I SA/GD 621/25

I SA/Gd 621/25 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Marek Kraus /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Urząd Skarbowy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.W. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tczewie z dnia 15 lipca 2025 r. nr 2219-SPO.4104.154.2021 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania podatkowego postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
K.W. (dalej jako: "Skarżąca" lub "Strona") za pośrednictwem Urzędu Skarbowego w Tczewie złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wskazując, iż skargę tę wnosi na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tczewie z dnia 15 lipca 2025 r. nr [...60...] o odmowie wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją z dnia 15 lipca 2021 r. nr [...] w sprawie podatku od darowizny. W skardze wniosła m. in., że domaga się: uchylenia zaskarżonego postanowienia z dnia 15 lipca 2025 r. oraz nakazania wznowienia postępowania podatkowego w sprawie decyzji z dnia 15 lipca 2021 r. Do skargi zaś, jako jeden z załączników dołączyła kopię decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tczewie z dnia 8 lipca 2025 r. nr [...60...].
W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w Tczewie ( dalej jako ,,Naczelnik US" ) złożył wniosek o odrzucenie przedmiotowej skargi z uwagi na jej niedopuszczalność w związku z niewyczerpaniem toku instancyjnego
w postępowaniu przed organem podatkowym.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 sierpnia 2025 r. Strona skarżąca została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez podanie numeru Pesel, jako strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, który to brak formalny Skarżąca w piśmie z dnia 4 września 2025 r. uzupełniła.
Następnie, w wykonaniu zarządzenia z dnia 10 września 2025 r. wezwano Skarżącą do sprecyzowania, od jakiego aktu administracyjnego Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tczewie wnosi skargę do tut. Sądu w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem uznania, że przedmiotem skargi jest decyzja Naczelnika US z dnia 8 lipca 2025 r. nr [...60...] o odmowie uchylenia w całości decyzji ostatecznej. Jednocześnie Strona została poinformowana, że w skardze wskazano postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tczewie
z dnia 15 lipca 2025 r. o odmowie wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją z dnia 15 lipca 2021 r. o sygn. akt [...], natomiast ostatnim aktem administracyjnym wydanym przez ww. organ w sprawie jest powołana decyzja Naczelnika US z dnia 8 lipca 2025 r. ( doręczona w dniu 15 lica 2025 r. ) o odmowie uchylenia w całości podanej wyżej decyzji ostatecznej z dnia 15 lipca 2021 r. Doręczenie wezwania nastąpiło 19 września 2025 r.
Pismem z dnia 25 września 2025 r. Strona oświadczyła, iż przedmiotem jej skargi jest postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tczewie z dnia 15 lipca 2025r. nr 2219-SPO.4104.154.2021 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją z 15 lipca 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skargę Skarżącej należało odrzucić.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) zwaną dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
Natomiast zgodnie z treścią art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Natomiast przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).
W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn niż określone w pkt 1-5 tego artykułu, wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
W niniejszej sprawie Skarżąca wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wskazała, iż składa ją na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tczewie z dnia 15 lipca 2025 r. nr [...60...] o odmowie wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją z dnia 15 lipca 2021 r. nr [...] w sprawie podatku od darowizny.
W wykonaniu zarządzenia z dnia 10 września 2025 r,. zgodnie z którym wezwano Skarżącą do sprecyzowania, od jakiego aktu administracyjnego Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tczewie wnosi skargę do tut. Sądu, Strona będąc poinformowaną, że ostatnim aktem administracyjnym wydanym przez wskazany organ w sprawie jest decyzja Naczelnika US z dnia 8 lipca 2025 r. nr [...60...] o odmowie uchylenia w całości podanej wyżej decyzji ostatecznej z dnia 15 lipca 2021 r., oświadczyła, iż przedmiotem jej skargi jest postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tczewie z 15 lipca 2025 r. nr 2219-SPO.4104.154.2021 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją z 15 lipca 2021 r.
Natomiast organ w odpowiedzi na skargę wskazał, że w następstwie złożonego zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy i praw majątkowych (SD-3), organ pierwszej instancji decyzją z dnia 15 lipca 2021 r. ustalił Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn, która następnie stała się ostateczna wobec braku złożenia od tej decyzji odwołania.
Organ dodatkowo wyjaśnił, że po złożeniu w dniu 9 maja 2025 r. wniosku
o wznowienie postępowania, postanowieniem z dnia 21 maja 2025 r. wznowił postępowanie podatkowe w sprawie zakończonej decyzją z 15 lipca 2021 r.
nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn, a następnie po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia 8 lipca 2025 r. nr [...60...] odmówił uchylenia w całości decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tczewie z dnia 15 lipca 2021 r., nr [...] ustalającej Skarżącej wysokość zobowiązania w podatku od spadków i darowizn w kwocie [...] zł. Decyzja ta została skutecznie doręczona w dniu 15 lipca 2025 r. Termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji upłynął bezskutecznie. Natomiast w terminie do złożenia odwołania wpłynęła - za pośrednictwem organu - skarga "na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 15 lipca 2021 r. w sprawie podatku od darowizny, sygn. akt [...]."
Dokonując na tle przywołanych okoliczności zestawienia oświadczenia złożonego przez Skarżącą z treścią wydanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tczewie decyzji z dnia 8 lipca 2025 r. nr [...60...] oraz aktami sprawy należy stwierdzić, iż skarga została złożona na akt, który nie został wydany. Skarżąca bowiem (na wezwanie tut. Sądu i zawartą w nim dodatkową informację o wydanych w przedmiotowej sprawie aktach administracyjnych) wskazała jednoznacznie, iż jej skarga złożona została na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tczewie z dnia 15 lipca 2025 r. nr 2219-SPO.4104.154.2021 o odmowie wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją z 15 lipca 2021 r. Z odpowiedzi na skargę Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tczewie zawartej w piśmie z dnia 13 sierpnia 2025 r. wynika natomiast, że organ ten nie wydał na rzecz skarżącej postanowienia z dnia 15 lipca 2025 r. nr 2219-SPO.4104.154.2021.
Ponadto z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 21 maja 2025 r., (które zostało skutecznie Stronie doręczone w dniu 27 maja 2025 r.) Naczelnik US wznowił na wniosek Skarżącej postępowanie podatkowe w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z dnia 15 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn - co przeczy twierdzeniu Skarżącej o odmowie wznowienia postępowania zakończonego wskazaną decyzją ostateczną. W wyniku zaś przeprowadzenia postępowania wznowieniowego Naczelnik US wydał decyzję z dnia 8 lipca 2025 r. nr [...60...], w której odmówił uchylenia w całości decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tczewie z dnia 15 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z powodu braku istnienia przesłanki do wznowienia postępowania podatkowego.
W odpowiedzi na skargę Naczelnik US dodatkowo wskazał, iż takiego postanowienia nie wydał także w innych, wymienionych przez niego sprawach, w których Skarżąca również złożyła wnioski o wznowienie postępowania podatkowego i o wzruszenie decyzji ostatecznych z dnia 15 lipca 2021 r. w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Postępowania w tych sprawach zostały wznowione i po ich przeprowadzeniu zostały wydane decyzje w dniu 8 lipca 2025 r., które na skutek braku złożenia odwołania stały się ostateczne.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniu Strony, w obrocie prawnym nie znajduje się postanowienie o odmowie wznowienia postępowania podatkowego, od którego Strona złożyła skargę do tut. Sądu, zatem w niniejszej sprawie występuje pierwotny brak przedmiotu zaskarżenia, co wyklucza merytoryczne rozpoznanie skargi. Skutkiem natomiast zaskarżenia aktu nieistniejącego jest stwierdzenie, że skarga jest niedopuszczalna i w związku z tym podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Sąd dodatkowo zaznacza, iż nawet gdyby przyjąć, że Strona złożyła skargę na decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tczewie z dnia 8 lipca 2025 r. nr [...60...] (która została dołączona do skargi) o odmowie uchylenia w całości decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tczewie z dnia 15 lipca 2021 r., nr [...] wskazania wymaga, iż ww. decyzja jest orzeczeniem wydanym przez organ pierwszej instancji, od której nie przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Jak już wyżej wskazano, zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu
w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie
z kolei z art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtowało się stanowisko wedle którego, wyczerpanie środków zaskarżenia przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 52 § 2 p.p.s.a., stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu. Obowiązek ten wynika z założenia, że Sąd nie wyręcza organów administracji wyższego stopnia i nie narusza podstawowej zasady dwuinstancyjności postępowania. Zasada dwuinstancyjności daje natomiast stronie prawo domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy administrujące. Rangę tej zasady potwierdza art. 78 Konstytucji RP, w myśl którego "każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji" (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 110/22, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA").
Ponadto, skarga do sądu administracyjnego złożona bezpośrednio od orzeczenia wydanego przez organ administracyjny w pierwszej instancji jest niedopuszczalna niezależnie od tego czy strona wyczerpała, czy też nie, przysługujące jej w postępowaniu administracyjnym środki zaskarżenia. Skargę do sądu administracyjnego można wnieść na akt administracyjny ostateczny, który został wydany w wyniku rozpoznania wniesionego przez stronę przysługującego jej środka zaskarżenia. Zatem, Sąd może rozpoznać merytorycznie skargę, która została wniesiona po wyczerpaniu toku postępowania administracyjnego, a nie bezpośrednio od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji (tak: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 296/22, CBOSA).
Przytoczone powyżej regulacje mają na tle niniejszej sprawy istotne znaczenie, gdyż wydanie decyzji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tczewie
w dniu 8 lipca 2025 r. nr [...60...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej powodowało, że od tego orzeczenia, zgodnie z zawartym w nim pouczeniem, przysługiwało stronie odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku. Zatem, dopiero wydana przez organ odwoławczy decyzja mogła stanowić przedmiot zaskarżenia do sądu administracyjnego. W sytuacji zaskarżenia - na obecnym etapie - powyższej decyzji oznaczałoby, że nie został spełniony formalny warunek wniesienia skargi do sądu poprzez wyczerpanie środków zaskarżenia w trybie instancyjnym w postępowaniu administracyjnym, co z kolei skutkowałoby niedopuszczalnością skargi.
Wobec podanych wszystkich okoliczności sprawy, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł
o odrzuceniu skargi.