I SA/GD 559/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku uchylił decyzję odmawiającą oprocentowania nienależnie wpłaconych odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, uznając je za nadpłatę podlegającą oprocentowaniu.
Sprawa dotyczyła odmowy oprocentowania nienależnie wpłaconych odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. Organy podatkowe twierdziły, że odsetki te nie stanowią nadpłaty. Skarżący powoływali się na orzecznictwo i wytyczne Ministerstwa Finansów. Sąd, opierając się na interpretacji Sądu Najwyższego, uznał, że cała uiszczona kwota, w tym odsetki, ma status nadpłaty podlegającej oprocentowaniu od dnia jej powstania, co doprowadziło do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę J. i C. C. na decyzję Izby Skarbowej odmawiającą oprocentowania nienależnie wpłaconych odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. Organy podatkowe argumentowały, że odsetki te nie są nadpłatą w rozumieniu Ordynacji podatkowej i nie podlegają oprocentowaniu. Skarżący podnosili, że taka interpretacja jest sprzeczna z orzecznictwem sądowym i wytycznymi Ministra Finansów. Sąd, analizując przepisy Ordynacji podatkowej oraz orzecznictwo, w tym wyrok Sądu Najwyższego, uznał, że cała kwota wpłacona przez podatnika, która została zarachowana na poczet odsetek za zwłokę, przekształca się w jednorodną nadpłatę. W związku z tym, zwrot tej nadpłaty podlega oprocentowaniu od dnia jej powstania. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, cała uiszczona przez podatnika kwota, która została zarachowana na poczet odsetek za zwłokę, przekształca się w jednorodną nadpłatę podlegającą oprocentowaniu od dnia jej powstania.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na interpretacji Sądu Najwyższego, zgodnie z którą odsetki za zwłokę wpłacone od zaległości podatkowej, po uchyleniu decyzji o zaległości, stają się nadpłatą podlegającą oprocentowaniu zgodnie z art. 77 § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
Ordynacja podatkowa art. 77 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Przepis ten stanowi podstawę do oprocentowania nadpłaty od dnia jej powstania.
Ordynacja podatkowa art. 72 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Definiuje pojęcie nadpłaty, które w ocenie sądu obejmuje również nienależnie wpłacone odsetki za zwłokę.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1
Określa właściwość sądu do rozpoznania sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W związku z art. 200 p.p.s.a., podstawa do orzeczenia o kosztach.
Pomocnicze
Ordynacja podatkowa art. 55 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Wspomniany w kontekście zarachowania przez urząd skarbowy wpłat na poczet należności głównej i odsetek za zwłokę.
Ordynacja podatkowa art. 14 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Dotyczy wydawania wytycznych przez Ministra Finansów, które skarżący powoływali.
Ordynacja podatkowa art. 14 § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Dotyczy publikacji wytycznych.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy rozstrzygnięcia o wykonalności decyzji, uznane za zbędne w tej sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nienależnie wpłacone odsetki za zwłokę stanowią nadpłatę podlegającą oprocentowaniu. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej powinna uwzględniać celowościową i systemową wykładnię oraz orzecznictwo sądowe. Wytyczne Ministra Finansów, mimo braku formalnej publikacji, wskazują na zasadę oprocentowania zwracanych odsetek.
Odrzucone argumenty
Odsetki za zwłokę nie mieszczą się w pojęciu nadpłaty w rozumieniu art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej. Wytyczne Ministra Finansów nie zostały wydane na zasadach określonych w art. 14 § 1 Ordynacji podatkowej i nie zostały opublikowane zgodnie z art. 14 § 3.
Godne uwagi sformułowania
cała uiszczona przez podatnika kwota ma status nadpłaty, której zwrot podlega oprocentowaniu od dnia jej powstania nowy art. 72 § 3 Ordynacji podatkowej nie spowodował w sytuacji prawnej podatnika żadnej zmiany merytorycznej
Skład orzekający
Ewa Kwarcińska
przewodniczący
Sławomir Kozik
członek
Zbigniew Romała
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie interpretacji, że nienależnie wpłacone odsetki za zwłokę są nadpłatą podlegającą oprocentowaniu, nawet przed formalnym dodaniem art. 72 § 3 Ordynacji podatkowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji Ordynacji podatkowej, choć Sąd wskazał, że nowa regulacja nie zmieniła merytorycznie sytuacji prawnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z oprocentowaniem odsetek, co jest istotne dla wielu podatników. Pokazuje, jak orzecznictwo sądowe może wpływać na interpretację przepisów.
“Czy odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych zawsze są bezzwrotne? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 48,7 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 559/01 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2004-08-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2001-04-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Ewa Kwarcińska /przewodniczący/ Sławomir Kozik Zbigniew Romała /sprawozdawca/ Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Skarżony organ Izba Skarbowa Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ewa Kwarcińska Sędziowie NSA Sławomir Kozik NSA Zbigniew Romała /spr./ Protokolant Marzena Cybulska po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. i C. C. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 15 marca 2001 r. nr [...] w przedmiocie odmowy oprocentowania nienależnie wpłaconych odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, oraz decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 17 stycznia 2001 roku [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 48,70 (czterdzieści osiem 70/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie I SA/Gd 559/01 U z a s a d n i e n i e Urząd Skarbowy decyzją z dnia 17 stycznia 2001 r. odmówił oprocentowania nienależnie wpłaconych przez skarżących J. i C. Ch. odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. Zdaniem organu nienależnie wpłacone odsetki nie stanowią nadpłaty, która stosownie do art. 77 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) podlegałaby oprocentowaniu. Skarżący wnieśli o uchylenie powyższej decyzji, jako pomijającej ustosunkowanie się do przedstawionego orzecznictwa sądowego i wytycznych Departamentu Systemu Podatkowego w Ministerstwie Finansów, w których na gruncie wykładni celowościowej i systemowej uznano zasadę oprocentowania zwracanych odsetek. W szczególności interpretacja Ministra Finansów spełniała wymogi trybu z art. 14 § 1 Ordynacji podatkowej. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Powołane przez skarżących wytyczne nie zostały wydane na zasadach określonych w art.14 § 1 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe działają w oparciu o przepisy prawa, a art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej nie pozwala na uznanie, że odsetki mieściłyby się w pojęciu nadpłaty. J. i C. Ch. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego o uchylenie powyższej decyzji, której zarzucili naruszenie art. 72 § 1 pkt 1, art. 74 § 1 pkt 1, art. 76 § 1 pkt 1c i art. 77 § 1 i 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący ponownie przytoczyli argumentację zawartą w odwołaniu. Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi. Przywołane "wytyczne" nie zostały opublikowane w sposób opisany w art. 14 § 3 Ordynacji podatkowej i nie zostały wydane przez organ opisany w art. 14 § 1 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) – zważył co następuje: Zagadnienie oprocentowania zwrotu odsetek za zwłokę uiszczonych od nienależnego podatku była przedmiotem rozbieżności w orzecznictwie sądowym. Przykładem korzystnej dla strony interpretacji art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) był wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2000 r. SA/Sz 411/99 (OSP 2001/5/81). Rewizja nadzwyczajna od tegoż została oddalona przez Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2002 r. III RN 29/01 (OSN 2003/2/27). Sąd Najwyższy odwołał się do uzasadnienia rządowego projektu ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 39, poz. 459), z którego to wynikało, że celem dodania art. 72 § 3 Ordynacji podatkowej była nie tyle zmiana pojęcia "nadpłata" ile "jednoznaczne usunięcie wątpliwości", że w zakresie tego pojęcia mieści się również część wpłaty, którą organ skarbowy jest, zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, zobowiązany zarachować na poczet odsetek za zwłokę. Sąd Najwyższy odwołał się także do glosy do w/w wyroku (OSP 2000/5/81), w której L. Etel wskazał, że po uchyleniu decyzji stwierdzającej istnienie zaległości podatkowej, kwota owej zaległości wpłaconej przez podatnika i zarachowanej przez urząd skarbowy, zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, na należność główną i odsetki za zwłokę ulega przekształceniu w jednorodną nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zatem cała uiszczona przez podatnika kwota ma status nadpłaty, której zwrot podlega oprocentowaniu od dnia jej powstania (art. 77 § 1 Ordynacji podatkowej). Rozważania te doprowadziły Sąd Najwyższy do konstatacji, że nowy art. 72 § 3 Ordynacji podatkowej nie spowodował w sytuacji prawnej podatnika żadnej zmiany merytorycznej. Mając powyższe na względzie należało zaskarżoną decyzję uchylić w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). O kosztach orzeczono stosownie do art. 209 w zw. z art. 200 w/w ustawy. Rozstrzygnięcie w trybie art. 152 ustawy było zbędne z uwagi na charakter decyzji (nie podlegała wykonaniu).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI