I SA/Gd 596/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę małżonków M. na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r., uznając, że postępowanie podatkowe w tej sprawie powinno toczyć się wobec nich jako podatników, a nie syndyka masy upadłości.
Sprawa dotyczyła skargi małżonków M. na decyzję Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. Głównym zarzutem skarżących było prowadzenie postępowania podatkowego bez udziału syndyka masy upadłości, podczas gdy jeden z małżonków był w upadłości. Sąd uznał, że postępowanie w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych jest osobistym świadczeniem podatnika i powinno toczyć się wobec niego, a nie syndyka. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę ze skargi małżonków B. i M. M. na decyzję Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. Skarżący zarzucili rażące naruszenie przepisów Prawa upadłościowego, wskazując na prowadzenie postępowania wobec nich, a nie wobec syndyka masy upadłości, mimo ogłoszonej upadłości jednego z małżonków. Podnosili również naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej dotyczące wyjaśnienia istotnych okoliczności i uzasadnienia decyzji. Izba Skarbowa uznała, że syndyk nie jest podatnikiem w rozumieniu przepisów podatkowych, a postępowanie dotyczące zobowiązań podatkowych upadłego powstałych przed ogłoszeniem upadłości może być prowadzone wobec niego, choć wierzytelność powinna być zgłoszona do masy upadłości. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, stwierdzając, że postępowanie w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych jest osobistym świadczeniem podatnika i powinno toczyć się wobec niego, a nie syndyka. Sąd podkreślił, że syndyk był niezbędny w postępowaniu kontrolnym dotyczącym działalności gospodarczej upadłego, ale nie w indywidualnym rozliczeniu podatku dochodowego małżonków. Dodatkowo, sąd uznał za niezasadny zarzut dotyczący uznania składek ZUS za nieopłacone kosztów uzyskania przychodów, gdyż nie zostały one faktycznie poniesione w badanym roku podatkowym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Postępowanie w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych jest osobistym świadczeniem podatnika i powinno toczyć się wobec niego, a nie syndyka masy upadłości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podmiotem opodatkowania jest osoba fizyczna, a rozliczenie podatku dochodowego jest osobistym świadczeniem podatnika. Syndyk jest niezbędny w postępowaniu kontrolnym dotyczącym działalności gospodarczej upadłego, ale nie w indywidualnym rozliczeniu podatku dochodowego małżonków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Koszty uzyskania przychodów to koszty faktycznie poniesione w celu osiągnięcia przychodów. Niezapłacone składki ZUS nie mogą być uznane za koszt uzyskania przychodu.
o.p. art. 134 § 1
Ordynacja podatkowa
Stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 6 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Każdy z małżonków podlega odrębnemu opodatkowaniu od osiągniętych przez siebie dochodów.
u.p.d.o.f. art. 6 § 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Małżonkowie mogą być opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów na wniosek.
u.p.d.o.f. art. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podmiotem opodatkowania jest każda osoba fizyczna.
u.p.d.o.f. art. 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podmiotem opodatkowania jest każda osoba fizyczna.
p.u. art. 20 § 1
Prawo upadłościowe
Po ogłoszeniu upadłości upadły jest zastąpiony przez syndyka masy upadłości w dotychczasowych czynnościach.
p.u. art. 53
Prawo upadłościowe
W razie upadłości jednego z małżonków, jeżeli wiąże ich ustawowa wspólność majątkowa, majątek wspólny staje się składnikiem masy upadłości.
p.u. art. 60
Prawo upadłościowe
Postępowanie dotyczące mienia wchodzącego w skład masy upadłości może być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciw niemu.
p.u. art. 150
Prawo upadłościowe
Organ podatkowy powinien dokonać zgłoszenia wierzytelności w trybie przewidzianym w tym artykule.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych jest osobistym świadczeniem podatnika i powinno toczyć się wobec niego, a nie syndyka masy upadłości. Niezapłacone składki ZUS nie mogą być uznane za koszt uzyskania przychodu, ponieważ nie zostały faktycznie poniesione w roku podatkowym.
Odrzucone argumenty
Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone z udziałem syndyka masy upadłości, ponieważ jeden z małżonków był w upadłości. Organy podatkowe naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności i brak uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji.
Godne uwagi sformułowania
podmiotem opodatkowania jest każda osoba fizyczna Rozliczenie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych jest osobistym świadczeniem podatnika tego podatku kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów
Skład orzekający
Małgorzata Tomaszewska
przewodniczący
Elżbieta Rischka
sprawozdawca
Alicja Stępień
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, kto jest stroną postępowania podatkowego w przypadku upadłości jednego z małżonków, oraz interpretacja kosztów uzyskania przychodów w kontekście niezapłaconych składek ZUS."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji upadłości osoby fizycznej i wspólnego rozliczenia małżonków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w kontekście upadłości i jej wpływu na postępowanie podatkowe, co jest istotne dla prawników i doradców podatkowych.
“Upadłość jednego z małżonków – czy syndyk przejmuje kontrolę nad podatkami?”
Dane finansowe
WPS: 30 908,1 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 596/02 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2005-05-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-03-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Alicja Stępień Elżbieta Rischka /sprawozdawca/ Małgorzata Tomaszewska /przewodniczący/ Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Tomaszewska Sędziowie NSA Elżbieta Rischka /spr./ NSA Alicja Stępień Protokolant Agnieszka Zalewska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. i M. M. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia 20 lutego 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. oddala skargę. Uzasadnienie I SA/Gd 596/02 U z a s a d n i e n i e Zaskarżoną do sądu decyzją, Izba Skarbowa O.Z. utrzymała w mocy decyzje Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej O.Z. z dnia 10 listopada 2001 r. – w przedmiocie określenia B. i M. małż. M. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w kwocie 30.908,10 zł, zaległość podatkową w tym podatku w kwocie 19.301,80 zł oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości w kwocie 4.002,60 zł. Podstawą powyższego rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny. Inspektor Kontroli Skarbowej przeprowadziła w dniach od 29.08.2001 r. do 11.09.2001 r. kontrolę w Zakładzie [...] "A" w L. ul. [...] – w upadłości – w zakresie prawidłowości obliczania, deklarowania oraz wpłacania podatków stanowiących dochód budżetu państwa za 2000 rok. W związku z tym, że Sąd Rejonowy VIII Wydział Gospodarczy Rejonowy postanowieniem z dnia 25.04.2001 r. sygn. akt [...] ogłosił upadłość B. M. prowadzącego Zakład [...] "A" – postępowanie kontrolne przeprowadzono przy udziale wyznaczonego Syndyka upadłości adwokata M. R. Ustalenia kontroli zawarte zostały w protokole badania dokumentów i ewidencji z dnia 13.09.2001 r. Nr [...] (podpisany w dniu 13.09.2001 r. przez: Syndyka masy i p. B. M). Postępowanie kontrolne zakończono wynikiem kontroli Nr [...] z dnia 25.09.2001 r., który postanowieniem z dnia 16.10.2001 r. został dopuszczony jako dowód w postępowaniu kontrolnym Nr [...] obejmującym swym zakresem rozliczenie podatku dochodowego od osób fizyczny za 2000 rok małżonków M. i B. M. Ustalenia z kontroli w zakresie rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 rok małżonków M. i B. M. zawarte zostały w protokole badania prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa z dnia 16.10.2001 r. W wyniku przeprowadzonej kontroli skarbowej w zakresie poniesionych przez p. M. kosztów uzyskania przychodów kontrolujący nie uznali za koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 z późn. zm.) kwoty w wysokości łącznej 63.226,01 zł stanowiącej zaewidencjonowane a nie zapłacone w badanym roku podatkowym składki ZUS. W odwołaniu od powyższych decyzji podatnicy wnosząc o ich uchylenie zarzucili: - rażące naruszenie prawa, a w szczególności art. 20, art. 60, art. 90 § 1 oraz art. 150-152 – Prawo upadłościowe, poprzez wszczęcie postępowania wobec skarżących, jak też wydanie zaskarżonej decyzji wobec skarżących a nie wobec syndyka masy upadłości oraz nie zgłoszenie wierzytelności do masy upadłości; - naruszenie przepisów prawa procesowego określonego w art. 120, art. 121 § 1, art. 122 w związku z art. 187 § 1 oraz art. 210 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa, poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy niezbędnych, dla wydania orzeczenia i całkowite pominięcie w zaskarżonych decyzjach okoliczności wskazywanych przez skarżących w trakcie postępowania kontrolnego, a także brak w decyzjach uzasadnienia prawnego i faktycznego. Izba nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania stwierdza, iż stosownie do postanowień art. 1 i 3 cyt.w. ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych podmiotem opodatkowania jest każda osoba fizyczna, obowiązana do uiszczania podatku z tytułu ciążącego na niej obowiązku podatkowego. Ustawodawca wyraźnie określił, iż osoby fizyczne podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swych dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Również w odniesieniu do małżonków, w świetle art. 6 ust. 1 cyt. ustawy – każdy z nich podlega odrębnemu opodatkowaniu od osiągniętych przez siebie dochodów. Jednakże, w myśl art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, małżonkowie podlegający obowiązku podatkowemu, między którymi istnieje wspólność majątkowa, pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, mogą być, na wniosek wyrażony we wspólnym zeznaniu rocznym, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów. Na skutek ogłoszenia upadłości, stosownie do art. 20 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe (Dz.U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 z późn. zm.) – upadły jest zastąpiony przez syndyka masy upadłości w dotychczasowych czynnościach, ale ta okoliczność, zdaniem Izby, nie pozbawia upadłego statusu podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych, bowiem podatnik z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej w ramach firmy nie jest podmiotem gospodarczym w rozumieniu art. 1 § 1 Prawa upadłościowego, nie ma zatem zdolności upadłościowej. Po ogłoszeniu upadłości przedsiębiorstwa upadły traci z samego prawa zarząd oraz możność korzystania i rozporządzania majątkiem, należącym do niego w dniu ogłoszenia upadłości, jako też nabytym w toku postępowania. Majątek ten stanowi masę upadłości. Ponadto, w myśl art. 53 Prawa upadłościowego, w razie upadłości jednego z małżonków, jeżeli wiąże ich ustawowa wspólność majątkowa, majątek wspólny staje się składnikiem masy upadłości. Biorąc pod uwagę powyższe organ odwoławczy stwierdził, iż Syndyk obejmuje z mocy prawa majątek upadłego, zarządza tym majątkiem (ale tylko w takim zakresie, w jakim jest to uzasadnione celami postępowania upadłościowego – którego głównym celem jest zaspokojenie wierzycieli) i przeprowadza likwidację majątku masy. Zdaniem Izby Skarbowej, nie można interpretować zawężające art. 60 Prawa upadłościowego, że postępowanie dotyczące mienia wchodzącego w skład masy upadłości może być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciw niemu, tzn. przeciwko syndykowi osobiście. Interpretacja taka bowiem prowadziłaby do osobistej odpowiedzialności syndyka za wszelkie zobowiązania upadłego. Jednakże syndyk masy upadłości nie jest podatnikiem w rozumieniu przepisów podatkowych. Natomiast jest pełnomocnikiem sądu, który sam nie może się zająć zarządem i spieniężeniem majątku upadłego. Jako taki spełnia obowiązki publiczno-prawne. Syndyk jest jednak nie tylko organem przez sąd ustanowionym, lecz także zastępcą wszystkich osób zainteresowanych, w szczególności upadłego, któremu odjęty jest zarząd i prawo rozporządzania majątkiem, ponadto ma on bronić interesów ogółu wierzycieli wobec interesów poszczególnych wierzycieli, albo upadłego, jak i wierzycieli. Według tego więc, o jaką czynność chodzi syndyk powinien być uważany za działającego w imieniu upadłego lub wierzycieli, albo tak upadłego, jak i wierzycieli, co jest o tyle doniosłe, że akty zdziałane przez syndyka są dla upadłego wiążące po ustaniu upadłości, zatem upadły na podstawie tych aktów prawnych nabywa prawa i ma też spełnić obowiązki. Na poparcie zajętego stanowiska organ odwoławczy przywołał uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 28.09.1994 r. sygn. akt UZP 25/94, w której stwierdził, iż "(...) syndyk upadłości nie jest podatnikiem w rozumieniu przepisów podatkowych, gdyż nie jest on zakładem pracy (pracodawcą), ponieważ przedsiębiorstwo – jak to podkreślił Sąd Najwyższy w powołanej uchwale – wchodzi w skład masy upadłości. Dlatego roszczenia z tytułu nie opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne mogą być kierowane do masy upadłości, a nie osobiście do syndyka tej masy, z żądaniem uiszczenia zaległych składek z jego osobistego majątku". W sprawie możliwości wszczęcia postępowania podatkowego po ogłoszeniu upadłości w odniesieniu do zobowiązań podatkowych upadłego – powstałych przed jej ogłoszeniem, organ odwoławczy stwierdził, że zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (z mocy prawa), lub też z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Jeżeli zobowiązanie podatkowe powstaje z chwilą zaistnienia okoliczności, z którymi przepisy ustawy łączą powstanie takiego zobowiązania, co do zasady nie dokonuje się wymiaru podatkowego, chyba że podmiot obciążony obowiązkiem samodzielnego ustalenia takiego zobowiązania nie czyni tego lub ustala je nieprawidłowo. W takich przypadkach organ podatkowy dokonuje wymiaru kontrolnego, wydając decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego, która ma charakter deklaratoryjny, tzn. stwierdzającej, że zobowiązanie podatkowe powstało w określonej wysokości i w jakiej części nie zostało wykonane. Jeżeli zatem przed ogłoszeniem upadłości po stronie upadłego nastąpi zdarzenie, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie zobowiązania podatkowego, wystąpienie tego zdarzenia powoduje automatyczne powstanie zobowiązania, które powinno być przez upadłego zrealizowane w trybie przewidzianym ustawą podatkową. Niezrealizowanie tego zobowiązania przez upadłego w całości lub w jakiejś części przed ogłoszeniem upadłości powoduje, że organowi podatkowemu reprezentującemu Skarb Państwa przysługuje roszczenie odnośnie do niezrealizowanej części tegoż zobowiązania. Chcąc dochodzić tej wierzytelności w trybie postępowania upadłościowego organ podatkowy powinien dokonać zgłoszenia tej wierzytelności w trybie przewidzianym w art. 150 Prawa upadłościowego. Izba podkreśla dalej, że dokonując zatem wykładni normy art. 62 Prawa upadłościowego w aspekcie przepisów materialnego i formalnego prawa podatkowego należy mieć na uwadze, aby jej rozumienie zapewniało równocześnie realizację w ramach postępowania upadłościowego interesu publicznego reprezentowanego przez organy podatkowe, w zakresie umożliwienia im zgłoszenia do masy upadłości wierzytelności z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych przed ogłoszeniem upadłości, do czego konieczne jest ich stosowne udokumentowanie decyzją podatkową, wydaną jednak po przeprowadzeniu postępowania podatkowego z udziałem reprezentanta podatnika (upadłego), jakim jest syndyk. Izba podkreśla, że stanowisko takie znajduje swoje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, np. wyrok NSA z dnia 09.11.1999 r. sygn. akt I SA/Wr 659/97. Inspektor Kontroli Skarbowej przeprowadził kontrolę skarbową w Zakładzie [...] "A" w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 rok z udziałem Syndyka w charakterze uczestnika reprezentującego interes masy upadłości. Syndyk przez cały czas prowadzonego powyższego postępowania – brał czynny udział w każdym jego stadium (świadczy o tym zgromadzona w toku kontroli dokumentacja i podpisy na dokumentach). W ocenie Izby Skarbowej, Inspektor Kontroli Skarbowej nie miał natomiast obowiązku prowadzenia z udziałem Syndyka postępowania kontrolnego w zakresie prawidłowości rozliczania się z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 rok małżonków M. i B. M. – ponieważ nie był on stroną w prowadzonym postępowaniu, czyli podatnikiem, a niniejsze postępowanie nie dotyczyło bezpośrednio masy upadłości, albowiem w świetle art. 134 § 1 Ordynacji podatkowej, stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następcy prawni, a także osoby trzecie wymienione w art. 110-117. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że gdy chodzi o możliwość wyegzekwowania należnego podatku od upadłego, to stroną postępowania w znaczeniu materialnoprawnym jest upadły, natomiast w znaczeniu procesowym syndyk. Prawo upadłościowe pozbawia bowiem upadłego prawa do rozporządzania majątkiem, który wchodzi w skład masy upadłości, a nie zdolności do czynności prawnych w ogóle. Za niezasadny Izba uznała również zarzut strony dotyczący naruszenia dyspozycji art. 120, art. 121 § 1, art. 122 w związku z art. 187 § 1 ustawy oraz art. 210 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa. Oceniając cały zebrany w sprawie materiał dowodowy Izba stwierdza, że ustalenia zawarte w decyzji organu kontrolującego oparły się na wyczerpująco zebranym i wszechstronnie rozważonym materiale dowodowym. Organ kontroli skarbowej działał na podstawie prawa podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Z materiałów zebranych w przedmiotowej sprawie wynika, że postępowanie kontrolne prowadzone było w sposób prawidłowy. Stronie umożliwiono czynny udział w postępowaniu oraz zapoznano ją z ustaleniami kontroli. Ustalony przez Inspektora Kontroli Skarbowej stan faktyczny sprawy i jego analiza dokonana w świetle ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 z późn. zm.) wraz z uzasadnieniem w sprawie zawyżenia kosztów uzyskania przychodów znalazły, zdaniem Izby, wyraz w treści uzasadnienia decyzji organu I instancji w tym przedmiocie, zgodnie z art. 210 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wnosząc o uchylenie decyzji organu drugiej instancji podobnie jak w odwołaniu zarzucają: - rażące naruszenie prawa, a w szczególności: • art. 1 § 1 Prawo upadłościowe w związku z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.), poprzez uznanie braku zdolności upadłościowej skarżącego; • art. 20, art. 60, art. 90 § 1 oraz art. 150 do art. 152 Prawo upadłościowe, poprzez wszczęcie postępowania wobec skarżących, bez uczestnictwa syndyka masy upadłości, jak też wydanie zaskarżonej decyzji wobec skarżących, również bez uczestnictwa syndyka; - naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: • art. 120, art. 121 § 1, art. 122 w związku z art. 187 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy niezbędnych dla wydania orzeczenia i całkowite pominięcie w zaskarżonych decyzjach okoliczności wskazanych przez skarżących w trakcie postępowania kontrolnego; • art. 210 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa, poprzez nie zamieszczenie w ogóle w zaskarżonych decyzjach uzasadnienia prawnego i uzasadnienia faktycznego; - błędy w ustaleniach faktycznych wskutek przyjęcia udziału syndyka w kwestionowanym postępowaniu podatkowym. Zdaniem skarżących, organ odwoławczy bezzasadnie przyjął, iż nie ma wpływu na postępowanie w zakresie podatku dochodowego – stan upadłości podatnika. W sprawie przedmiotowej kontroli winien występować, wg skarżących, syndyk zamiast upadłego i jego małżonki. Podkreśla się, że tylko syndyk jest wyłącznie prawnie legitymowany do występowania w sprawie, co wyraźnie wynika z (...) przepisów art. 20 i art. 90 § 1 Prawo upadłościowe. Nie przeczy temu, zdaniem skarżących, dokonywanie rocznych rozliczeń podatku dochodowego łącznie przez upadłego wraz z żoną (...). Od daty zawarcia związku małżeńskiego, bez zmian do chwili obecnej, między małż. M. istnieje ustawowa wspólność małżeńska. Tym samym więc majątek wspólny małżonków należy do masy upadłości, jako jego integralna część. Izba Skarbowa odpowiadając na skargę wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Stan faktyczny w sprawie jest niesporny. Kwestia sporna sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy po ogłoszeniu upadłości przedsiębiorcy (osoby fizycznej) stroną postępowania w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych (małżonków) jest syndyk masy upadłości, czy też upadły i jego małżonka. Skarżący reprezentują pogląd, że w analizowanym przypadku w sprawie przedmiotowej kontroli winien występować syndyk zamiast upadłego i jego małżonki. Z powyższym poglądem nie sposób się zgodzić. Otóż stosownie do postanowień art. 1 i 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 z późn. zm.) – podmiotem opodatkowania jest każda osoba fizyczna, obowiązana do uiszczania podatku z tytułu ciążącego na niej obowiązku podatkowego. Ustawodawca wyraźnie określił, iż osoby fizyczne podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swych dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Również w odniesieniu do małżonków, w świetle art. 6 ust. 1 cyt. ustawy – każdy z nich podlega odrębnemu opodatkowaniu od osiągniętych przez siebie dochodów. Jednakże, w myśl art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, małżonkowie podlegający obowiązkowi podatkowemu, między którymi istnieje wspólność majątkowa, pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, mogą być, na wniosek wyrażony we wspólnym zeznaniu rocznym, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów. W myśl art. 10 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy źródłem przychodów jest m.in. pozarolnicza działalność gospodarcza. W sprawie bezsporne jest, że skarżący prowadził działalność gospodarczą w formie Zakładu [...] "A" w L. Dochód uzyskany z ww. działalności gospodarczej skarżący wykazał w zeznaniu PIT-36 o wysokości dochodu osiągniętego w 2000 r. Prawidłowość ustalenia dochodu z ww. działalności gospodarczej była przedmiotem odrębnej kontroli przeprowadzonej przez Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej O.Z. na podstawie upoważnienia z dnia 29 sierpnia 2001 r. Stosownie zaś do art. 134 § 1 Ordynacji podatkowej, stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik. Z akt sprawy wynika, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 25 kwietnia 2001 r., sygn. akt [...] – sąd ogłosił upadłość p. B. M. – prowadzącego Zakład [...] "A" w L. W konsekwencji powyższego wyżej wskazane postępowanie kontrolne wszczęte przez Inspektora Kontroli Skarbowej w dniu 29 sierpnia 2001 r. a dotyczące działalności gospodarczej prowadzonej przez upadłego w formie ww. Zakładu – przeprowadzono przy udziale syndyka zgodnie z przepisami prawa upadłościowego. Postępowanie to obejmowało swym zakresem rozliczenie z budżetem państwa w zakresie podatku VAT za poszczególne miesiące 2000 r. oraz ustalenie dochodu z działalności gospodarczej za 2000 r. Z akt sprawy dalej wynika, że ustalenia z tej kontroli, zakończonej ostatecznie wynikiem kontroli z dnia 25 września 2001 r. Nr [...], postanowieniem z dnia 16.10.2001 r. Inspektor Kontroli Skarbowej dopuścił jako dowód w kolejnym postępowaniu kontrolnym wszczętym postępowaniem z dnia 16 października 2001 r. – wobec małż. M. i B. M. – w zakresie rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. Rozliczenie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych jest osobistym świadczeniem podatnika tego podatku, zatem stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 134 § 1 Ordynacji podatkowej stroną takiego postępowania może być tylko osoba fizyczna – jako podatnik, natomiast w rozważanej sprawie małżonkowie M. i B. M., jako że skorzystali z możliwości wspólnego opodatkowania się stosownie do treści art. 6 ust. 2 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem stwierdzić należy, iż postępowanie podatkowe w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych jako odrębne postępowanie podatkowe prawidłowo w rozważanej sprawie toczyło się tylko wobec skarżących małżonków jako podatników, a nie wobec Syndyka masy upadłości. Udział syndyka był tylko niezbędny w postępowaniu kontrolnym wobec upadłego przedsiębiorcy. Natomiast inną kwestią (pozostającą poza istotą sporu w niniejszej sprawie) jest kwestia wyegzekwowania należnego podatku dochodowego od osób fizycznych w sytuacji gdy wobec skarżącego – jako przedsiębiorcy ogłoszono upadłość. Z chwilą ogłoszenia upadłości upadły traci zarząd nad swoim majątkiem – majątek ten stanowi masę upadłości. Natomiast w myśl art. 53 Prawa upadłościowego – w razie upadłości jednego z małżonków, jeżeli wiąże ich ustawowa wspólność majątkowa, majątek wspólny staje się składnikiem masy upadłości. Powyższe oznacza, że należny podatek dochodowy od osób fizycznych będzie podlegać zaspokojeniu z masy upadłości obejmującej również majątek wspólny skarżących wg zasad przewidzianych w prawie upadłościowym. W ocenie sądu odnosząc się do meritum sprawy organy prawidłowo zakwestionowały jako koszt uzyskania przychodu zarachowane a faktycznie nie zapłacone w badanym roku podatkowym składki ZUS w łącznej wysokości 63.226,01 zł, skoro stosownie do treści art. 22 ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów. Skarżący w badanym roku ww. kosztów nie poniósł, zatem prawidłowo organy dokonały korekty kosztów o ww. kwotę. Za niezasadny sąd uznał również zarzut naruszenia przez organy podatkowe przepisów proceduralnych. Nie powtarzając zatem argumentacji Izby w tym zakresie, zawartej w odpowiedzi na skargę, należy w pełni ją podzielić. Z tych przyczyn na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI