I SA/Gd 575/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2025-01-08
NSAAdministracyjneWysokawsa
dotacja oświatowafinanse publicznezwrot dotacjiwydatki bieżącecele oświatoweprzedszkolekontrola wydatkówKodeks postępowania administracyjnegoUstawa o finansach publicznychUstawa o finansowaniu zadań oświatowych

WSA w Gdańsku uchylił decyzję SKO w sprawie zwrotu dotacji oświatowej, częściowo uwzględniając skargę strony i korygując ustalenia dotyczące nadmiernej wysokości dotacji oraz kosztów pływalni.

Sprawa dotyczyła zwrotu dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranej w nadmiernej wysokości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza o zwrocie ponad 350 tys. zł. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję, częściowo uwzględniając skargę, korygując ustalenia dotyczące nadmiernej wysokości dotacji oraz uznając część wydatków na pływalnię za zasadnie poniesione z dotacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta Redy o zwrocie dotacji udzielonej w 2019 r. dla Przedszkola A. Dotacja w łącznej kwocie 354.246,86 zł została uznana za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem, a dodatkowo stwierdzono pobranie dotacji w nadmiernej wysokości 5.630,40 zł. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną interpretację przepisów dotyczących finansów publicznych i prawa oświatowego, a także wadliwą ocenę dowodów. Sąd częściowo uwzględnił skargę. Ustalono, że organy bezzasadnie zakwestionowały część dotacji jako pobraną w nadmiernej wysokości, błędnie interpretując kwestię czasowej nieobecności dziecka. Sąd uznał również, że wydatek na korzystanie z pływalni w kwocie 4.422,27 zł był zasadnie poniesiony z dotacji, gdyż stanowił realizację podstawy programowej. Pozostałe zarzuty skargi, dotyczące m.in. wydatków na żywienie, zakupy prywatne, modernizację, usługi telekomunikacyjne, monitoring, wynagrodzenia opiekunów żłobkowych, wynagrodzenie dyrektora oraz usługi księgowe, zostały uznane za niezasadne. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia prawidłowości wydatkowania dotacji spoczywa na beneficjencie, a zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (6)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli koszty te są już pokrywane przez rodziców, co prowadziłoby do podwójnego finansowania. Dotacja może być wykorzystana na wydatki bieżące związane z kształceniem, wychowaniem i opieką, ale nie na pokrycie wydatków już opłaconych przez rodziców.

Uzasadnienie

Przedszkole zapewniało odpłatne wyżywienie, a koszty te były pokrywane przez rodziców. Finansowanie tych samych wydatków z dotacji stanowiłoby podwójne finansowanie i naruszenie przeznaczenia dotacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.f.p. art. 252 § 1, 3, 5, 6

Ustawa o finansach publicznych

Przepisy dotyczące zwrotu dotacji udzielonych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranych w nadmiernej wysokości.

u.f.z.o. art. 35 § 1, 2, 3

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Określa przeznaczenie dotacji oświatowych na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym wydatków bieżących.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

p.p.s.a. art. 206

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odstąpienia od obciążenia strony kosztami postępowania.

Pomocnicze

u.p.o. art. 10 § 1

Ustawa - Prawo oświatowe

Określa zadania organu prowadzącego szkołę lub placówkę, w tym zapewnienie warunków działania, remontów, obsługi administracyjnej i finansowej.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do oceny dowodów na podstawie własnego przekonania.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

u.o.k.i.k. art. 24

Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów

Definicja praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czasowa nieobecność dziecka nie powoduje utraty statusu ucznia i prawa do dotacji. Wydatki na zajęcia na pływalni, realizujące podstawę programową i prowadzone pod opieką przedszkola, mogą być finansowane z dotacji. Organy błędnie zakwestionowały część dotacji jako pobraną w nadmiernej wysokości.

Odrzucone argumenty

Wydatki na żywienie dzieci, które są odpłatne przez rodziców, nie mogą być finansowane z dotacji. Wydatki na modernizację i rozbudowę nieruchomości nie są wydatkami bieżącymi i nie mogą być pokryte z dotacji. Wydatki na usługi telekomunikacyjne, monitoring i obsługę księgową działalności gospodarczej nie mogą być pokryte z dotacji, jeśli nie można wykazać ich związku z celami przedszkola. Wynagrodzenia opiekunów żłobkowych i wynagrodzenie dyrektora wypłacone w kolejnym roku budżetowym nie mogą być pokryte z dotacji. Organy prawidłowo zakwestionowały wydatki na żywienie, zakupy prywatne, modernizację, usługi telekomunikacyjne, monitoring, wynagrodzenia opiekunów żłobkowych, wynagrodzenie dyrektora oraz usługi księgowe.

Godne uwagi sformułowania

Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego... Ciężar udowodnienia prawidłowości wydatkowania i rozliczenia dotacji spoczywa na beneficjencie. Pokrywanie kosztów wyżywienia przez rodziców skutkuje tym, że wydatek ten nie mógł być sfinansowany z dotacji. Sama nieobecność dziecka T. H. w przedszkolu w okresie marzec - sierpień nie stanowi dostatecznej przesłanki do zakwestionowania uprawnienia organu prowadzącego do uwzględniania tego dziecka we wniosku o dotację.

Skład orzekający

Irena Wesołowska

przewodniczący

Małgorzata Gorzeń

członek

Elżbieta Rischka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykorzystania dotacji oświatowych, zwłaszcza w kontekście wydatków na żywienie, zajęcia dodatkowe (pływalnia), wydatków inwestycyjnych oraz zasad rozliczania dotacji w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przedszkola prowadzonego przez osobę fizyczną, która jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą. Interpretacja przepisów dotyczących czasowej nieobecności dziecka może mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozliczania dotacji oświatowych i pokazuje, jak ważne jest precyzyjne dokumentowanie wydatków. Sąd częściowo stanął po stronie skarżącej, co czyni orzeczenie interesującym dla podmiotów otrzymujących dotacje.

Czy wydatki na basen i żywienie w przedszkolu można odliczyć od dotacji? WSA w Gdańsku wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 354 246,86 PLN

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 575/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-01-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka /sprawozdawca/
Irena Wesołowska /przewodniczący/
Małgorzata Gorzeń
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1270
art. 252
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1400
art. 35
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka /spr./, Protokolant Specjalista Dorota Pellowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 13 maja 2024 r., sygn. akt SKO Gd/1745/24 w przedmiocie orzeczenia o zwrocie dotacji udzielonej w 2019 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do sądu decyzją z 13.05.2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej jako SKO), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej Kpa) w zw. z art. 35 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz.U z 2023 r. poz. 1400 ze zm.) - dalej u.f.z.o., art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz.U z 2023 poz. 900) – dalej: u.p.o. oraz art. 252 ust. 1, ust. 3, ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270 ze zm) – dalej: u.f.p., po rozpatrzeniu odwołania D. M.– dalej jako strona lub Skarżąca od decyzji Burmistrza Miasta Redy (dalej jako Burmistrz lub organ I instancji) z 31.01.2024r. w sprawie zwrotu dotacji udzielonej w roku 2019 dla Przedszkola A w R. (dalej: Przedszkole), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
Zaskarżoną decyzją Burmistrz orzekł o zwrocie dotacji w łącznej kwocie 354.246,86 zł. tytułem dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, która została udzielona w roku 2019 przez Gminę dla Przedszkola, na realizację zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, z należnymi odsetkami, zobowiązał stronę - organ prowadzący Przedszkole do zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 5.630,40 zł. wraz z należnymi odsetkami, postanowił nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu organ opisał przebieg postępowania, wskazał jakie środki wydatkowane z przyznanej dotacji uznał za wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, jakie za pobrane w nadmiernej wysokości oraz uzasadnił swoje stanowisko w tej kwestii.
Rozpatrując sprawę w związku z wniesionym odwołaniem SKO nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia na wstępie wskazało, że w 2019 r. Gmina udzieliła stronie dotacji na prowadzone przez nią na terenie Gminy Przedszkole w łącznej wysokości 888.893,60 zł. na dofinansowanie realizacji zadań placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki w tym profilaktyki społecznej.
SKO przywołało treść art. 35 ust. 1 i 2 u.f.z.o. w brzmieniu obowiązującym od 1.01.2019 r. wskazującym na co dotacje mogą być wyłącznie wykorzystane. Kolejno SKO przywołało art. 10 ust. 1 u.p.o. precyzującym zadania organu prowadzącego szkołę lub placówkę oraz treść art. 252 ust. 1 – 6 u.f.p. regulujących kwestie zwrotu dotacji udzielonej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranej w nadmiernej wysokości.
SKO podkreśla, że do zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości jest obowiązany ten, kto tę dotację otrzymał na określone zadania i dotacji nie wykorzystał, ponieważ nie zapłacił za te zadania (por. wyrok NSA z 12.07.2016 r., II GSK 405/15).
Odnośnie dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem SKO zauważa, że w art. 252 u.f.p. brak jest definicji legalnej "dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem". W doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się jednakże, że dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, to taka, która została wydatkowana na inne cele aniżeli te, na które została udzielona bądź nie służyła pokryciu wydatków, na które miała być wykorzystana. Jeżeli okaże się, że wydatki, na pokrycie których dotacja została przeznaczona nie wystąpiły, to także i taka dotacja nosi znamiona dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 235/18, Lex nr 2521406).
SKO podkreśla, że przedmiotowa sprawa dotyczy tzw. dotacji oświatowej, której środki beneficjent zobligowany jest spożytkować na realizację zadań określonych w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. Zatem każdy wydatek, który pokryty został z dotacji, winien być poddany weryfikacji pod kątem jego zgodności ze wspomnianym przepisem. Brak owej zgodności uzasadnia twierdzenie o jego wydatkowaniu niezgodnie z przeznaczeniem, a w dalszej kolejności o potrzebie jego zwrotu.
Dotacje przeznaczane na realizację zadań przedszkola ograniczone są do zakresu ich celowości oraz do bieżących wydatków przedszkola. Są one zatem przeznaczone na dofinansowanie realizacji jego zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki przy czym mogą być wyłącznie wydatkowane na pokrycie bieżących wydatków przedszkola. Rola dotacji oświatowej nie polega bowiem na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez przedszkole bądź jednostkę prowadzącą przedszkole, czy też pokrywaniu wszelkich jej wydatków.
SKO zauważa nadto, że przekazanie, udzielenie, wydatkowanie i rozliczenie dotacji należy także do znamion naruszeń dyscypliny finansów publicznych. Po stronie beneficjenta naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest m.in. wydatkowanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem określonym przez udzielającego dotację. Tym samym, środki z dotacji przekazane na konto beneficjenta nie uzyskują przymiotu wartości prywatnej, co stwarzałoby możliwość swobodnego nimi dysponowania. Beneficjent może dotację przeznaczyć tylko na cele wskazane w art. 35 ust.1 u.f.z.o. Nie można z tej dotacji ponosić wydatków pośrednio związanych z działalnością dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą, ani tym bardziej twierdzić, że wystarczy dotacje przeznaczyć na bieżącą działalność przedszkola bez wskazania konkretnego celu. SKO podkreśla, że to beneficjent powinien wykazać, że pokryty dotacją wydatek stanowił bieżący wydatek szkoły poniesiony na realizację zadania oświatowego.
W tym kontekście w opinii SKO niewątpliwie uprawniona jest weryfikacja dokumentacji dotyczącej wydatkowania dotacji oraz celów, na które je przeznaczono. W sytuacji zatem, gdy strona nie jest w stanie prawidłowo udokumentować wydatku, to zasadne jest zakwestionowanie takiego "wydatku" niezależnie od tego czy służył on celom wskazanym w u.f.z.o. Dlatego też, nie wystarczy aby beneficjent wskazał, że otrzymana kwota dofinansowania została skonsumowana na realizację preferowanego przez dotującego celów.
W ocenie SKO zasadnie w przedmiotowej sprawie, po przeprowadzaniu postępowania wyjaśniającego Burmistrz uznał, iż część dotacji przyznanej stronie prowadzącej Przedszkole na 2019 rok została:
1. pobrana w nadmiernej wysokości, w łącznej kwocie 5.630,40 zł. - z uwagi na wykazanie i podanie do dotacji o jednego ucznia więcej niż faktyczna liczba uczniów uczęszczających do Przedszkola,
2. wydatkowana niezgodnie z przeznaczeniem, w łącznej kwocie 354.246,86 zł, na którą składa się:
- kwota 117.338,66 zł - przeznaczona na żywienie dzieci w przedszkolu, tj. zakup produktów żywnościowych tzw. wsad do kotła i inne koszty pośrednie (wynagrodzenie kucharza i pomocników kucharza oraz wyposażenie kuchni);
- kwota 20.807,58 zł. - przeznaczona na zakupy prywatne;
- kwota 160.902,91 zł przeznaczona na modernizację i rozbudowę nieruchomości, w tym towary i usługi;
- kwota 4.153,67 zł. - zakup usług telekomunikacyjnych z firmy P i N S.A.
- kwota 344,05 zł przeznaczona na opłaty z tytułu abonamentu monitorowania i interwencji obiektu przy ul. Łąkowej 70 w Redzie, udokumentowana fakturami wystawionymi na firmę Wytwarzanie i obrót zapięciami i biżuteria srebrną D D. M. (dalej: D);
- kwota 4.422,27 zł - przeznaczona na korzystanie z pływalni w Miejskim Ośrodku Sportu i Rekreacji, oraz prowadzenie zajęć z nauki pływania;
- kwota 28.599,63 zł - przeznaczony na wynagrodzenie opiekunów żłobkowych (umowy o prace: M. H., A.S., B.Z.);
- kwota 42.000, zł wynagrodzenie dyrektora wypłacone w kolejnym roku budżetowym,
- kwota 426 zł przeznaczona na zakup usług księgowych i kadrowych dla firmy D.
Jednocześnie organ wyjaśnił, iż w celu zapewnienia przejrzystości i czytelnego udokumentowania kategorii wydatków wydatkowanych niezgodnie z przeznaczeniem, a także konieczności uniknięcia zbyt obszernego opisywania w uzasadnieniu decyzji każdego, nienależnie pokrytego z dotacji wydatku, sporządzono 10 zestawień w formie tabel zawierających wykaz faktur, wraz z konkretnymi pozycjami z faktury i kwotą, które nie podlegały sfinansowaniu z dotacji oświatowej udzielonej przez Gminę w roku 2019. Zestawienia stanowią integralną cześć niniejszej decyzji, jako jej załączniki. W związku z powyższym podzielono wydatki na powyższe kategorie i każde z osobna szczegółowo omówiono w uzasadnieniu decyzji.
Odnośnie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości organ w tabeli dokonał porównania liczby dzieci zgłoszonych do dotacji i liczby dzieci, które faktycznie figurowały w dziennikach zajęć i na tej podstawie wykazał, iż strona podała o 8 dzieci więcej niż faktyczna liczba dzieci uczęszczających do Przedszkola.
Dotacja na jedno dziecko to 703,80 zł/miesiąc, a zatem łączna kwota dotacji pobranej w nadmiernej wysokości to 5.630,40 zł. W przypadku gdy do skalkulowania kwoty dotacji beneficjent podał zawyżoną liczbę dzieci, to część środków publicznych stanowi dotację pobraną w nadmiernej wysokości, w rozumieniu art. 252 ust. 3 u.f.p. Dotacja oświatowa służy pokrywaniu części wydatków bieżących ponoszonych przez przedszkole w przeliczeniu na jedno dziecko, zatem dotacje opierają się na liczbie wychowanków faktycznie kształcących się. W tym zakresie organ właściwie uznał tę część dotacji jako pobraną w nadmiernej wysokości.
Odnośnie kwoty 117.338,66 zł - przeznaczonej na żywienie dzieci w przedszkolu, tj. zakup produktów żywnościowych tzw. wsad do kotła i inne koszty pośrednie (wynagrodzenie kucharza i pomocników kucharza oraz wyposażenie kuchni), SKO wyjaśnia, że nie ulega wątpliwości, że co do zasady wydatki na wyżywienie dzieci są wydatkami bieżącymi, jednak o ile całość lub część kosztów wyżywienia dzieci jest pokrywana przez rodziców, wówczas nie można zaliczyć tych kosztów jako finansowanych z dotacji.
SKO zauważa, iż konieczne było zatem w niniejszej sprawie dokonanie analizy treści statutu Przedszkola w brzmieniu obowiązującym w 2019 roku, a także treści umów zawartych pomiędzy organem prowadzącym, a rodzicami dzieci stosowanymi w okresie styczeń - grudzień 2019 roku. Zgodnie ze zdaniem pierwszym § 3.2. Statutu przedszkole zapewnia odpłatne wyżywienie dla dzieci", a zatem koszty wyżywienia pokrywane były w roku 2019 w ramach opłat uiszczanych przez rodziców.
SKO podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 13 września 2018 r. (sygn. akt I GSK 2219/18) o braku możliwości przeznaczenia dotacji na finansowanie kosztów wyżywienia dzieci w sytuacji, gdy ze stanu faktycznego sprawy wynika, że koszty te były pokrywane w ramach opłat uiszczanych przez rodziców. SKO zauważa, że możliwość pokrywania wydatków z dotacji powodowałaby podwójne finansowanie wyżywienia dzieci - raz z opłat wnoszonych przez rodziców, drugi raz z dotacji z budżetu gminy. Pokrywanie kosztów wyżywienia dzieci przez rodziców skutkuje więc tym, że wydatek ten nie mógł być sfinansowany z dotacji. Środki publiczne, jakie stanowi dotacja nie mogą zaś stanowić zysku przedsiębiorcy prowadzącego przedszkole. Mogą bowiem one być wydatkowane jedynie na cele określone w art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty, a mianowicie wyłącznie na wydatki bieżące w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej.
SKO za organem I instancji wskazało, że niezależnie od tego Strona w tym samym budynku, w którym znajduje się Przedszkole w 2019 r. prowadziła działalność gospodarczą D, której przedmiotem było m.in. - wytwarzanie gotowych posiłków i dań oraz przygotowywanie i dostarczanie żywności dla odbiorców (catering).
W tym zakresie uzasadnione było wezwanie strony o przedstawienie księgi przychodów i rozchodów prowadzanej przez Stronę działalności gospodarczej D, by móc stwierdzić, czy przedstawione do rozliczenia otrzymanej przez Stronę dotacji faktury na artykuły spożywcze oraz wyposażenie kuchni nie zostały również rozliczone przez Stronę jako koszty prowadzenia ww. działalności gospodarczej. Powyższe dotyczy również rozliczenia kwestii wynagrodzeń pracowników kuchni, bowiem nie wiadomo, czy strona podając do rozliczenia dotacji kwoty z tego tytułu wynikające, jednocześnie nie wliczała tych składników do kosztów uzyskania przychodu działalności gospodarczej.
Brak współpracy strony postępowania w tej kwestii SKO uznało za niezasadne, gdyż zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, "ciężar udowodnienia prawidłowości wydatkowania i rozliczenia dotacji spoczywa na beneficjencie. Jego rzeczą jest właściwe udokumentowanie wydatków, poprzez przedłożenie dowodów je potwierdzających".
SKO zgadza się również z organem I instancji, iż niemożliwym było rozliczenie kwot wydatkowanych na zakup artykułów spożywczych, według propozycji strony - "koszty wsadu do kotła po połowie - 50% jako koszty związane z działalnością Przedszkola, a 50% - to koszty prowadzenia działalności gospodarczej - usług cateringowych". Kwota udzielonej dotacji oświatowej musi zostać rozliczona z całkowitą starannością, nie zaś opierać się na niczym nieuzasadnionych szacunkach osoby prowadzącej przedszkole.
Odnośnie wydatków w kwocie 8.450,57 zł; przeznaczonych na zakup żywności nie przeznaczonej do żywienia zbiorowego dzieci SKO zauważa, że skoro wyżywienie w Przedszkolu jest odpłatne i opłata jest pobierana od rodziców, to na wydatki tego rodzaju nie jest możliwe pobieranie dotacji, z uwagi na inne źródło finansowania tego rodzaju zakupów. Ponadto wydatki na zakup np. słodyczy, hot dog, fasolki po bretońsku, pizzy, żeberek wolno gotowanych, zapiekanek, grzybów marynowanych, sushi, krewetek w sosach, batoników, kawy itd. nie służą bezpośrednio realizacji celów oświatowych. Wydatki tego rodzaju mogłyby zostać uznane za związane bezpośrednio z realizacją zadań przedszkola w sytuacji, gdyby zakupiono żywność w celu przeprowadzenia edukacyjnych zajęć kulinarnych dla dzieci. Tak nie było w rozpatrywanej sprawie, bowiem strona wywodziła, że część z tych artykułów była podawana z okazji uroczystości odbywających się w przedszkolu.
W ocenie SKO w takim przypadku można stwierdzić jedynie pośredni związek zakupu z realizacją celów oświatowych, co nie jest wystarczające do rozliczenia wydatku ze środków pochodzących z dotacji. Organ prawidłowo uznał zatem omawiane wydatki za niepodlegające finansowaniu z dotacji.
W ocenie SKO organ I instancji zasadnie zakwestionował wydatkowanie z dotacji kwot na takie zakupy jak: pampersy, płyn do samochodu Castrol, suszarka bębnowa, fotel, stół, świece, znicze, skarpetki, ręczniki kąpielowe, obuwie plażowe, pas smartkid belt, długopisy, akcesoria hamakowe, poduszki z cekinami, zestaw niemowlęcy, kostki do drinków, bidon, wieszak na biżuterię, suszarka stojąca itd. - łączna wysokość poniesionych na te cel kosztów: 10.942,00 zł. Ponadto w tej podkategorii znalazł się również zakup fotela, krzesła oraz stołu udokumentowanych fakturą na kwotę 3.048,43 zł, których obecność nie została stwierdzona przez osoby kontrolujące.
Wśród wydatków uznanych przez organ za prywatne, znalazła się także elektryczna suszarka bębnowa udokumentowana fakturą na kwotę 4.499,11 zł - według opisu producenta przeznaczona do gospodarstw domowych.
SKO zauważa, że wprawdzie z adnotacji na fakturze wynika, że przedmiotowa suszarka ma być wykorzystana do suszenia i dezynfekcji ręczników, jednakże podczas kontroli ustalono, że umieszczono suszarkę w mieszkaniu prywatnym – znajdującym się nad przedszkolem, co w ocenie organu potwierdza, że zakup dokonany został na cele prywatne. SKO podziela w tej kwestii stanowisko organu I instancji.
W ocenie organu I instancji, z którym SKO się zgadza, również zakup pozostałych, szczegółowo wymienionych artykułów w żaden sposób nie wiąże się z celami statutowymi przedszkola, a ma służyć jedynie walorom estetycznym.
Odnośnie wydatków inwestycyjno-modernizacyjnych na modernizację i rozbudowę nieruchomości, w tym towary i usługi organ wywiódł, że w toku prowadzonego postępowania nie stwierdzono żadnych okoliczności, które wymagałyby wykonania remontów w roku 2019 na kwotę 160.902,91 zł.
Organ w tym zakresie dopuścił jako dowód opinię biegłego sądowego z zakresu budownictwa dotyczącą kwalifikacji przeprowadzonych w przedszkolu robót, sfinansowanych z dotacji udzielonej w roku 2019, 2018 i 2017. Organ wskazał, iż opinia biegłego potwierdziła ustalenia poczynione już w toku kontroli, a mianowicie, że kwestionowane przez organ wydatki, szczegółowo wymienione i opisane w opinii biegłego, wbrew błędnej dekretacji sporządzonej przez osobę prowadzącą Przedszkole, nie stanowiły wydatków na remonty bieżące. Pomijając sam fakt wątpliwości, czy materiały, na zakup których strona przedstawiła faktury i rachunki, zostały rzeczywiście "wbudowane" w przedszkolu, zgodnie z opinią biegłego, i tak nie należą one do wydatków, które mogłyby zostać zakwalifikowane jako remonty bieżące.
Przedstawiona przez stronę ekspertyza nie wnosi merytorycznych zarzutów, dotyczących niezgodności opinii biegłego, a jedynie wskazuje, do czego mogłyby zostać użyte zakupione produkty, nie podając, czy rzeczywiście miało to miejsce, ani nie wskazując dokładnego miejsca ich wykorzystania, informując, że inwestor może nie pamiętać z powodu upływu czasu.
W ocenie SKO stan faktyczny sprawy został dostatecznie ustalony i pozwalał na taką ocenę wydatków, jaka przyjął organ I instancji.
SKO w pełni podziela ustalenia zawarte w opinii technicznej sporządzonej przez biegłego powołanego przez organ I instancji, który wyniku przeprowadzonych oględzin oraz na podstawie analizy faktur i wykorzystanych w rzeczywistości materiałów budowlanych stwierdził, że kwota w wysokości 160.902,91 zł nie została wydana na statutowe cele związane z bieżącą działalnością Przedszkola, o której mowa w art. 35 u.f.z.o. Nadto w ocenie SKO na podstawie opinii biegłego można jednoznacznie stwierdzić, że strona nie przeprowadziła remontu w pomieszczeniach Przedszkola w 2019 roku. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy w postaci opinii biegłego, jasno obrazuje co w budynku Przedszkola zostało wykonane, kiedy i w jakim zakresie i jak się to ma w stosunku do przedłożonych faktur, będących podstawą wypłaty dotacji oświatowej. Z opinii biegłego wynika wprost, że podczas oględzin budynku Przedszkola ujawniono brak zgodności wykonanych robót budowlanych i wbudowanych materiałów z przedstawionymi dowodami zakupu, w formie przekazanych faktur. Zasadnie zatem uznał organ I instancji, że Strona wykorzystała dotację niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości 160.902,91 zł
Odnośnie wydatków na usługi telekomunikacyjne w kwocie 3 913,67 zł, Organ zakwestionował wskazane wyżej wydatki, wskazując, iż do rozliczenia dotacji strona przedstawiła tylko pierwszą stronę faktury na abonament telefoniczny- zarówno z firmy P jak i N. Obie faktury zawierały pozycję "abonament", zawierającą jedynie informacje o wysokości zobowiązania, bez załączników zawierających informacje o numerach objętych abonamentem lub o rodzaju usług.
W konsekwencji w związku przedstawieniem niekompletnego dokumentu jak i nie przedstawienia umowy organ uznał, iż brak jest możliwości powiązania numeru telefonu z numerem podanym do kontaktu z Przedszkolem. Nie jest też możliwe bezpośrednie powiązanie nabywcy D (na fakturach od N), D (wystawianych przez P), gdyż jako odbiorca/użytkownik wskazane są dwie działalności gospodarcze strony, które łączą się jedynie w zakresie wspólnego adresu, natomiast w pozostałym zakresie są to działalności o zupełnie odmiennym charakterze, niż wykonywanie zadań w zakresie działań statutowych Przedszkola.
SKO zgadza się w tej kwestii z organem I instancji, iż nieprzedstawienie przez stronę żądanych dokumentów spowodował brak możliwości zaliczenia opisanego powyżej wydatku, albowiem Strona nie wykazała, że jest on związany z realizacją zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, na które dotacja została udzielona, stanowiłoby naruszenie art. 35 ust. 1 u.f.z.o. W sytuacji prowadzenia kilku rodzajów działalności, do których przypisane są różne numery telefonów, by istniała możliwość rozliczenia rachunku telefonicznego z dotacji oświatowej konieczne było przedstawienie przez stronę umowy podpisanej z operatorem lub wystawionych przez niego faktur na konkretny numer telefonu służący celom Przedszkola. Brak współdziałania Strony w tym zakresie uniemożliwia rozliczenie wskazanej wyżej kwoty z dotacji.
Odnośnie wydatku w kwocie 344,05 zł. przeznaczonego na opłaty z tytułu abonamentu monitorowania i interwencji obiektu, organ wskazał, iż na fakturze wystawionej przez firmę S Security Sp. z o.o. sp.k., jako nabywcę określono D, a charakter usługi miał ścisły związek z działalnością gospodarczą prowadzoną przez stronę w 2019 roku w zakresie produkcji wyrobów jubilerskich, określoną jako główną działalność w rejestrze CEiDG i taki też został wskazany odbiorca usługi na fakturach wystawianych przez firmę ochroniarską. Organ dodał, iż działalność gospodarcza osoby fizycznej prowadzonej pod tym samym adresem, w którym znajduje się również Przedszkole posiada zupełnie odmienny charakter, niż kształcenie, wychowanie i opieka nad dziećmi.
SKO zgadza się w tej kwestii z organem I instancji, iż nieprzedstawienie przez stronę żądanych dokumentów (umowy z firmą S) spowodowało brak możliwości rozliczenia opisanego powyżej wydatku z udzielonej dotacji oświatowej, albowiem Strona nie wykazała, że jest on związany z realizacją zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, na które dotacja została udzielona. W sytuacji prowadzenia w tym samym co Przedszkole budynku działalności D, by istniała możliwość rozliczenia faktury za tę usługę z dotacji oświatowej konieczne było przedstawienie przez stronę umowy podpisanej z ww. firmą, z której jasno by wynikało, iż monitoring został wprowadzony celem zapewnienia bezpieczeństwa uczniów i pracowników Przedszkola. Brak współdziałania Strony w tym zakresie uniemożliwia rozliczenie wskazanej wyżej kwoty z dotacji.
Wydatki przeznaczone na korzystanie z pływalni w MOSiR w kwocie 4.422,27zł organ uznał, iż są niemożliwe do sfinansowania z dotacji udzielanej przez Gminę i nie mieszczą się w zakresie art. 35 ust 1 u.f.z.o., gdyż zgodnie z informacją uzyskaną w trakcie prowadzonego równolegle postępowania za rok 2017 z dnia 27 czerwca 2022 r. Strona potwierdziła, że "dzieci korzystały z zajęć pod opieką rodziców". Zdaniem organu nie jest to realizacja podstawowego założenia udzielania dotacji, która winna być przeznaczona na realizację zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Zgodnie bowiem z powyższą informacją Przedszkole nie zapewniało dziecku opieki, a jedynie finansowało koszt jego pobytu na basenie, z którego dziecko korzystało poza czasem pobytu w placówce (zajęcia w sobotę) i wyłącznie pod "prywatną" opieką rodziców. SKO zgadza się w tej kwestii ze stanowiskiem organu I instancji, wskazując, iż zajęcia na pływalni odbywały się poza dniami otwarcia Przedszkola (§ 13.2. Statutu Przedszkola), a tym samym dzieci znajdowały się wówczas pod opieką rodziców, a nie nauczycieli. Uwzględnienie ww. wydatków w ramach dotacji, nie było zatem możliwe.
Odnośnie wynagrodzenia opiekunów żłobkowych w kwocie 28.599,63 zł SKO zgadza się ze stanowiskiem organu, iż nie można było wydatków na wynagrodzenia "opiekunów żłobkowych" rozliczyć z udzielonej Przedszkolu dotacji na rok 2019. Jak wynika bowiem ze Statutu "do przedszkola uczęszczają dzieci w wieku od 3 do 5 lat" (§ 14. 1), a "na wniosek rodziców Dyrektor przedszkola może przyjąć dziecko 2,5 letnie" (§ 14.2). Skoro zatem Statut Przedszkola nie przewidywał możliwości uczęszczania do Przedszkola dzieci młodszych niż 2,5 toku, to wynagrodzenia dla opiekunów dzieci młodszych nie mogły być rozliczone w ramach przyznanej dotacji oświatowej, bowiem nie stanowiły wydatków bieżących Przedszkola w zakresie realizowanych zadań dotyczących kształcenia, wychowania i opieki.
Wynagrodzenie dyrektora w kwocie 42.000 zł wypłacone 7 stycznia 2020 r., a należne za okres od lipca do grudnia 2019 r. organ uznał za niemożliwe do sfinansowania z dotacji oświatowej udzielonej w roku 2019, albowiem zgodnie z metodą kasową nie są to wydatki roku 2019.
SKO również w tej kwestii zgadza się z organem I instancji , bowiem zgodnie z art. 35 ust 3 u.f.z.o. - dotacja, o której mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań określonych w ust. 1, poniesionych w roku budżetowym, na który dotacja została udzielona, niezależnie od tego, którego roku dotyczą te zadania.
SKO wskazuje, że ustawodawca jasno powiązał finansowanie wydatku bieżącego z dotacji z rokiem budżetowym, na który to wsparcie finansowe zostaje przekazane. Z uwagi na to, ze wskazane powyżej wydatki zostały poczynione w roku następnym (2020), wydatek ten nie może zostać sfinansowany z dotacji oświatowej przekazanej dla Przedszkola na rok 2019.
Wydatek w kwocie 426,00 zł poniesiony na obsługę księgową działalności gospodarczej D ma ścisły związek z działalnością gospodarczą.
Zdaniem organu zakup powyższych usług nie można w żaden sposób powiązać z celami Przedszkola, a został on dokonany jedynie na potrzeby równolegle prowadzonej w tym samym budynku działalności gospodarczej. Sfinansowanie ww. wydatku z dotacji stanowiło zatem naruszenie art. 35 ust. I u.f.z.o., z którego wprost wynika, że z dotacji mogą być pokryte jedynie wydatki bieżące placówki wychowania przedszkolnego i nie ma prawnej możliwości pokrycia z dotacji wydatków, którego w żaden sposób nie da się powiązać, na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów i dokumentów, z realizacją celów i zadań na które dotacja została udzielona.
SKO zgadza się w tej również kwestii z organem I instancji, iż nieprzedstawienie przez stronę dokumentów w postaci np. umowy z firmą prowadzącą księgowość spowodowało brak możliwości rozliczenia opisanego powyżej wydatku z udzielonej dotacji oświatowej, albowiem Strona nie wykazała, że jest on związany z realizacją zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, na które dotacja została udzielona, W sytuacji prowadzenia w tym samym budynku co Przedszkole również innej działalności (D), by istniała możliwość rozliczenia faktury za tę usługę z dotacji oświatowej konieczne było przedstawienie przez stronę umowy podpisanej z firmą prowadzącą księgowość, z której jasno by wynikało, iż obsługa księgowa dotyczyła Przedszkola, a nie innej działalności strony.
SKO dokonując oceny zaskarżonej decyzji i poprzedzającego jej wydanie postępowania uznało, iż organ podjął wszelkie niezbędne czynności zmierzające do dokładnego wyjaśnienia sprawy, zebrał materiał dowodowy, a następnie poddał go ocenie, co znalazło odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. Zaskarżona decyzja w wystarczającym stopniu przedstawia stanowisko organu odnośnie zgromadzonego materiału dowodowego, pozwalając na weryfikację jego zasadności przez SKO.
SKO podkreśla, że z uwagi na szczególny charakter przyznanej dotacji oświatowej, to na stronie, a nie wyłącznie na organie, ciążył obowiązek przedstawienia dowodów potwierdzających, że poniesione wydatki miały bezpośredni związek z celem przyznanej dotacji. W toku postępowania strona nie wywiązała się z tego obowiązku w sposób skutkujący korzystnym dla niej rozstrzygnięciem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję Skarżąca wnosząc o jej uchylenie, zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
I. prawa materialnego, tj.:
1. art. 252 ust. 1 pkt 1) i pkt 2) oraz ust. 5,6 pkt 1) u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i określenie wysokości dotacji pobranej w nadmiernej wysokości przez Skarżącą w kwocie 5.630,40 zł. oraz określenie wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w roku 2019 na kwotę 354.246,86 zł a także orzeczenie o jej zwrocie, mimo braku ku temu podstaw faktycznych i prawnych;
2. art. 35 ust. 1 u.f.z.o. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zakwalifikowanie spornych wydatków skarżącej, jako niepodlegających rozliczeniu dotacją oświatową;
3. art. 106 ust. 1 w zw. z art. 173 ust. 1 u.p.o. w zw. z art. 35 ust. 1 u.f.z.o., poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że żywienie w przedszkolu nie jest zadaniem z zakresu wychowania przedszkolnego i w ogóle (co do zasady) nie może być rozliczane z dotacji;
II. naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 138 § 1 pkt 2) k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie odwołania skarżącej, mimo wydania decyzji organu I instancji z naruszeniem prawa;
2. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nie zebranie całego materiału dowodowego w sprawie i nie ustalenie faktów relewantnych w sprawie;
3. art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów, w tym
a) Statutu przedszkola i umów z rodzicami w zakresie zwrotu stawki dziennej poprzez błędne przyjęcie, że stanowią one wystarczający dowód pobierania przez skarżącą osobnej opłaty za wyżywienie w roku 2019 i podwójnego finansowania wydatku,
b) faktur i rachunków wystawionych na podmiot D (nazwa działalności gospodarczej skarżącej ujęta w CEiDG), jako oznaczenia determinującego fakt, że wydatek nie był przeznaczony na działalność przedszkola,
c) zeznań świadków M. H., A. S. i B. Z. oraz zawartych z ww. umów o pracę poprzez przyjęcie, że wykonywały one w przedszkolu prace opiekunek żłobkowych, a nie pomocy nauczyciela;
d) listy płac i oświadczeń skarżącej i przyjęcie, że wykorzystanie dotacji w zakresie rozliczenia wynagrodzenia dyrektora nastąpiło dopiero w 2020 r. z chwilą wypłaty tych środków z rachunku skarżącej do jej rąk, a nie w momencie ich przypisania w dokumentacji księgowej przedszkola na poczet wynagrodzenia dyrektora;
ej opinii biegłego sądowego oraz ekspertyzy poprzez uznanie opinii biegłego za rzetelną i miarodajną mino jej wadliwości logicznej, oparcia się na spekulacjach i błędach metodologicznych oraz pominięcie ekspertyzy podważającej wartość dowodową opinii biegłego oraz jej nieprzydatność w świetle postawionej przez organ tezy dowodowej;
f) dokumentów finansowych skarżącej (12 segregatorów) i przyjęcie, że nie dokumentują one kwalifikowanych wydatków;
4. art. 10 § 1, art. 9 oraz art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania obywatela do organów administracji i czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez nie informowanie strony o celu dowodu, okolicznościach jakie zamierza ustalić organ za pomocą określonego dowodu i wywołanie u strony mylnego przeświadczenia, że żądane dowody służą ustalaniu innych faktów, dla których byłyby mało przydatne lub wręcz niecelowe;
5. art. 78 § 1 oraz art. 170 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie wniosku dowodowego skarżącej o dokonanie oględzin całej dokumentacji księgowo - podatkowej Przedszkola za rok 2019, gdy tymczasem był to dowód na fakty istotne, pozwalający na wyjaśnienie wątpliwości co do treści faktur i innych dokumentów księgowych oraz ich prawidłowej kwalifikacji pod kątem rozliczenia z dotacji;
6. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wskazanie w decyzji w sposób konkretny dowodów, na których oparł swoje ustalenia faktyczne, których oceny dokonał i które organ uznał za nie dowodzące wydatkowania dotacji zgodnie z przeznaczeniem lub niewiarygodne i wyjaśnienia dlaczego właśnie tym konkretnym dowodom odmówił wiarygodności, przez co uniemożliwił stronie weryfikację stawianych zarzutów odnośnie udowodnienia faktu wydatkowania środków zgodnie z przeznaczeniem.
Uzasadnienie skargi stanowi rozwinięcie stawianych zarzutów.
SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jedynie częściowo zasługuje na uwzględnienie.
Otóż zgodnie z art. 35 ust. 1 u.f.z.o.- w brzmieniu obowiązującym od 01.01.2019 r. dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31 a i art. 32, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:
1) pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, w tym na:
a) wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej, w tym na podstawie umowy cywilnoprawnej, w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce oraz osoby fizycznej prowadzącej przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego - w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie:
- 250% średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego, o którym mowa w art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2017 r. poz. 1189) - w przypadku publicznych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oraz niepublicznych przedszkoli, o których mowa w art. 17 ust. 1, oddziałów przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych, o których mowa w art. 19 ust. 1, i niepublicznych innych form wychowania przedszkolnego, o których mowa w art. 21 ust. 1, -150% średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego, o którym mowa w art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - w przypadku niepublicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych i niepublicznych innych form wychowania przedszkolnego, niewymienionych w tiret pierwszym, oraz niepublicznych szkół i placówek,
b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, oraz zadania, o którym mowa w art. 83 ust. 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978, z późn. zm.),
2) pokrycie wydatków na zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych obejmujących:
a) książki i inne zbiory biblioteczne,
b) środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w placówkach wychowania przedszkolnego, szkołach i placówkach,
c) sprzęt rekreacyjny i sportowy dla dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków i uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych,
d) meble,
e) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości określonej zgodnie z art. 16f ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości w momencie oddania do używania. Z ust. 2 wynika, iż przez wydatki bieżące, o których mowa w ust. 1 pkt 1, należy rozumieć wydatki bieżące, o których mowa w art. 236 ust. 2 u.f.p.
Dotacja, o której mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31 a i art. 32, może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań określonych w ust. 1, poniesionych w roku budżetowym, na który dotacja została udzielona, niezależnie od tego, którego roku dotyczą te zadania (ust.3).
W myśl art. 10 ust. 1 u.p.o. w brzmieniu obowiązującym w 2019 roku), organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności:
1) zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki;
2) zapewnienie warunków umożliwiających stosowanie specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży objętych kształceniem specjalnym;
3) wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie;
4) zapewnienie obsługi administracyjnej, w tym prawnej, obsługi finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2018 r. poz. 395, 398 i 650), i obsługi organizacyjnej szkoły lub placówki;
5) wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczo-profilaktycznych, przeprowadzania egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych;
6) wykonywanie czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w stosunku do dyrektora
szkoły lub placówki.
Przez wydatki bieżące, o których mowa w ust. 1 pkt 1, należy rozumieć wydatki bieżące, o których mowa w art. 236 ust. 2 u.f.p. (ust.2).
Stosownie do treści art. 252 ust. 1 u.f.p. publicznych dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.
Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (ust.3).
Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości (ust.5).
Z ust. 6 wynika, iż odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia:
1) przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem;
2) następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości.
Do zwrotu dotacji "dotacji pobranej w nadmiernej wysokości" jest obowiązany ten, kto tę dotację otrzymał na określone zadania i dotacji nie wykorzystał, ponieważ nie zapłacił za te zadania. Zwrotowi podlega zatem w oparciu o ten przepis jedynie nadwyżka dotacji, która przekracza kwotę dotacji wynikającą z przepisów, z treści umowy, a także przekraczająca kwotę niezbędną na dofinansowanie lub sfinansowanie dotowanego zadania.
W art. 252 u.f.p. brak jest definicji legalnej "dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem". W doktrynie przyjmuje się, że jest to wydatkowanie przez beneficjenta przekazanych mu środków finansowych w całości bądź w części na realizację innych zadań lub celów niż określone dla danego rodzaju dotacji w umowie dotacyjnej lub w przepisach powszechnie obowiązującego prawa (zob. Stawiński Michał. Art. 252. w: Ustawa o finansach publicznych. Komentarz. Wolters Kluwer Polska, 2019). Tym samym dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, to taka, która została wydatkowana na inne cele aniżeli te, na które została udzielona bądź nie służyła pokryciu wydatków, na które miała być wykorzystana. Jeżeli okaże się, że wydatki, na pokrycie których dotacja została przeznaczona nie wystąpiły, to także i taka dotacja nosi znamiona dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem (zob. wyrok WSA w Szczecinie z 21 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 235/18, Lex nr 2521406).
Przedmiotowa sprawa dotyczy tzw. dotacji oświatowej, której środki beneficjent zobligowany jest spożytkować na realizację zadań określonych w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. Zatem każdy wydatek, który pokryty został z dotacji, winien być poddany weryfikacji pod kątem jego zgodności ze wspomnianym przepisem. Brak owej zgodności uzasadnia twierdzenie o jego wydatkowaniu niezgodnie z przeznaczeniem, a w dalszej kolejności o potrzebie jego zwrotu.
Dotacje przeznaczane na realizację zadań przedszkola ograniczone są do zakresu ich celowości oraz do bieżących wydatków przedszkola. Są one zatem przeznaczone na dofinansowanie realizacji jego zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki przy czym mogą być wyłącznie wydatkowane na pokrycie bieżących wydatków przedszkola. Rola dotacji oświatowej nie polega bowiem na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez przedszkole bądź jednostkę prowadzącą przedszkole, czy też pokrywaniu wszelkich jej wydatków.
W przedstawionym kontekście, dokonując interpretacji pojęcia "wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem", uznać należy, że polega ono w szczególności na zapłacie ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te, na które dotacja została udzielona. Dotacja oświatowa może zostać wykorzystana wyłącznie na te wydatki bieżące danego przedszkola, które realizować będą zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Wobec tego, zapłata ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te, na które dotacja została udzielona, czyli na realizację innych celów niż cele wskazane w przepisach ustawy o finansowaniu zadań oświatowych - niezwiązanych z procesem kształcenia, wychowania i opieki, profilaktyką społeczną, oraz zarazem nie stanowiących wydatków bieżących przedszkola - winna być kwalifikowana jako wydatkowanie tej części dotacji niezgodnie z przeznaczeniem.
Przekazanie, udzielenie, wydatkowanie i rozliczenie dotacji należy także do znamion naruszeń dyscypliny finansów publicznych. Po stronie beneficjenta naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest m.in. wydatkowanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem określonym przez udzielającego dotację. Tym samym, środki z dotacji przekazane na konto beneficjenta nie uzyskują przymiotu wartości prywatnej, co stwarzałoby możliwość swobodnego nimi dysponowania. Beneficjent może dotację przeznaczyć tylko na cele wskazane w art. 35 ust.1 u.f.z.o. Nie można z tej dotacji ponosić wydatków pośrednio związanych z działalnością dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą, ani tym bardziej twierdzić, że wystarczy dotacje przeznaczyć na bieżącą działalność przedszkola bez wskazania konkretnego celu. Podkreślenia wymaga, że to beneficjent dotacji powinien wykazać, że pokryty dotacją wydatek stanowił bieżący wydatek poniesiony na realizację zadania oświatowego.
W tym kontekście niewątpliwie uprawniona jest weryfikacja dokumentacji dotyczącej wydatkowania dotacji oraz celów, na które je przeznaczono. W sytuacji zatem, gdy strona nie jest w stanie prawidłowo udokumentować wydatku, to zasadne jest zakwestionowanie takiego "wydatku" niezależnie od tego czy służył on celom wskazanym w u.f.z.o. Dlatego też, nie wystarczy aby beneficjent wskazał, że otrzymana kwota dofinansowania została skonsumowana na realizację preferowanego przez dotującego celów (por wyrok WSA we Wrocławiu z 31.08.2021 r., III SA/Wr 180/20).
W przedmiotowej sprawie, po przeprowadzaniu postępowania wyjaśniającego Burmistrz uznał, iż część dotacji przyznanej Skarżącej prowadzącej Przedszkole na 2019 rok została:
1) pobrana w nadmiernej wysokości, w łącznej kwocie 5.630,40 zł. - z uwagi na wykazanie w i podanie do dotacji o jednego ucznia więcej niż faktyczna liczba uczniów uczęszczających do Przedszkola,
2) wydatkowana niezgodnie z przeznaczeniem, w łącznej kwocie 354.246,86 zł, na którą składa się:
- kwota 117.338,66 zł - przeznaczona na żywienie dzieci w przedszkolu, tj. zakup produktów żywnościowych tzw. wsad do kotła i inne koszty pośrednie (wynagrodzenie kucharza i pomocników kucharza oraz wyposażenie kuchni);
- kwota 20.807,58 zł. - przeznaczona na zakupy prywatne;
- kwota 160.902,91 zł przeznaczona na modernizację i rozbudowę nieruchomości, w tym towary i usługi;
- kwota 4.153,67 zł. - zakup usług telekomunikacyjnych z firmy P i N;
- kwota 344,05 zł przeznaczona na opłaty z tytułu abonamentu monitorowania i interwencji obiektu, udokumentowana fakturami wystawionymi na firmę D;
- kwota 4.422,27 zł - przeznaczona na korzystanie z pływalni w Miejskim Ośrodku Sportu i Rekreacji, oraz prowadzenie zajęć z nauki pływania;
- kwota 28.599,63 zł - przeznaczony na wynagrodzenie opiekunów żłobkowych;
- kwota 42.000 zł wynagrodzenie dyrektora wypłacone w kolejnym roku budżetowym,
- kwota 426 zł przeznaczona na zakup usług księgowych i kadrowych dla firmy D.
W ocenie Sądu SKO nieprawidłowo określiło wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości przez Skarżącą w kwocie 5.630,40 zł. Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Organ wskazuje, że beneficjent dotacji błędnie wskazał we wnioskach miesięcznych liczbę dzieci uczęszczających do przedszkola (zawyżył ją o łącznie 8). Mianowicie 1 dziecko zostało wykazane błędnie w lipcu 2019 (choć w lipcu nie było już uczniem - upływ okresu wypowiedzenia umowy), podobnie 1 dziecko w sierpniu 2019, zaś 1 dziecko nie powinno być ujmowane we wnioskach w okresie marzec -sierpień (kiedy to nie uczęszczało do przedszkola). Konkluzje organu nie są prawidłowe.
Sama nieobecność dziecka T. H. w przedszkolu w okresie marzec - sierpień nie stanowi dostatecznej przesłanki do zakwestionowania uprawnienia organu prowadzącego do uwzględniania tego dziecka we wniosku o dotację. Sam fakt czasowej nieobecności dziecka w placówce (przypadki losowe) nie powoduje, że dziecko traci status ucznia placówki, a co za tym idzie nie ma wpływu na ograniczanie należnej dotacji (por. wyrok NSA z 12 maja 2010 r. I OSK 672/10). Zgodnie z ustaleniami organów obu instancji, dziecko uczęszczało do przedszkola, a następnie od końca stycznia 2019 czasowo zaprzestało uczęszczać do przedszkola. O fakcie czasowej przerwy w udziale w zajęciach informowali organ rodzice, wskazując okres końcowy przerwy na początek marca. Jednoznacznie z ich oświadczenia wynikała też wola kontynuowania kształcenia, wychowania i opieki w Przedszkolu po powrocie dziecka z czasowej nieobecności i wola zachowania statusu ucznia placówki przez dziecko. Taka czasowa nieobecność dziecka nie jest w praktyce niczym nadzwyczajnym (długotrwała choroba i leczenie, wyjazd zagraniczny, itp.). W marcu dziecko nie powróciło do przedszkola, jednak rodzice już dnia 6 marca ponowili wniosek o zatrzymanie miejsca i wolę kontynuowania umowy oraz powrotu dziecka na zajęcia od 1 kwietnia. Miesiąc, a nawet dwa przerwy w zajęciach w obecnych realiach (np. wyjazdy zagraniczne rodziców) nie jest nadzwyczajnym, nietypowym okresem absencji od zajęć. Mimo takiej treści oświadczenia dziecko ostatecznie nie powróciło do Przedszkola, a dopiero 9 sierpnia 2019 r. rodzice dziecka złożyli organowi prowadzącemu prośbę o rozwiązanie umowy. Zatem wbrew ustaleniom organu dziecko powinno być kwalifikowane jako uczeń Przedszkola w marcu, albowiem wprost wynikało to z woli rodziców. Fakt niepojawienia się dziecka w placówce 1 kwietnia, zgodnie z uprzednim zobowiązaniem rodziców, winien być zaś kwalifikowany jako wypowiedzenie zlecenia per facta concludenta (ochrona konsumentów - rodzice mają status konsumentów w tym stosunku prawnym). Wobec organu prowadzącego niepubliczną placówkę oświatową znajdą zastosowanie przepisy zakazujące stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W myśl art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności taki charakter miałoby natychmiastowe zerwanie stosunku zlecenia i przyjęcie innego dziecka na miejsce T. H., z pominięciem okresu wypowiedzenia. Okres ten wynosił miesiąc, co ustalił organ. Dlatego również za kwiecień należna była dotacja. W konsekwencji organ bezzasadnie uznał kwotę 1.407,60 zł. (= 2 miesiące x 703,80 zł.) za pobraną w nadmiernej wysokości.
W ocenie Sądu organy bezzasadnie zakwestionowały również wydatek na korzystanie z pływalni w kwocie 4.422,27 zł. Według ustaleń organu skarżąca nie zapewniła dzieciom opieki i kształcenia na basenie, a jedynie finansowała ich pobyt (wstęp). Dzieci nie znajdowały się pod opieką nauczycieli, a zatem nie były to wydatki określone w art. 35 ust. 1 u.f.z.o.
Według twierdzeń Skarżącej ustalenia organu są błędne, albowiem w 2019 r. zajęcia na basenie prowadziła osoba wykwalifikowana; Przedszkole zapewniało udział nauczyciela pływania (instruktora), za co płaciła stosowne wynagrodzenie (dowód: faktura nr 26/2019 za okres IX-X 2019 r. załączona do skargi. Zajęcia na basenie stanowią realizację podstawy programowej w przedszkolu, która określa ruch i aktywność fizyczną jako konieczny dla prawidłowego rozwoju. Zatem przedmiotowy wydatek zasadnie poniesiony został z udzielonej dotacji.
Za niezasadne sąd uznał natomiast pozostałe zarzuty skargi.
Odnośnie kwoty 117.338,66 zł - przeznaczonej na żywienie dzieci w przedszkolu, tj. zakup produktów żywnościowych tzw. wsad do kotła i inne koszty pośrednie (wynagrodzenie kucharza i pomocników kucharza oraz wyposażenie kuchni), nie ulega wątpliwości, że co do zasady wydatki na wyżywienie dzieci są wydatkami bieżącymi, jednak o ile całość lub część kosztów wyżywienia dzieci jest pokrywana przez rodziców, wówczas nie można zaliczyć tych kosztów jako finansowanych z dotacji.
Konieczne było zatem dokonanie analizy treści statutu Przedszkola w brzmieniu obowiązującym w 2019 roku, a także treści umów zawartych pomiędzy organem prowadzącym, a rodzicami dzieci stosowanymi w okresie styczeń - grudzień 2019 roku.
Zgodnie ze zdaniem pierwszym § 3.2. Statutu Przedszkole zapewnia odpłatne wyżywienie dla dzieci", a zatem koszty wyżywienia pokrywane były w roku 2019 w ramach opłat uiszczanych przez rodziców. Podzielić należy pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2018 r. (sygn. akt I GSK 2219/18) o braku możliwości przeznaczenia dotacji na finansowanie kosztów wyżywienia dzieci w sytuacji, gdy ze stanu faktycznego sprawy wynika, że koszty te były pokrywane w ramach opłat uiszczanych przez rodziców. Należy w tym zakresie zauważyć, że możliwość pokrywania tych wydatków z dotacji powodowałaby podwójne finansowanie wyżywienia dzieci - raz z opłat wnoszonych przez rodziców, drugi raz z dotacji z budżetu gminy. Pokrywanie kosztów wyżywienia przez rodziców skutkuje więc tym, że wydatek ten nie mógł być sfinansowany z dotacji. Środki publiczne, jakie stanowi dotacja nie mogą zaś stanowić zysku przedsiębiorcy prowadzącego przedszkole. Mogą bowiem one być wydatkowane jedynie na cele określone w art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty, a mianowicie wyłącznie na wydatki bieżące w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej.
Niezależnie od tego należy zauważyć, że Skarżąca w tym samym budynku, w którym znajduje się Przedszkole w roku 2019 prowadziła działalność gospodarczą "D", której przedmiotem było m.in. - wytwarzanie gotowych posiłków i dań oraz przygotowywanie i dostarczanie żywności dla odbiorców zewnętrznych (catering).
W tym zakresie uzasadnione było, aczkolwiek nieskuteczne, wezwanie strony o przedstawienie księgi przychodów i rozchodów prowadzanej przez Stronę działalności gospodarczej "D", by móc stwierdzić, czy przedstawione do rozliczenia otrzymanej przez Stronę dotacji faktury na artykuły spożywcze oraz wyposażenie kuchni nie zostały również rozliczone przez Stronę jako koszty prowadzenia ww. działalności gospodarczej. Powyższe dotyczy również rozliczenia kwestii wynagrodzeń pracowników kuchni, bowiem nie wiadomo było, czy strona podając do rozliczenia dotacji kwoty z tego tytułu wynikające, jednocześnie nie wliczała tych składników do kosztów uzyskania przychodu działalności gospodarczej.
Organy zasadnie również uznały, że niemożliwym było rozliczenie kwot wydatkowanych na zakup artykułów spożywczych, według propozycji Skarżącej - koszty "wsadu do kotła" po połowie - 50% jako koszty związane z działalnością Przedszkola, a 50% - to koszty prowadzenia działalności gospodarczej - usług cateringowych. Kwota udzielonej dotacji oświatowej musi zostać rozliczona z całkowitą starannością, nie zaś opierać się na niczym nieuzasadnionych szacunkach osoby prowadzącej przedszkole.
W tym zakresie sąd podziela stanowisko organów.
Wydatki prywatne, szczegółowo opisane i przeanalizowane, w kwocie łącznej 20.807,58 zł zasadnie zostały ocenione jako w żaden sposób niewiążące się z celami statutowymi przedszkola.
Wydatki inwestycyjne/modernizacyjne w kwocie 160.902,91 zł przeznaczone na modernizację i rozbudowę nieruchomości, w tym towary i usługi również zasadnie nie zostały uwzględnione.
Organ w tym zakresie zasadnie dopuścił jako dowód opinię biegłego sądowego z zakresu budownictwa dotyczącą kwalifikacji przeprowadzonych w przedszkolu robót, sfinansowanych z dotacji udzielonej w roku 2019, 2018 i 2017. We wszystkich latach analizowanych przez biegłego z zakresu budownictwa znajdowały się wydatki określone przez Skarżącą jako wydatki remontowe.
Według wyjaśnień Skarżącej wszystkie nakłady poniesione na remonty zostały wykonane w pomieszczeniach przedszkola. Pomieszczenia przedszkola znajdują się na parterze budynku będącego własnością strony. Ponadto w tym budynku znajduje się również jej mieszkanie prywatne oraz lokale, służące prowadzeniu przez nią działalności gospodarczej w zakresie usług cateringowych oraz wytwarzania biżuterii.
W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został dostatecznie ustalony i pozwalał na taką ocenę wydatków, jaką przyjęły organy obu instancji. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W niniejszej sprawie organ I instancji dysponował dowodem w postaci opinii biegłego sądowego oraz materiałami zgromadzonymi podczas kontroli w placówce.
W ocenie Sądu SKO zasadnie podzieliło ustalenia zawarte w opinii technicznej sporządzonej przez biegłego powołanego przez organ I instancji, który w wyniku przeprowadzonych oględzin oraz na podstawie analizy faktur i wykorzystanych w rzeczywistości materiałów budowlanych stwierdził, że kwota w wysokości 160.902,91 zł nie została wydana na statutowe cele związane z bieżącą działalnością Przedszkola o której mowa w art. 35 u.f.z.o. Nadto w ocenie SKO na podstawie opinii biegłego można jednoznacznie stwierdzić, że strona nie przeprowadziła remontu w pomieszczeniach Przedszkola w 2019 roku. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy w postaci opinii biegłego, jasno obrazuje co w budynku Przedszkola zostało wykonane, kiedy i w jakim zakresie i jak się to ma w stosunku do przedłożonych faktur, będących podstawą wypłaty dotacji oświatowej. Z opinii biegłego wynika wprost, że podczas oględzin budynku Przedszkola ujawniono brak zgodności wykonanych robót budowlanych i wbudowanych materiałów z przedstawionymi dowodami zakupu, w formie przekazanych faktur. Zasadnie zatem SKO uznało, że Strona wykorzystała dotację niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości 160.902,91 zł.
Organ zasadnie zakwestionował również wydatki z dotacji na usługi telekomunikacyjne w kwocie 3.913,67 zł, skoro do rozliczenia dotacji strona przedstawiła tylko pierwszą stronę faktury na abonament telefoniczny- zarówno z firmy P sp. z o.o. jak i N S.A. Obie faktury zawierały pozycję "abonament", zawierającą jedynie informacje o wysokości zobowiązania, bez załączników zawierających informacje o numerach objętych abonamentem lub o rodzaju usług.
W konsekwencji w związku przedstawieniem niekompletnego dokumentu jak i nie przedstawienia umowy organ zasadnie uznał, iż brak jest możliwości powiązania numeru telefonu z numerem podanym do kontaktu z Przedszkolem.
Organy trafnie również zakwestionowały poniesione z dotacji wydatki w wysokości 344,05 zł na opłaty z tytułu abonamentu monitorowania i interwencji obiektu. Na fakturze wystawionej przez S Security, jako nabywcę określono D, a charakter usługi miał ścisły związek z działalnością gospodarczą prowadzoną przez Skarżącą w 2019 roku w zakresie produkcji wyrobów jubilerskich, określoną jako główną działalność w rejestrze CEiDG i taki też został wskazany odbiorca usługi na fakturach wystawianych przez firmę ochroniarską. Organ trafnie podkreślił, że działalność gospodarcza osoby fizycznej prowadzonej pod tym samym adresem, w którym znajduje się również Przedszkole posiada zupełnie odmienny charakter, niż kształcenie, wychowanie i opieka nad dziećmi.
Skarżąca aby rozliczyć faktury za tę usługę z dotacji oświatowej winna była przedstawić umowę podpisaną z ww. firmą, z której jasno by wynikało, iż monitoring został wprowadzony celem zapewnienia bezpieczeństwa uczniów i pracowników Przedszkola. Brak współdziałania Strony w tym zakresie uniemożliwia rozliczenie wskazanej wyżej kwoty z dotacji.
Wynagrodzenia opiekunów żłobkowych w kwocie 28.599,63 zł nie można było rozliczyć z udzielonej Przedszkolu dotacji na rok 2019. Jak wynika bowiem ze Statutu Przedszkola "do przedszkola uczęszczają dzieci w wieku od 3 do 5 lat" ( § 14. 1), a "na wniosek rodziców Dyrektor przedszkola może przyjąć dziecko 2,5 letnie" (§ 14.2). Skoro zatem Statut Przedszkola nie przewidywał możliwości uczęszczania do Przedszkola dzieci młodszych niż 2,5 toku, to wynagrodzenia dla opiekunów dzieci młodszych nie mogły być rozliczone w ramach przyznanej dotacji oświatowej, bowiem nie stanowiły wydatków bieżących Przedszkola w zakresie realizowanych zadań dotyczących kształcenia, wychowania i opieki.
Prawidłowo za niemożliwe do sfinansowania z dotacji oświatowej udzielonej w roku 2019 organ uznał wynagrodzenie dyrektora należne za okres od lipca do grudnia 2019 roku, w kwocie 42.000 zł, które wypłacone zostało dnia 7 stycznia 2020 r., albowiem zgodnie z metodą kasową nie są to wydatki roku 2019.
Zgodnie z art. 35 ust 3 u.f.z.o. - dotacja, o której mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań określonych w ust. 1, poniesionych w roku budżetowym, na który dotacja została udzielona, niezależnie od tego, którego roku dotyczą te zadania. Stanowisko to w odniesieniu do dotacji przyznanej na rok 2019 ma oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego np. w wyroku z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt I GSK 883/18, w którym zaprezentowano pogląd, że wydatek należy przypisać do tego roku, w którym zapłata została dokonana. Wydatek ogólnie oznacza przepływ środków finansowych od finansującego (dającego) do finansowanego (otrzymującego). W aspekcie ewidencji rachunkowej wiąże się on z tzw. zasadą kasową, tzn. z ewidencjonowaniem zdarzeń gospodarczych nie w chwili powstania zobowiązania do dokonania przesunięcia majątkowego (zasada memoriałowa) lub roszczenia, lecz faktycznej dyspozycji składnikami majątku jednostki.
Ustawodawca jasno powiązał finansowanie wydatku bieżącego z dotacji z rokiem budżetowym, na który to wsparcie finansowe zostaje przekazane. Z uwagi na to, że wskazane powyżej wydatki zostały poczynione w roku następnym (2020), wydatek ten nie może zostać sfinansowany z dotacji oświatowej przekazanej dla Przedszkola na rok 2019.
Również prawidłowo jako niemożliwe do sfinansowania z dotacji oświatowej zakwalifikowano wydatki w kwocie 426 zł poniesione na obsługę księgową działalności gospodarczej D, albowiem mają one ścisły związek z działalnością gospodarczą, wpisaną do rejestru CEiDG. Zakup powyższych usług nie można w żaden sposób powiązać z celami Przedszkola, a został on dokonany jedynie na potrzeby równolegle prowadzonej w tym samym budynku działalności gospodarczej. Sfinansowanie ww. wydatku z dotacji stanowiło zatem naruszenie art. 35 ust. I u.f.z.o., z którego wprost wynika, że z dotacji mogą być pokryte jedynie wydatki bieżące placówki wychowania przedszkolnego i nie ma prawnej możliwości pokrycia z dotacji wydatków, którego w żaden sposób nie da się powiązać, na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów i dokumentów, z realizacją celów i zadań na które dotacja została udzielona.
W sytuacji prowadzenia w tym samym budynku co Przedszkole również innej działalności (D), by istniała możliwość rozliczenia faktury za tę usługę z dotacji oświatowej konieczne było przedstawienie przez stronę umowy podpisanej z firmą prowadzącą księgowość, z której jasno by wynikało, iż obsługa księgowa dotyczyła Przedszkola, a nie innej działalności Skarżącej. W tym zakresie niemożliwe było rozliczenie wskazanej wyżej kwoty z dotacji.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, to stwierdzić należy, że w toku postępowania organy obu instancji podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy. W ocenie Sądu, w toku niniejszego postępowania organy zebrały materiał dowodowy, a następnie poddały go ocenie, co znalazło odzwierciedlenie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Zarzuty skargi co do wadliwości decyzji w zakresie wskazanym w art. 107 k.p.a. zdaniem Sądu nie mają również uzasadnienia. Zaskarżona decyzja w wystarczającym stopniu przedstawia też stanowisko organu odwoławczego odnośnie zgromadzonego materiału dowodowego, pozwalając na weryfikację jego zasadności.
Podkreślić należy, że z uwagi na szczególny charakter przyznanej dotacji oświatowej, to na stronie, a nie wyłącznie na organie, ciążył obowiązek przedstawienia dowodów potwierdzających, że poniesione wydatki miały bezpośredni związek z celem przyznanej dotacji. W toku postępowania strona nie wywiązała się z tego obowiązku w sposób skutkujący korzystnym dla niej rozstrzygnięciem. Zaznaczyć przy tym trzeba, że zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych, mających potwierdzać okoliczności korzystne dla strony, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem, jeżeli zgromadzony i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia materiał dowodowy, przemawia za przyjęciem okoliczności przeciwnych.
Odnośnie zarzutu pominięcia wnioskowanego przez stronę dowodu z oględzin całej dokumentacji księgowo - rachunkowej Przedszkola i uznania, że może być ona zastąpiona podatkową księgą przychodów i rozchodów Przedszkola w sytuacji, gdy "kpir" nie stanowi zasadniczo dowodu dla potrzeb rozliczenia dotacji, albowiem nie są przychody z dotacji i koszty nimi pokryte zdarzeniami wywołującymi konsekwencje podatkowe, to wskazać należy, iż jest on niezasadny. Jak już wyżej wskazano sytuacja w kontrolowanym Przedszkolu była specyficzna i wyjątkowa, bowiem Skarżąca jednocześnie pod tym samym co Przedszkole adresem w roku 2019 prowadziła drugą działalność gospodarczą - D, której przedmiotem było świadczenie usług cateringowych także dla przedszkoli. To właśnie potrzeba ustalenia, w jaki sposób zakupione produkty żywnościowe oraz koszty wynagrodzenia kucharzy i ich pomocników zostały rozliczone (czy jako koszty prowadzenia działalności gospodarczej D), uzasadniało odwołanie się do podatkowej księgi przychodów i rozchodów, o której powołanie jako dowodu pierwotnie również wnioskował pełnomocnik strony postępowania. Należy jeszcze raz podkreślić, że materiał dowodowy został zebrany w sposób rzetelny i skrupulatny. Jest on przy tym kompletny i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, a jego spójna, logiczna i kompleksowa ocena nie naruszyła granic swobodnej oceny dowodów. Organ rozpatrzył nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale i poddał analizie całość zebranego materiału dowodowego, akcentując jego kompleksową wymowę i wzajemną koherentność. Lektura uzasadnienia decyzji prowadzi do wniosku, iż organ w wystarczający sposób ustosunkował się do zarzutów podnoszonych przez stronę i jej pełnomocnika i przedstawił stanowisko w kwestii zasadności zwrotu dotacji.
Skarżąca nie wykazała, by w jakikolwiek sposób ograniczano jej możliwość składania oświadczeń, przeglądania akt, ustosunkowania się do gromadzonych przez organ dowodów. To strona wielokrotnie nie realizowała wezwań organu do złożenia dokumentów, w konsekwencji czego organ przyjął stanowisko przedstawione w uzasadnieniu decyzji.
Z kolei zarzuty dotyczące wadliwej oceny dowodów są tylko wówczas słuszne, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez organ wydający rozstrzygnięcie nie odpowiada wymogom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego tj., gdy wyprowadzone ze zgromadzonych dowodów wnioski naruszają przesłanki swobodnej oceny dowodów. Zarzut nie może jednak sprowadzać się do samej tylko polemiki z ustaleniami poczynionymi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu, czy do odmiennej oceny materiału dowodowego, lecz winien polegać na wykazaniu, jakich uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuścił się organ. Sam fakt, iż materiał dowodowy został przez organ oceniony odmiennie niż oczekiwała tego strona nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania wyrażonych w kpa, a przywołanych w skardze w związku z przepisami towarzyszącymi. SKO nie dopatrzyło się także innych naruszeń przepisów prawa materialnego, jak i procesowego.
Mając na uwadze, że Sąd za zasadne uznał uwzględnienie skargi jedynie w części zasadności pokrycia z dotacji na 2019 r. wydatku w kwocie 4.422,27 zł za korzystanie z pływalni oraz obniżenia wysokości dotacji pobranej w nadmiernej wysokości o kwotę 1.407,60 zł, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku. Jednocześnie na mocy art. 206 ww. ustawy Sąd odstąpił od obciążenia organu kosztami postępowania w całości, albowiem skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI