I SA/Gd 6/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2012-01-31
NSAinneWysokawsa
pomoc publicznaregionalny program operacyjnyefekt zachętykoszty kwalifikowanewniosek o dofinansowanieprzedsiębiorcaprawo UErozporządzenie Komisjirozpoczęcie inwestycji

WSA w Gdańsku oddalił skargę przedsiębiorcy na negatywną ocenę wniosku o dofinansowanie projektu, uznając, że inwestycja rozpoczęła się przed złożeniem wniosku, co narusza zasadę "efektu zachęty".

Przedsiębiorca Z.R. złożył wniosek o dofinansowanie wyposażenia pensjonatu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego. Po początkowej pozytywnej ocenie, wniosek został odrzucony z powodu rozpoczęcia prac budowlanych przed złożeniem wniosku, co naruszało wymóg "efektu zachęty" zgodnie z prawem unijnym. Skarżący argumentował, że wyposażenie jest odrębną inwestycją i że interpretacja przepisów została zastosowana wstecz. Sąd oddalił skargę, uznając, że rozpoczęcie budowy pensjonatu stanowiło rozpoczęcie inwestycji, a wyposażenie jest z nią nierozerwalnie związane.

Sprawa dotyczyła skargi Z.R. na informację o negatywnym rozpatrzeniu protestu przez Urząd Marszałkowski, dotyczącej oceny wniosku o dofinansowanie projektu wyposażenia pensjonatu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego. Wnioskodawca złożył wniosek w czerwcu 2009 r. Po początkowej pozytywnej ocenie formalnej i wykonalności, projekt został zakwalifikowany do dofinansowania. Jednakże, na skutek ponownej oceny wykonalności, wniosek został odrzucony, ponieważ inwestycja (w tym prace związane z montażem windy i podnośnika dla niepełnosprawnych) została rozpoczęta przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Organ administracji powołał się na interpretację Ministerstwa Rozwoju Regionalnego oraz przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008, które wymagają, aby pomoc wywoływała "efekt zachęty", co oznacza, że beneficjent musi złożyć wniosek przed rozpoczęciem prac nad projektem. Skarżący kwestionował zastosowanie tej interpretacji, argumentując, że dotyczy ona innego stanu faktycznego i została wydana po wyborze projektu do dofinansowania. Podnosił również, że wyposażenie pensjonatu stanowi odrębną inwestycję od budowy, a koszty windy i podnośnika zostały wyłączone z wniosku. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że rozpoczęcie budowy pensjonatu stanowiło rozpoczęcie inwestycji jako całości, a wyposażenie jest z nią nierozerwalnie związane. Sąd podkreślił, że polskie organy muszą stosować prawo europejskie, a zasada "efektu zachęty" jest kluczowa dla udzielania pomocy unijnej. Rozpoczęcie budowy przed złożeniem wniosku dyskwalifikuje projekt.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, rozpoczęcie prac budowlanych przed złożeniem wniosku o dofinansowanie wyklucza możliwość uzyskania pomocy, ponieważ wyposażenie jest nierozerwalnie związane z całością inwestycji, a zasada "efektu zachęty" wymaga złożenia wniosku przed rozpoczęciem jakichkolwiek prac.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozpoczęcie budowy pensjonatu stanowiło rozpoczęcie inwestycji jako całości. Wyposażenie, w tym winda i podnośnik, jest integralną częścią przedsięwzięcia pensjonatowego i nie może być traktowane jako odrębna inwestycja. Zasada "efektu zachęty" z art. 8 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 jest kluczowa i wymaga złożenia wniosku przed rozpoczęciem jakichkolwiek prac związanych z realizacją projektu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 800/2008 art. 8 § ust. 2 i 3

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu

Pomoc wywołuje "efekt zachęty", jeśli beneficjent przed rozpoczęciem prac nad projektem lub działaniem złożył do danego państwa członkowskiego wniosek o przyznanie pomocy. Rozpoczęcie prac nad realizacją projektu obejmuje całość przedsięwzięcia, a nie tylko część wydatków kwalifikowalnych.

Rozporządzenie MRR z 11.10.2007 r. art. 12 § ust. 1 i 3

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych

Rozpoczęcie prac związanych z realizacją nowej inwestycji należy rozumieć m.in. jako podjęcie prac budowlanych lub złożenie pierwszego oświadczenia woli dotyczącego nabycia ruchomych środków trwałych.

Pomocnicze

u.z.p.p.r. art. 30 a § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

u.z.p.p.r. art. 30 c § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie MRR z 15.12.2010 r. art. 19 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych

Rozporządzenie MRR z 15.12.2010 r. art. 19 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych

Rozporządzenie MRR z 15.12.2010 r. art. 25

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozpoczęcie budowy pensjonatu przed złożeniem wniosku o dofinansowanie narusza zasadę "efektu zachęty" zgodnie z prawem UE. Wyposażenie pensjonatu jest integralną częścią inwestycji, a nie odrębnym przedsięwzięciem. Polskie organy są zobowiązane do stosowania prawa europejskiego w zakresie udzielania pomocy unijnej.

Odrzucone argumenty

Interpretacja przepisów prawa unijnego została zastosowana wstecz i dotyczy innego stanu faktycznego. Wyposażenie pensjonatu stanowi odrębną inwestycję od budowy. Wyłączenie kosztów windy i podnośnika z wniosku powinno skutkować oceną pozostałej części projektu. Procedura ponownej oceny wniosku zakwalifikowanego do dofinansowania była niedopuszczalna.

Godne uwagi sformułowania

"efekt zachęty" rozpoczęcie prac nad realizacją projektu jako całości wydatki nierozerwalnie związane z pracami nad realizacją projektu nie ma znaczenia, czy przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy beneficjent poniósł wydatki niekwalifikowalne, czy też kwalifikowalne

Skład orzekający

Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

przewodniczący sprawozdawca

Alicja Stępień

członek

Bogusław Woźniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady \"efektu zachęty\" w kontekście regionalnych programów operacyjnych i rozpoczęcia inwestycji przed złożeniem wniosku o dofinansowanie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących regionalnej pomocy inwestycyjnej i rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów pomocy lub programów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczową zasadę "efektu zachęty" przy ubieganiu się o fundusze unijne, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Pokazuje, jak ważne jest dokładne przestrzeganie procedur i przepisów, nawet w pozornie drobnych kwestiach.

Fundusze UE: Czy rozpoczęcie budowy pensjonatu przed złożeniem wniosku przekreśla dofinansowanie?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 6/12 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2012-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-01-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień
Bogusław Woźniak
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 2008 nr 214 poz 3 art. 8 ust. 2 i 3
Rozporządzenie Komisji (WE) NR 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w  zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) - Tekst mający znaczenie dla EOG
Dz.U. 2007 nr 193 poz 1399
par. 12 ust. 1 i 3
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach  regionalnych programów operacyjnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi Z.R. na informację o negatywnym rozpatrzeniu protestu przez Urząd Marszałkowski z dnia 17 marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny wykonalności wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007-2013 oddala skargę.
Uzasadnienie
Pan Z. R. prowadzący działalność gospodarczą "A" złożył w dniu 4 czerwca 2009 r. wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Działania/Poddziałania 1.1.2. Małe i Średnie przedsiębiorstwa Osi Priorytetowej 1 Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa [...] na lata 2007-2013 p.t. "Rozwój działalności przedsiębiorstwa – wyposażenie pensjonatu przy ul. [...] w G.".
Pismem z dnia 25 sierpnia 2009 r. B S.A. (Instytucja Pośrednicząca II stopnia) – dalej jako B S.A. - poinformowała wnioskodawcę,
że wniosek po dokonaniu uzupełnień, został pozytywnie oceniony pod względem formalnym i skierowany do kolejnego etapu oceny – wykonalności i strategicznej.
Następnie, pismem z dnia 28 września 2009 r., strona została wezwana
do złożenia wyjaśnień w związku z oceną przedsięwzięcia. Na skutek przedłożonych wyjaśnień B S.A. pismem z dnia 20 listopada 2009 r. poinformowała wnioskodawcę o przesunięciu części kosztów (dotyczących windy i podnośnika dla osób niepełnosprawnych) do wydatków niekwalifikowanych projektu.
Po wyrażeniu przez stronę zgody na realizację projektu w ograniczonym kształcie, pismem z dnia 25 listopada 2009 r. B S.A. poinformowała wnioskodawcę, że złożony wniosek o dofinansowanie projektu przeszedł warunkowo pozytywna ocenę wykonalności, a w wyniku oceny strategicznej dokonanej przez Członków Zespołu Ekspertów projekt uzyskał 63 punkty na 100 punktów możliwych.
W dniu 8 grudnia 2009 r. Zarząd Województwa [...] uchwałą
nr [...] wybrał do dofinansowania projekty ocenione na ponad 60 punktów i tym samym projekt strony został zakwalifikowany do puli projektów dofinansowanych. Powyższa uchwała została potwierdzona decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia 30 grudnia 2009 r. o wyborze projektu wnioskodawcy.
Pismem z dnia 9 sierpnia B S.A. poinformowała stronę, że na skutek ponownej oceny wykonalności dokonanej przez Zespół Ekspertów Państwa wniosek
o dofinansowanie projektu został odrzucony z powodu niespełnienia kryterium wykonalności:
- przedmiot projektu – projekt nie spełnia kryterium, gdyż inwestycja została rozpoczęta przed złożeniem wniosku o dofinansowanie, wobec czego zgodnie z ostateczną interpretacją Ministerstwa Rozwoju Regionalnego (pismo z dnia 18 czerwca 2010 r., sygn. NK 8348110) "zgodnie z art. 8 rozporządzenia Komisji 800/2008, uznaje się że pomoc przyznana przedsiębiorstwu i objęta niniejszym rozporządzeniem wywołuje efekt zachęty, jeśli beneficjent przed rozpoczęciem prac nad projektem lub działaniem złożył do danego państwa członkowskiego wniosek o przyznanie pomocy. Podkreślenia wymaga fakt, iż Komisja Europejska w przypadku spełnienia efektu zachęty odnosi się do rozpoczęcia prac nad realizacją projektu jako całości, nie zaś do części wydatków kwalifikowalnych. Nie ma zatem znaczenia, czy przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy beneficjent poniósł wydatki niekwalifikowalne, czy też kwalifikowalne, bowiem w obu przypadkach mamy do czynienia z wydatkami nierozerwalnie związanymi z pracami nad realizacją projektu, o którego dofinansowanie się ubiega. Z możliwości uzyskania wsparcia dyskwalifikuje sam fakt rozpoczęcia prac nad jego realizacją";
- koszty projektu – koszty projektu w całości niekwalifikowalne, gdyż wnioskodawca rozpoczął inwestycję przed złożeniem wniosku o dofinansowanie.
Pismem z dnia 17 sierpnia 2010 r. pan Z. R. wniósł protest
od wyników ponownej oceny wykonalności projektu. Wnioskodawca nie podzielił argumentacji organu, że w/w interpretacja Ministerstwa Rozwoju Regionalnego z dnia 18 czerwca 2010 r. ma zastosowanie do jego sytuacji. Podniósł, że interpretacja ta była wydana ponad pół roku po wyborze projektu do dofinansowania oraz oparta jest na innym stanie faktycznym. W ocenie strony interpretacja nie stanowi źródła prawa, tym samym nie może stanowić podstawy decyzji i oceny wniosku, a w konsekwencji jego odrzucenia. Wnioskodawca wskazał nadto, że wyraził zgodę na całkowite wyłączenie z projektu spornego kosztu windy i podnośnika. Końcowo wskazał, że jego wątpliwości budzi również sama procedura podjęcia decyzji. W jego ocenie niedopuszczalne i pozbawione podstawy prawnej jest dokonanie ponownej oceny wniosku już zakwalifikowanego do dofinansowania.
Pismem z dnia 31 sierpnia 2010 r. B S.A. uznało protest za bezzasadny.
W piśmie wskazano, że w dniu 19 lutego 2010 r. IP II została zobowiązana
przez Zarząd Województwa [...] (Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym dla Województwa [...] na lata 2007-2013 (IZ RPO [...])) do weryfikacji dokumentacji projektów wybranych do dofinansowania uchwałą Zarządu Województwa [...] nr [...] z dnia 8 grudnia 2009 r., na skutek wydanej przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego interpretacji przepisów art. 8 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu [(ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) – Dz. Urz. UE L Nr 214 z 9 sierpnia 2008 r.].
W odwołaniu od uznania protestu za bezzasadny skierowanym do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] (IZ RPO [...]) pan R. R. powtórzył argumentację przedstawioną w złożonym proteście. Dodatkowo wskazał,
że w jego ocenie uznanie przedmiotowego protestu za bezzasadny dowodzi, że nie przeprowadzono żadnej analizy ani weryfikacji w niniejszej sprawie. Nie podzielił stanowiska IP II, że wyposażenie pensjonatu stanowi integralną część budowy.
W ocenie strony wyposażenie obiektu stanowi odrębne przedsięwzięcie inwestycyjne
i gospodarcze. Jest ono niezwiązane z zespołem czynności w postaci wzniesienia samego budynku, gdyż wnioskodawca mógł poprzestać jedynie na wybudowaniu obiektu, bądź wstrzymać dalsze inwestycje lub wynająć go innemu podmiotowi. Podkreślił, że załączony do wniosku projekt wskazuje, że inwestycja nie polega
na wybudowaniu i wyposażeniu obiektu a wyłącznie na jego wyposażeniu
i przystosowaniu do prowadzonej działalności gospodarczej. Bez uzyskania środków,
o które się ubiega, wnioskodawca nie będzie w stanie podjąć samodzielnej inicjatywy gospodarczej. Końcowo wskazał, że bez dofinansowania za środków UE nie będzie
w stanie sfinansować i zastosować technologii przyjaznej dla środowiska (montaż alternatywnych źródeł energii w postaci solarów). Finansowanie części budowlanej odbyło się w 50 z kredytu bankowego i w 50 % ze środków własnych wnioskodawcy. Wyposażenie miało być zaś dofinansowane w 50 % z UE oraz w 50 % ze środków własnych, co w ocenie wnioskodawcy wyraźnie wskazuje na oderwanie inwestycyjne obu przedsięwzięć.
W odpowiedzi na powyższe IZ RPO [...] pismem z dnia 4 października 2010 r. poinformowała wnioskodawcę o wstrzymaniu procedury rozstrzygnięcia odwołania
w związku z podjęciem działań, które mogłyby doprowadzić do ewentualnej zmiany przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego interpretacji zapisów § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. Nr 193, poz. 1399) oraz przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008, które w tym kształcie mają charakter dla wnioskodawcy niekorzystny.
Pismem z dnia 17 marca 2011 r. IZ RPO [...] poinformował wnioskodawcę
o negatywnym rozpatrzeniu protestu. Organ wskazał, że podjęte przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego działania legislacyjne, jak również wydawane przez resort interpretacje są ściśle związane z regulacjami rozporządzenia Komisji (WE)
nr 800/2008, wprowadzającego zasady regionalnej pomocy inwestycyjnej w prawie wspólnotowym, w którym Komisja Europejska wyraźnie wskazała, że udzielenie wsparcia może dotyczyć wyłącznie przypadków, w których spełniony jest tzw. "efekt zachęty". Zgodnie z artykułem 8 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008, pomoc przyznana MŚP i objęta niniejszym rozporządzeniem wywołuje "efekt zachęty", jeśli beneficjent przed rozpoczęciem prac nad projektem lub działaniem złożył do danego państwa członkowskiego wniosek o przyznanie pomocy. Oznacza
to, że treść § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (które jest obowiązujące w odniesieniu do złożonego przez stronę wniosku o dofinansowanie projektu), jak również zapisy § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych należy uznać za bezpośrednią implementację przepisu art. 8 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008. Zatem i w "starym" i w "nowym" rozporządzeniu jest zapis wskazujący, że dofinansowaniu mogą podlegać wyłącznie projekty nierozpoczęte na moment składania wniosku o dofinansowanie projektu i oba wskazują jednocześnie, że przez rozpoczęcie prac związanych z realizacją nowej inwestycji należy rozumieć m.in. podjęcie prac budowlanych lub złożenia pierwszego oświadczenia woli dotyczącego nabycia ruchomych środków trwałych.
Zakres czynności, których podjęcie wiązałoby się z rozpoczęciem prac nad realizacją inwestycji, zgodnie z przywoływanym wcześniej zapisem § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r.
w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych, na prośbę Ministra został doprecyzowany przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Komisję Europejską i przedstawiony pismem z dnia 1 kwietnia 2008r. Z pisma wynika, że rozpoczęcie prac obejmuje następujące czynności:
1) zakup nieruchomości zabudowanej (podpisanie w formie aktu notarialnego umowy kupna-sprzedaży nieruchomości);
2) podpisanie umowy na dostawy z wykonawcą;
3) rozpoczęcie prac przygotowawczych związanych z pracami budowlanymi, które można uznać za prace budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane 1, niezależnie od rozmiaru tych prac oraz bez względu
czy wykonywane są bezpośrednio przez beneficjenta czy też przez wykonawcę robót budowlanych (np. wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie, zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów, wykonanie przyłączy do sieci infrastruktury technicznej);
4) rozpoczęcie prac budowlanych zaplanowanych do realizacji w ramach projektu;
5) pierwsze zobowiązanie do zamówienia wartości niematerialnych i prawnych.
W związku z powyższym, po dokonaniu analizy dokumentów załączonych
do sprawy w ocenie organu nie ulega wątpliwości, że jeszcze w trakcie budowy budynku tj. przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie projektu zostały
przez wnioskodawcę rozpoczęte prace przygotowawcze polegające na dostosowaniu obiektu do montażu takich elementów wyposażenia jak winda i podnośnik
dla niepełnosprawnych. W ocenie organu prace nad realizacją inwestycji zostały rozpoczęte. W takim przypadku nie ma znaczenia, że dofinansowaniu miałby podlegać tylko etap inwestycji polegający na zakupie wyposażenia, którego rozpoczęcie realizacji nastąpiło po dniu złożenia wniosku o dofinansowanie projektu.
Bez znaczenia przy tym pozostaje, czy przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy beneficjent poniósł wydatki niekwalifikowalne, czy też kwalifikowalne, bowiem w obu przypadkach chodzi o wydatki nierozerwalnie związane z pracami nad realizacją projektu, o którego dofinansowanie się ubiega.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pan Z. R. wniósł o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo a także o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 30 a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju polegająca na niezawarciu umowy o dofinansowanie projektu, pomimo iż wniosek skarżącego została zakwalifikowany do dofinansowania. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację przedstawioną w złożonym proteście odnośnie nieprawidłowości zastosowania interpretacji Ministerstwa Rozwoju Regionalnego z dnia 18 czerwca 2010 r. w odniesieniu do niniejszej sprawy. Za bezpodstawne uznano powoływanie się przez organ na doprecyzowanie nowych przepisów zgodnie z interpretacją wydaną dla poprzedniego stanu prawnego, gdyż doprecyzowanie to może mieć zastosowanie tylko i wyłącznie do wniosków złożonych po dokonaniu przedmiotowych zmian, a nie wniosku skarżącego, co gwarantuje § 25 nowego rozporządzenia.
Przywołując treść procedury opisanej w Przewodniku beneficjenta RPO [...] 2007-2013 dla działań 1.1-1.2, która ma zastosowanie w niniejszej sprawie skarżący wskazał, że wykonał wszystkie czynności, do których został zobowiązany. Podkreślił, że wyraził zgodę na całkowite wyłączenie z projektu (kosztów niekwalifikowalnych) spornego kosztu windy i podnośnika traktowanych przez B S.A. w G., jako rozpoczętą przed złożeniem wniosku część procesu inwestycyjnego o dofinansowanie. W związku z powyższym ocenie podlega zakres (ograniczony) uzgodniony pomiędzy Zarządem Województwa [...] a wnioskodawcą, w niniejszym przypadku wyłącznie wyposażenie przedmiotu dofinansowania – pensjonatu. Realizacja tej części inwestycji nie została rozpoczęta przed złożeniem wniosku i brak jest podstawy do jego odrzucenia, nie stanowi również integralnej części procesu inwestycyjnego.
Skarżący podkreślił, że treści Przewodnika Beneficjenta RPO [...] 2007-2013
dla działań 1.1 – 1.2, nie wynika również, by uznanie niektórych wydatków
za niekwalifikowane skutkowało odrzuceniem wniosku. Jeżeli część wydatków została uznana za niekwalifikowalne, to nie zostaną one objęte dofinansowanie, stąd ich realizacja i jej czas nie mogą stanowić podstawy odrzucenia wniosku.
Zastrzeżenia skarżącego budzi także sama procedura podjęcia decyzji
w przedmiocie odrzucenia wniosku, gdyż odrzucenie nastąpiło na skutek ponownej jego oceny. Zgodnie zaś z w/w Przewodnikiem Beneficjenta ponowna ocena możliwa jest tylko w przypadku wniesienia i rozpoznania protestu. W związku z powyższym niedopuszczalne i pozbawione proceduralnej podstawy prawnej jest dokonanie ponownej oceny wniosku już zakwalifikowanego do dofinansowania i odrzucenie projektu na podstawie przesłanek niepodlegających ocenie na tym etapie postępowania.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa [...] wniósł o jej oddalenie, ponownie wskazując, że prace związane z realizacja inwestycji mogą się rozpocząć po złożeniu wniosku o dofinansowanie projektu, którego przedmiot stanowi przedsięwzięcie. Udzielenie wsparcia może więc dotyczyć wyłącznie przypadków,
w których spełniony jest tzw. efekt zachęty. W przypadku rozpoczęcia realizacji inwestycji przed złożeniem wniosku o dofinansowanie projektu efekt taki nie występuje. Odnośnie wyłączenia z wniosku o dofinansowanie wydatków na windę i podnośnik i przesuniecie ich do wydatków niekwalifikowanych projektu organ wskazał, że modyfikacja wniosku nie wpływa na jego ocenę przez ekspertów. Eksperci oceniają bowiem projekt jako całość – zarówno w jego część kwalifikowalnej, jak i niekwalifikowalnej. Z punktu widzenia oceny eksperckiej bez znaczenia jest źródło finansowania zakupu, gdyż cały zakres rzeczowy projektu musi spełnić te same kryteria kwalifikowalności. Samo więc wyłączenie z projektu zakupu ww. urządzeń (które w przekonaniu strony wiązały się bezpośrednio z etapem budowy, a nie z etapem zakupu wyposażenia) nie może zmienić oceny, że rozpoczęto realizację inwestycji rozumianej jako całość przedsięwzięcia – uruchomienie pensjonatu. To zaś dyskwalifikuje projekt, gdyż od początku jest on niezgodny z zasadami udzielania pomocy. W ocenie organu pozostaje nadto w sprzeczności z informacjami podanymi przez wnioskodawcę we wniosku o dofinansowanie projektu twierdzenie skarżącego, że samo wyposażenie już gotowego pensjonatu nie stanowi integralnej części procesu inwestycyjnego, gdyż możliwe jest wynajęcie pensjonatu po jego wybudowaniu,
a przed wyposażeniem i czerpanie jedynie pożytku i wynajmu budynku jako całości. Organ podkreślił, że tylko informacje zawarte we wniosku stanowią podstawę oceny eksperckiej, zaś na etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie jest możliwa zmiana wniosku, opisu planowanego przedsięwzięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych aktów z prawem.
Skarga jest kompletna w sytuacji przedstawienia dokumentacji szczegółowo określonej w art. 30 c ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (por. postanowienie NSA z 22 lutego 2011r., sygn. akt II GSK 211/11).
W skardze kierowanej do sądu administracyjnego skarżący szczegółowo opisał wszystkie etapy postępowania prowadzonego w związku ze złożonym wnioskiem
o dofinansowanie projektu i sprecyzował, że skarga została wniesiona na informację
o negatywnym rozpatrzeniu protestu z dnia 17 marca 2011 r.
Przedmiotem skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 30 c ust. 1 i 2 ustawy
o zasadach prowadzenia polityki rozwoju może być również negatywna ocena projektu objętego wnioskiem o dofinansowanie, dokonana przez instytucję wdrażającą kończąca postępowanie odwoławcze w tej sprawie (por. postanowienie NSA z 10 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 888/09). Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2011 r. w sprawie P 1/11 Trybunał Konstytucyjny orzekł o utracie mocy obowiązującej art. 30 c ust. 1 jedynie w zakresie, w jakim uzależnia prawo do skorzystania ze skargi od wyczerpania środków odwoławczych przewidzianych w aktach niebędących źródłem powszechnie obowiązującego prawa. W sprawie niniejszej strona dochowała wymogów formalnych, zatem spór nie dotyczy kwestii wyczerpania środków odwoławczych, brak zatem przesłanek do prowadzenia rozważań o skutku następującym po upływie 18 miesięcy od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw tego wyroku.
W niniejszej sprawie jest okolicznością bezsporną, że w złożonym w dniu 4 czerwca 2009 r. wniosku zawarte zostały również koszty dotyczące windy i podnośnika dla niepełnosprawnych. Skarżący po otrzymaniu pisma z 20 listopada 2009 r. o przesunięciu tych kosztów do kosztów niekwalifikowanych projektu wyraził zgodę na realizację projektu w ograniczonym kształcie. Nie jest kwestionowane, że przed złożeniem wniosku nie była rozpoczęta część inwestycji polegająca na wyposażeniu pensjonatu. Wnioskowana inwestycja w ocenie skarżącego nie polega na wybudowaniu i wyposażeniu obiektu, a wyłącznie na jego wyposażeniu i przystosowaniu do prowadzenia działalności pensjonatowej. Przed etapem wyposażenia odrębnym wnioskiem w ograniczonym za zgodą skarżącego kształcie podjęte zostały prace budowlane, odrębne od inwestycji polegającej wyłącznie na wyposażeniu obiektu wybudowanego. Również oderwany od procesu budowlanego jest, w ocenie skarżącego, montaż solarów z uwagi na odrębny sposób finansowania z różnych środków.
Wniosek o dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej podlega ocenie
na podstawie art. 8 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem
w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (Dz. Urz. UE L Nr 214 z 09.08.2008 r.). Komisja Europejska jest decydentem dysponującym unijnymi środkami udzielania pomocy, zatem wyłącznie określa zasady ich przyznawania. Rygoryzm tzw. efektu zachęty jest wielokrotnie potwierdzany, zatem jakiekolwiek próby polemiczne na poziomie krajowym mogą wywołać wyłącznie efekt negatywny w postaci konieczności zwrotu środków przez beneficjentów. Z tej przyczyny treść § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych nie może być interpretowany w oderwaniu od przepisów rozporządzenia Komisji (WE). W dacie złożenia wniosku trwały prace legislacyjne w wyniku których od dnia 21 grudnia 2010 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. Nr 239, poz. 1599). Aktualnie obowiązujący sposób uregulowania zasad udzielania pomocy w § 19 ust. 1 powołanego rozporządzenia z 15 grudnia 2010 r. nie może stanowić samodzielnego argumentu potwierdzającego zasadność stanowiska interpretacyjnego dotyczącego § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego w dniu 11 października 2007 r. w sprawie regionalnej pomocy inwestycyjnej w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. Nr 193, poz. 1399).
Doprecyzowanie stanu prawnego może być postrzegane wyłącznie
w kontekście całego umocowania kształtującego sytuację prawną strony.
W zaskarżonej informacji o negatywnym rozpatrzeniu protestu z 17 marca 2011 r. zasadnie wskazano, że zgodnie z art. 8 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 pomoc wywołuje "efekt zachęty", jeżeli beneficjent przed rozpoczęciem prac nad projektem lub działalności złożył do danego państwa członkowskiego wniosek o przyznanie prawa pomocy.
W formularzu wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Osi Priorytetowej 1 Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa [...] na lata 2007-2013 w sekcji C podano, że po wybudowaniu pensjonatu (budowa trwa) konieczne będzie wyposażenie. Wskazano, że projekt dotyczy zakupu wyposażenia
z uwzględnieniem dostosowania do potrzeb osób niepełnosprawnych (winda, łazienki, gabaryty pokojów i korytarzy), wprowadzenia ogrzewania ogniwami słonecznymi i architektury zewnętrznej.
Pismem z dnia 20 listopada skarżący został poinformowany, że członkowie Zespołu Ekspertów uznali wydatek nr 8 – winda i podnośnik dla niepełnosprawnych
za wydatek niekwalifikowany. Skarżący zaakceptował kwoty i warunek zawarty
w decyzji o wybraniu do dofinansowania. W uzasadnieniu negatywnego wyniku ponownej oceny wykonalności dokonanej przez Zespół Ekspertów (pismo z dnia 9 sierpnia 2010 r.) wskazano , że inwestycja została rozpoczęta przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Istotą sporu jest zatem rozstrzygnięcie czy zasadnie organ uznał, iż wszystkie wydatki objęte wnioskiem, zarówno kwalifikowalne jak i niekwalifikowalne, stanowiły wydatki nierozerwalnie związane z pracami nad realizacją projektu, o którego dofinansowanie ubiega się skarżący.
W ocenie Sądu inwestycja prowadzona przez skarżącego musi być oceniania zgodnie z wnioskiem. We wniosku wskazano, że projekt dotyczy zakupu wyposażenia na potrzeby budowanego pensjonatu, jednak jako podstawowy cel projektu wskazano rozwój działalności przedsiębiorstwa poprzez rozszerzenie oferty usług o wynajem pokoi oraz organizacje imprez biznesowych. Wnioskodawca w dacie zgłoszenia wniosku prowadził działalność gospodarczą A w ramach branży budowlanej.
W części C.4 wniosku zawarto informację, że w efekcie realizacji projektu – wyposażenia nowo wybudowanego pensjonatu, przedsiębiorstwo do swojej oferty wprowadzi dwie usługi – wynajem miejsc noclegowych i miejsc krótkotrwałego zakwaterowania oraz organizacji imprez biznesowych. W okolicznościach niniejszej sprawy ustalenie Zespołu Ekspertów w zakresie inwestycji prowadzonej
przez skarżącego nie wykracza poza granice swobody oceny dowodów prawem dozwolonej. W sytuacji gdy rozpoczynana jest nowa działalność gospodarcza – usługi pensjonatowe, nie może być ona prowadzona bez dysponowania obiektem należycie wyposażonym. Inwestowanie skarżącego planującego rozpoczęcie działalności w branży innej niż dotychczasowa nie może być postrzegane inaczej niż jako podjęty całościowo wysiłek utworzenia – wybudowania budynku i jego wyposażenia. Zabiegiem nieadekwatnym do stanu rzeczywistego przebiegu inwestycji jest podział na budowę budynku i zakup wyposażenia. Zakup wyposażenia w takich okolicznościach sprawy nie może być uznany za samodzielną inwestycję, zatem prawidłowo za datę rozpoczęcia inwestycji przyjęto rozpoczęcie budowy budynku pensjonatu i ustalono, że inwestycja została rozpoczęta przed złożeniem wniosku o dofinansowanie projektu.
Na etapie skargi podniesiono zarzut obrazy prawa materialnego – art. 30 a ust. 1 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. W uzasadnieniu skarżący wskazał ze wyposażenie pensjonatu nie jest integralną częścią budowy. Wbrew stanowisku prezentowanym w skardze, możliwość wynajęcia obiektu (po uznaniu go za zdatny do użytkowania przez organ administracyjny) bez wyposażenia w celu czerpania korzyści z tytułu czynszu nie podważa ustaleń w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że celem inwestycji jest budowa obiektu pensjonatu. Nie można świadczyć usług wynajmu pensjonatu (w całości lub pokojów) bez wyposażenia. Usługa pensjonatowo-hotelowa wyklucza samodzielne wyposażanie przez gości pomieszczeń. W ramach tej usługi mogą być oferowane wyłącznie pomieszczenia pensjonatowe odpowiednio wyposażone w sposób umożliwiający nocleg lub krótkotrwałe zakwaterowanie, niezależnie od jakości wyposażenia. Efekt zachęty w ramach art. 8 rozporządzenia Komisji 800/2008 nie jest zależny, w sytuacji planowania podjęcia działalności, od standardu wyposażenia. Hipotetyczne uzyskanie wyższej kategorii obiektu budowanego i wyposażonego nie jest równoznaczne z efektem zachęty. Efekt zachęty w niniejszej sprawie mógłby polegać na umożliwieniu podjęcia działalności planowanej, nie zaś zmianie zakresu lub jakości działalności faktycznie wykonywanej. W stanie faktycznym sprawy inwestycja została podjęta przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Rzeczą polskich organów decydujących o rozdziale środków unijnych jest dokonywanie oceny wniosków w zgodzie z prawem europejskim. Zgodnie z art. 8 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 pomoc przyznana na podstawie rozporządzenia wywołuje "efekt zachęty", jeżeli beneficjent przed rozpoczęciem prac nad projektem lub działaniem złożył do danego państwa członkowskiego wniosek
o przyznanie pomocy. Przepis ten jest sformułowany jednoznacznie co do chronologii rozpoczęcia inwestycji i złożenia wniosku. Zgodnie z § 12 ust. 3 rozporządzenia z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. Nr 193, poz. 1399 ze zm.) przez rozpoczęcie prac związanych z realizacją nowej inwestycji należy rozumieć podjęcie prac budowlanych lub pierwszego prawnie wiążącego zobowiązania do zamawiania ruchomych środków trwałych. Wydana przez Ministra Rozwoju Regionalnego interpretacja jedynie potwierdza treść unormowania jako zgodnego z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 800/2008.
Również obowiązujące od dnia 21 grudnia 2010 r. rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. Nr 139, poz. 1599) w § 19 ust. 3 normuje chwile rozpoczęcia prac inwestycyjnych. Definicja tego rozporządzenia nie odnosi sie do stanu faktycznego sprawy rozpoznawanej, albowiem zgodnie z § 25 do wniosków składanych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę przychyla się do poglądu, że zadania
w ramach ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju mogą stanowić zadania własne regionalnej instytucji finansującej lub zadania powierzone przez jednostkę nadrzędną. Zebrany w sprawie materiał oraz oświadczenie złożone na rozprawie w dniu 31stycznia 2012 r. przez pełnomocnika organu pozwalają na stwierdzenie, że w niniejszej sprawie brak podstaw do ustalenia, że tut. Sąd nie jest właściwy do rozpoznania skargi
Z tych względów, uznając skargę za bezzasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI