I SA/GD 615/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że zwrot kosztów używania prywatnych samochodów przez pracowników do celów służbowych nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu.
Spółdzielnia Mieszkaniowa zapytała o opodatkowanie ryczałtu za używanie prywatnych samochodów do celów służbowych. Dyrektor KIS uznał, że stanowi to przychód pracownika. WSA w Gdańsku uchylił tę interpretację, stwierdzając, że zwrot kosztów poniesionych w interesie pracodawcy nie jest przychodem, a jedynie wyrównaniem uszczerbku majątkowego, powołując się na orzecznictwo TK i NSA.
Sprawa dotyczyła wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w kwestii opodatkowania ryczałtu wypłacanego pracownikom za używanie prywatnych samochodów do celów służbowych, w tym przejazdów lokalnych. Spółdzielnia argumentowała, że takie świadczenie nie stanowi przychodu pracownika, a jedynie zwrot poniesionych przez niego wydatków, powołując się na orzecznictwo NSA. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał jednak stanowisko Spółdzielni za nieprawidłowe, twierdząc, że zwrot kosztów stanowi przychód pracownika podlegający opodatkowaniu, który nie korzysta ze zwolnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając skargę Spółdzielni, uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd podzielił stanowisko Spółdzielni, wskazując, że zwrot wydatków poniesionych przez pracownika w interesie pracodawcy, a nie w jego własnym, nie stanowi przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sąd podkreślił, że korzyść majątkowa musi być wymierna i przypisana indywidualnemu pracownikowi, a zwrot kosztów poniesionych na rzecz pracodawcy nie spełnia tych kryteriów. Sąd powołał się na wyroki Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, które wyznaczają prokonstytucyjną wykładnię przepisów dotyczących przychodów pracowniczych. W konsekwencji, sąd uznał, że Dyrektor KIS błędnie zinterpretował przepisy, a jego stanowisko co do bezprzedmiotowości odpowiedzi na drugie pytanie wniosku również było chybione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zwrot kosztów poniesionych przez pracowników z tytułu używania prywatnych samochodów osobowych do celów służbowych, w tym przejazdów lokalnych, nie stanowi przychodu pracownika w rozumieniu art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zwrot wydatków poniesionych przez pracownika w interesie pracodawcy, a nie w jego własnym, nie stanowi przychodu, ponieważ nie przynosi pracownikowi korzyści majątkowej ani nie powiększa jego aktywów, a jedynie wyrównuje poniesiony uszczerbek.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
u.p.d.f. art. 11 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przychodami są pieniądze i wartości pieniężne otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika, chyba że świadczenie nie przynosi indywidualnej korzyści majątkowej ani nie powiększa aktywów.
u.p.d.f. art. 12 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Za przychody ze stosunku pracy uważa się wszelkie wypłaty pieniężne oraz wartość świadczeń w naturze lub ich ekwiwalenty, które przynoszą pracownikowi korzyść majątkową lub pozwalają uniknąć wydatku.
Pomocnicze
O.p. art. 14h
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ interpretacyjny pominął ukształtowane orzecznictwo w kwestii opodatkowania ryczałtu od przejazdów lokalnych.
u.p.d.f. art. 21 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Nie ma zastosowania zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 23b, gdyż nie występuje przychód podlegający zwolnieniu.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r.
Reguluje warunki ustalania i zwrotu kosztów używania samochodów niebędących własnością pracodawcy.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia interpretacji indywidualnej w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 146 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na interpretację przepisów prawa podatkowego uchyla taką interpretację.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zwrot kosztów używania prywatnego samochodu do celów służbowych nie stanowi przychodu pracownika, gdyż nie przynosi mu korzyści majątkowej, a jedynie wyrównuje poniesione wydatki w interesie pracodawcy. Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdza, że świadczenia spełnione w interesie pracodawcy nie są przychodem pracownika.
Odrzucone argumenty
Dyrektor KIS uznał, że zwrot kosztów używania prywatnego samochodu do celów służbowych stanowi przychód pracownika podlegający opodatkowaniu, który nie korzysta ze zwolnienia podatkowego.
Godne uwagi sformułowania
za przychód pracownika mogą być uznane tylko takie świadczenia, które zostały spełnione za zgodą pracownika (skorzystał z nich w pełni dobrowolnie), po drugie, zostały spełnione w jego interesie (a nie w interesie pracodawcy) i przyniosły pracownikowi korzyść w postaci powiększenia aktywów lub uniknięcia wydatku, który musiałby ponieść, po trzecie, korzyść ta jest wymierna i przypisana indywidualnemu pracownikowi świadczenia uzyskiwane od pracodawcy, niezależnie od tego czy są dokonywane w formie pieniężnej czy w formie świadczenia rzeczowego lub usługi, aby podlegały opodatkowaniu muszą prowadzić do pojawienia się po stronie pracownika dochodu, czyli korzyści majątkowej kwoty wypłacane przez Skarżącą pracownikom, stanowiące zwrot kosztów z tytułu używania przez nich samochodów prywatnych w celach służbowych, nie stanowią przychodu pracownika w rozumieniu art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 u.p.d.f., bowiem po pierwsze, nie są realizowane w interesie pracownika, lecz w interesie pracodawcy, po drugie, pracownik nie uzyskuje z tego tytułu "realnej korzyści majątkowej", albowiem otrzymuje tylko zwrot poniesionych wydatków.
Skład orzekający
Alicja Stępień
przewodniczący
Ewa Wojtynowska
sprawozdawca
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że zwrot kosztów używania prywatnych samochodów przez pracowników do celów służbowych nie stanowi przychodu pracownika, a jedynie wyrównanie wydatków poniesionych w interesie pracodawcy."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy zwrot kosztów następuje na podstawie umowy cywilnoprawnej, a nie przepisów odrębnych ustaw gwarantujących zwrot. Nie dotyczy dojazdów pracownika z i do pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozliczania kosztów używania prywatnych samochodów do celów służbowych i stanowi ważny precedens dla pracodawców i pracowników w kontekście podatkowym.
“Czy zwrot za paliwo do prywatnego auta w pracy to Twój przychód? WSA rozwiewa wątpliwości!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 615/20 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2020-12-01 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2020-07-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Alicja Stępień /przewodniczący/ Ewa Wojtynowska /sprawozdawca/ Joanna Zdzienicka-Wiśniewska Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania 6560 Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Sygn. powiązane II FSK 294/21 - Wyrok NSA z 2023-10-06 Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku Uchylono indywidualną interpretację Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 900 atr. 14 h Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Joanna Zdzienicka- Wiśniewska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w B na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 6 maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie W dniu 6 lutego 2020 r. wpłynął do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w R. (dalej: Wnioskodawczyni, Skarżąca) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. We wniosku przedstawiono stan faktyczny, zgodnie z którym Wnioskodawczyni zawiera z członkami Zarządu oraz wybranymi pracownikami umowy, które regulują zasady używania dla celów służbowych samochodów osobowych, stanowiących prywatną własność pracowników. Samochody stanowiące prywatną własność pracowników są przez nich używane do celów służbowych zarówno na terenie gminy, gdzie Wnioskodawczyni ma swoją siedzibę, jak i do przejazdów zamiejscowych. Przejazdy służbowe pracownika podyktowane są zawsze potrzebami Wnioskodawczyni jako pracodawcy i w celu wykonywania obowiązków wynikających z zawartych umów o pracę bądź poleceń przełożonych. W zawieranych przez strony umowach określany jest każdorazowo miesięczny limit kilometrów do jazd lokalnych w granicach administracyjnych gminy. Używanie samochodu przez pracownika oraz rozliczenie zwrotu kosztów następuje na warunkach przewidzianych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania: Czy z tytułu wypłaty ekwiwalentu w postaci ryczałtu za przejazdy lokalne (tj. przejazdy na terenie gminy, gdzie Wnioskodawczyni ma swoją siedzibę) na warunkach wskazanych w umowach zawieranych z członkami Zarządu i wybranymi pracownikami, Wnioskodawczyni zobowiązana jest rozliczyć przychód u członków Zarządu i pracowników z tytułu pracy, obliczyć, pobrać i wpłacić zaliczki na podatek dochodowy? Czy w przypadku, jeśli przychód z tytułu wypłacanego ryczałtu za jazdy lokalne u członków Zarządu i pracowników w związku z używaniem samochodu prywatnego do celów służbowych nie powstaje a Wnioskodawczyni pobrała i zapłaciła zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, jest możliwy zwrot pobranego podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłaconego ryczałtu na samochód? Jeżeli tak, to kto może domagać się zwrotu nienależnie zapłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych (pracownik, czy Wnioskodawczyni)? Czy pracownik ma jakiekolwiek roszczenia w stosunku do Wnioskodawczyni z tytułu nienależnie pobranych i zapłaconych zaliczek na podatek dochodowy? Jednocześnie, w jakim okresie oraz trybie możliwe jest uzyskanie zwrotu nienależnie zapłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych? Zdaniem Wnioskodawczyni, zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 16 października 2019r. sygn. akt II FSK 3531/17: "(...) do świadczeń pieniężnych wypłacanych pracownikom tytułem zwrotu ponoszonych przez nich wydatków dotyczących wykorzystywania prywatnych samochodów osobowych w celu realizacji obowiązków pracowniczych nie ma zastosowania art. 12 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych" (...) "Z istoty świadczenia w postaci zwrotu wydatków, które obowiązany jest ponosić pracodawca, wynika bowiem, że nie może ono generować po stronie pracownika dochodu w rozumieniu art. 1 i art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych". Tym samym zdaniem Wnioskodawczyni zwrotu wydatków poniesionych przez pracowników w związku z wykonywaniem wynikających z umowy o pracę obowiązków służbowych w postaci przyznanego pracownikom ryczałtu na przejazdy służbowe w jazdach lokalnych nie należy traktować jako przychodu ze stosunku pracy i tym samym pobierać oraz odprowadzać z tego tytułu na podstawie art. 31, art. 32 i art. 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Natomiast odnosząc się do drugiego pytania Wnioskodawczyni wskazała, że aby odzyskać pobrany nienależenie podatek dochodowy od wypłaconych przychodów, które okazały się zwolnione od podatku, to pracownik, a nie Wnioskodawczyni, winien wystąpić do właściwego (wg miejsca zamieszkania) urzędu skarbowego z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty i złożyć skorygowane zeznanie podatkowe wraz z pisemnym uzasadnieniem przyczyny dokonania korekty. Pracownik nie ma w tym zakresie żadnych roszczeń z tytułu nienależnie pobranych i zapłaconych zaliczek na podatek dochodowy do Wnioskodawczyni. W ocenie Wnioskodawczyni prawo złożenia korekty istnieje w związku z tym dopóty, dopóki zobowiązanie nie uległo przedawnieniu (art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej). Okres przedawnienia wynosi pięć lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Podatnik ma zatem prawo skorygować deklaracje za okres pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. W interpretacji indywidualnej z dnia 6 maja 2020 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko Wnioskodawczyni za nieprawidłowe. Organ stwierdził, że zwrot kosztów poniesionych przez pracowników Wnioskodawczyni tytułem wykorzystywania, na podstawie właściwej umowy, prywatnego samochodu osobowego do celów służbowych, stanowi przychód pracowników, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przychód ten nie może korzystać ze zwolnienia przedmiotowego określonego w art. 21 ust. 1 pkt 23b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, prawo skorzystania z ww. zwolnienia przysługiwałoby jedynie, jeżeli zwrot tych kosztów wynikałby wprost z przepisów odrębnych ustaw, które gwarantowałyby możliwość przyznania prawa do zwrotu poniesionych kosztów bądź nakładały na pracodawcę obowiązek zwrotu pracownikowi tych kosztów. Tymczasem w opisanym stanie faktycznym zwrot kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych stanowiących prywatną własność pracowników następuje na podstawie umowy cywilnoprawnej. W konsekwencji na Wnioskodawczyni ciążą obowiązki płatnika wynikające z art. 31 i 38 ww. ustawy, a odpowiedź na pytanie drugie jest bezprzedmiotowa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej, zarzucając jej naruszenie: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), w związku z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1387, z późn. zm., zwanej dalej u.p.d.f.) poprzez błędną wykładnię wskazanych przepisów skutkującą wadliwym przyjęciem przez organ, że zwrot pracownikom kosztów używania samochodu prywatnego na potrzeby pracodawcy (spółdzielni) powoduje u tych pracowników przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdy świadczenia wypłacane pracownikom z tego tytułu nie stanowią przychodu ze stosunku pracy, bowiem ich celem nie jest powiększenie majątku pracowników, a jedynie zwrot poniesionych przez pracowników wydatków w związku z przejazdami odbywanymi w interesie pracodawcy lub na jego polecenie. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 11 ust. 1 u.p.d.f. poprzez błędną wykładnię i wskazanie, że świadczenie o charakterze zwrotnym, jakim jest zwrot kosztów używania samochodów prywatnych przez pracowników do celów służbowych jest przychodem w rozumieniu tego przepisu, gdy za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego i powodują wzrost majątku poszczególnych pracowników, a nie wyrównanie wydatków poniesionych przez pracowników w interesie pracodawcy i w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych. naruszenie art. 121 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2009r., poz. 900), dalej O.p., skutkujące całkowitym pominięciem przez organ ukształtowanego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego w kwestii opodatkowania przychodu ze stosunku pracy i opodatkowania ryczałtu od przejazdów lokalnych samochodami prywatnymi, a w kontekście wydanych przez te sądy orzeczeń wadliwym uznaniem przez organ za bezprzedmiotowe udzielnie odpowiedzi na jedno z dwóch pytań skarżącego odnośnie procedury zwrotu pobranych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, podmiotu uprawnionego i terminu dochodzenia zwrotu pobranego podatku, co skutkowało zaniechaniem udzielania wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania i w konsekwencji naruszeniem zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie skarżącego do organów podatkowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Sąd uwzględniając skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego uchyla taką interpretację (art. 146 § 1 p.p.s.a. ). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy zwrot kosztów poniesionych przez pracowników skarżącej Spółdzielni z tytułu używania prywatnych samochodów w jazdach lokalnych w celach służbowych, tj. w związku z realizacją potrzeb pracodawcy (Skarżącej), stanowi przychód pracowników w rozumieniu art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 u.p.d.f., a na Skarżącej jako płatniku ciąży w związku z tym obowiązek obliczenia i pobrania zaliczki na podatek dochodowy. Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.d.f. przychodami (z zastrzeżeniami niemającymi znaczenia w tej sprawie) są "otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń". Zaś zgodnie z art. 12 ust. 1 u.p.d.f. za przychody m.in. ze stosunku służbowego i stosunku pracy uważa się "wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych." Sąd podziela stanowisko Skarżącej, że opisane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej kwoty zwrotu wydatków za używanie przez pracowników prywatnych samochodów osobowych do celów służbowych, nie stanowią przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 u.p.d.f. W realiach rozpoznawanej sprawy znajdują zastosowanie poglądy prawne wyrażone przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 8 lipca 2014 r., sygn. akt K 7/13 (publ. OTK-A 2014/7/69). Wykładnia przepisów art. 12 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 oraz art. 12 ust. 3 w związku z art. 11 ust. 2-2b u.p.d.f. dokonana przez Trybunał w powołanym wyżej wyroku ma charakter uniwersalny i znajduje zastosowanie nie tylko w sprawach dotyczących przychodów pracowniczych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, których wprost wyrok ten dotyczy. Powyższy wyrok interpretacyjny Trybunału Konstytucyjnego wytycza prokonstytucyjną wykładnię wymienionych w nim przepisów (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 19 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2280/12; z 23 lipca 2015 r., sygn. akt II FSK 1689/13; z 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt II FSK 1970/14; z dnia 16 października 2029 r., II FSK 3531/17, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny sprecyzował bowiem m.in., że za przychód pracownika mogą być uznane tylko takie świadczenia, które zostały spełnione za jego zgodą i w jego interesie (a nie w interesie pracodawcy) i przyniosły mu korzyść w postaci powiększenia aktywów lub uniknięcia wydatku, który musiałby ponieść, a korzyść ta jest wymierna i przypisana indywidualnemu pracownikowi. Zgodnie z poglądami wyrażonymi w powołanym wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 lipca 2014 r., K 7/13, a także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwały z 24 maja 2010 r., II FPS 1/10 i z 24 października 2011 r., II FPS 7/10, a także wyrok z 25 kwietnia 2013 r., II FSK 1828/11), świadczenia uzyskiwane od pracodawcy, niezależnie od tego czy są dokonywane w formie pieniężnej czy w formie świadczenia rzeczowego lub usługi, aby podlegały opodatkowaniu muszą prowadzić do pojawienia się po stronie pracownika dochodu, czyli korzyści majątkowej, która może wystąpić w dwóch postaciach: prowadzi do powiększenia aktywów, co jest zwykłym skutkiem wypłaty pieniędzy, albo do zaoszczędzenia wydatków, co może być następstwem świadczenia rzeczowego lub usługi. Na tle takiego rozumienia art. 12 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 1 oraz art. 12 ust. 3 w zw. z art. 11 ust. 2-2b u.p.d.f. Trybunał sformułował ogólne kryteria, według których konkretne świadczenie pracodawcy na rzecz pracownika mogło zostać zakwalifikowane do przychodów nieodpłatnych ze stosunku pracy. Należy przyjąć, że za przychód pracownika mogą być uznane świadczenia, które: po pierwsze, zostały spełnione za zgodą pracownika (skorzystał z nich w pełni dobrowolnie), po drugie, zostały spełnione w jego interesie (a nie w interesie pracodawcy) i przyniosły pracownikowi korzyść w postaci powiększenia aktywów lub uniknięcia wydatku, który musiałby ponieść, po trzecie, korzyść ta jest wymierna i przypisana indywidualnemu pracownikowi (nie jest dostępna w sposób ogólny dla wszystkich podmiotów). Kryteria te mają charakter uniwersalny. Dotyczą zatem także świadczeń takich jak te wypłacane przez Skarżącą (pracodawcę) swoim pracownikom, które opisano we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej będącej przedmiotem kontroli Sądu. W zaskarżonej interpretacji organ nie wskazał, co przemawiało za przyjętą tezą, że pracownik uzyskuje korzyść otrzymując na podstawie opisanej we wniosku umowy refundację wydatków związanych z wykorzystywaniem prywatnego samochodu w celu realizacji obowiązków pracowniczych (na potrzeby pracodawcy). "Korzyści" należy rozumieć jako otrzymane przez pracownika do własnej dyspozycji świadczenie, którym może on swobodnie zarządzać i rozporządzać, stanowiące dla niego majątkowe przysporzenie. Do takich korzyści można zaliczyć zwrot wydatków, które pracownik tak czy inaczej musiałby ponieść. W niniejszej sprawie nie mamy jednak do czynienia ze zwrotem wydatków, które pracownik tak czy inaczej musiałby ponieść w związku ze swoimi potrzebami (na przykład na swoje ubranie, mieszkanie czy wyżywienie), tylko z refundacją kosztów poniesionych dla potrzeb swojego pracodawcy (Skarżącej), a więc nie jest również spełniona druga z przesłanek, o których mowa w cytowanym wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Otrzymanie przez pracownika od Skarżącej kwoty z tytułu zwrotu kosztów wykorzystania jego prywatnego samochodu do celów służbowych stanowi jedynie wyrównanie uszczerbku majątkowego. Stwierdzić zatem należy, że kwoty wypłacane przez Skarżącą pracownikom, stanowiące zwrot kosztów z tytułu używania przez nich samochodów prywatnych w celach służbowych, nie stanowią przychodu pracownika w rozumieniu art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 u.p.d.f., bowiem po pierwsze, nie są realizowane w interesie pracownika, lecz w interesie pracodawcy, po drugie, pracownik nie uzyskuje z tego tytułu "realnej korzyści majątkowej", albowiem otrzymuje tylko zwrot poniesionych wydatków. Również w powołanym przez Skarżącą wyroku z 16 października 2019 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 3531/17 Naczelny Sąd Administracyjny zaakcentował, że przepisy prawa pracy nie nakładają na pracownika obowiązku ponoszenia za pracodawcę wydatków związanych ze świadczeniem pracy. Wszelkie koszty związane ze świadczeniem pracy przez pracownika, szczególnie dotyczące organizacji pracy w sposób zapewniający pełne wykorzystanie czasu pracy, czyli zgodnie z przepisami art. 94 pkt 2 i 4 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2014r. poz. 1502 z późn. zm.), pokrywa bowiem pracodawca (zob. przywołane wyżej wyroki NSA z 9 sierpnia 2016 r., II FSK 1969/14 i II FSK 1970/14, a także poglądy prawne prezentowane w orzecznictwie NSA powołanym w tych wyrokach). Także w tym kontekście przyjąć zatem należy, że zwrotu wydatków poniesionych przez pracowników w związku z wykonywaniem wynikających z umowy o pracę obowiązków służbowych nie należy traktować jako przychodu ze stosunku pracy (por. wyrok NSA z 23 maja 2015 r., II FSK 1689/13). W ślad za powoływanym wyżej wyrokiem NSA z 16 października 2019 r., II FSK 3531/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrujący niniejszą sprawę zajmuje stanowisko, że jakkolwiek nie wynika to wprost z brzmienia przepisu art. 11 ust. 1 u.p.d.f., to jednak za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotu wydatków. Przychód jest bowiem w istocie określonym przyrostem majątkowym, a zatem jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Stąd też wszystkie kwoty otrzymywane "tytułem zwrotnym", takie jak pożyczki, kaucje itp., nie są zaliczane do przychodów podatkowych. Organ interpretacyjny dokonał zatem błędnej wykładni art. 12 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 1 u.p.d.f. polegającej na przyjęciu, że świadczenia w postaci wypłacanego pracownikowi w formie miesięcznego ryczałtu zwrotu kosztów używania prywatnego samochodu na potrzeby pracodawcy stanowią przychód ze stosunku pracy. Na zakończenie rozważań należy poczynić pewne zastrzeżenie. Z opisu stanu faktycznego nie wynika, aby pod pojęciem przejazdów służbowych Skarżąca rozumiała również przejazdy pracowników z i do pracy, dlatego też stanowisko, jakie Sąd zajął w zakresie oceny zaskarżonej interpretacji, nie odnosi się do dojazdów pracownika do pracy i z pracy. Skoro otrzymywany przez pracownika zwrot kosztów z tytułu używania przez niego prywatnego samochodu nie stanowi przychodu, to tym samym nie będzie miała zastosowanie regulacja z art. 21 ust. 1 pkt 23b u.p.d.f. Skoro nie występuje przychód, to tym samym nie ma podstaw do analizy zastosowania jednego ze zwolnień. Brak przychodu wyklucza problem zastosowania lub niezastosowania jakiegokolwiek zwolnienia. Jakkolwiek zatem organ prawidłowo uznał, że powyższy przepis nie ma zastosowania, to jednak argumentacja prawna, jaka za tym stała, okazała się chybiona. Z podanych wyżej powodów, wobec naruszenia art. 11 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 1 u.p.d.f., które miało wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną interpretację. Rozpatrując ponownie wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej organ będzie zobowiązany uwzględnić stanowisko Sądu, że opisane we wniosku kwoty wypłacane przez Skarżącą pracownikom z tytułu zwrotu kosztów używania prywatnych samochodów w jazdach lokalnych do celów służbowych, nie stanowią przychodu pracownika ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 11 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f. Wobec powyższego chybione jest również stanowisko organu co do bezprzedmiotowości odpowiedzi na pytanie drugie zadane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie zatem zobowiązany odpowiedzieć także i na to pytanie. Końcowo za bezzasadne uznać należy podniesione w skardze zarzuty naruszenia przez organ interpretacyjny art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 151 p.p.s.a., organ bowiem tych przepisów nie stosował i stosować nie mógł. Są to przepisy regulujące postępowanie przed sądem administracyjnym a nie przed organem wydającym interpretację indywidualną. Bezzasadność tych zarzutów nie wpływa jednak na dokonaną w tej sprawie ocenę legalności wydanej interpretacji indywidualnej. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności radców prawnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Na koszty te złożył się wpis (200 zł), wynagrodzenie radcy prawnego (480 zł), opłata od pełnomocnictwa (17 zł).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI