I SA/GD 627/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2025-10-22
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowydochody z zagranicyumowa o unikaniu podwójnego opodatkowaniaulga abolicyjnatransport międzynarodowystatek sejsmicznyrezydencja podatkowapraca najemnaNSAWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę podatnika w sprawie opodatkowania dochodów z pracy na statku sejsmicznym, uznając, że statek ten nie był eksploatowany w transporcie międzynarodowym, a dochody nie podlegały opodatkowaniu w Norwegii ani w innych krajach, przez co podlegały opodatkowaniu w Polsce.

Podatnik Z. S. skarżył decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 rok. Spór dotyczył opodatkowania dochodów uzyskanych z pracy na statku sejsmicznym eksploatowanym przez norweską spółkę. Sąd uznał, że statek ten nie był eksploatowany w transporcie międzynarodowym, a dochody nie podlegały opodatkowaniu w Norwegii ani w innych krajach, przez co w całości podlegały opodatkowaniu w Polsce, bez możliwości zastosowania ulgi abolicyjnej. Skarga podatnika została oddalona.

Sprawa dotyczyła opodatkowania dochodów podatnika Z. S. uzyskanych w 2018 roku z pracy najemnej na statku sejsmicznym "R. T.", eksploatowanym przez norweską spółkę P. AS. Podatnik kwestionował decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o określeniu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie, czy statek sejsmiczny był eksploatowany w transporcie międzynarodowym w rozumieniu umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Norwegią, co miałoby wpływ na możliwość zastosowania ulgi abolicyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny wcześniej uchylił wyrok WSA i decyzję Dyrektora, wskazując na potrzebę dokładniejszej analizy pojęcia "transport międzynarodowy" zgodnie z Konwencją Wiedeńską o Prawie Traktatów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, związany wykładnią NSA, ponownie rozpoznał sprawę. Sąd, opierając się na interpretacji przepisów umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z Norwegią oraz Konwencji Wiedeńskiej, a także analizując definicję "transportu międzynarodowego" w kontekście przeznaczenia statku sejsmicznego, uznał, że statek ten nie był eksploatowany w transporcie międzynarodowym. Podkreślono, że głównym celem statku były badania sejsmiczne, a nie przewóz osób lub ładunków. Ponadto, podatnik nie wykazał, aby jego dochody podlegały opodatkowaniu w Norwegii ani w innych krajach, na wodach których statek operował (Hiszpania, Brazylia, Trynidad i Tobago, Gujana). W związku z tym, dochody te podlegały opodatkowaniu w Polsce na zasadach ogólnych, bez możliwości zastosowania ulgi abolicyjnej. Sąd oddalił skargę podatnika, uznając, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Dochody uzyskane z pracy najemnej na statku sejsmicznym, który nie jest eksploatowany w transporcie międzynarodowym, podlegają opodatkowaniu w Polsce. Ulga abolicyjna nie przysługuje, jeśli dochody nie były opodatkowane za granicą ani nie zachodzą przesłanki do zastosowania umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że statek sejsmiczny nie jest eksploatowany w transporcie międzynarodowym, a dochody podatnika nie podlegały opodatkowaniu w Norwegii ani w innych krajach, na wodach których statek operował. W związku z tym, dochody te podlegają opodatkowaniu w Polsce na zasadach ogólnych, a ulga abolicyjna nie ma zastosowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.p.d.o.f. art. 27 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

UPO z Norwegią art. 14 § ust. 3

Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Norwegii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 27 § ust. 9

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27 § ust. 9a

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27g

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

UPO z Norwegią art. 3 § ust. 1 lit. g

Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Norwegii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu

Konwencja Wiedeńska art. 31

Konwencja Wiedeńska o Prawie Traktatów

Konwencja Wiedeńska art. 32

Konwencja Wiedeńska o Prawie Traktatów

Konwencja Wiedeńska art. 33

Konwencja Wiedeńska o Prawie Traktatów

O.p. art. 70 § § 6 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § § 7 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

UPO z Hiszpanią art. 15 § ust. 1

Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Hiszpanii o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku

UPO z Hiszpanią art. 15 § ust. 2

Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Hiszpanii o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku

UPO z Hiszpanią art. 15 § ust. 3

Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Hiszpanii o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku

u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 20

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Statek sejsmiczny nie jest eksploatowany w transporcie międzynarodowym. Dochody podatnika nie podlegały opodatkowaniu w Norwegii ani w innych krajach, na wodach których statek operował. Brak podstaw do zastosowania ulgi abolicyjnej. Interpretacja pojęcia "transport międzynarodowy" zgodnie z celem umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania i przepisami Konwencji Wiedeńskiej.

Odrzucone argumenty

Statek sejsmiczny powinien być uznany za eksploatowany w transporcie międzynarodowym. Zastosowanie ulgi abolicyjnej. Naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe. Niewłaściwa interpretacja przepisów umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Godne uwagi sformułowania

"nie każda jednostka pływająca, która pływa po wodach międzynarodowych i zawija do portów rożnych krajów jest jednostką eksploatowaną w transporcie międzynarodowym." "zasadniczym celem eksploatacji jednostki powinien być przewóz osób i ładunków, a nie realizacja innych zadań, w tym wykonywanych prac badawczych, czy robót instalacyjnych." "nie można utożsamiać z transportem morskim wszelkiej działalności wiążącej się z przewozem jakichkolwiek rzeczy (ładunków) lub przewozem osób." "nie można kierować się wyłącznie treścią art. 3 ust. 1 lit. g) umowy o UPO opartego na pojęciu "transport międzynarodowy" definiowanego zgodnie z art. 3 ust. 6 Komentarza do KM OECD, bez powiązania tego przypisu z art. 14 ust. 3 Konwencji UPO, który reguluje opodatkowanie dochodów marynarzy."

Skład orzekający

Zbigniew Romała

przewodniczący

Sławomir Kozik

sprawozdawca

Irena Wesołowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"transport międzynarodowy\" w kontekście umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, zwłaszcza w odniesieniu do statków specjalistycznych (np. sejsmicznych). Ustalenie zasad opodatkowania dochodów marynarzy pracujących na takich jednostkach i możliwości zastosowania ulgi abolicyjnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego (statek sejsmiczny) i konkretnych umów międzynarodowych (z Norwegią i Hiszpanią). Interpretacja pojęcia "transport międzynarodowy" może być różna w zależności od kontekstu i brzmienia konkretnych umów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów podatkowych i międzynarodowych w kontekście pracy na morzu, co jest tematem interesującym dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i międzynarodowym. Wyjaśnienie pojęcia "transport międzynarodowy" w odniesieniu do statków specjalistycznych ma praktyczne znaczenie.

Statek sejsmiczny to nie transport międzynarodowy? WSA w Gdańsku rozstrzyga kluczową kwestię dla opodatkowania marynarzy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 627/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-10-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Irena Wesołowska
Sławomir Kozik /sprawozdawca/
Zbigniew Romała /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 680
art.14 ust. 3
Protokół między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Norwegii zmieniający Konwencję między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Norwegii  w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu,sporządzoną  w Warszawie dnia 9 września 2009 r., podpisany w Oslo dnia 5 lipca 2012 r.
Dz.U. 2019 poz 1387
art. 27 ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 października 2025 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 24 czerwca 2025 r., nr 2201-IOD-2.4102.19.2025.32 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Z. S.(dalej: Podatnik lub Skarżący) złożył zeznanie podatkowe PIT-36 za 2018 rok, a następnie złożył dwie korekty tego zeznania.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim (dalej: Naczelnik) postanowieniem z dnia 3 grudnia 2020 r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia dochodów uzyskanych przez Z. S. w 2018 roku. W toku prowadzonego postępowania podatkowego Naczelnik nie potwierdził, aby wskazany przez Skarżącego podmiot, tj. P.AS z siedzibą w Norwegii eksploatował w transporcie międzynarodowym statek R. T., na którym był zatrudniony. Ustalono natomiast, że jednostka morska to statek sejsmiczny - wykorzystywany do badania struktur skalnych pod dnem morskim, która operowała na wodach terytorialnych Hiszpanii, Brazylii, Trynidadu i Tobago oraz Gujany. Zdaniem Naczelnika, w sytuacji gdy praca jest wykonywana na statkach nieeksploatowanych w transporcie międzynarodowym, w tym na jednostkach badawczych - wówczas krajem uzyskania przychodów jest to państwo, na wodach terytorialnych którego wykonywana jest praca. Organ mając na uwadze, że w sprawie: (a) do części osiągniętych dochodów zastosowanie ma umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania zawarta z Rządem Hiszpanii o unikaniu podwójnego opodatkowania - w zakresie podatków od dochodu i majątku z dnia 15 listopada 1979 r., która przewiduje opodatkowanie dochodu wyłącznie w Polsce, (b) w odniesieniu do pozostałych dochodów osiągniętych przez Skarżącego na terytorium Brazylii, Trynidadu i Tobago oraz Gujany - Polska nie ma zawartej z wymienionymi krajami umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (stan bezumowny), a Podatnik nie wykazał, że zagranicą zapłacił podatek - stwierdził, że jego wynagrodzenie podlega opodatkowaniu w Polsce, na zasadach ogólnych określonych w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 176 ze zm., dalej: "u.p.d.o.f."), bez możliwości zastosowania ulgi abolicyjnej.
W związku z powyższym decyzją z dnia 19 stycznia 2021 r. określił Podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. w kwocie 71.488 zł.
W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor) decyzją z 29 kwietnia 2021 r. utrzymał tę decyzję w mocy.
Zdaniem Dyrektora, skoro uzyskane przez Podatnika dochody w ogóle nie podlegają opodatkowaniu w Norwegii, to fakt ten wyklucza możliwość zastosowania do tych dochodów przepisów Konwencji zawartej dnia 9 września 2009 roku między Rzeczpospolitą Polską a Królestwem Norwegii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu zmienionej Protokołem z dnia 5 lipca 2012 roku, zmienionej częściowo protokołem podpisanym w dniu 5 lipca 2012 roku (Dz. U. z 2013r., poz. 680; dalej jako: "Konwencja"). W sprawie nie doszło zatem do naruszenia art. 14 ust. 3 Konwencji, gdyż przepis ten nie ma w tej sprawie zastosowania (podobnie jak żaden inny przepis tej Konwencji).
Skarżący złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 23 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 912/21 oddalił ją.
W wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej wniesionej przez Skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 października 2024 r. sygn. akt II FSK 121/22 uchylił ww. wyrok oraz uchylił decyzję Dyrektora.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego kwestia odkodowania znaczenia pojęcia "transport międzynarodowy" w rozumieniu przepisów Konwencji jest kluczowa dla rozstrzygnięcia sprawy. Analiza znaczenia tej definicji powinna zawierać ustosunkowanie się do stanowiska, jakie w tym zakresie prezentuje Skarżący. Pomimo że Sąd pierwszej instancji nie zgodził się z zarzutem Skarżącego, że ocena organu miała charakter arbitralny, w istocie polegała na zanegowaniu poglądu Skarżącego i oparciu się o definicję słownikową. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że korzystanie ze Słownika Języka Polskiego przy interpretowaniu pojęć definiowanych w umowie międzynarodowej może mieć jedynie charakter pomocniczy.
NSA wskazał, że w poszukiwaniu znaczenia przepisów umów międzynarodowych należy uwzględniać przede wszystkim zasady ich interpretowania określone w art. 31 - 33 Konwencji Wiedeńskiej o Prawie Traktatów sporządzonej w Wiedniu dnia 23 maja 1969 r. (Dz.U. z 1990 r. nr 74 poz. 439) – dalej: "Konwencja Wiedeńska", w tym przyjmować domniemanie, że wyrazy użyte w traktacie mają to samo znaczenie w każdym z tekstów autentycznych. Do zasad tych nie odniósł się ani Sąd pierwszej instancji, ani organy podatkowe. Wobec powyższego za przedwczesne należało uznać ustosunkowywanie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego bez rozważenia argumentacji Skarżącego odnośnie definicji pojęcia "transportu międzynarodowego", a także ostatecznego przeznaczenia statku, na którym pracę wykonywał Skarżący.
Po przekazaniu akta Dyrektorowi celem wykona orzeczenia organ dołączył do akt wydruki ze stron internetowych zawierające informacje dotyczące statku R. T. Dopuścił także jako dowód odpowiednio postanowieniami z 16 kwietnia 2025 r. oraz 5 maja 2025 r. odpowiedź norweskiej administracji podatkowej nr DT_R_PL_NO_20230831_2533Y23_2023/ 5486269 oraz wniosek polskiej administracji podatkowej i odpowiedź norweskiej administracji podatkowej nr DT_R_PL_NO_20240723_2650Y24_2023/ 5486269 oraz wniosek polskiej administracji podatkowej, odpowiedź singapurskiej administracji podatkowej nr DT_R_PL_SG_20241206_4095Y24_IB-PL24-380 oraz wniosek polskiej administracji podatkowej. Na wniosek Strony postanowieniem z 9 czerwca 2025 r. włączono do akt sprawy anglojęzyczną odpowiedź norweskiej administracji podatkowej nr DT_R_PL_NO_20240723_2650Y24 (dot. DT_R_PL_NO_20230831_2533Y23_2023/5486269) wraz z anglojęzycznym wnioskiem polskiej administracji podatkowej.
W dniach: 26 marca 2025 r. oraz 22 maja 2025 r. Pełnomocnik Podatnika dokonał wglądu do akt sprawy i pismem z 26 maja 2025 r. wypowiedział się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego ponawiając argumentację przedstawioną w odwołaniu i w pismach procesowych z 16 marca 2022 r. oraz 20 września 2024 r. wniesionych na etapie skargi kasacyjnej.
Decyzją z 24 czerwca 2025 r. Dyrektor utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego. Powołując się na uregulowania zawarte w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111; ze zm.) - dalej: "O.p.". Wskazał, że zobowiązanie co do zasady przedawnia się z dniem 31 grudnia 2024 r. Jednak z uwagi na postępowanie przed sądami administracyjnymi termin przedawnienia uległ zawieszaniu stosownie do art. 70 § 6 pkt 2 i art. 70 § 7 pkt 2 O.p. na 1.366 dni (tj. od 01.06.2021 r. do 24.02.2025 r. włącznie). Wobec tego termin przedawnienia upłynie co do zasady z dniem 27 września 2028 r. Zobowiązanie zatem nie przedawniło się.
Dyrektor dokonał oceny pojęcia "transportu międzynarodowego" z uwzględnieniem przepisów art. 31 - 33 Konwencji Wiedeńskiej i przeanalizował brzmienie art. 3 ust. 1 lit. g) ww. umowy UPO, a w szczególności brzmienie tego przepisu w wersji anglojęzycznej oraz treści Komentarza do art. 3 pkt 6 Modelowej Konwencji OECD odwołującego się wprost do rozumienia definicji transportu międzynarodowego wynikającej z art. 3 ust. 1 lit. g) umowy UPO.
W ocenie Dyrektora z treści Komentarza do KM OECD - wynika, że tak sformułowana definicja "transportu międzynarodowego" stanowiła celowy zabieg dla zapewnienia państwu, w którym znajduje się faktyczny zarząd przedsiębiorstwa prawa do opodatkowania zarówno transportu czysto wewnętrznego jak i transportu międzynarodowego między państwami trzecimi. Czyli pomocniczo stworzona definicja odnosi się do rożnych rodzajów wykonywanego transportu. W konsekwencji nie ma podstaw do wyłącznego kierowania się w tej sprawie jedynie treścią art. 3 ust. 1 lit. g) umowy UPO opartego na pojęciu "transport międzynarodowy" definiowanego zgodnie z art. 3 ust. 6 Komentarza do KM OECD, ale bez powiązania tego przypisu z dalszymi regulacjami zawartymi w umowie UPO w kontekście art. 14 ust. 3 umowy UPO.
Z treści zawartej UPO z Norwegią jednoznacznie wynika, że wynagrodzenia uzyskiwane w związku z wykonywaniem pracy najemnej na pokładzie statku morskiego eksploatowanego w transporcie międzynarodowym (zgodnie z art. 14 ust. 3 umowy UPO) podlegają wyodrębnieniu od pozostałych wynagrodzeń z pracy najemnej wskazywanych w ramach art. 14 tej umowy. Wyodrębnienie to nastąpiło z uwagi na ich istotne znacznie dla umawiających się krajów transportu międzynarodowego realizowanego drogą morską na obszarze wód międzynarodowych, zwłaszcza w kontekście preambuły umowy międzynarodowej zawierającej jej cele (ratio legis), które należy odczytać jako unikanie podwójnego opodatkowania, a także zapobieganie uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu.
W nawiązaniu do dyspozycji art. 31 ust. 1 oraz ust. 4 Konwencji Wiedeńskiej Dyrektor podkreślił, że strony analizowanej umowy międzynarodowej nie wskazały specjalnego znaczenia jakie należy przypisywać wyrażeniu "transport międzynarodowy". Dlatego też umowę tę należy interpretować w dobrej wierze, zgodnie ze zwykłym znaczeniem, jakie należy przypisywać użytym w nim wyrazom w ich kontekście z uwzględnieniem celu i przedmiotu tej regulacji. Stosując przepis art. 14 ust. 3 umowy UPO dochodzi do zawężenia brzmienia art. 3 ust. 1 lit. g) umowy o UPO, bowiem ustawodawca wprost wskazuje istotną rolę "eksploatacji" statku w transporcie międzynarodowym, czyli przemieszczaniu się. Przy czym przemieszczenie to (czyli przewóz osób i ładunków do określonego miejsca) musi mieć przede wszystkim istotną skalę w kontekście wszystkich zadań realizowanych przez statek morski oraz cel zarobkowy wykonywanych w tym zakresie zadań (czynności). Art. 14 ust. 3 umowy UPO ma kluczowe znaczenie dla wyniku niniejszej sprawy, zaś definicja zawarta w art. 3 ust. 1 lit. g) umowy UPO ma znaczenie pomocnicze, ale nie rozstrzygające przy dokonywaniu jego wykładni.
Dyrektor podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, że w sprawach podatkowych zasadnie przyjęto znacznie słowa "transport" generalnie stosowne zgodnie z rozumieniem wynikającym ze Słownika Języka Polskiego PWN (http://sjp.pwn.pl). Powołał się też na załącznik II rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 stycznia 2005 r. nr 184/2005 w sprawie statystyki Wspólnoty w zakresie bilansu płatniczego, międzynarodowego handlu usługami i zagranicznych inwestycji bezpośrednich (Dz.U.UE.L 35/23). Przywołał również Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/142/WN z dnia 6 maja 2009 r. w sprawie sprawozdań statystycznych w odniesieniu do przewozu rzeczy i osób drogą morską (Dz.U.UE.L 2009.141.29). W konsekwencji Dyrektor kierując się unormowaniami zawartymi art. 31- 33 Konwencji Wiedeńskiej nie znalazł podstaw do zmiany swego stanowiska. Uznał, że zasadniczym celem eksploatacji jednostki powinien być przewóz osób i ładunków, a nie realizacja innych zadań dotycząca wykonywanych prac badawczych, czy robót instalacyjnych.
Kolejno odnosząc się do ustalenia ostatecznego przeznaczenia statku R. T. Dyrektor wskazał, że statek był obsługiwany przez spółkę zajmującą się badaniem dna morskiego, czyli nie jest to działalność transportowa. Za statkiem ciągnięte są kable – hydrofory z tzw. działami powietrznymi (air guns), które służą do zbierania ogromnej ilości, koniecznych do przetworzenia danych, z których w efekcie można utworzyć trójwymiarową mapę struktur skalnych pod dnem morskim. Mając na uwadze powyższe uznał, że wskazany statek sejsmiczny służy do badania struktur skalnych pod dnem morskim. W świetle powyższego, wskazane przez Podatnika cechy statku odnoszą się do statku i jego przeznaczenia jako jednostki ściśle skonstruowanej do zadań badawczych. Powyższa okoliczność wynika także z informacji pozyskanych od administracji podatkowej z Norwegii oraz została potwierdzona przez P. W związku z tym statek nie jest klasyfikowany jako statek transportowy. W ocenie Dyrektora informacje te bezspornie potwierdzają, że statek R. T. nie mógł wykonywać transportu międzynarodowego.
W ocenie Dyrektora, w świetle zgromadzonych dowodów Naczelnik zasadnie uznał, iż w sprawie tej nie doszło do "kolizji" opodatkowania dochodów przez dwa państwa (Polskę i Norwegię), czyli możliwości ich podwójnego opodatkowania (w tych krajach). Uzyskane przez Podatnika dochody od norweskiego pracodawcy w ogóle nie podlegały opodatkowaniu (czy też zwolnieniu z opodatkowania) w Norwegii. Podatnik nie okazał żadnego dowodu na tę okoliczność, a fakt ten wyklucza możliwość zastosowania do tych dochodów przepisów UPO z Norwegią. Art. 14 ust. 3 wskazanej Konwencji nie ma w tej sprawie zastosowania, podobnie jak żaden inny zapis tej Konwencji dotyczący opodatkowania dochodów z pracy najemnej. W sytuacji zatem, gdy praca była wykonywana na statku, który nie był eksploatowany w transporcie międzynarodowym, tylko na jednostce badawczej jaką jest statek sejsmiczny, wówczas krajem uzyskania przychodów jest to państwo, na wodach terytorialnych, którego wykonywana była praca. Ponieważ w badanym roku podatkom Podatnik nie przebywał na wodach terytorialnych Norwegii, osiągnięty przez niego dochód nie mógł być opodatkowany w tym kraju.
W badanym roku, Podatnik świadczył pracę najemną na pokładzie statku badawczego, który operował na wodach terytorialnych Hiszpanii. Z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawarta z Rządem Hiszpanii o unikaniu podwójnego opodatkowania - w zakresie podatków od dochodu i majątku z dnia 15 listopada 1979 r. (Dz.U.1982.17.127) wynika, że do dochodów Podatnika nie może mieć zastosowania metoda unikania podwójnego opodatkowania określona w tej umowie, bowiem przedmiotowe dochody nie podlegały opodatkowaniu w Hiszpanii.
Ponadto w odniesieniu do dochodów osiągniętych przez Podatnika z tytułu pracy wykonywanej na pokładzie statku sejsmicznego, który był eksploatowany na wodach terytorialnych Brazylii, Trynidadu i Tobago oraz Gujany Dyrektor wskazał, że Polska nie ma zawartej umowy o UPO z ww. krajami a Podatnik nie wykazał, że w tych państwach doszło do opodatkowania jego dochodów. Natomiast gdy wynagrodzenie z tytułu pracy najemnej wykonywanej na pokładzie statku eksploatowanego na terytorium Hiszpanii, Brazylii, Trynidadu, Tobago i Gujany było wypłacone przez pracodawcę mającego siedzibę w Norwegii oraz nie było wypłacane przez zakład, który pracodawca ten posiadał w wyżej wymienionych krajach, wówczas wynagrodzenie to podlega opodatkowaniu wyłącznie w Polsce.
W świetle powyższego Dyrektor stwierdził, że Naczelnik prawidłowo uznał, że dochody osiągnięte przez Podatnika z pracy najemnej wykonywanej rzecz P. AS, podlegają opodatkowaniu wyłącznie w Polsce zgodnie z art. 27 ust. 1 u.p.d.o.f. z uwzględnieniem diet z tytułu podróży służbowych (wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 20 tej ustawy) oraz po uwzględnieniu ustawowych kosztów uzyskania przychodów (wskazanych w art. 22 ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f.). Prawo do zastosowania ulgi abolicyjnej przy wyliczaniu podatku mają bowiem wyłącznie ci podatnicy, którzy opodatkowali za granicą dochody tam uzyskane (tj. poza terytorium RP, w tzw. państwie źródła dochodów). Jeśli jednak Podatnik nie zapłacił podatku za granicą to w ogóle nie dochodzi do podwójnego opodatkowania dochodów, a tym samym zasady określone w art. 27 ust. 9 albo 9a u.p.d.o.f. w ogóle nie mają zastosowania.
Z uwagi na powyższe Dyrektor uznał, że organ I instancji zasadnie określił Podatnikowi zobowiązanie podatkowe za 2018 rok mając na uwadze obowiązujące w badanym roku podatkowym przepisy u.p.d.o.f.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 O.p., poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w tym w szczególności zebrania i prawidłowego rozpatrzenia materiału dowodowego, w sposób wystarczający do dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych,
2. art. 191 O.p., poprzez ocenę zebranego materiału dowodowego w sposób sprzeczny z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego,
3. art. 210 § 4 O.p., w powiązaniu z art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), poprzez uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób wewnętrznie sprzeczny, nieuwzględniający oceny prawnej zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 października 2024 r., o sygn. II FSK 121/22, w tym pomijający istotną część argumentacji Skarżącego,
4. art. 27g ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 27 ust. 9 i ust. 9a u.p.d.o.f. oraz w powiązaniu z art. 14 ust. 3 i art. 3 ust. 1 lit. g) Konwencji z Norwegią, poprzez bezpodstawne odmówienie Skarżącemu prawa do tzw. ulgi abolicyjnej, czyli odliczenia od podatku dochodowego kwoty obliczonej w sposób określony w art. 27g ust. 2 u.p.d.o.f.,
5. art. 121 § 1 O.p. w powiązaniu z art. 14m § 1 O.p., poprzez zaniechanie zwolnienia Skarżącego z obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych ze względu na zastosowanie się przez Skarżącego do interpretacji ogólnej Ministra Finansów nr DD10.2801.1.2016.GOJ z dnia 31 października 2016 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia 5 września 2025 r. Skarżący odniósł się do argumentacji Dyrektora zawartej w odpowiedzi na skargę.
W piśmie z 15 października 2024 r. Dyrektor przedstawił swoje stanowisko w sprawie zarzutów podniesionych ww. piśmie Skarżącego.
W dniu na rozprawie 22 października 2025 r. Pełnomocnicy stron podtrzymali swoje wcześniejsze stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Przystępując do rozważań, należy zaznaczyć, że Sąd orzeka w niniejszej sprawie, będąc związany wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2024 r., sygn. akt II FSK 121/22. Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.", sąd, któremu sprawa została przekazana, jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną, o której mowa w art. 190 p.p.s.a., oznacza zakaz formułowania nowych ocen prawnych sprzecznych z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny, jak również zakaz odstępowania od wskazań co do dalszego postępowania. Pojęcie "wykładni prawa", użyte w art. 190 p.p.s.a., należy rozumieć jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że "związanie wykładnią prawa" obejmuje interpretację przepisów materialnych i procesowych oraz ocenę zasadności ich zastosowania jako podstawy wydania decyzji administracyjnej. Przez ocenę prawną rozumie się natomiast wykładnię istotnych treści przepisów oraz sposób ich stosowania w konkretnej sprawie. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią konsekwencję tej oceny i określają sposób działania organów w toku ponownego rozpoznania sprawy, ukierunkowany na uniknięcie wcześniejszych uchybień (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 9 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 598/17, Lex nr 2403827). Pojęcie wykładni prawa należy też rozumieć jako wiążącą ocenę prawidłowości zastosowania przepisów postępowania odnoszących się do czynności dowodowych, a zatem obejmującą także uznanie prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez organ (zob. wyrok NSA z 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 2019/17, Lex nr 2494616). Moc wiążąca wyroku oznacza również, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak wynika z prawomocnego orzeczenia. Obejmuje to zarówno wykładnię i zastosowanie prawa w konkretnym stanie faktycznym, jak i ocenę samego tego stanu (zob. wyrok NSA z 20 września 2018 r., sygn. akt II FSK 2370/18, Lex nr 2571956).
Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Skarżącemu jako polskiemu rezydentowi podatkowemu uzyskującemu dochody z pracy najemnej wykonywanej na rzecz podmiotu zagranicznego, na statku sejsmicznym - przysługuje prawo do skorzystania z ulgi abolicyjnej, o której mowa w art. 27g w zw. z art. 27 ust. 9 i 9a u.p.d.o.f.
Skarżący uważa, że do dochodów uzyskanych w 2018 r. z pracy najemnej za granicą zastosowanie ma Konwencja z Norwegią, a w konsekwencji: wynikająca z art. 27g u.p.d.o.g. tzw. "ulga abolicyjna".
W opinii organów podatkowych, przepisy ww. Konwencji nie mają zastosowania w sprawie, gdyż Skarżący wykonywał pracę na statku, który nie wykonywał transportu międzynarodowego i nie zapłacił podatku za granicą zatem jego dochody podlegają opodatkowaniu w Polsce na zasadach ogólnych i brak jest podstaw prawnych do skorzystania z ww. ulgi.
W kwestii możliwości zastosowania ulgi podatkowej, którą statuuje art. 27g ust. 2 u.p.d.o.f., podkreślenia wymaga, że jej konstrukcja polega na odliczeniu od podatku kwoty stanowiącej różnicę między podatkiem obliczonym zgodnie z art. 27 ust. 9 albo ust. 9a u.p.d.o.f. a podatkiem obliczonym zgodnie z zasadami określonymi w art. 27 ust. 8 tej ustawy.
Zastosowanie w art. 27g ust. 2 u.p.d.o.f. zwrotu "podatkiem obliczonym zgodnie z art. 27 ust. 9 albo ust. 9a u.p.d.o.f." sprawia, że warunkiem zastosowania konstrukcji podatkowej ustanowionej w art. 27g tej ustawy jest ziszczenie się hipotezy wyrażonej w art. 27 ust. 9 albo ust. 9a u.p.d.o.f.. W przeciwnym bowiem wypadku, tj. gdy hipoteza wyrażona w art. 27 ust. 9 albo ust. 9a u.p.d.o.f. nie ziści się, nie będzie możliwości przeprowadzenia operacji kluczowej dla zastosowania tzw. ulgi abolicyjnej, a więc obliczenia kwoty stanowiącej różnicę między podatkiem obliczonym zgodnie z zasadami określonymi w art. 27 ust. 9 albo ust. 9a u.p.d.o.f. a podatkiem obliczonym zgodnie z art. 27 ust. 8 tej ustawy.
Przechodząc z kolei do analizy art. 27 ust. 9 oraz ust. 9a u.p.d.o.f. należy wskazać, że zgodnie z pierwszym z tych przepisów od podatku obliczonego od łącznej sumy dochodów uzyskiwanych zarówno z działalności wykonywanej na terytorium Polski, jak i z działalności lub źródeł przychodów znajdujących się poza tym terytorium, odlicza się kwotę równą podatkowi dochodowemu zapłaconemu w obcym państwie (o ile zawarta z tym państwem umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nie przewiduje zastosowania metody określonej w art. 27 ust. 8 u.p.d.o.f. lub z państwem tym Polska nie zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania).
Zgodnie natomiast z art. 27 ust. 9a u.p.d.o.f. zasady określone w ust. 9 stosuje się odpowiednio do podatnika uzyskującego wyłącznie dochody z działalności wykonywanej poza terytorium Polski lub ze źródeł przychodów tam się znajdujących - jeżeli umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nie przewiduje ich zwolnienia od opodatkowaniu albo umowy takiej nie zawarto.
W świetle Modelowej Konwencji OECD, stanowiącej wzór umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, dla udzielenia odpowiedzi na pytanie, jaką umowę międzynarodową należy zastosować do osoby wykonującej pracę najemną na pokładzie statku morskiego, istotne jest w jakim państwie znajduje się miejsce faktycznego zarządu przedsiębiorstwa eksploatującego ten statek w transporcie międzynarodowym.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w badanym roku Skarżący wykonywał pracę najemną na statku R. T. eksploatowanym przez przedsiębiorstwo P.(P.) z zarządem w Norwegii. Podatnik prace wykonywał na stanowisku Operatora i był zatrudniony przez P.ASA z siedzibą w Norwegii. Wykonywał pracę na wodach terytorialnych Hiszpanii, Brazylii, Trynidadu i Tobago oraz Gujany. Nie wykazał podatku zapłaconego za granicą w żadnym z wyżej wymienionych krajów.
Mając na uwadze, że statek zarządzany był przez przedsiębiorstwo z siedzibą Norwegii. Należało się odwołać do zapisów UPO z Norwegią. Istotna zatem dla rozstrzygnięcia jest odpowiedź na pytanie, czy w stosunku do Skarżącego zastosowanie znajdą postanowienia tej Konwencji.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 Konwencji, w przypadku Polski, podwójnego opodatkowania unika się w następujący sposób: (a) jeżeli osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce osiąga dochód, który zgodnie z postanowieniami niniejszej Konwencji może być opodatkowany w Norwegii, Polska zwolni taki dochód z opodatkowania, z zastrzeżeniem postanowień punktu b) niniejszego ustępu; (b) jeżeli osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce osiąga dochód lub zyski majątkowe, które zgodnie z postanowieniami artykułów 10, 11, 12, 13 lub ustępu 7 artykułu 20 niniejszej Konwencji mogą być opodatkowane w Norwegii, Polska zezwoli na odliczenie od podatku od dochodu lub zysków majątkowych tej osoby kwoty równej podatkowi zapłaconemu w Norwegii. Jednakże, takie odliczenie nie może przekroczyć tej części podatku, obliczonego przed dokonaniem odliczenia, która przypada na dochód lub zyski majątkowe uzyskane w Norwegii; (c) jeżeli zgodnie z jakimkolwiek postanowieniem niniejszej Konwencji dochód uzyskany przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce jest zwolniony z opodatkowania w Polsce, Polska może, przy obliczaniu kwoty podatku od pozostałego dochodu lub zysków majątkowych takiej osoby, uwzględnić zwolniony dochód; (d) bez względu na postanowienia litery a), unikanie podwójnego opodatkowania następuje poprzez zastosowanie odliczenia, o którym mowa w literze b) niniejszego ustępu, jeżeli osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce uzyskuje dochód, który zgodnie z postanowieniami niniejszej Konwencji może być opodatkowany w Norwegii, jednakże zgodnie z prawem wewnętrznym Norwegii, dochód ten jest zwolniony z podatku.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 Konwencji z Norwegią z zastrzeżeniem postanowień artykułów 15 oraz 17 i 18 niniejszej Konwencji, wynagrodzenia, pensje oraz inne podobne świadczenia uzyskane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie w związku z wykonywaniem pracy najemnej podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie, chyba że praca wykonywana jest w drugim Umawiającym się Państwie. Jeżeli praca jest tam wykonywana, to otrzymane za nią wynagrodzenie może być opodatkowane w tym drugim Państwie. Zgodnie z art. 14 ust. 2 Konwencji bez względu na postanowienia ustępu 1 niniejszego artykułu, wynagrodzenie, pensja lub inne podobne świadczenie uzyskane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie w związku z wykonywaniem pracy najemnej w drugim Umawiającym się Państwie podlega opodatkowaniu tylko w pierwszym wymienionym Państwie, jeżeli: (a) odbiorca wynagrodzenia przebywa w drugim Państwie przez okres lub okresy nieprzekraczające łącznie 183 dni w każdym dwunastomiesięcznym okresie rozpoczynającym się lub kończącym w danym roku podatkowym; i (b) wynagrodzenie jest wypłacane przez pracodawcę lub w imieniu pracodawcy, który nie posiada miejsca zamieszkania lub siedziby w drugim Państwie; i (c) wynagrodzenie nie jest ponoszone przez zakład, który pracodawca posiada w drugim Państwie; i (d) praca najemna nie stanowi przypadku wynajmowania siły roboczej.
Zgodnie z art. 14 ust. 3 Konwencji bez względu na poprzednie postanowienia niniejszego artykułu, wynagrodzenie uzyskane w związku z wykonywaniem pracy najemnej na pokładzie statku morskiego eksploatowanego w transporcie międzynarodowym przez przedsiębiorstwo Umawiającego się Państwa, może być opodatkowane w tym Państwie.
Z art. 14 ust. 3 Konwencji, wynika konieczność spełnienia łącznie następujących przesłanek: 1) wykonywania pracy najemnej na statku morskim, 2) eksploatacji statku w transporcie międzynarodowym, oraz 3) eksploatacji statku przez podmiot z siedzibą w Norwegii.
W tej sprawie sporna była jedynie przesłanka druga, dotycząca eksploatacji statku w transporcie międzynarodowym. Organy uznały bowiem, że statek sejsmiczny nie wykonuje takiego transportu, gdyż realizuje inne zadania, tj. prowadzi prace badawcze.
W kontekście powyższego należało ustalić znaczenie wyrażenia "transport międzynarodowy". Z uwagi na użyty w art. 14 ust. 3 Konwencji zwrot "eksploatacji w transporcie międzynarodowym" odkodowanie ww. pojęcia należy dokonywać z uwzględnieniem pojęcia "eksploatacji". Przy czym należy także uwzględnić wiążące w tej sprawie wskazania zawarte w prawomocnym wyroku NSA o sygn. akt II FSK 121/23.
Odnosząc się do pierwszej z poruszonych w ww. wyroku kwestii, a więc rozkodowania definicji "transportu międzynarodowego" z uwzględnieniem przepisów art. 31 - 33 Konwencji Wiedeńskiej należy wskazać, że Dyrektor prawidłowo wykonał wskazane zalecenia i ustalił znaczenie ww. pojęcia z uwzględnieniem wskazanych przepisów. Następnie doszedł do wniosku, że statki sejsmiczne nie wykonują transportu międzynarodowego.
Zgodnie z art. 31 ust. 1 Konwencji Wiedeńskiej traktat należy interpretować w dobrej wierze, zgodnie ze zwykłym znaczeniem, jakie należy przypisywać użytym w nim wyrazom w ich kontekście, oraz w świetle jego przedmiotu i celu. Stosownie do ust. 2 tego artykułu dla celów interpretacji traktatu kontekst obejmuje, oprócz tekstu, łącznie z jego wstępem i załącznikami: (a) każde porozumienie dotyczące traktatu, osiągnięte między wszystkimi stronami w związku z zawarciem traktatu; (b) każdy dokument sporządzony przez jedną lub więcej stron w związku z zawarciem traktatu, przyjęty przez inne strony jako dokument odnoszący się do traktatu. W art. 31 ust. 3 wskazano, że łącznie z kontekstem należy brać pod uwagę: (a) każde późniejsze porozumienie między stronami, dotyczące interpretacji traktatu lub stosowania jego postanowień; (b) każdą późniejszą praktykę stosowania traktatu, ustanawiającą porozumienie stron co do jego interpretacji; (c) wszelkie odpowiednie normy prawa międzynarodowego, mające zastosowanie w stosunkach między stronami. W ust. 4 zapisano, że specjalne znaczenie należy przypisywać wyrazowi wówczas, gdy ustalono, że taki był zamiar stron.
Art. 31 Konwencji wiedeńskiej odnosi się więc do ogólnej zasady interpretacji traktatów ze szczególnym uwzględnieniem ich kontekstu oraz każdego późniejszego porozumienia zawartego w tym zakresie. Ponadto, że konkretnemu wyrazowi może być przypisane szczególne znacznie, jeżeli był taki zgodny zamiar stron.
W art. 32 Konwencji Wiedeńskiej wskazano, że można odwoływać się do uzupełniających środków interpretacji, łącznie z pracami przygotowawczymi do traktatu oraz okolicznościami jego zawarcia, aby potwierdzić znaczenie wynikające z zastosowania artykułu 31 lub aby ustalić znaczenie, gdy interpretacja oparta na artykule 31: (a) pozostawia znaczenie dwuznacznym lub niejasnym albo (b) prowadzi do rezultatu wyraźnie absurdalnego lub nierozsądnego.
W oparciu o powołany przepis w sprawach umów międzynarodowych można sięgać po materiały uzasadniające motywy wydania konkretnych regulacji, czy też inne uzupełniające środki interpretacji. W związku z tym jako uzupełniający środek interpretacji należny stosować modelową konwencję w sprawie podatku od dochodu i majątku i komentarz do niej.
Art. 33 Konwencji Wiedeńskiej stanowi, że (ust. 1) jeżeli tekst traktatu został ustalony jako autentyczny w dwóch lub więcej językach, ma jednakową moc w każdym z nich, chyba że traktat postanawia lub strony uzgodniły, iż w przypadku rozbieżności określony tekst jest rozstrzygający; (ust. 2) wersja traktatu w języku innym niż jeden z tych, w których tekst został ustalony jako autentyczny, będzie uważana za autentyczną tylko wówczas, gdy traktat tak postanawia lub strony tak uzgodnią; (ust. 3 ) przyjmuje się domniemanie, że wyrazy użyte w traktacie mają to samo znaczenie w każdym z tekstów autentycznych; (ust. 4) z wyjątkiem wypadków, w których określony tekst zgodnie z ustępem 1 jest rozstrzygający, gdy porównanie tekstów autentycznych wykazuje różnicę w znaczeniu, której nie usuwa zastosowanie artykułów 31 i 32, należy przyjąć znaczenie, które przy uwzględnieniu przedmiotu i celu traktatu najlepiej godzi te teksty.
Art. 33 Konwencji Wiedeńskiej odnosi się przede wszystkim do tego jak należy postępować w przypadku konieczności wyjaśnienia różnic interpretacyjnych, gdy tekst traktatu jest sporządzony w dwóch lub więcej językach i dochodzi do istotnych różnic w interpretacji treści teksów.
Regulacje te zawierają więc ogólne reguły interpretacji traktatu, a skoro w niniejszej sprawie należało dokonać oceny przepisów UPO z Norwegią, to także interpretacji tych przepisów należało dokonać z uwzględnieniem ww. reguł. W konsekwencji przepisy Konwencji z Norwegią należy interpretować w dobrej wierze, zgodnie ze zwykłym znaczeniem, jakie należy przypisywać użytym w nim wyrazom w ich kontekście, oraz w świetle jego przedmiotu i celu, przy uwzględnieniu wszelkich odpowiednich norm prawa międzynarodowego mających zastosowanie w stosunkach między stronami konwencji. Przy czym brak jest konieczności sięgania do definicji prawa krajowego, jeżeli zamiar stron wynika wprost z treści danej umowy międzynarodowej.
Odnosząc powyższe uwagi do możliwości zastosowania Konwencji z Norwegią należy odnieść się też do podnoszonej przez Skarżącego kwestii istotności brzmienia art. 3 ust. 1 lit. g) UPO z Norwegią w wersji anglojęzycznej.
Art. 3 ust. 1 lit. g) UPO z Norwegią w polskiej wersji językowej stanowi, że: określenie "transport międzynarodowy" oznacza wszelki transport statkiem morskim lub statkiem powietrznym, za wyjątkiem przypadku, gdy statek morski lub statek powietrzny jest eksploatowany wyłącznie między miejscami położonymi w Umawiającym się Państwie. Wersja anglojęzyczna tego przepisu brzmi następująco: the term "international traffic" means any transport by a ship or aircraft, except when the ship or aircraft is operated solely between places in a Contracting State;".
W ocenie Skarżącego przepis w wersji anglojęzycznej jednoznacznie stanowi, że określenie dotyczące przemieszczania się statku winno być rozumiane jako "ruch międzynarodowy", które jest znacznie szersze. Statek sejsmiczny - w jego ocenie - który przemieszcza się po wodach międzynarodowych i pozostaje w ruchu wykonuje transport międzynarodowy w związku ze zleconymi pracami.
Odnosząc się do tego stanowiska należy wskazać, że treść Komentarza do art. 3 pkt 6 Modelowej Konwencji OECD odwołuje się wprost do rozumienia definicji transportu międzynarodowego wynikającej z art. 3 ust. 1 lit. g) umowy o UPO.
W komentarzu do art. 3 ust. 6 wskazano, że definicja określenia "transport międzynarodowy" jest szersza niż znaczenie powszechnie przyjęte. Uczyniono tak celowo, by zapewnić państwu, w którym znajduje się faktyczny zarząd przedsiębiorstwa, prawo do opodatkowania transportu czysto wewnętrznego oraz transportu międzynarodowego między państwami trzecimi oraz by zezwolić drugiemu umawiającemu się państwu na opodatkowanie transportu odbywającego się tylko w jego granicach. Tę definicję można zilustrować następująco: załóżmy, że przedsiębiorstwo umawiającego się państwa lub przedsiębiorstwo, którego faktyczny organ zarządzania znajduje się w umawiającym się państwie, sprzedaje (za pośrednictwem swojego przedstawiciela) w drugim umawiającym się państwie bilety na przejazdy wyłącznie w granicach pierwszego państwa lub w granicach państwa trzeciego. Postanowienia artykułu nie zezwalają drugiemu państwu na opodatkowanie zysków przedsiębiorstwa pierwszego państwa pochodzących ze wszystkich przewozów. To drugie państwo ma prawo opodatkowywać przedsiębiorstwo pierwszego państwa jedynie z tytułu zysków uzyskanych z operacji przewozowych dokonywanych między miejscami położonymi w granicach tego drugiego państwa (Komentarz do Modelowej Konwencji w sprawie podatku od majątku; Wydawnictwo Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2011, str. 98).
Zasadnie zatem wskazał Dyrektor, że z treści Komentarza do art. 3 ust. 6 wynika, że sformułowana definicja "transportu międzynarodowego" stanowiła celowy zabieg dla zapewnienia państwu, w którym znajduje się faktyczny zarząd przedsiębiorstwa prawa do opodatkowania zarówno transportu czysto wewnętrznego jak i transportu międzynarodowego między państwami trzecimi. Czyli pomocniczo stworzona definicja odnosi się do rożnych rodzajów wykonywanego transportu.
Z tego względu w tej sprawie nie można kierować się wyłącznie treścią art. 3 ust. 1 lit. g) umowy o UPO opartego na pojęciu "transport międzynarodowy" definiowanego zgodnie z art. 3 ust. 6 Komentarza do KM OECD, bez powiązania tego przypisu z art. 14 ust. 3 Konwencji UPO, który reguluje opodatkowanie dochodów marynarzy.
Interpretacja pojęcia: "transport międzynarodowy", w wersji anglojęzycznej: "ruch międzynarodowy" tylko w odniesieniu do treści art. 3 ust. 1 lit. g) umowy o UPO jest niewystarczająca dla wyjaśnienia jego właściwego znaczenia, ponieważ należy uwzględnić także wykładnię funkcjonalną w kontekście art. 14 ust. 3 umowy UPO skoro przepisy art. 31- 33 Konwencji Wiedeńskiej wprost nakazują odniesienie się do pozostałej treści podlegającego ocenie traktatu (umowy międzynarodowej), a zwłaszcza do idei jego sporządzenia i celu jakiemu ma służyć zgodnie z zamiarem stron umowy.
Natomiast z treści zawartej UPO z Norwegią jednoznacznie wynika, że wynagrodzenia uzyskiwane w związku z wykonywaniem pracy najemnej na pokładzie statku morskiego eksploatowanego w transporcie międzynarodowym (zgodnie z art. 14 ust. 3) podlegają wyodrębnieniu od pozostałych wynagrodzeń z pracy najemnej wskazywanych w ramach art. 14 tej umowy.
Zgodzić się należy z Dyrektorem, że wyodrębnienie to nastąpiło z uwagi na istotne znacznie dla umawiających się państw "transportu międzynarodowego" realizowanego drogą morską na obszarze wód międzynarodowych, zwłaszcza w kontekście preambuły umowy międzynarodowej zawierającej jej cele (ratio legis), które należy odczytać jako unikanie podwójnego opodatkowania, a także zapobieganie uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu.
W konsekwencji w omawianej sprawie, zasadnie odniesiono się nie tylko do treści przepisu art. 3 ust. 1 lit. g) umowy UPO z Norwegią, ale również dalszej regulacji dotyczącej pracy najemnej wykonywanej na statkach morskich, czyli przede wszystkim do treści art. 14 ust. 3 ww. umowy.
Z ostatniego z wymienionych przepisów wynika możliwość opodatkowania w Norwegii dochodów z pracy najemnej na statkach pod warunkiem, że statek, na którym świadczona jest praca najemna, jest eksploatowany w transporcie międzynarodowym i jest eksploatowany przez przedsiębiorstwo norweskie.
Natomiast w nawiązaniu do dyspozycji art. 31 ust. 1 oraz ust. 4 Konwencji Wiedeńskiej należny podkreślić, że strony analizowanej umowy międzynarodowej nie wskazały specjalnego znaczenia jakie należy przypisywać sformułowaniu "transport międzynarodowy". Dlatego też umowę tę w części odnoszącej się do opodatkowania dochodów z pracy najemnej marynarzy należy interpretować w dobrej wierze, zgodnie ze zwykłym znaczeniem, jakie należy przypisywać użytym w nim wyrazom w ich kontekście z uwzględnieniem celu i przedmiotu tej regulacji.
W art. 14 ust. 3 umowy UPO dochodzi do zawężenia brzmienia art. 3 ust. 1 lit. g) umowy o UPO, bowiem ustawodawca oprócz posłużenia się zwrotem "transport międzynarodowy" wprost wskazuje na istotną rolę "eksploatacji" statku w tym transporcie, czyli przemieszczaniu się i dokonywaniu jednocześnie transportu i właśnie z tego tytułu osiąganie zysku, a nie z innej działalności np. szeroko pojętych działań "sejsmicznych". W konsekwencji eksploatacja statku (przemieszczanie) musi być związane z transportem. Zaś samo przemieszczanie bez transportu nie wypełnia tej definicji. Natomiast transport dotyczy przewozu osób i ładunków do określonego miejsca. Jednak, aby uznać, że określony statek przemieszcza się i dokonuje transportu międzynarodowego trzeba zwrócić uwagę na skalę tego transportu w kontekście wszystkich zadań realizowanych przez statek oraz cel zarobkowy wykonywanych w tym zakresie zadań (czynności). Eksploatacja ta musi więc przekładać się na aspekt ekonomiczny.
Wobec powyższego art. 14 ust. 3 umowy UPO ma kluczowe znaczenie dla wyniku niniejszej sprawy, zaś definicja zawarta w art. 3 ust. 1 lit. g) umowy UPO ma znaczenie pomocnicze, ale nie rozstrzygające przy dokonywaniu jego wykładni.
Sąd stwierdza, że Dyrektor prawidłowo odkodował znaczenie pojęcia "transport międzynarodowy" i w całości podziela argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Właśnie z uwagi na ww. zawężenie pomocniczo należało sięgnąć do rozumienia pojęcia "transport" zgodnie wykładnią językową. Ze Słownika Języka Polskiego PWN (http://sjp.pwn.pl) wynika, że transport (w tym transport międzynarodowy) to zespół czynności związany z przemieszczaniem osób i dóbr materialnych za pomocą odpowiednich środków (tu: za pomocą statków morskich). Transport morski oznacza więc przewóz statkami w celach zarobkowych pasażerów i ładunków przez wody morskie.
W konsekwencji prawidłowe jest stanowisko, że statki sejsmiczne, których zasadniczym celem nie jest transport międzynarodowy nie są eksploatowane w transporcie międzynarodowym. Statek badawczy, na którym Skarżący świadczył pracę nie był w ogóle wykorzystywany do transportu, gdyż zajmował badaniami.
Natomiast Komentarz do art. 3 pkt 6 Modelowej Konwencji OECD odwołuje się do szerszego rozumienia definicji transportu międzynarodowego, aniżeli powszechnie przyjęta. Niemniej jednak szerszych wyjaśnień w tym zakresie ów komentarz nie zawiera. Przywołana Modelowa Konwencja OECD i oficjalny do niej komentarz stanowi instrument przy interpretacji zapisów umów międzynarodowych o unikaniu podwójnego opodatkowania, gdyż zawierane są one lub modyfikowane z uwzględnieniem rozwiązań proponowanych (zaleceń) przez Modelową Konwencję. Zdaniem Sądu, uprawnione jest zatem w procesie interpretacji przepisów umowy dwustronnej o unikaniu podwójnego opodatkowania sięganie do przepisów prawa międzynarodowego stanowiącego punkt wyjścia do wypracowania mechanizmów unikania podwójnego opodatkowania zalecanych w Modelowej Konwencji.
I tak w załączniku II rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 stycznia 2005r. nr 184/2005 w sprawie statystyki Wspólnoty w zakresie bilansu płatniczego, międzynarodowego handlu usługami i zagranicznych inwestycji bezpośrednich (Dz.U.UE.L 35/23) dokonano aktualizacji definicji m.in. transportu morskiego (kod 206), w ramach którego wyodrębniono podział na pasażerski transport morski (kod 207), towarowy transport morski (kod 208) oraz pozostały transport morski (kod 209). W komentarzu do tych kategorii, kodem 209 objęte zostały usługi związane z transportem morskim takie, jak: holowanie i pchanie (związane z transportem) urządzeń wiertniczych, dźwigów pływających i pogłębiarek, pilotowanie, pomoc nawigacyjna i kontrola ruchu, naprawy konserwacyjne i czyszczenie sprzętu, ratownictwo wodne i ściąganie z mielizn.
Żadna z objętych wskazanymi kodami usług transportu morskiego nie odnosi się do statków badawczych. Dla wsparcia argumentacji odnośnie rozumienia pojęcia "transport międzynarodowy", przywołać można również Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/142/WN z dnia 6 maja 2009r. w sprawie sprawozdań statystycznych w odniesieniu do przewozu rzeczy i osób drogą morską (Dz.U.UE.L 2009.141.29). W art. 2a zawarto definicję "przewóz rzeczy i osób drogą morską", co oznacza przepływ rzeczy i osób przy użyciu statków pełnomorskich, w podróżach, które podejmowane są drogą morską w całości lub częściowo. Pod literą b wzmiankowanego artykułu, w zdaniu drugim zawarto zastrzeżenie, że niniejszej dyrektywy nie stosuje się do połowowych statków rybackich, statków przetwórni, statków służących do wierceń i poszukiwań, holowników, statków - pchaczy, statków badawczych i pomiarowych, pogłębiarek, okrętów wojennych lub statków wykorzystywanych jedynie do celów niehandlowych. W związku z powyższym poprzez transport (w tym transport międzynarodowy) należy rozumieć zespół czynności związany z przemieszczaniem osób i dóbr materialnych za pomocą odpowiednich środków (tu: za pomocą statków morskich). Transport morski oznacza więc przewóz statkami w celach zarobkowych pasażerów i ładunków przez wody morskie. Podobnie kwestia ta jest rozstrzygana w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 24 września 2025 r. II FSK 115/23).
W konsekwencji zasadnie Dyrektor nie stwierdził podstaw do zmiany zajętego wcześniej stanowiska w oparciu o art. 31- 33 Konwencji Wiedeńskiej. Jak wynika z przedstawionej argumentacji nie każda jednostka pływająca, która pływa po wodach międzynarodowych i zawija do portów rożnych krajów jest jednostką eksploatowaną w transporcie międzynarodowym. Dlatego też, nie można utożsamiać z transportem morskim wszelkiej działalności wiążącej się z przewozem jakichkolwiek rzeczy (ładunków) lub przewozem osób. Przewóz ten powinien mieć charakter zarobkowy tj. stanowić odpłatny przedmiot działalności. Dla zastosowania art. 14 ust. 3 Konwencji nie wystarczy bowiem, aby na statku morskim mogły być przewożone rzeczy lub ludzie, ale konieczne jest, aby był on eksploatowany w transporcie międzynarodowym, czyli aby jego główną funkcją był transport międzynarodowy.
W ugruntowanym do tej pory orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowało się, że eksploatację statku w transporcie należy utożsamiać z jego używaniem w żegludze do określonych, własnych celów, zaś warunkiem eksploatacji statku w transporcie międzynarodowym jest uzyskiwanie przez eksploatującego przychodów z transportu międzynarodowego. Przez transport morski (w tym transport międzynarodowy) należy rozumieć zespół czynności związanych z przemieszczaniem osób i dóbr materialnych za pomocą odpowiednich środków. Transport morski oznacza więc przewóz statkami w celach zarobkowych pasażerów i ładunków przez wody morskie (por. wyrok NSA z 14 stycznia 2021 r. sygn. II FSK 2454/18 oraz z 26 stycznia 2024 r., sygn. akt II FSK 860/23).
Eksploatowanie statku w transporcie międzynarodowym oznacza, że jego główną funkcją jest transport międzynarodowy. Wyraz "eksploatować" w znaczeniu odpowiadającym kontekstowi, jaki występuje w omawianym przepisie oznacza "ciągnąć zyski z cudzej pracy najemnej; wykorzystywać kogoś lub coś maksymalnie", albo "czerpać korzyści" (https://sjp.pl; Słownik Języka Polskiego pod redakcją M. Szymczaka, PWN, Warszawa 1978, s. 525-526). Podobne stanowisko przedstawił NSA w wyrokach sygn. akt II FSK 1977/20 z 3 stycznia 2023 r. i sygn. akt II FSK 1202/21 z 1 marca 2023 r. Tak więc zasadniczym celem eksploatacji jednostki powinien być przewóz osób i ładunków, a nie realizacja innych zadań, w tym wykonywanych prac badawczych, czy robót instalacyjnych.
Mając na uwadze zalecenia NSA obowiązkiem Dyrektora było także odniesienie się do kwestii "ostatecznego przeznaczenia statku". W tym celu Dyrektor pozyskał informacje z ogólnodostępnych stron internetowych, z których wynika, że statek R. T. został wyposażony m.in. w silniki umożliwiające jednocześnie rozstawienie 24 kabli sejsmicznych o długości 12 kilometrów. Statek był obsługiwany przez spółkę P. z siedzibą w Norwegii zajmującą się badaniem dna morskiego. Jego przeznaczeniem zarówno konstrukcyjnym, jak i rzeczywistym nie była działalność transportowa, gdyż statek zajmował się badaniami sejsmicznymi. W tym kontekście nawet sama potencjalna możliwość przewożenia przez statek towaru nie świadczy o tym, że statek wykonywał transport międzynarodowy, zwłaszcza gdy głównym przeznaczeniem statku nie jest transport. Możliwość wykonywania przez statek funkcji transportowej nie spełnia definicji "eksploatacji w transporcie międzynarodowym" istotne jest bowiem wykonywanie tego transportu. Natomiast w tej sprawie Spółka P. nie potwierdziła wykonywania takiego transportu. W kontekście powyższego, skoro z oświadczenia samej Spółki P. wynikało, że statek zajmował się jedynie badaniami sejsmicznymi i nie był używany do transportu międzynarodowego, to odpowiedź w zakresie nieposiadania na statku dwóch załóg jest oczywista. Podział bowiem obowiązków na osoby zajmujące się obsługą statku i na osoby zajmujące się badaniami nie oznacza, że osoby, które zajmowały się obsługą statku, jedynie przez to, że – przemieszczały statek – po wodach jednocześnie świadczy o eksploatacji takiego statku w transporcie międzynarodowym. W konsekwencji w tej sprawie zostało wykluczone, że przeznaczenia tego statku było transportowe.
W uproszczeniu można powiedzieć, że statek ten ciągnie kable w celu wytwarzania echa i drgań. W ten sposób zbiera informacje, prowadzi badania sejsmiczne. Dane te po ich przetworzeniu na statku są wysyłane do specjalistycznych ośrodków badawczych, dlatego na statkach sejsmicznych na ogół znajdują się komputery o dużej mocy obliczeniowej. Zasadniczym celem jest więc prowadzenie badań w celu poszukiwania złóż ropy lub gazu a nie transport. Samo ciągniecie kabli za statkiem wynika z funkcji badawczej.
W świetle powyższego, nie znajduje uzasadnienia argumentacja, że statek posiada 3 cechy, które świadczą o jego funkcjach transportowych.
Wskazane przez Skarżącego cechy odnoszą się do istoty statku badawczego, którego przeznaczeniem jako jednostki wyspecjalizowanej są zadania badawcze. Okoliczność, że statek przewoził (ciągnął) kable potrzebne do wykonywania prac badawczych i osprzęt badawczy oraz załogę, nie zaświadcza o spełnieniu przesłanki z art. 14 ust. 3 UPO. Skoro załoga i wskazany osprzęt były przewożone na statku w celu wykonania zasadniczej usługi, jaką w tym przypadku były badania sejsmiczne.
Natomiast w toku postępowania – jak już wskazano - Podatnik nie przedłożył żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że statek R.T. zajmował się w głównej mierze przewozem osób i towarów w celach zarobkowych, a nie sejsmiczną działalnością badawczą, do celów której został przeznaczony z uwagi na swoją wyjątkową konstrukcję.
Zasygnalizowania wymaga, że wykładnia ta jest spójna z informacjami pozyskanymi od administracji podatkowej z Norwegii z których wynika, że także organy norweskie operacji dokonywanych przez statki sejsmologicznych nie definiują jako transportu i nie uznają statków badawczych jako wykonujących transport międzynarodowy zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. g) UPO z Norwegią. Ponadto Spółka P. także wskazała, że statek sejsmiczny (w tym przypadku S. S.) jest przeznaczony do badań sejsmologicznych, a nie do transportu. W związku z tym statki sejsmiczne również przez podmioty eksploatujące je nie są klasyfikowany jako transportowe. Informacje te bezspornie potwierdzają, że statek R. T. nie mógł wykonywać transportu międzynarodowego. Żaden dokument nie przemawia za tym, że było inaczej.
Odnosząc się w tym miejscu do argumentów Skarżącego, że administracja podatkowa Norwegii niezasadnie wyraziła pogląd w przekazanych odpowiedziach, jakoby operacje sejsmiczne nie stanowiły transportu międzynarodowego należy wskazać, że Organ odwoławczy dowód ten ocenił w łączności i pozostałymi dowodami i dodatkowo przeprowadził interpretacje omawianych przepisów. Organ nie był związany odpowiedzią co do kwalifikacji statku, gdyż administracja podatkowa Norwegii (czy odpowiednio Polski) dokonuje interpretacji przepisów umowy międzynarodowej w kontekście własnego ustawodawstwa i określa czy na tym tle dochodzi do podwójnego opodatkowania konkretnych dochodów, czy też unikania ich opodatkowywania. Jednakowoż, jak wynika z tej odpowiedzi administracja norweska odniosła się jedynie do brzmienia przepisu Konwencji z Norwegią. Nie wynika z niej, że oceniając wykonywanie transportu przez statek sejsmiczny sięgano do przepisów wewnętrznych. Tym samym dowód ten mógł pomocniczo stanowić wsparcie dla argumentacji i interpretacji omawianych pojęć - z uwzględnieniem polskich przepisów wewnętrznych.
W tej kwestii należy dodać, że Dyrektor uwzględnił także kwalifikację statku R. T. - sejsmiczny statek badawczy dokonaną przez sądy administracyjne, które uznawały, że nie wykonuje on transportu międzynarodowego: wyroki: NSA sygn. akt II FSK 652/18 z 25 września 2018 r. oraz WSA w Gdańsku sygn. akt I SA/Gd 1056/17 z 25 października 2017 r.
Ponadto w świetle dotychczasowych orzeczeń sądów administracyjnych nie było niezgodności co do tego, że statki badawcze (w tym statki sejsmiczne) oraz statki przystosowane do wykonywania określonych prac na morzu (w tym statki do układania rur) nie wykonują transportu międzynarodowego, gdyż mimo przewożenia określonych materiałów (towarów) i osób niezbędnych do wykonania konkretnych prac ich ostatecznym przeznaczeniem jest wykonanie innych zadań niż zarobkowe przewożenie towarów i osób.
W świetle powyższego należało stwierdzić, że Dyrektor wypełnił wszystkie obowiązki wynikające z wyroku NSA II FSK 121/22 i odniósł się wystarczająco do poruszonych w jego uzasadnieniu kwestii. Odniósł się także do twierdzeń zawartych w pismach Strony, w tym do twierdzeń zawartych w piśmie z 18 marca 2022 r.
W konsekwencji zasadnie przyjęto, że wskazany statek sejsmiczny nie był eksploatowany w transporcie międzynarodowym.
Dyrektor zasadnie uznał, iż w sprawie tej nie doszło do "kolizji" opodatkowania dochodów przez dwa państwa (Polskę i Norwegię), czyli możliwości ich podwójnego opodatkowania (w tych krajach).
Uzyskane przez Skarżącego dochody od norweskiego pracodawcy w ogóle nie podlegały opodatkowaniu (czy też zwolnieniu z opodatkowania) w Norwegii. Podatnik nie okazał żadnego dowodu na tę okoliczność, a fakt ten wyklucza możliwość zastosowania do tych dochodów przepisów Konwencji z Norwegią. Powyższe oznacza, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 27g ust. 1 i 2 w zw. z art. 27 ust. 9 i ust. 9a u.p.d.o.f. w zw. z art. 14 ust. 3 wskazanej Konwencji. Wskazany przepis Konwencji nie ma w tej sprawie zastosowania, podobnie jak żaden inny zapis tej Konwencji dotyczący opodatkowania dochodów z pracy najemnej.
W sytuacji zatem, gdy praca była wykonywana na statku, który nie był eksploatowany w transporcie międzynarodowym tylko na jednostce badawczej jaką jest statek sejsmiczny, wówczas krajem uzyskania przychodów jest to państwo, na wodach terytorialnych, którego wykonywana była praca. Ponieważ w badanym roku podatkom Podatnik nie przebywał na wodach terytorialnych Norwegii, osiągnięty przez niego dochód nie mógł być opodatkowany w tym kraju. Istotnym jest bowiem gdzie praca była wykonywana, a nie skąd pochodziła zapłata za nią.
Skoro w omawianym roku, Skarżący świadczył pracę najemną na pokładzie statku badawczego, który operował na wodach terytorialnych Hiszpanii, to należało z uwagi na miejsce wykonywania tej pracy sprawdzić też, czy do osiągniętych dochodów zastosowanie ma umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania zawarta z Rządem Hiszpanii o unikaniu podwójnego opodatkowania - w zakresie podatków od dochodu i majątku z dnia 15 listopada 1979 r. (Dz.U.1982.17.127).
Zgodnie z art. 15 ust. 1 Konwencji z Hiszpanią z uwzględnieniem postanowień artykułów 16, 18 i 19 pensje, płace i podobne wynagrodzenia, które osoba mająca miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie osiąga z pracy najemnej, mogą podlegać opodatkowaniu tylko w tym Państwie, chyba że praca wykonywana jest w drugim Umawiającym się Państwie. Jeżeli praca jest tam wykonywana, to osiągane za nią wynagrodzenie może być opodatkowane w tym drugim Państwie. W art. 15 ust. 2 tej konwencji wskazano, że bez względu na postanowienia ustępu 1 wynagrodzenia, jakie osoba mająca miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie osiąga z pracy najemnej wykonywanej w drugim Umawiającym się Państwie, mogą być opodatkowane tylko w pierwszym Państwie, jeżeli: (a)odbiorca przebywa w drugim Państwie łącznie nie dłużej niż 183 dni podczas roku finansowego oraz (b) wynagrodzenia są wypłacane przez pracodawcę, który nie ma w tym drugim Państwie miejsca zamieszkania lub siedziby, albo w jego imieniu, oraz (c) wynagrodzenia nie są ponoszone przez zakład lub stałą placówkę, którą pracodawca posiada w drugim Państwie. Art. 15 ust. 3 ww. Konwencji stanowi, że bez względu na postanowienia powyższych ustępów wynagrodzenia z pracy najemnej, wykonywanej na pokładzie statku, samolotu, pojazdu szynowego lub drogowego w komunikacji międzynarodowej, mogą być opodatkowane w tym Umawiającym się Państwie, w którym znajduje się miejsce faktycznego zarządu przedsiębiorstwa.
W przypadku, gdy wynagrodzenie z tytułu pracy najemnej wykonywanej na pokładzie statku sejsmicznego R. T. eksploatowanego na terytorium Hiszpanii było wypłacone przez pracodawcę mającego siedzibę w Norwegii oraz nie było wypłacane przez zakład, który pracodawca ten posiadał w Hiszpanii, wówczas wynagrodzenie to - zgodnie z dyspozycją art. 15 ust. 2 ww. Konwencji - podlega opodatkowaniu wyłącznie w Polsce. W konsekwencji, do dochodów takich nie może mieć zastosowania metoda unikania podwójnego opodatkowania określona w umowie, bowiem przedmiotowe dochody nie podlegały opodatkowaniu w Hiszpanii.
Również w odniesieniu do dochodów osiągniętych przez Skarżącego z tytułu pracy wykonywanej na pokładzie ww. statku sejsmicznego, który był eksploatowany na wodach terytorialnych Brazylii, Trynidadu i Tobago oraz Gujany należałoby wziąć pod uwagę umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawarte z tymi krajami. Polska nie zawarła jednak umów UPO z ww. krajami, a Skarżący nie wykazał, że w Brazylii, Trynidadzie i Tobago oraz Gujanie doszło do opodatkowania jego dochodów mimo, że na ich wodach terytorialnych operował statek. Zatem, gdy wynagrodzenie z tytułu pracy najemnej wykonywanej na pokładzie statku eksploatowanego na terytorium Hiszpanii, Brazylii, Trynidadu, Tobago i Gujany było wypłacone przez pracodawcę mającego siedzibę w Norwegii oraz nie było wypłacane przez zakład, który pracodawca ten posiadał w wyżej wymienionych krajach, wówczas wynagrodzenie to podlega opodatkowaniu wyłącznie w Polsce.
W świetle powyższego prawidłowo Organ odwoławczy uznał, że dochody osiągnięte przez Skarżącego z pracy najemnej wykonywanej rzecz P.AS, podlegają opodatkowaniu wyłącznie w Polsce zgodnie z art. 27 ust. 1 u.p.d.o.f. z uwzględnieniem diet z tytułu podróży służbowych wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 20 przywołanej ustawy oraz po uwzględnieniu ustawowych kosztów uzyskania przychodów wskazanych w art. 22 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy. W świetle ustalonych okoliczności, organy prawidłowo przyjęły, że do rozliczenia dochodów uzyskanych przez Skarżącego z tytułu pracy na ww. statku, nie miały zastosowania zasady określone w art. 27 ust. 9 albo 9a oraz art. 27g u.p.d.o.f.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ I instancji zasadnie określił Podatnikowi zobowiązanie podatkowe mając na uwadze obowiązujące w badanym roku podatkowym przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W omawianej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego.
Oceniając zasadność zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania Sąd wskazuje, że Dyrektor ponownie rozpoznając sprawę wykonał wszystkie zalecenia zawarte w prawomocnym wyroku NSA, uzasadnienie decyzji wbrew twierdzeniom Skarżącego nie jest wewnętrznie sprzeczne i uwzględnia przedstawioną w wyroku NSA ocenę prawną. Nie doszło zatem do naruszenia art. 210 § 4 O.p. w zw. z art. 170 p.p.s.a.
Wbrew stanowisku Skarżącego nie został naruszony również przepis art. 14m § 1 O.p. w związku z art. 121 § 1 O.p. Interpretacja ogólna Ministra Rozwoju i Finansów nr DD10.8201.1.2016.GOJ z 31 października 2016 r., nie ma bowiem zastosowania w przedmiotowej sprawie. Jak już wskazywano, jedynie w przypadku, gdyby norweska administracja podatkowa rościła sobie prawo do opodatkowania dochodów osiągniętych przez Skarżącego zachodziłoby ryzyko podwójnego ich opodatkowania - co w efekcie pozwalałoby na zastosowanie zapisów Konwencji z Norwegią. Interpretacja ta (wbrew odmiennym twierdzeniom Skarżącego) potwierdza, że dla ustalania sposobu opodatkowania dochodów uzyskanych przez marynarza za granicą istotne jest, czy we wskazanym przez podatnika kraju źródła dochodu (Norwegii) powstał obowiązek podatkowy. W interpretacji tej jednoznacznie wyjaśniono, że dotyczy ona stosowania ulgi, o której mowa w art. 27g u.p.d.o.f. w sytuacji, gdy dochody marynarza są zwolnione z opodatkowania w państwie, z którego są wypłacane, w wyniku zwolnień podatkowych przewidzianych w prawie wewnętrznym tego państwa. Dalej wskazano, że w przypadku marynarzy pracujących na statkach eksploatowanych przez norweskie przedsiębiorstwo, art. 14 ust. 3 Konwencji znajdzie zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy spełnienie wszystkich warunków określonych w tym przepisie nie budzi wątpliwości. Skarżący zaś nie spełniał jednej z przesłanek określonych w art. 14 ust. 3 tej Konwencji a w Norwegii nie powstał obowiązek podatkowy.
Odnosząc się do zarzutu, że organ błędnie ustalił, że państwami źródła przychodów Skarżącego była Brazylia, Hiszpania, Trynidad i Tobago oraz Gujana należy wskazać, że to Podatnik, który domaga się ulgi winien wykazać, że istnieją podstawy ku temu. W przypadku osiągania dochodów za granicą winien zatem dowodowo wykazać, że dochód ten podlegał opodatkowaniu za granicą i podatek został od niego uiszczony. Tego zaś w sprawie nie wykazał i należało zarzut ten ocenić jako bezzasadny.
Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 O.p. W sprawie tej nie doszło do uchybień w zakresie gromadzenia materiału dowodowego. Z akt sprawy wynika, że podjęto wszelkie niezbędne działania w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy, a zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Zgodnie z zasadą z art. 180 § 1 O.p., dopuściły dowody, które mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Stąd także informacje pozyskane od zagranicznej administracji podatkowej mogą stanowić dowód w sprawie, mający na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Wbrew zarzutom Skarżącego, decyzja Organu II instancji oraz jej uzasadnienie zawierają wszystkie wymagane przepisami Ordynacji podatkowej elementy. Wskazano w niej i wyjaśniono podstawę prawną rozstrzygnięcia, jak też odzwierciedlenie znalazł w niej proces rozumowania organu, wskazanie faktów na jakich opierał się organ, wnioski dotyczące oceny dowodów i argumenty uzasadniające przyjęcie takiego, a nie innego stanowiska. Dokonana ocena dowodów jest w pełni logiczna, nie wykracza także poza granice wynikające z art. 191 O.p., nie nosi cech dowolności czy powierzchowności. Należy przy tym zaznaczyć, że to, iż treść kwestionowanej decyzji nie odpowiada oczekiwaniom Podatnika, w żaden sposób nie narusza ani zasady legalizmu, ani zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych czy też zasady prawdy obiektywnej. Skarżący bowiem prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, zaś przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni. Natomiast sam fakt, że wnioski organu orzekającego wynikające z zebranego materiału dowodowego są odmienne od oczekiwań Podatnika, nie stanowi o naruszeniu przepisów.
W sprawie nie doszło zatem do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania podatkowego w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd z urzędu również nie stwierdził innych naruszeń, gdyż wydanie decyzji poprzedzone zostało postępowaniem przeprowadzonym bez uchybień proceduralnych.
Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI