I SA/Łd 997/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-12-17
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyulga rehabilitacyjnawydatki na cele rehabilitacyjneniepełnosprawnośćprzewodnik osoby niepełnosprawnejdowód poniesienia wydatkuciężar dowoduOrdynacja podatkowaustawa o PIT

WSA w Łodzi oddalił skargę podatniczki na decyzję Izby Skarbowej, uznając, że nie udowodniła ona poniesienia wydatków na cele rehabilitacyjne, mimo braku obowiązku posiadania dowodów.

Skarżąca F.G. wniosła skargę na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, która określiła jej podatek dochodowy za 2001 r. i zaległość podatkową. Problem dotyczył odliczenia wydatków na cele rehabilitacyjne (opłacenie przewodnika osoby z niepełnosprawnością ruchu). Organy podatkowe uznały, że skarżąca nie udowodniła poniesienia wydatku, ponieważ odmówiła podania danych przewodników. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że choć nie jest wymagane posiadanie dowodów (faktur, rachunków), to podatnik musi udowodnić faktyczne poniesienie wydatku, a skarżąca tego nie uczyniła.

Sprawa dotyczyła skargi F.G. na decyzję Izby Skarbowej w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w K. określającą podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 2001 oraz zaległość podatkową. Punktem spornym było odliczenie przez skarżącą wydatków na cele rehabilitacyjne, w tym opłacenie przewodnika osoby z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonej do I grupy inwalidzkiej. Organy podatkowe uznały, że skarżąca nie udowodniła faktycznego poniesienia tych wydatków, ponieważ odmówiła podania nazwisk przewodników i informacji o rozliczeniu przez nich otrzymanych kwot. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, odliczeniu podlegają wydatki poniesione przez podatnika. Choć art. 26 ust. 7c zwalnia z obowiązku posiadania dowodów (faktur, rachunków) w przypadku wydatków na przewodnika, nie zwalnia to podatnika z obowiązku udowodnienia samego faktu poniesienia wydatku. Sąd uznał, że organy podatkowe miały prawo (i obowiązek na podstawie art. 122 Ordynacji podatkowej) badać, czy wydatek został poniesiony, a skarżąca nie wykazała tej okoliczności, mimo że na niej spoczywał ciężar dowodu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nadal musi udowodnić faktyczne poniesienie wydatku, nawet jeśli nie musi przedstawiać konkretnych dowodów jego poniesienia.

Uzasadnienie

Przepis zwalniający z obowiązku posiadania dowodów (art. 26 ust. 7c ustawy o PIT) dotyczy jedynie formy dokumentowania wydatku, a nie samego faktu jego poniesienia, który wynika z treści art. 26 ust. 1 pkt 6 i art. 26 ust. 7a ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Podstawę obliczenia podatku stanowi dochód po odliczeniu kwot wydatków na cele rehabilitacyjne, ponoszonych przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną.

u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 7a pkt 7

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Za wydatki na cele rehabilitacyjne uważa się wydatki na opłacenie przewodników osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa.

u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 7c

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Podstawą do odliczenia wydatków, o których mowa w ust. 7a (w tym na przewodnika), jest posiadanie dowodu poniesienia tych wydatków, z wyjątkiem wydatków wymienionych w pkt 7, 8 i 14.

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa Ordynacja podatkowa

Obowiązek ustalenia przez organ podatkowy prawdy obiektywnej.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 7

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wysokość wydatków na cele określone w ust. 1 ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie.

Ordynacja podatkowa art. 180

Ustawa Ordynacja podatkowa

Przedmiot dowodu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 19

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że skarżąca nie udowodniła faktycznego poniesienia wydatków na cele rehabilitacyjne, mimo braku obowiązku posiadania dowodów ich poniesienia.

Odrzucone argumenty

Skarga oparta na twierdzeniu, że brzmienie art. 26 ust. 7c u.p.d.o.f. wyklucza żądanie jakiegokolwiek dowodu poniesienia wydatku, w tym z zeznań strony lub świadków, i że prawo do odliczenia nie jest uzależnione od przedstawienia dowodu poniesienia wydatku.

Godne uwagi sformułowania

Do odliczenia wydatków nie jest konieczne posiadanie dowodów potwierdzających ich poniesienie. Organ podatkowy nie może żądać dowodów poniesienia wydatków od osób z niepełnospnością ruchu tj. faktur, rachunków, umów. Może natomiast na podstawie art. 1999 ustawy Ordynacja podatkowa przeprowadzić dowód przesłuchania świadka lub strony. Zatem w myśl przedstawionej regulacji podatnik, aby dokonać stosownego odliczenia kwot wydatków na cele rehabilitacyjne (...) wcale nie musi posiadać dowodu ich poniesienia. Jednak zapis ten nie zmienia zasady ogólnej stwierdzającej, że odliczyć wolno tylko te wydatki, które zostały poniesione przez podatnika. Obowiązku poniesienia danego wydatku bynajmniej nie uchyla zapis art. 26 ust.7c, zgodnie z którym do odliczenia tego rodzaju wydatków nie jest niezbędne posiadanie dowodu ich poniesienia. Po pierwsze nie wolno im żądać od podatnika dowodu poniesienia wydatku. Po wtóre jednak mają prawo a na gruncie art122 ordynacji podatkowej wręcz obowiązek ustalenia, czy dany wydatek został poniesiony.

Skład orzekający

Bogusław Klimowicz

przewodniczący

Paweł Janicki

sprawozdawca

Wiktor Jarzębowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odliczenia wydatków na cele rehabilitacyjne, w szczególności rozróżnienie między obowiązkiem posiadania dowodów a obowiązkiem udowodnienia poniesienia wydatku."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2001 r. oraz specyfiki wydatków na przewodnika osoby niepełnosprawnej. Ogólna zasada dotycząca ciężaru dowodu poniesienia wydatku ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ulg podatkowych dla osób niepełnosprawnych, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na dość technicznej interpretacji przepisów, co czyni ją interesującą głównie dla prawników i podatników.

Ulga rehabilitacyjna: Czy brak faktury to zawsze koniec nadziei na odliczenie?

Dane finansowe

WPS: 940,1 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 997/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-12-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bogusław Klimowicz /przewodniczący/
Paweł Janicki /sprawozdawca/
Wiktor Jarzębowski
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA B. Klimowicz, Sędziowie NSA P. Janicki (spr.), W. Jarzębowski, Protokolant D. Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi F.G. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. 1. oddala skargę; 2. nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa na rzecz adw. M.W. kwotę 60 ( sześćdziesiąt) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Urząd Skarbowy w K. określił p. F.G. wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2001 w kwocie 940,10 zł, oraz określił wysokość zaległości podatkowej w kwocie 51,90 zł.
Decyzją wydaną na skutek odwołania Izba Skarbowa w Ł. w dniu [...] utrzymała powyższą decyzję w mocy.
Organy podatkowe ustaliły, że skarżąca w dniu 6 września 2002r. złożyła korektę zeznania podatkowego za rok 2001, dokonując odliczenia od podstawy opodatkowania wydatku na cele rehabilitacyjne. Ustalono, że orzeczeniem z dnia [...] Komisja Lekarska do spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w K., zaliczyła skarżącą do I grupy inwalidzkiej, ze względu na stan narządu ruchu. Stwierdzono, że możliwość odliczenia wydatków na cele rehabilitacyjne przysługuje osobie z niesprawnością narządu ruchu, zaliczonej do I grupy inwalidzkiej, która faktycznie poniosła przedmiotowy wydatek. Do odliczenia wydatków nie jest konieczne posiadanie dowodów potwierdzających ich poniesienie. Organ podatkowy nie może żądać dowodów poniesienia wydatków od osób z niepełnosprawnością ruchu tj. faktur, rachunków, umów. Może natomiast na podstawie art. 1999 ustawy Ordynacja podatkowa przeprowadzić dowód przesłuchania świadka lub strony. Stwierdzono, że skarżąca odmówiła podania nazwisk osób przewodników, którzy świadczyli jej pomoc, a tym samym nie udowodniła, że faktycznie poniosła wydatek. Zatem skarżąca nie może skorzystać z ulgi na cele rehabilitacyjne.
W skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego OZ w Łodzi z dnia 9 lipca 2003 r., skarżąca podniosła, że decyzja Izby Skarbowej została wydana z naruszeniem przepisu art. 26 ust. 7c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem skarżącej, brzmienie tego przepisu wyklucza w drodze wyjątku żądanie wskazania jakiegokolwiek dowodu poniesionego wydatku, także z zeznań strony oraz zeznań świadków. Prawo do odliczenia nie jest uzależnione od przedstawienia dowodu poniesienia wydatku.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 26 ust.1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznym w brzmieniu obowiązującym w roku 2001 podstawę obliczenia podatku, stanowi dochód, po odliczeniu kwot wydatków na cele rehabilitacyjne, ponoszonych przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną. Za owe wydatki na cele rehabilitacyjne, zgodnie z art. 26 ust. 7a pkt 7 uważa się wydatki poniesione na opłacenie przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa w stosownej wysokości.
W myśl art. 26 ust.7 cytowanej ustawy wysokość wydatków na cele określone w ust. 1 ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie zaś zgodnie z ust.7c podstawą do odliczenia wydatków, o których mowa w ust. 7a, jest posiadanie dowodu poniesienia tych wydatków, z wyjątkiem wydatków, o których mowa w ust. 7a pkt 7, 8 i 14.
Zatem w myśl przedstawionej regulacji podatnik, aby dokonać odliczenia stosownego odliczenia kwot wydatków na cele rehabilitacyjne (wydatków na opłacenie przewodnika osoby niewidomej I lub II grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością ruchu zaliczanych do I grupy inwalidztwa wcale nie musi posiadać dowodu ich poniesienia.
Jednak zapis ten nie zmienia zasady ogólnej stwierdzającej, że odliczyć wolno tylko te wydatki, które zostały poniesione przez podatnika. Po pierwsze wynika to w sposób oczywisty z treści powołanego wyżej art. 26 ust.1 pkt 6 wskazującego, ze obliczenie podatku następuje po odliczeniu od dochodu kwot wydatków na cele rehabilitacyjne ponoszone przez podatnika. Po wtóre taki sam wniosek wypływa z treści art. 26 ust. 7a, który definiując wydatki, o których mowa w ust.1 pkt 6 odwołuje się do pojęcia "wydatki poniesione". Wyniki przedstawionej wyżej wykładni językowej są w tym przypadku na tyle jasne i nie budzą żadnych wątpliwości interpretacyjnych, ze niepotrzebne jest poddawanie wykładanego pojęcia dalszym zabiegom interpretacyjnym. Dlatego rację przyznać należy organom podatkowym w niniejszej sprawie wywodzącym, że warunkiem koniecznym odliczenia jest poniesienie wydatków przez podatnika. Jednocześnie zaś obowiązku poniesienia danego wydatku bynajmniej nie uchyla zapis art. 26 ust.7c, zgodnie z którym do odliczenia tego rodzaju wydatków nie jest niezbędne posiadanie dowodu ich poniesienia. Również bowiem i w tym przypadku przepis ten należy interpretować zgodnie z jego literalnym brzmieniem tj. takim, z którego wynika, ze w wypadku poniesienia przedmiotowych wydatków podatnik nie jest zobowiązany do posiadania dowodów ich poniesienia.
Z omawianego przepisu płyną dla organów podatkowych następujące zalecenia. Po pierwsze nie wolno im żądać od podatnika dowodu poniesienia wydatku. Po wtóre jednak mają prawo a na gruncie art122 ordynacji podatkowej wręcz obowiązek ustalenia, czy dany wydatek został poniesiony. Badając tę okoliczność organy podatkowe nie przekroczyły ani zasady swobodnej oceny materiału dowodowego, ani też zakazu żądania dowodu poniesienia wydatku. Wezwały bowiem skarżącą do wskazania danych osób będących przewodnikami, którym płaciła za opiekę oraz podania, czy osoby te wykazały otrzymane kwoty w swych podatkowych. zeznaniach rocznych (k. 24 akt administracyjnych).
Abstrahując od tego, komu winna być zadana druga część postawionego pytania, wypada podnieść, że organy nie naruszyły art. 180 ordynacji podatkowej ani zakazu ustalania posiadania dowodu poniesienia przedmiotowych wydatków.
Skarżąca zaś nie wykazała, ze wydatki takie w istocie poniosła mimo, że to na niej ciążył obowiązek udowodnienia okoliczności, z której wywodziła określone skutki prawne tj. prawo do odliczenia kwot wydatków rehabilitacyjnych od dochodu.
Mając na uwadze powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej sąd orzekł na podstawie paragrafu 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 163, poz. 1248 ze zmianami).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI