I SA/GD 574/20

I SA/Gd 574/20 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2020-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień /sprawozdawca/
Irena Wesołowska /przewodniczący/
Małgorzata Gorzeń
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 3786/21 - Wyrok NSA z 2022-10-04
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1438
art. 54 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 30 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 15 kwietnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.
Uzasadnienie
Organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem - Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku skarżącej A.M. na podstawie m.in tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 25 października 2017 r., obejmującego należność z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r. w kwocie należności głównej 128.308,00 zł, wynikającej z decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 28 sierpnia 2017 r..
Odpis w/w tytułu wykonawczego został doręczony skarżącej w dniu 27 listopada 2017 r. (wraz z odpisami zawiadomień o zastosowanych w sprawie czynnościach egzekucyjnych w postaci zajęć wierzytelności z rachunków w "A" S.A. oraz "B" S.A.).
Celem wyegzekwowania należności objętych w/w tytułem, organ egzekucyjny sporządził zawiadomienie z dnia 23 sierpnia 2019 r. o zajęciu świadczenia rehabilitacyjnego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. Z odpowiedzi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia 6 września 2019 r. wynikało iż zostało uznane i przyjęte do realizacji. Odpis w/w zawiadomienia doręczono skarżącej w dniu 11 września 2019 r..
Pismem z dnia 18 września 2019 r., skarżąca wniosła do Naczelnika Urzędu Skarbowego skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, tj. świadczenia rehabilitacyjnego, w której wnosiła o uchylenie zajęcia oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. W treści uzasadnienia przytoczono argumentację właściwą dla zarzutów oraz zaznaczono, że w dniu 11 lutego 2020 r. wniesiono skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 28 sierpnia 2017 r., określającej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług. Ponadto skarżąca zarzuciła, że zaskarżona czynność została dokonana w toku zawieszonego na wskutek wniesienia zarzutów postępowania egzekucyjnego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 9 października 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 31 lipca 2018 r., w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie m.in. tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 25 października 2017 r..
Postanowieniem z dnia 18 lutego 2020 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego oddalił skargę na czynność egzekucyjną. W uzasadnieniu organ egzekucyjny zwrócił uwagę na prawidłowość wystawienia pod względem formalno-prawnym zawiadomienia o zajęciu.
Nie zgadzając się z w/w rozstrzygnięciem prawnym - w ustawowo wymaganym terminie -pismem z dnia 11 marca 2020 r. skarżąca wniosła do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zażalenie. W treści środka zaskarżenia skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 18 lutego 2020 r. oddalające skargę na czynność organu egzekucyjnego polegającą na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej.
W uzasadnieniu podkreślono, iż w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny zawiadomił o zajęciu, doręczając w dniu 11 września 2019 r. - skutecznie i w sposób prawidłowy - odpis przedmiotowego zawiadomienia. Odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 25 października 2017 r. został doręczony w dniu 27 listopada 2017 r. przy zastosowaniu wcześniejszych środków egzekucyjnych w sprawie.
Wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego zastosował jeden ze środków, do którego stosowania upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Środek egzekucyjny wymieniony jest w art. 1a pkt 12 lit. a ww. ustawy, tj. egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych (art. 89 ustawy).
Organ egzekucyjny dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 89 § 1 - § 3 u.p.e.a.. Organ nie dopatrzył się również uchybień formalnych. Zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z dnia 23 sierpnia 2019 r. zawiera wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 u.p.e.a., m.in. numer tytułu , wykonawczego, kwotę należności głównej, kwotę odsetek i rodzaj ich stopy oraz okres, za który należność została określona. Zawiadomienie zostało skutecznie doręczone dłużnikowi -Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. w dniu 29 sierpnia 2019 r..
Przypomniano, że w zażaleniu z dnia 11 marca 2020 r. skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej, a w treści uzasadnienia przetoczyła argumentację właściwą dla środka zaskarżenia w postaci zarzutów oraz zaznaczyła, że w dniu 11 lutego 2020 r. wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 28 sierpnia 2017 r. określającej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług. Ponadto zarzuciła, że przedmiotowe zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego zostało sporządzone w toku zawieszonego na wskutek wniesienia zarzutów postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie w uzasadnieniu pisma z dnia 18 września 2019 r. wniosła o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.
W kwestii podnoszonych nieprawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ zauważył, że w postępowaniu zarzutowym zakończonym ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 9 października 2018 r. uznano podniesione zarzuty w stosunku do postępowania prowadzonego na podstawie m.in. przedmiotowego tytułu wykonawczego za niezasadne. Przedmiotowe postanowienie jest ostateczne, co spowodowało ustanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o przedmiotowy tytuł wykonawczy. W dniu 10 marca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem o sygn. I SA/GD 20/20 oddalił skargę na w/w postanowienie w przedmiocie zarzutów.
W zakresie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego stwierdził, że nie może go uznać za uzasadniony. Art. 54 § 6 u.p.e.a., będący właściwy w zakresie wniosku przewiduje, iż w zakresie skargi na czynności egzekucyjne istnieje możliwość wstrzymania w uzasadnionych przypadkach postępowania egzekucyjnego w drodze postanowienia wydanego przez organ egzekucyjny, bądź organ nadzoru. Zauważono, że sam fakt wniesienia skargi nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie organ nie widział jednak podstaw do wydania postanowienia o wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego.
Pismem z dnia 5 czerwca 2020 r. strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 15 kwietnia 2020 r..
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż wydanie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej postanowienia z dnia 15 kwietnia 2020 r. było niedopuszczalne w związku z art. 15 zzs ust. 9 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 568). Dalej zarzucono naruszenie przepisu: art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., gdyż zarzuty strony zawarte w zażaleniu uzasadniały uchylenie w całości postanowienia organu pierwszej instancji w związku z wcześniejszą argumentacją strony, art. 54 § 1, § 2, § 3, § 4, § 5, § 5a, § 6 w zw. z art. 80 § 1 - 3 u.p.e.a. oraz art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie.
Na tej podstawie - skarżąca wniosła o: uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 15 kwietnia 2020 r. oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 18 lutego 2020 r..
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu skargi, dotyczącego dopuszczalności wydania zaskarżonego postanowienia, Sąd wskazuje, że art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 z późn. zm.) został dodany na mocy ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568). Wskazany przepis dodany mocą ustawy z dnia 31 marca 2020 r. wszedł w życie z dniem ogłoszenia tej ustawy, tj. 31 marca 2020 r..
Brzmienie art. 15zzs ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 z późn. zm.) stanowiło, iż w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach egzekucyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Natomiast art. 15zzs ust. 9 ww. ustawy regulował, iż, w okresie, o którym mowa w ust. 1, organ lub podmiot może wydać odpowiednio decyzję w całości uwzględniającą żądanie strony lub uczestnika postępowania, zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu, wyrazić stanowisko albo wydać interpretację indywidualną lub decyzję w sprawach, o których mowa w ust. 3a.
Powyższe należy skonfrontować z treścią art. 17 § 1 u.p.e.a.. Z brzmienia tego przepisu wynika zaś, iż o ile przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia.
W ocenie Sądu, wskazuje to, że przepisy u.p.e.a., co do zasady, jako formę rozstrzygnięcia przewidują orzeczenie w formie postanowienia, a nie decyzji. Ustawodawca w art. 15zzs ust. 9 ustawy o COVID-19 zawarł uprawnienie do wydawania decyzji korzystnych dla stron, w celu ochrony ich interesów. Przepis ten - zdaniem Sądu - należało odczytywać literalne, a więc w odniesieniu do decyzji, a co za tym idzie nie miał on zastosowania w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Żaden przepis ustawy o COVID-19 nie rozszerzał stosowania art. 15zzs ust. 9 do postanowień. Tym samym przepis ten nie miał zastosowania do postępowań egzekucyjnych. Pogląd ten Sąd prezentował już w sprawach I SA/Gd 723/20, I SA/Gd 724/20, I SA/Gd 524/20, I SA/Gd 525/20 i w składzie obecnie orzekającym go podziela.
Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875) art. 15zzs ustawy o COVID-19 został uchylony (na mocy art. 46 pkt 20 ww. ustawy nowelizującej).
Przechodząc do kwestii zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdza, że organ w zaskarżonym postanowieniu trafnie ocenił zakwestionowaną przez skarżącą czynność egzekucyjną.
Należy przypomnieć, że w art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (art. 54 § 4). Stosownie do art. 54 § 5 cyt. ustawy, w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. Artykuł 54 § 5a u.p.e.a. wskazuje z kolei, że w przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności. Natomiast § 6 wskazuje, że wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego.
Stosownie do zapisu art. 67 § 1 u.p.e.a., z zastrzeżeniem art. 68 § 1 u.p.e.a., podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Określając wzór, minister uwzględni uwarunkowania wynikające z elektronicznego przetwarzania danych zawartych w tym zawiadomieniu lub protokołach.
Elementy jakie powinno zawierać zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności reguluje § 2 tego artykułu, są to:
oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego;
oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności;
określenie stosowanego środka egzekucyjnego;
numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia;
kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia;
kwotę należnych kosztów egzekucyjnych;
wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia;
pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia;
datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.
Zgodnie z art. 89 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, organ egzekucyjny wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy:
uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego,
przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania,
i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność;
Jednocześnie organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem oraz doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony.
Odnosząc powyższe do zaskarżonej czynności egzekucyjnej Sąd stwierdza, iż organ zażaleniowy zasadnie nie dopatrzył się nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa przez organ egzekucyjny. Z akt sprawy wynika, iż w ramach tego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny zawiadomił skarżącą o zajęciu, doręczając skarżącej w dniu 11 września 2019 r. - skutecznie i w sposób prawidłowy - odpis przedmiotowego zawiadomienia. Odpis tytułu wykonawczego z dnia 25 października 2017 r. został doręczony skarżącej w dniu 27 listopada 2017 r. przy zastosowaniu wcześniejszych środków egzekucyjnych w sprawie.
Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego zastosował jeden ze środków, do którego stosowania upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony jest w art. 1a pkt 12 lit. a ww. ustawy, tj. egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych (art. 89 tejże ustawy).
W ocenie Sądu, organ egzekucyjny dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 89 § 1 - § 3 u.p.e.a.. Zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z dnia 23 sierpnia 2019 r. zawiera wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 u.p.e.a., m.in. numer tytułu wykonawczego, kwotę należności głównej, kwotę odsetek i rodzaj ich stopy oraz okres za który należność została określona. Zawiadomienie zostało skutecznie doręczone dłużnikowi - Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. w dniu 29 sierpnia 2019 r..
W kwestii podnoszonych przez skarżącą nieprawidłowości prowadzonego przeciwko niej postępowania egzekucyjnego z akt sprawy wynika, że w postępowaniu zarzutowym zakończonym ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 9 października 2018 r. uznano podniesione przez skarżącą zarzuty w stosunku do postępowania prowadzonego na podstawie m.in. przedmiotowego tytułu wykonawczego za niezasadne. Przedmiotowe postanowienie jest ostateczne, co spowodowało ustanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o w/w tytuł wykonawczy. W dniu 10 marca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem o sygn. I SA/GD 20/20 oddalił skargę na w/w postanowienie w przedmiocie zarzutów.
Sąd ponadto wskazuje, że w zakresie wniosku skarżącej o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego nie mógł być on uwzględniony.
Art. 54 § 6 u.p.e.a., będący właściwy w zakresie wniosku skarżącej przewiduje, iż w zakresie skargi na czynności egzekucyjne istnieje możliwość wstrzymania w uzasadnionych przypadkach postępowania egzekucyjnego w drodze postanowienia wydanego przez organ egzekucyjny, bądź organ nadzoru. Należy zauważyć, że sam fakt wniesienia skargi nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego, a organ nie skorzystał z powyższego uprawnienia.
Sąd podkreśla także, że w niniejszej sprawie nie mogą podlegać rozpatrzeniu te zarzuty skargi, które można podnieść korzystając z innej podstawy prawnej.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.