I SA/Gd 598/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2006-05-31
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od nieruchomościnadpłataprawo własnościdojazd do nieruchomościbłędy urzędnikówOrdynacja podatkowaustawa o podatkach i opłatach lokalnychpostępowanie podatkoweWSA

WSA w Gdańsku oddalił skargę podatnika na decyzję SKO, uznając, że brak dostępu do nieruchomości nie stanowi podstawy do stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości, gdyż obowiązek podatkowy wynika z samego prawa własności.

Podatnik K.P. domagał się stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za lata 2001-2004, argumentując, że nie mógł korzystać z działki z powodu braku dojazdu, co było wynikiem błędów urzędników gminy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nadpłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, stwierdzając, że obowiązek podatkowy wynika z samego prawa własności i nie jest uzależniony od możliwości korzystania z nieruchomości czy błędów organów gminy.

Sprawa dotyczyła skargi K.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2001-2003 oraz I ratę za 2004 rok. Skarżący argumentował, że nadpłata wynika z bezprawnego działania Gminy, która pozbawiła go dojazdu do nabytej działki, co uniemożliwiło mu budowę domu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że podatek został uiszczony prawidłowo i decyzje ustalające jego wymiar są ostateczne, a definicja nadpłaty z Ordynacji podatkowej nie obejmuje sytuacji braku możliwości korzystania z nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, badając sprawę pod kątem zgodności z prawem, oddalił skargę. Sąd podkreślił, że obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości wynika z art. 2 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i obciąża właściciela nieruchomości, niezależnie od kwestii dojazdu czy możliwości budowy. Sąd uznał, że ewentualne nieprawidłowości urzędników gminy nie mają wpływu na wymagalność i należność podatku, a roszczenia przeciwko nim nie mogą być realizowane w postępowaniu podatkowym. W związku z tym, wniosek o stwierdzenie nadpłaty został uznany za niezasadny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak możliwości korzystania z nieruchomości z powodu braku dojazdu nie stanowi podstawy do stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości.

Uzasadnienie

Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości wynika z samego prawa własności, a nie z możliwości korzystania z nieruchomości czy prawidłowości działań organów gminy. Ewentualne roszczenia wobec organów gminy nie mogą być realizowane w postępowaniu podatkowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.p.o.l. art. 2 § 1 pkt 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Posiadanie uprawnień właścicielskich do nieruchomości powoduje powstanie obowiązku zapłaty podatku od nieruchomości.

u.p.o.l. art. 3 § 1 pkt 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Właściciel nieruchomości jest zobowiązany do uiszczania podatku od nieruchomości.

o.p. art. 72

Ordynacja podatkowa

Definicja nadpłaty, obejmująca kwoty nadpłacone lub nienależnie zapłacone.

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie sądu.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Brak dostępu do nieruchomości z powodu błędów organów gminy uzasadnia stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek podatkowy nie został uzależniony od okoliczności dojazdu do nieruchomości, jak i też możliwości budowy budynku na tej nieruchomości ewentualne nieprawidłowości urzędników gminy [...] są bez wpływu na wymagalność i należność podatku od nieruchomości roszczenia skierowane przeciwko niemu [Wójtowi Gminy], z tego tytułu, nie mogą być skutecznie realizowane w postępowaniu podatkowym

Skład orzekający

Małgorzata Gorzeń

przewodniczący sprawozdawca

Alicja Stępień

sędzia

Irena Wesołowska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości wynika z prawa własności i nie jest uzależniony od możliwości korzystania z nieruchomości czy błędów organów administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dostępu do nieruchomości i próby dochodzenia roszczeń w postępowaniu podatkowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między podatnikiem a organami administracji, gdzie problemy natury faktycznej (brak dojazdu) są analizowane przez pryzmat przepisów prawa podatkowego.

Czy brak dojazdu do działki zwalnia z podatku od nieruchomości? Sąd wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 598/05 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień
Irena Wesołowska
Małgorzata Gorzeń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Alicja Stępień Asesor WSA Irena Wesołowska Protokolant – Beata Jarecka po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi K.P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2001, 2002, 2003 oraz I raty za 2004 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Gd 598/05
U z a s a d n i e n i e
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...], którą odmówiono K.P. stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za lata 2001, 2002, 2003 oraz I raty za 2004 rok.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że K.P. wniósł o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2001-2003 oraz I raty za 2004 r. i jest właścicielem nieruchomości gruntowej nr [...] o powierzchni 580 m2, położonej w [...]. Powyższy wniosek, zdaniem K.P., jest uzasadniony bezprawnym działaniem Gminy pozbawiającej go dojazdu prawnego do nabytej w 1995 r. działki. O fakcie tym podatnik dowiedział się w 2001 r., uiszczał podatek od nieruchomości licząc, że Gmina rozwiąże ten problem. Nic takiego jak wyjaśnia, nie nastąpiło i dlatego już 21 kwietnia 2004 r. wystąpił do organu I instancji o zwrot niesłusznie płaconego podatku. Dodatkowo zmieniono plan zagospodarowania, który jest sprzeczny z dokumentacją zagospodarowania terenu przyległego do działki a więc obowiązującego w 1995r. według którego posadowiono dom.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu wskazało, że podatek za wskazany okres został uiszczony. Decyzje podatkowe ustalające wymiar podatku są ostateczne. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustaliło, że K.P. w latach 2001-2003 oraz w I kwartale 2004 r. był właścicielem wskazanej wyżej nieruchomości i w związku z tym na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. z 2002 r. Dz. U. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) jako właściciel nieruchomości - gruntu zobowiązany był do uiszczania podatku od nieruchomości. Organ I instancji stwierdził, że przedmiot opodatkowania został prawidłowo sklasyfikowany a podatnik był zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości. Podatnik dokonywał zapłaty podatku w ustalonej w decyzjach ostatecznych za rok 2001, 2002, 2003 i I kw. 2004 r. wysokości. Nie ma zatem podstawy od stwierdzenia nadpłaty w tym podatku. W myśl art. 72 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę:
1) nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku;
2) podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej;
3) zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 30 § 4, określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej;
4) zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej.
W związku z powyższym nadpłatami są zarówno świadczenia podatkowe nadpłacone - tzn. gdy rzeczywiście dokonana wpłata jest wyższa niż należna kwota zobowiązania podatkowego, jak i nienależnie uiszczone - tzn. gdy podatnik świadczy kwotę pieniężną, mimo, że nie jest do tego zobowiązany lub też gdy w chwili dokonania świadczenia istniał tytuł prawny, lecz został następnie uchylony. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że podatnik był zobowiązany do uiszczenia podatku od nieruchomości za wskazany wyżej okres. Bezspornym jest również to, że podatek ten został ustalony w prawidłowej wysokości. Podatnik nie podnosił, że podatek od nieruchomości został ustalony za wskazany okres w nieprawidłowej wysokości i nie domagał się wzruszenia decyzji ostatecznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że podatnik domaga się zwrotu uiszczonego podatku jako formy odszkodowania za niekorzystne dla niego działania organów gminy.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego K.P. wniósł skargę do sądu, w której podkreślił, że w dniu 22.07.1996 roku otrzymał decyzję o pozwoleniu na budowę na podstawie której rozpoczął budowę domu bliźniaczego, co jest bezsporne dla stron. Strona przeciwna nigdy nie informowała skarżącego o mających nastąpić zmianach planu zagospodarowania terenu. Dopiero przy uzgadnianiu dokumentacji kanalizacji ściekowej wyszło na jaw, że zginęła droga gminna, co potwierdziła strona przeciwna pismem nr [...] z dnia 20.04.2001 roku odpowiadając skarżącemu na jego pismo z dnia 21.02.2001 roku. l od tego czasu strona przeciwna nie uregulowała spraw wynikających z pozwolenia na budowę, zaś skarżący zmuszony został zaprzestać budowy, narażając się na niepotrzebne koszty.
Ponadto dodał, iż strona przeciwna udzieliła mu ulgi podatkowej za II i III kwartał 2004 roku z uzasadnieniem wynikającym z art. 67 Ordynacji, z którym skarżący nie może się zgodzić. Uważa bowiem, że za zaistniałą sytuację odpowiedzialny jest urzędnik z imienia i nazwiska, i to on powinien płacić ten podatek, natomiast rozwiązanie które proponuje Kolegium obciąży podatników, a wiec i skarżącego. Ze względu na swój dochód uważa natomiast, że korzystanie z art.67 Ordynacji byłoby nadużyciem tego prawa. Nie chce zaś płacić podatku bo nie posiada nadmiaru środków finansowych, renta którą dostaje pozwala mu na utrzymanie trzech osób.
Skarżący podkreślił również, że ważny interes podatnika istniał i istnieje ponieważ w dalszym ciągu nie może on budować. Mimo zaś finalizacji spornych spraw, tj. podpisania porozumienia ze stroną przeciwną, za pięć lat bezczynności w budowie żąda od strony przeciwnej zwrotu podatku od nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób powodujący wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Na wstępie rozważań podkreślić należy, iż w sprawie tej nie była sporna okoliczność przysługującego podatnikowi K.P., w latach 2001-2004 prawa własności do nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 580 m2, położonej w [...], jak i wysokość podatku od tej nieruchomości, ustalona w decyzjach za poszczególne lata. Bezspornym był również fakt uregulowania przez skarżącego podatku od przedmiotowej nieruchomości. Kwestia sporna sprowadzała się zaś do oceny czy brak uregulowania kwestii formalno prawnych związanych z dojazdem do omawianej nieruchomości, spowodowanej - jak to podnosi skarżący - błędami urzędników gminy, w następstwie których nie może on od kilku lat prowadzić budowy domu, jak i użytkować działki, skutkuje stwierdzeniem nadpłaty w podatku od nieruchomości.
W ocenie Sądu zarzuty skarżącego, które są w istocie odzwierciedleniem wyżej opisanej kwestii spornej, nie mają znaczenia dla prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ podatkowy w sposób wszechstronny wyjaśnił bowiem wszystkie istotne okoliczności sprawy mające wpływ na jej rozstrzygnięcie, dokonując również właściwej interpretacji i subsumcji przepisów prawa materialnego, które mają zastosowanie w tej sprawie.
Sąd w pełni podziela pogląd prezentowany przez organy podatkowe, zgodnie z którym samo posiadanie uprawnień właścicielskich do nieruchomości powoduje, iż z mocy art. 2 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) powstaje obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości, który obciąża właściciela, w tym przypadku K.P.
W świetle przepisów przywołanej wyżej ustawy obowiązek podatkowy nie został uzależniony od okoliczności dojazdu do nieruchomości, jak i też możliwości budowy budynku na tej nieruchomości. Podobnie też wszelkie ewentualne nieprawidłowości urzędników gminy, w czynnościach związanych z opracowywaniem planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, który obejmuje sporną nieruchomość, są bez wpływu na wymagalność i należność podatku od nieruchomości. Odpowiedzialność za wykonywanie zadań nałożonych na Wójta Gminy, jako organu administracji samorządowej, nie ma zatem bezpośredniego przełożenia na decyzję Wójta Gminy będącego jednocześnie organem podatkowym w sprawach dotyczących podatku od nieruchomości. Stąd też wniosek skarżącego o stwierdzenie nadpłaty w spornym podatku z powołaniem się na przedstawione wyżej okoliczności jest niezasadny, albowiem ewentualna odpowiedzialność Wójta Gminy, jak i roszczenia skierowane przeciwko niemu, z tego tytułu, nie mogą być skutecznie realizowane w postępowaniu podatkowym.
Zgodnie bowiem z definicją nadpłaty zawartą w art. 72 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60), w świetle której za nadpłatę uważa się m.in. kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Świadczenie jest nadpłacone, gdy podatnik jest zobowiązany do świadczenia z tytułu określonego podatku, lecz kwota faktycznie uiszczona jest wyższa od kwoty należnej. Natomiast świadczenie jest uiszczone nienależnie, gdy podatnik dokonuje zapłaty określonej kwoty pieniężnej, mimo, że nie jest do tego zobowiązany.
W przedstawionym wyżej stanie faktycznym i prawnym nie występuje przesłanka nadpłaty jako świadczenia uiszczonego nienależnie, wobec czego organy podatkowe zasadnie odmówiły stwierdzenia nadpłaty oraz ustaliły, że nadpłata w rozumieniu art. 72 Ordynacji podatkowej w tej sprawie nie istnieje.
Reasumując Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących norm prawa materialnego, jak też prawa procesowego, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI