I SA/Gd 616/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę rolnika na decyzję o odmowie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006 z powodu przekroczenia dopuszczalnej różnicy między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią.
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2006, deklarując 161,82 ha. Po korektach i wyjaśnieniach, stwierdzono, że powierzchnia objęta wnioskiem wyniosła 99,51 ha, co stanowiło 62,62% różnicy w stosunku do zadeklarowanej. Zgodnie z przepisami unijnymi, taka różnica przekraczająca 20% skutkuje odmową przyznania płatności. Rolnik kwestionował tę decyzję, argumentując m.in. błąd niezawiniony i brak wykonania przez organ wytycznych z poprzednich decyzji. Sąd administracyjny uznał jednak, że rolnik został poinformowany o nieprawidłowościach przed dokonaniem korekty, co wyklucza zastosowanie przepisów łagodzących, a także podkreślił jego odpowiedzialność za zgodność wniosku ze stanem faktycznym.
Sprawa dotyczyła skargi rolnika B.M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) odmawiającą przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2006. Rolnik złożył pierwotny wniosek na 161,82 ha, jednak w toku postępowania wyjaśniającego okazało się, że faktyczna powierzchnia, na której prowadził działalność rolniczą i która spełniała warunki, wyniosła 99,51 ha. Różnica między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią wyniosła 62,62%, co na podstawie art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 skutkowało odmową przyznania płatności. Rolnik wielokrotnie odwoływał się od decyzji, zarzucając organom naruszenie przepisów K.p.a., brak wszechstronnego zbadania sprawy, niewykonanie wytycznych organu odwoławczego oraz błędne odmówienie dopuszczenia wnioskowanych dowodów. Kwestionował również charakter popełnionego błędu, twierdząc, że był on niezawiniony i miał charakter oczywistej omyłki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo zastosował przepisy prawa. Sąd podkreślił, że rolnik został poinformowany o nieprawidłowościach we wniosku przed dokonaniem korekty, co wykluczało zastosowanie art. 68 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, który pozwala na odstąpienie od sankcji w przypadku wcześniejszego zgłoszenia błędu. Sąd zwrócił również uwagę na fakt, że podpisanie wniosku, nawet przy korzystaniu z pomocy specjalisty, nie zwalnia rolnika z odpowiedzialności za zgodność jego treści ze stanem faktycznym, a tłumaczenie o błędzie popełnionym przez kogoś innego świadczy co najwyżej o niedochowaniu należytej staranności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli rolnik został poinformowany o nieprawidłowościach we wniosku przed dokonaniem korekty, nie można zastosować przepisów łagodzących, a późniejsza aktualizacja wniosku w tej części nie jest możliwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rolnik został poinformowany o nieprawidłowościach we wniosku przed dokonaniem korekty, co wyklucza zastosowanie art. 68 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Podkreślono również odpowiedzialność rolnika za zgodność wniosku ze stanem faktycznym, nawet jeśli korzystał z pomocy specjalisty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 art. 51 § ust. 1
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
Jeśli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym przekracza 20% stwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw (obszary ONW) nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej.
u.w.o.w. art. 5 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
Pomocnicze
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 art. 19
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.
Wniosek pomocowy może być skorygowany w każdym momencie po jego złożeniu, w przypadku gdy właściwe władze wykryją oczywiste błędy.
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 art. 68 § ust. 2
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.
Obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania do części wniosku, o których rolnik informował pisemnie jako nieprawidłowe lub zdezaktualizowane, pod warunkiem, że nie został powiadomiony o zamiarze kontroli ani o nieprawidłowościach.
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 art. 22
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.
Wniosek o pomoc może być wycofany w całości lub części, ale nie w odniesieniu do części, w której wykryto nieprawidłowości, jeśli rolnik został o nich poinformowany.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany do działania na podstawie przepisów prawa i podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
K.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej działają w sposób budzący zaufanie stron do ich czynności.
K.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ich prawa i obowiązki będące przedmiotem postępowania.
K.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów.
K.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
K.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeżeli decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a), b), c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Decyzja może zostać uchylona w razie naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającego wpływ na wynik sprawy, lub wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 art. 86 § ust. 1
Dotyczy stosowania rozporządzenia 796/2004 do wniosków dotyczących lat gospodarczych rozpoczynających się przed 01.01.2010 r.
k.k. art. 297 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekroczenie dopuszczalnej różnicy między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią (62,62%) skutkuje odmową przyznania płatności zgodnie z art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Rolnik został poinformowany o nieprawidłowościach we wniosku przed dokonaniem korekty, co wyklucza zastosowanie art. 68 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Podpisanie wniosku, nawet przy pomocy specjalisty, nie zwalnia rolnika z odpowiedzialności za zgodność treści wniosku ze stanem faktycznym.
Odrzucone argumenty
Błąd we wniosku miał charakter niezawinionej, oczywistej omyłki. Organ I instancji nie wykonał wytycznych organu II instancji z decyzji z dnia 20.09.2011 r. Organ I instancji naruszył przepisy K.p.a. (art. 7, 8, 9, 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1) poprzez brak wszechstronnego zbadania sprawy i odmowę dopuszczenia dowodów. Wniosek o doprecyzowanie wniosków dowodowych był zbędny i stanowił przedłużanie postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Różnica procentowa między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a stwierdzoną wyniosła 62,62%. Jeśli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym wynosi więcej niż 20 % to płatności ONW nie przyznaje się. Rolnik, którego wniosek o przyznanie płatności zawierał nieprawidłowości, może go zaktualizować, tylko do momentu powiadomienia go o stwierdzeniu przez organ tych nieprawidłowości lub powiadomieniu go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu. Każda osoba podpisująca jakikolwiek dokument powinna we własnym interesie zapoznać się z jego treścią. Nie może zatem dowodzić braku winy w zaistnieniu błędu przedeklarowania okoliczność, że to nie skarżący wypełniał wniosek (zlecając to profesjonaliście), a jedynie ten wniosek podpisał.
Skład orzekający
Irena Wesołowska
przewodniczący
Elżbieta Rischka
sprawozdawca
Małgorzata Tomaszewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących płatności rolnych ONW, zasady korygowania wniosków, odpowiedzialność rolnika za treść wniosku i skutki błędów."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów unijnych obowiązujących w danym okresie, ale zasady odpowiedzialności za błędy we wnioskach są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy związane z aplikowaniem o środki unijne w rolnictwie i konsekwencje błędów formalnych, co jest istotne dla prawników i rolników.
“Błąd we wniosku o unijne dopłaty kosztował rolnika tysiące złotych. Czy sąd stanął po jego stronie?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 616/12 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2012-09-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-06-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Elżbieta Rischka /sprawozdawca/ Irena Wesołowska /przewodniczący/ Małgorzata Tomaszewska Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane II GSK 309/13 - Wyrok NSA z 2014-04-29 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273 art. 5 ust. 2 Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 września 2012 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w z dnia 28 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2006 r. oddala skargę. Uzasadnienie Dnia 15.05.2006 r. (data stempla pocztowego) producent rolny B.M. (dalej skarżący) złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006, w którym zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni 161,82 ha, położone na działkach ewidencyjnych w województwie pomorskim, powiecie s., gminie G. i P., obrębach G., C., N. Pismem z dnia 12.07.2006 r. wezwano skarżącego do wyjaśnienia nieprawidłowości w odniesieniu do zobowiązań wieloletnich ONW. Wezwanie doręczono stronie dnia 14.07.2006 r. Strona nie wniosła wyjaśnień. Postanowieniem z dnia 24.08.2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. przekazał ww. wniosek do rozpatrzenia zgodnie z właściwością miejscową Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w W. Pismem z dnia 24.08.2006 r. wezwano skarżącego do złożenia wyjaśnień, dotyczących deklaracji działki ewidencyjnej nr 14/1 i położonej na niej działki rolnej I, wskazując także, iż suma powierzchni działek rolnych zgłoszonych do płatności ONW jest mniejsza od powierzchni, za którą producent otrzymał płatność z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, w pierwszym roku okresu zobowiązania. Dnia 07.09.2006 r. w odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący stawił się w Biurze Powiatowym ARiMR w W. i złożył korektę wniosku, w której nie wprowadził zmian w zakresie zadeklarowanych powierzchni. Do korekty załączył dwa oświadczenia. W jednym oświadczył, iż w roku 2006 prowadził działalność rolniczą na powierzchni 107,5 ha oraz że przekazał innym producentom działki ewidencyjne o numerach: [...],[...] i [...] oraz [...]. Natomiast w drugim oświadczeniu wskazał, iż działka ewidencyjna nr [...] została przekazana dnia 15.06.2006 r. w ramach umowy użyczenia E.M. i że działka ta przez pomyłkę nie została wykreślona z wniosku. Skarżący stwierdził, iż znane mu są skutki fałszywych oświadczeń wynikających z art. 297 §1 kodeksu karnego. Pismem z dnia 05.10.2006 r. ponownie wezwano skarżącego do złożenia wyjaśnień dotyczących działek rolnych A, E i I oraz dotyczących kontroli zobowiązań wieloletnich ONW. Wezwanie zostało doręczone dnia 08.10.2006 r. Dnia 16.10.2006 r. skarżący złożył do Biura Powiatowego ARiMR w W. korektę wniosku, zmieniając powierzchnię działki rolnej I z 67,55 ha na 5,24 ha. Do korekty załączył oświadczenie dotyczące sprawy ONW, w którym wskazał, iż prowadził działalność rolniczą na obszarach ONW na powierzchni 107,51 ha oraz, iż pozostałą część zobowiązania podjętego w roku 2004 przekazał E.M. Decyzją z dnia 10.06.2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. odmówił skarżącemu przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006. W uzasadnieniu wskazał, iż powierzchnia zgłoszona we wniosku wyniosła 169,82 ha, zaś powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony, wyniosła 107,51 ha. Różnica procentowa między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a stwierdzoną wyniosła 57,96%. Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania decyzją z dnia 17.11.2009 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w G. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, iż organ I instancji naruszył art. 7 i 77 K.p.a. przez brak wszechstronnego i dokładnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy, a także szczegółowego uzasadnienia przyjętego przez organ stanowiska. Ponadto wskazał, iż organ I instancji powinien dokonać oceny dyspozycji art. 19 rozporządzenia komisji (WE) nr 796/2004 oraz odnieść się do wniosku o przesłuchanie strony, a także zeznań świadków. Pismem z dnia 31.03.2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. wezwał stronę do złożenia, osobiście lub przez pełnomocnika na piśmie zeznań na okoliczność zaistnienia nieprawidłowości w treści wniosku o przyznanie płatności z tytułu ONW na rok 2006. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący złożył oświadczenie, w którym poinformował, iż przy wypełnianiu wniosku o przyznanie płatności z tytułu ONW korzystał z pomocy pracownika ODR w S. R.G., a czynności związane z przekazywaniem działki E.M. były wykonywane pod nadzorem pracowników ARiMR. Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z akt sprawy E.M., przesłuchania R.G. oraz pracownika ARiMR przyjmującego wniosek w roku 2006 w obecności strony. Postanowieniem z dnia 14.02.2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. odmówił dopuszczenia dowodu z zeznań skarżącego i świadków: R.G. pracownika ODR w S., zeznań pracowników Biura Powiatowego ARiMR w W. przyjmujących wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i płatności ONW oraz E.M. oraz odmówił dopuszczenia oświadczenia E.M. z dnia 03.07.2006 r. Decyzją z dnia 22.06.2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. ponownie odmówił skarżącemu przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006. W uzasadnieniu wskazał, iż powierzchnia zgłoszona we wniosku wyniosła 161,82 ha, zaś powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony, wyniosła 99,51 ha. Różnica procentowa między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a stwierdzoną wyniosła 62,62%. Zgodnie z art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, jeśli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym wynosi więcej niż 20 % to płatności ONW nie przyznaje się. Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania decyzją z dnia 20.09.2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w G. kolejny raz uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia art. 7 i 77 K.p.a., poprzez brak wszechstronnego i dokładnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy, a także szczegółowego uzasadnienia przyjętego przez organ stanowiska, co w konsekwencji uniemożliwiło stronie zapoznanie się z analizą wszystkich okoliczności mających wpływ na wynik sprawy. Podkreślił również, iż naruszony został także art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dnia 03.11.2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W., rozpatrując sprawę ponownie, wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień dotyczących wskazania okoliczności, na które mają zostać przesłuchani strona i świadkowie, tj. pracownik ARiMR i R.G., oraz sprecyzowania wniesionych wniosków dowodowych dotyczących oświadczenia E.M. i przesłuchania pracowników Wojewódzkiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego Oddział w S. Wezwanie doręczono w dniu 09.11.2011 r. na adres pełnomocnika skarżącego. Ponadto zawiadomieniami z dnia 03.11.2011 r. oraz 28.12.2011 r. organ I instancji zagwarantował skarżącemu czynny udział w postępowaniu w myśl art. 10 K.p.a. Powyższe pisma zostały doręczone odpowiednio w dniu 09.11.2011 r. oraz 29.12.2011 r. Skarżący do dnia podjęcia przez organ I instancji rozstrzygnięcia w sprawie nie złożył wyjaśnień na wezwanie z dnia 03.11.2011 r. oraz nie skorzystał z prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Dnia 04.01.2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. wydał ponownie decyzję o odmowie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006. W uzasadnieniu wskazał, iż powierzchnia zgłoszona we wniosku wyniosła 161,82 ha, zaś powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony, wyniosła 99,51 ha. Różnica procentowa między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a stwierdzoną wyniosła 62,62%. Zgodnie z art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, jeśli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym wynosi więcej niż 20 %, to płatności ONW nie przyznaje się. W dniu 24.01.2012 r. skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji, w którym zarzucił jej naruszenie przepisów prawa, w szczególności naruszenie: - art. 68 i 19 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141 z 30.4.2004, str. 18) w związku z art. 136 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1798/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców, poprzez niewyjaśnienie okoliczności dotyczących charakteru błędu popełnionego przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności obszarowych, w szczególności czy błąd ten nie ma charakteru oczywistej omyłki oraz czy skarżący nie ponosi winy za wystąpienie błędu mimo wskazywania takich okoliczności w toku postępowania przez skarżącego, - art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, podejmowanie czynności podważających zasadę działania organów administracji publicznej w sposób budzący zaufanie stron poprzez informowanie strony o wysokim stopniu skomplikowania sprawy i niemożności jej załatwienia w terminie przy jednoczesnym niepodejmowaniu absolutnie żadnych czynności wyjaśniających i informowaniu strony w treści decyzji o oczywistym charakterze okoliczności sprawy, nie wymagających przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę, - art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nieuprawnione uznanie, iż strona zobowiązana jest na każde wezwanie organu do szczegółowego precyzowania tezy dowodowej, na jaką ma być dopuszczony dany dowód pod rygorem odmowy dopuszczenia dowodu wnioskowanego przez stronę i uznania, iż wnioski te wobec ich niesprecyzowania zgodnie z życzeniem organu nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ nie przyczynia się do wyjaśnienia sprawy, art. 138 § 2 K.p.a. poprzez niewykonanie w najmniejszym nawet stopniu wytycznych organu II instancji zawartych w decyzji z dnia 20.09.2011 r. uchylającej decyzję organu i instancji z dnia 22.06.2011 r. W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. ponownie zaniechał wyjaśnienia kluczowego w sprawie zagadnienia, tj. dokonania oceny istnienia błędu strony w wypełnieniu i korekcie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich. Skarżący stwierdził, iż błąd, jakiego się dopuścił, był przez niego niezawiniony i miał charakter oczywistej omyłki i że jest w stanie przedstawić na tę okoliczność stosownych świadków. W dalszej części odwołania wskazał, iż organ I instancji nie wykonał w żadnym stopniu wytycznych organu II instancji z decyzji z dnia 20.09.2011 r., naruszając tym samym przepisy postępowania i przepisy prawa materialnego wskazane w petitum odwołania. Skarżący podkreślił również, iż wezwanie dotyczące doprecyzowania wniosków dowodowych było zbędne i stanowiło kontynuowanie polityki maksymalnego przedłużania postępowania. Podniósł, iż okoliczności, na jakie domagał się dopuszczenia wnioskowanych dowodów, zostały szczegółowo omówione w znajdujących się w aktach sprawy piśmie z dnia 02.04.2010 r. i dlatego uznał, iż są one znane organowi i nie musi reagować na wezwanie z dnia 03.11.2011 r. Był przekonany, że otrzyma zawiadomienie o dopuszczeniu dowodów oraz miejscu i dacie ich przeprowadzenia. Ponadto wskazał, iż uzasadnienie odmowy dopuszczenia dowodu z przesłuchania świadków (pracowników ARiMR przyjmujących wniosek) jest absurdalne. Wyjaśnił, iż oczywistym jest, iż nie domaga się dopuszczenia dowodu z przesłuchania tychże świadków na okoliczność wręczenia im wniosku o dopłaty. Wniosek o ich przesłuchanie, jak wielokrotnie wskazywał, był związany z pełnionym przez pracowników ARiMR nadzorem na przekazaniem działek, wypełnieniem wniosków i doradztwem przy tej czynności, jak również z późniejszą korektą wniosków. Po przeprowadzeniu tego dowodu możliwe byłoby dokonanie oceny istnienia bądź braku winy skarżącego w popełnieniu błędów, które znalazły się we wniosku. Dowód ten mimo wskazań organu II instancji w tym zakresie nadal pozostaje zatem nieprzeprowadzony. Zaznaczył, iż stanowisko organu I instancji w zakresie przesłuchania R.G. jest powielaniem dotychczas prezentowanej argumentacji, pomimo, iż organ II instancji nakazał przeprowadzenie tego dowodu. Na zakończenie wskazał, iż dopiero przeprowadzenie wskazanych dowodów umożliwia dokonanie oceny istnienia bądź braku winy strony w popełnianiu błędów, które znalazły się we wniosku i które spowodowały odmowę przyznania dopłat. Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania decyzją z dnia 28 marca 2012 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że akt sprawy wynika, iż w złożonym w dniu 15.05.2006 r. (data stempla pocztowego) wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2006 skarżący zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni 161,82 ha. W oświadczeniu z dnia 07.09.2006 r., stanowiącym załącznik do korekty wniosku z dnia 07.09.2006 r., skarżący wskazał, iż przekazał dnia 15.05.2006 r. działkę ewidencyjną nr [...] innemu producentowi rolnemu, jednakże nie wykreślił jej z wniosku. Ponadto oświadczył, iż w roku 2006 prowadził działalność rolniczą na powierzchni 107,50 ha. Następnie w odpowiedzi na pismo z dnia 05.10.2006 r. skarżący złożył korektę do wniosku, w wyniku której zmniejszył powierzchnię działki rolnej I z 67,55 ha do 5,24 ha. Organ odwoławczy podkreślił, że działka rolna I w pierwotnym wniosku o łącznej powierzchni 62,55 ha obejmuje powierzchnię 5,24 ha, położoną na działce ewidencyjnej nr [...], oraz powierzchnię 62,31 ha na działce ewidencyjnej nr [...]. W rezultacie powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony, wyniosła 99,51 ha. Różnica procentowa między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a stwierdzoną wyniosła 62,62 %. Z tych względów organ I instancji odmówił przyznania płatności na podstawie art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, zgodnie z którym, jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego po kontroli administracyjnej pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Natomiast jeżeli różnica ta przekracza 20% stwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Za daną grupą upraw uważa się obszary ONW. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, iż organ I instancji w odróżnieniu do wcześniej wydawanych decyzji w sposób wyczerpujący, z uwzględnieniem przepisów prawa, w tym art. 68 i 19 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. oraz art. 7, art. 8, art. 9 i art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. rozpatrzył złożony przez stronę wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2006. Organ wyjaśnił, że z uwagi na to, że wniosek oraz załączony materiał graficzny m.in. nr [...] z chwilą jego złożenia nie odzwierciedlał stanu faktycznego sprawy, a strona zaktualizowała swoje żądanie dopiero po poinformowaniu jej przez organ o nieprawidłowościach stwierdzonych we wniosku, tj. w odniesieniu do działki rolnej I, położonej na działce ewidencyjnej nr [...], w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 68 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. Organ odwoławczy zauważył też, że w decyzji kasacyjnej z dnia 20.09.2011 r. nie nakazał organowi I instancji zastosowania w przedmiotowej sprawie ww. przepisu unijnego, lecz wskazania stanowiska w uzasadnieniu kolejno wydanej decyzji w zakresie ww. przepisu unijnego. Podobnie nie nakazał również wprost konieczności dopuszczenia jakiegokolwiek wniosku dowodowego wnoszonego przez stronę, lecz nakazał organowi I instancji uwzględnienie w niniejszej sprawie przepisu art. 78 K.p.a. Organ I instancji szeroko odniósł się do wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę, przede wszystkim wyjaśnił, jaki materiał dowodowy stanowił podstawę podjętego rozstrzygnięcia, a którym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Ponadto nie zgodził się ze skarżącym, iż organ I instancji zaniedbał zgromadzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie pozwalającego na obiektywną ocenę zdolności przyznania wnioskowanych przez stronę płatności do powierzchni stwierdzonej. Wskazał, że brak odpowiedzi strony na wezwanie z dnia 03.11.2011 r. nie stanowił dla Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. podstawy, by nie zająć stanowiska w kwestii żądanych przez stronę wniosków dowodowych. Wbrew twierdzeniu skarżącego oświadczenie E.M., pomimo braku udzielenia odpowiedzi, zostało przez organ I instancji uwzględnione jako materiał dowodowy w sprawie. Zestawienie tegoż oświadczenia z innymi dowodami w sprawie wskazuje, iż strona ponosi winę za wystąpienie błędu przedeklarowania wykrytego pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący ponowił zarzuty odwołania i ich uzasadnienie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie rozważań należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a. – stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b), c) p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek, dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa. W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż zgodnie z § 14 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.), do postępowań w sprawach przyznania płatności ONW prowadzonych w ramach wdrażania Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006, wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją administracyjną, stosuje się przepisy dotyczące wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Wobec powyższego w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004, Nr 73, poz. 656 ze zm.). Ponadto należy wskazać, iż na podstawie art. 86 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U L 316 z 2.12.2009 ze zm.). Rozporządzenie 796/2004 utraciło moc z dniem 01 stycznia 2010 r. Jednakże rozporządzenie to stosuje się nadal w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy dotyczący lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 01 stycznia 2010 r. Wobec powyższego w niniejszej sprawie zastosowanie będą miały przepisy rozporządzenia Komisji WE Nr 796/2004. Zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego po kontroli administracyjnej pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Natomiast jeżeli różnica ta przekracza 20% stwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Za daną grupą upraw uważa się obszary ONW. Bezsporne jest pomiędzy stronami, że skarżący uwzględnił we wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2006 r. działki rolne o łącznej powierzchni 161,82 ha i do dnia doręczenia mu wezwania do złożenia wyjaśnień co do stwierdzonych przez organ nieprawidłowości, wniosku tego nie zaktualizował. W konsekwencji spór sprowadza się do tego, czy w świetle art. 19 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 można uznać, iż zawarty we wniosku skarżącego błąd nosi znamiona oczywistego i czy na podstawie art. 68 tego Rozporządzenia można odstąpić od zastosowania obniżek i sankcji. Należy wskazać, iż stosownie do przepisu art. 19 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 wniosek pomocowy może być skorygowany w każdym momencie po jego złożeniu, w przypadku gdy właściwe władze wykryją oczywiste błędy. Strona może modyfikować wniosek, zmieniać żądanie oraz wycofać je całkowicie tylko z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa. Zgodnie z art. 22 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, każdy wniosek o przyznanie pomocy może być w każdej chwili wycofany w całości lub w części po pisemnym zawiadomieniu. Jednakże jeśli właściwe władze poinformowały rolnika o nieprawidłowościach we wniosku pomocowym lub jeśli powiadomiły go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu i jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie będzie zatwierdzone w odniesieniu do części wniosku, w której wykryto nieprawidłowości. Wobec powyższego w ocenie Sądu trafne jest stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że organ nie mógł skorzystać w niniejszej sprawie z wyjątku przewidzianego w art. 68 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, zgodnie z którym obniżki i wyłączenia przewidziane w rozdziale 1 nie mają zastosowania w odniesieniu do tych części wniosku pomocowego, odnośnie do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem, że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż rolnik, którego wniosek o przyznanie płatności zawierał nieprawidłowości, może go zaktualizować, tylko do momentu powiadomienia go o stwierdzeniu przez organ tych nieprawidłowości lub powiadomieniu go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu. Późniejsze zaktualizowanie go w tej części, która zawierała nieprawidłowości, nie jest już możliwe, a tym samym nie ma też możliwości uniknięcia konsekwencji prawnych, przewidzianych dla takich sytuacji przez przepisy unijne. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że każda osoba podpisująca jakikolwiek dokument powinna we własnym interesie zapoznać się z jego treścią. Z pewnością natomiast ma obowiązek to uczynić, gdy składa oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej, gdyż w wyniku fałszywych oświadczeń mogłaby uzyskać nienależną jej korzyść finansową. Nie może zatem dowodzić braku winy w zaistnieniu błędu przedeklarowania okoliczność, że to nie skarżący wypełniał wniosek (zlecając to profesjonaliście), a jedynie ten wniosek podpisał. Takie tłumaczenie w ocenie Sądu wprost wskazuje co najmniej na niedochowanie należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, o ile nie na ich lekceważenie. Z tych względów nie może zasługiwać na aprobatę. Z pewnością pomoc specjalisty w wypełnianiu stosownego formularza może być dużym ułatwieniem, ale w żadnym razie nie zwalnia osoby ubiegającej się o płatności od odpowiedzialności za zgodność treści wniosku ze stanem rzeczywistym. Warto w tym miejscu podkreślić, że skarżący sygnował swoim podpisem nie tylko oświadczenie, iż znane mu są skutki wynikające z Kodeksu Karnego za składanie fałszywych oświadczeń, ale również zasady przyznawania płatności do gruntów rolnych. Z powyższych powodów nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, jak tego chce skarżący, przepis art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Nie doszło również do zarzucanych w skardze naruszeń postępowania, gdyż niedopuszczone przez organ wnioski dowodowe w świetle powyższych rozważań nie dotyczyły okoliczności, które mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI