołania przez pełnomocnika nie może obciążać strony postępowania. Dyrektor IAS wskazał, że podatnik był reprezentowany przez pełnomocnika profesjonalnego, który jako osoba zaznajomiona z regulacjami dotyczącymi terminów składania środków zaskarżenia i mająca doświadczenie w tym zakresie powinna dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich czynności w sprawie. Wobec tego profesjonalny pełnomocnik dochowując należytej staranności powinien był sprawować pieczę nad dochowaniem terminów procesowych, znając konsekwencje jakie może przynieść uchybienie tym terminom. W sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem podwyższonego miernika staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Strona nie może zaś skutecznie podnosić braku swojej winy w uchybieniu terminu przez pełnomocnika, bowiem osoba działająca przez pełnomocnika działa tak, jakby sama dokonywała czynności procesowych. Dlatego też odpowiedzialność za działania i zaniechania pełnomocnika obciąża stronę.
Odnosząc się do podnoszonych okoliczności mających uprawdopodabniać, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony w związku z potrzebą zawożenia przez wyznaczonego pełnomocnika jego małżonki do szpitala w celu wykonywania badań lekarskich w okresie od 24.01.2024 r. w efekcie czego nie zauważył on, iż otrzymał 25.01.2024 r. sms przypominającego o otrzymaniu na konto w systemie e-Urząd Skarbowy powiadomienia o otrzymaniu korespondencji zwierającej decyzję Naczelnika US z 11.01.2024 r. organ odwoławczy wskazał, że nie zostały złożone żadne dowody potwierdzające powyższe okoliczności. Dowodu takiego nie stanowi przedłożona do akt sprawy kopia pierwszej strony karty informacyjnej leczenia szpitalnego małżonki pełnomocnika. Ponadto w ocenie Dyrektora IAS nawet gdyby przyjąć, że takie okoliczności rzeczywiście zaistniały, to należy zauważyć, że jak wynika z Urzędowego Poświadczenia Doręczenia decyzji Naczelnika US z 11.01.2024 r. pierwsze powiadomienie o umieszczeniu pisma (ww. decyzji) na koncie pełnomocnika w e-Urząd Skarbowy zostało przesłane 11.01.2024 r., zaś kolejne przesłano 18.01.2024 r. Nie podniesiono, aby w ww. datach występowały również jakieś okoliczności, które nie pozwalały na zapoznanie się przez pełnomocnika z otrzymanymi powiadomieniami, a zatem - zdaniem Dyrektora IAS - już wcześniej pełnomocnik mógł nabyć wiedzę o tym, że na jego koncie w e-Urząd Skarbowy znajduje się kierowana do strony korespondencja zawierająca ww. decyzję z 11.01.2024 r.
W ocenie organu odwoławczego nie uprawdopodobniono, że uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło w sposób niezawiniony. Nie wskazano bowiem takiej przeszkody, która uniemożliwiałaby odbiór przesyłanej korespondencji i możliwość dochowania terminu do złożenia odwołania.
Dyrektor IAS stwierdził zatem, że w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia odwołań od decyzji Naczelnika US z 11.01.2024 r. jakie są wymagane zgodnie z art. 162 § 1 O.p.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie Dyrektora IAS z dnia 23 maja 2024 r. Skarżący wniósł o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 162 § 1 i 2 O.p. poprzez brak przywrócenia przez organ drugiej instancji terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika US z 11.01.2024 r., mimo spełnienia w sprawie łącznie wszystkich ustawowych przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania,
art. 122 O.p. poprzez brak podjęcia przez organ drugiej instancji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak odniesienia się w uzasadnieniu postanowienia do argumentów i zarzutów podniesionych w treści odwołania od decyzji Naczelnika US z 11.01.2024 r.
W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że Dyrektor IAS bezzasadnie przyjął, że przeszkodą do przywrócenia terminu na wniesienie odwołania jest brak dowodów potwierdzających okoliczności związane z trudnościami w odbiorze korespondencji kierowanej do pełnomocnika Skarżącego z uwagi na narodziny dziecka i konieczność zawożenia przez pełnomocnika Skarżącego małżonki pełnomocnika na liczne badania w szpitalach położniczych, w sytuacji gdy Skarżący poza dokładnym opisem ww. okoliczności przedłożył do akt sprawy kopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego małżonki pełnomocnika.
W ocenie Skarżącego ww. czynności spełniają kryterium uprawdopodobnienia, iż uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez winy zainteresowanego. Strona skarżąca powołując się na orzecznictwo sądowe wskazała, że okolicznością wskazującą na brak winy osoby zainteresowanej w dochowaniu terminu do złożenia odwołania jest m.in. taka okoliczność faktyczna jak przerwa w komunikacji, która nie pozwoliła na wyręczenie się w sprawie inną osobą. W ocenie Skarżącego sytuacja rodzinna pełnomocnika związana z narodzinami dziecka i towarzyszące wydarzenia związane z koniecznością opieki nad małżonką i potrzebą pomocy przy wizytach na badaniach w szpitalach położniczych trwające w dniach bezpośrednio poprzedzających ostatni dzień, w którym możliwe było odebranie decyzji Naczelnika US z 11.01.2024 r. z zachowaniem terminu, a także w dniu gdy termin upłynął, spełniają kryterium braku winy w dochowaniu terminu do złożenia odwołania, bowiem we wskazanym przez Skarżącego okresie nastąpiła uzasadniona przerwa w komunikacji pomiędzy Skarżącym, a jego pełnomocnikiem.
Niezależnie od powyższego Skarżący wskazał, że w wypadku powzięcia przez organ podatkowy jakichkolwiek wątpliwości w zakresie prawdziwości wskazanych przez Skarżącego okoliczności będących podstawą do przywrócenia terminu na wniesienie odwołania, to na organie spoczywał obowiązek podjęcia dalszych działań zmierzających do ustalenia w sposób wyczerpujący stanu faktycznego czego organ - zdaniem Skarżącego - zaniechał. Ponadto Skarżący podniósł, że organ nie mógł wyciągać wobec niego negatywnych konsekwencji związanych z uchybieniem terminu, tylko na tej podstawie, że okoliczności, które nie pozwoliły na jego dochowanie poprzedzał okres, w którym Skarżący czy też jego pełnomocnik mogli przez 13 wcześniejszych dni zapoznać się z treścią wydanej dla Skarżącego ww. decyzji organu pierwszej instancji z 11.01.2024 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone do sądu postanowienie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych aktów z prawem.
W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała postanowienie strona skarżąca. Nie oznacza to jednak, że Sąd jest władny wydać rozstrzygnięcie co do istoty sprawy wyręczając w tym organ administracji. Niedopuszczalne jest zatem stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione w terminie, czy przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nawet gdyby skarga okazała się zasadna.
W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z uchybieniami, które spowodowałyby konieczność jego uchylenia.
Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie z 23.05.2024 r., którym Dyrektor IAS odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od decyzji Naczelnika US z 11.01.2024 r. orzekającej o odpowiedzialności podatkowej strony jako byłego członka zarządu Spółki solidarnie z tą Spółką za jej zaległości w sposób wskazany w sentencji przedmiotowej decyzji.
Zgodnie z treścią art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W badanym przypadku sprawa dotyczy odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W granicach sprawy nie mieści się zatem kwestia samego stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, ani zasadności i zakresu określenia odpowiedzialności podatkowej strony jako byłego członka zarządu Spółki solidarnie z tą Spółką za jej zaległości podatkowe.
W praktyce oznacza to, że Sąd nie jest władny zbadać zgodności z prawem decyzji organu I instancji z 11.01.2024 r. Przyjęcie odmiennej koncepcji godziłoby w jedną z podstawowych zasad dopuszczalności skargi, przejawiającej się w konieczności wyczerpania toku instancji przed skutecznym wniesieniem skargi do sądu administracyjnego (art. 52 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 162 § 1 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z brzmienia tego przepisu wynika, że aby można było rozpatrywać wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, najpierw taki termin musi być przez podatnika uchybiony. Skoro, ocenie podlega postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, to z akt sprawy winno bezspornie wynikać, iż upłynął czternastodniowy termin, wskazany w art. 223 § 2 pkt 1 O.p., od dnia doręczenia stronie decyzji organu pierwszej instancji. Podstawowym zatem obowiązkiem organu rozstrzygającego kwestię przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest ustalenie daty doręczenia stronie decyzji pierwszoinstancyjnej oraz dnia, w którym upływa termin do wniesienia odwołania od tej decyzji.
W rozpatrywanej sprawie organ podatkowy przyjął, że decyzja Naczelnika US z 11.01.2024 r. została doręczona z zastosowaniem fikcji doręczenia, uregulowanym w art. 35e § 10 pkt 2 ustawy o KAS w dniu 25 stycznia 2024 r., a termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 8 lutego 2024 r. Strona skarżąca wniosła natomiast odwołania w dniu 15 marca 2024 r., tj. po ustawowym terminie. W odwołaniach strona jak i jej pełnomocnik wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy Urzędowego Poświadczenia Doręczenia decyzji Naczelnika US z 11.01.2024 r. pismo to zostało umieszczone na koncie pełnomocnika w systemie e-Urzędzie Skarbowym 11.01.2024 r. Adresat został trzykrotnie powiadomiony o umieszczeniu pisma w serwisie e-Urząd Skarbowy. Korespondencja nie została jednak odebrana przez adresata w okresie 14 dni od umieszczenia na koncie w e-Urzędzie Skarbowym. W związku z tym zdaniem Sądu Dyrektor IAS trafnie uznał, że ww. decyzję należy uznać za doręczoną (w trybie ww. przepisu art. 35e § 10 pkt 2 ustawy o KAS) z dniem 25.01.2024 r. Termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął zatem 8.02.2024 r. Tymczasem odwołania od ww. decyzji zostały złożone przez stronę, a także przez pełnomocnika 15.03.2024 r. Stwierdzić zatem należy, że zostały one złożone z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania.
Stosownie do treści art. 144 § 1a O.p. organ podatkowy doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu podatkowego albo w siedzibie organu podatkowego. Zgodnie z art. 35b § 1 ustawy o KAS e-Urząd Skarbowy stanowi system teleinformatyczny Krajowej Administracji Skarbowej służący w szczególności do załatwiania spraw przez organy Krajowej Administracji Skarbowej oraz składania i doręczania pism w sprawach dotyczących wydawania przez organy Krajowej Administracji Skarbowej wiążących informacji stawkowych, interpretacji ogólnych i interpretacji indywidualnych, w tym w zakresie określonym w art. 35a ust. 1 oraz innych niż ww. pism pomiędzy organami Krajowej Administracji Skarbowej, a osobami fizycznymi i jednostkami organizacyjnymi, z wyjątkiem pism w sprawach, o których mowa w art. 35a § 1. Doręczenie pisma na konto w e-Urzędzie Skarbowym następuje w chwili odebrania pisma przez użytkownika konta w e-Urzędzie Skarbowym – w przypadku gdy odebranie pisma nastąpiło w okresie od umieszczenia pisma na tym koncie do końca 14 dnia, licząc od dnia następującego po umieszczeniu tego pisma na koncie w e-Urzędzie Skarbowym (art. 35e § 10 pkt 1 ustawy o KAS) lub z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w pkt 1 - w przypadku nieodebrania przez użytkownika konta w e-Urzędzie Skarbowym pisma w tym okresie (art. 35e § 10 pkt 2 ustawy o KAS).
W opinii Sądu, podnoszona argumentacja strony jest bezzasadna, albowiem korespondencja w sprawie była przesyłana do wyznaczonego pełnomocnika za pośrednictwem systemu e-Urząd Skarbowy, a nie przywoływanego Krajowego System Doręczeń Elektronicznych. Należy w tym miejscu zauważyć, że oba ww. systemy nie są tożsame. Jak prawidłowo wyjaśnił Dyrektor IAS e-Urząd Skarbowy jest systemem teleinformatycznym Krajowej Administracji Skarbowej służącym w szczególności do załatwiania spraw przez organy Krajowej Administracji Skarbowej, a także składania i doręczania pism, który jest całkowicie odrębny od Krajowego System Doręczeń Elektronicznych. Funkcjonowanie Krajowego Systemu Doręczeń Elektronicznych regulują przepisy ustawy z 18.11.2020 r. o doręczeniach elektronicznych, natomiast zasady działania wykorzystywanego do przesyłania do strony pism w niniejszej sprawie systemu e-Urząd Skarbowy regulują przepisy innej ustawy tj. ustawy o KAS. Zgodnie z brzmieniem obowiązującego przepisu art. 35e § 1 ww. ustawy Użytkownik konta w e-Urzędzie Skarbowym może wyrazić zgodę na doręczanie na to konto pism wydawanych przez organy KAS w zakresie określonym w art. 35b § 1 pkt 2 (tj. składania i doręczania pism innych niż w sprawach dotyczących wydawania przez organy KAS wiążących informacji stawkowych, interpretacji ogólnych i interpretacji indywidualnych, w tym w zakresie określonym w art. 35a § 1 pomiędzy organami KAS a osobami fizycznymi i jednostkami organizacyjnymi, z wyjątkiem pism w sprawach, o których mowa w art. 35a ust. 1. Zgodnie zaś z art. 35e § 4 pkt 2 ww. ustawy organ KAS doręcza pismo na konto w e-Urzędzie Skarbowym od dnia następującego po dniu, w którym użytkownik wyraził zgodę - w przypadku pism innych niż pisma generowane automatycznie w e-Urzędzie Skarbowym.
Z będących w posiadaniu organu odwoławczego informacji wynika, że pełnomocnik strony wyraził zgodę na doręczanie pism za pośrednictwem systemu e-Urząd Skarbowy, która obowiązuje od 14.04.2023 r. Co za tym idzie Naczelnik US był od tej daty zobligowany do doręczania kierowanych do strony pism wyznaczonemu pełnomocnikowi na jego konto w systemie e-Urząd Skarbowy i właściwie doręczył, przy wykorzystaniu tego systemu, wydaną dla strony ww. decyzję z 11.01.2024 r., co zasadnie podkreślił Dyrektor IAS w zaskarżonym postanowieniu.
Dyrektor IAS trafnie zauważył ponadto, że nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja, iż należące do pełnomocnika konto użytkownika nie jest dedykowane do odbioru korespondencji kierowanej do niego przez jego mocodawców. Zgodnie z art. 35b ust. 2 pkt 1 ustawy o KAS w e-Urzędzie Skarbowym z urzędu udostępniane są konta osób fizycznych, będących użytkownikami tych kont. Natomiast zgodnie z art. 138b § 1 O.p. jako pełnomocnik strony może występować osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Powyższe oznacza, że w przypadku wyrażenia zgody na doręczanie korespondencji na konto w e-Urzędzie Skarbowym, użytkownik będzie otrzymywał na swoje konto zarówno korespondencję własną, jak i korespondencję dotyczącą mocodawców.
Nietrafna zatem, w opinii Sądu, pozostaje argumentacja o braku prawidłowego doręczenia przez organ pierwszej instancji decyzji do pełnomocnika tym bardziej, że pełnomocnik nie podnosi w sprawie, ażeby korespondencja zawierająca tę decyzję nie została doręczona na jego konto w systemie e-Urząd Skarbowy, a jedynie, że zaistniała przeszkoda w odbiorze tej korespondencji.
Wobec skutecznego doręczenia decyzji Naczelnika US z 11.01.2024 r. należy rozstrzygnąć, czy zostały spełnione przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, określone w art. 162 § 1 O.p.
Przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zależy od kumulatywnego spełnienia przez zainteresowanego następujących warunków, wskazanych w tym przepisie: 1) złożenia wniosku o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten należy wnieść w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku należy dopełnić czynności, dla której był określony termin, 4) we wniosku należy uprawdopodobnić, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego.
W analizowanej sprawie Skarżący nie dopełnił warunku polegającego na uprawdopodobnieniu, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjmować obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W konsekwencji, przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają takie obiektywne, występujące bez woli strony okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw nie pozwoliły stronie na dokonania czynności we właściwym czasie osobiście oraz nie pozwoliły stronie na posłużenie się osoba trzecią w celu dokonania terminowo tej czynności.
W niniejszej sprawie, jak słusznie ocenił to organ odwoławczy, Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, pomimo że obciążał go ciężar uprawdopodobnienia (por. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Zakamycze 2004, s. 223).
Należy powtórzyć, że do złożonego odwołania podatnik załączył wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia wskazując, że wniosek ten składa w terminie 7 dni od dnia, kiedy dowiedział się o ww. decyzji. Podatnik oświadczył, że o wydaniu ww. decyzji dowiedział się 11.03.2024 r. po tym jak zostało doręczone upomnienie z 4.03.2024 r. Podatnik wskazał, że nie ponosi winy w uchybienie terminu do złożenia odwołania, ponieważ nie może ponosić konsekwencji zaniechań w działaniu wyznaczonego pełnomocnika.
Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania został zawarty również w odwołaniu złożonym przez pełnomocnika. We wniosku tym pełnomocnik wskazał, że 30.01.2024 r. urodziło się mu dziecko, przy czym termin porodu był wyznaczony pierwotnie na 26.01.2024 r. Jednak - jak wskazano - od 24.01.2024 r. pełnomocnik raz lub dwa razy na dobę woził swoją małżonkę do szpitali położniczych w celu wykonania badań KTG. Z tego też względu pełnomocnik nie dostrzegł, czy otrzymał 25.01.2024 r. wiadomość sms informującą o tym, iż jest to ostatni dzień na odbiór korespondencji w systemie e-Urząd Skarbowy.
W ocenie Sądu, Dyrektor IAS trafnie zauważył, że kryterium braku winy jako przesłanka przywrócenia terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, czy np. powódź lub pożar. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy). Nie ulega zatem wątpliwości, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi w sytuacji, gdy termin nie mógł być dochowany ze względu na niezależne od strony okoliczności, których Strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy dołożeniu najwyższej staranności, jakiej można oczekiwać od osoby, która należycie dba o swoje interesy.
W opinii Sądu, zasadnie organ odwoławczy stwierdził, że z przedstawionych w złożonych wnioskach okoliczności sprawy nie można wysnuć, iż skutecznie uprawdopodobniono brak winy w uchybieniu terminowi. Bezzasadne są twierdzenia strony, że brak wniesienia w terminie odwołania przez pełnomocnika nie może obciążać strony postępowania. Dyrektor IAS trafnie wskazał, że podatnik był reprezentowany przez pełnomocnika profesjonalnego, który jako osoba zaznajomiona z regulacjami dotyczącymi terminów składania środków zaskarżenia i mająca doświadczenie w tym zakresie powinna dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich czynności w sprawie. Wobec tego profesjonalny pełnomocnik dochowując należytej staranności powinien był sprawować pieczę nad dochowaniem terminów procesowych, znając konsekwencje jakie może przynieść uchybienie tym terminom. W sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem podwyższonego miernika staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Strona nie może zaś skutecznie podnosić braku swojej winy w uchybieniu terminu przez pełnomocnika, bowiem osoba działająca przez pełnomocnika działa tak, jakby sama dokonywała czynności procesowych. Dlatego też odpowiedzialność za działania i zaniechania pełnomocnika obciąża stronę.
Zdaniem Sądu, odnosząc się do podnoszonych okoliczności mających uprawdopodabniać, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony w związku z potrzebą zawożenia przez wyznaczonego pełnomocnika jego małżonki do szpitala w celu wykonywania badań lekarskich w okresie od 24.01.2024 r. w efekcie czego nie zauważył on, iż otrzymał 25.01.2024 r. sms przypominającego o otrzymaniu na konto w systemie e-Urząd Skarbowy powiadomienia o otrzymaniu korespondencji zwierającej decyzję Naczelnika US z 11.01.2024 r. organ odwoławczy zasadnie wskazał, że nie zostały złożone żadne dowody potwierdzające powyższe okoliczności. Dowodu takiego nie stanowi przedłożona do akt sprawy kopia pierwszej strony karty informacyjnej leczenia szpitalnego małżonki pełnomocnika. Ponadto w ocenie Sądu nawet gdyby przyjąć, że takie okoliczności rzeczywiście zaistniały, to należy zauważyć, że jak wynika z Urzędowego Poświadczenia Doręczenia decyzji Naczelnika US z 11.01.2024 r. pierwsze powiadomienie o umieszczeniu pisma (ww. decyzji) na koncie pełnomocnika w e-Urząd Skarbowy zostało przesłane 11.01.2024 r., zaś kolejne przesłano 18.01.2024 r. Nie podniesiono, aby w ww. datach występowały również jakieś okoliczności, które nie pozwalały na zapoznanie się przez pełnomocnika z otrzymanymi powiadomieniami, a zatem już wcześniej pełnomocnik mógł nabyć wiedzę o tym, że na jego koncie w e-Urząd Skarbowy znajduje się kierowana do strony korespondencja zawierająca ww. decyzję z 11.01.2024r., co trafnie wskazał Dyrektor IAS w zaskarżonym postanowieniu.
W ocenie Sądu nie uprawdopodobniono zatem, że uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło w sposób niezawiniony. Nie wskazano bowiem takiej przeszkody, która uniemożliwiałaby odbiór przesyłanej korespondencji i możliwość dochowania terminu do złożenia odwołania.
Dyrektor IAS zasadnie stwierdził zatem, że w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia odwołań od decyzji Naczelnika US z 11.01.2024 r. jakie są wymagane zgodnie z art. 162 § 1 O.p.
Sąd stanął na stanowisku, że podnoszony przez Skarżącego zarzut naruszenia zasad wynikających z art. 122 O.p. jest bezzasadny. Organ odwoławczy kierując się zasadą prawdy obiektywnej wydał rozstrzygnięcie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, który w sposób wyczerpujący został przez niego oceniony. Organ odwoławczy wykazał też przesłanki, którymi się kierował, uzasadniające podjęte rozstrzygnięcie w sprawie. Natomiast z racji tego, że Dyrektor IAS stwierdził uchybienie przez Skarżącego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika US z 11.01.2024 r. nie było podstaw do rozstrzygania odnośnie zarzutów odwołania dotyczących samej decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę Dyrektor IAS trafnie stwierdził, iż zarzuty Skarżącego dotyczące naruszenia przez organy podatkowe ww. przepisu postępowania uznać należy za bezzasadne.
Nie sposób również odnieść się do zarzutów Skarżącego w przedmiocie wadliwości postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, albowiem co już wskazano na wstępie zarzuty te dotyczą odrębnego postępowania i nie mogą być podnoszone w postępowaniu ze skargi na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Z tych też względów Sąd, nie znajdując podstaw do wzruszenia badanego postanowienia, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. oddalił skargę.