I SA/Gd 522/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę jako niedopuszczalną, ponieważ postanowienie o odmowie przeprowadzenia dowodu nie podlega samodzodnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które stwierdziło niedopuszczalność jej zażalenia na postanowienie Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego o odmowie przeprowadzenia dowodów. Sąd administracyjny uznał, że postanowienie o odmowie przeprowadzenia dowodu nie jest postanowieniem kończącym postępowanie ani rozstrzygającym sprawę co do istoty, a zatem nie podlega samodzielnemu zaskarżeniu. Skarga została odrzucona jako niedopuszczalna.
Sprawa dotyczyła skargi A.Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, które stwierdziło niedopuszczalność zażalenia skarżącej na postanowienie Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego o odmowie przeprowadzenia dowodów. Skarżąca domagała się włączenia do akt sprawy dokumentów z innych postępowań, które miały być istotne dla jej obrony. Naczelnik urzędu odmówił przeprowadzenia dowodów, a Dyrektor Izby uznał zażalenie na tę odmowę za niedopuszczalne, wskazując, że na postanowienie o odmowie przeprowadzenia dowodu nie przysługuje zażalenie, a kwestię tę można podnosić jedynie w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podzielił to stanowisko, odrzucając skargę jako niedopuszczalną. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne kontrolują postanowienia, na które służy zażalenie lub które kończą postępowanie albo rozstrzygają sprawę co do istoty. Postanowienie o odmowie przeprowadzenia dowodu nie spełnia tych kryteriów i może być kwestionowane jedynie w ramach skargi na decyzję kończącą postępowanie podatkowe. W związku z tym, sąd odrzucił skargę bez badania jej merytorycznych zarzutów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie o odmowie przeprowadzenia dowodu nie jest postanowieniem kończącym postępowanie ani rozstrzygającym sprawę co do istoty, w związku z czym nie podlega samodzielnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Kwestię tę można podnosić jedynie w ramach skargi na decyzję kończącą postępowanie podatkowe.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny jest właściwy do kontroli postanowień, na które służy zażalenie, lub które kończą postępowanie, albo rozstrzygają sprawę co do istoty. Postanowienie o odmowie przeprowadzenia dowodu nie spełnia tych kryteriów. Prawo strony do poddania kontroli sądu toku postępowania jest wystarczająco chronione w ramach skargi na decyzję merytoryczną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (24)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 228 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 239
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 232 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 216 § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 236 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 237
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 179 § 2-3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 123 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 129
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 200 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
O.p. art. 180 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.KAS art. 94 § 1 pkt 2
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
O.p. art. 178
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie o odmowie przeprowadzenia dowodu nie jest postanowieniem kończącym postępowanie ani rozstrzygającym sprawę co do istoty, zatem nie podlega samodzielnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Prawo strony do poddania kontroli sądu toku postępowania jest wystarczająco chronione w ramach skargi na decyzję merytoryczną.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (art. 122, 187 § 1, 121 § 1, 123 § 1, 200 § 1, 210 § 4 O.p.) oraz zasady równości broni i prawa do obrony (art. 2 i 45 ust. 1 Konstytucji RP) nie zostały merytorycznie rozpoznane z uwagi na odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej.
Godne uwagi sformułowania
Postanowienie o odmowie przeprowadzenia dowodu nie spełnia tych kryteriów. Kwestia trafności postanowień wydawanych w sprawach dowodowych może być kwestionowana w ramach skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie sprawy co do jej meritum. Błędne pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia nie może prowadzić do przyznania uprawnienia, które nie zostało przewidziane przez obowiązujące przepisy prawa.
Skład orzekający
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
przewodniczący
Sławomir Kozik
członek
Zbigniew Romała
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności kontroli sądowej postanowień w postępowaniu podatkowym i ograniczeń w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości zaskarżenia postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodu, gdy nie jest ono postanowieniem kończącym postępowanie ani rozstrzygającym co do istoty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia ważne proceduralne ograniczenia w dostępie do sądu administracyjnego, co jest kluczowe dla praktyków prawa podatkowego.
“Kiedy nie można skarżyć odmowy dowodu? Sąd administracyjny wyjaśnia granice dostępu do sądu.”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 522/25 - Postanowienie WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2025-10-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-07-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Joanna Zdzienicka-Wiśniewska /przewodniczący/ Sławomir Kozik Zbigniew Romała /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6119 Inne o symbolu podstawowym 611 Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Odrzucono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 58 § 1 pkt 6 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2025 r. sprawy ze skargi A.Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 23 maja 2025 r., znak 2201-IOV-3.4103.54.2025/20/09 w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z 23 maja 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, na podstawie art. 228 § 1 pkt 1, § 2 w zw. z art. 239, art. 220 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) dalej: "O.p.", stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego 21 marca 2025 r. przez A. Z. (dalej: "Skarżąca") na postanowienie Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni z 27 lutego 2025 r., w sprawie odmowy przeprowadzenia dowodów, w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2020 r. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Postanowieniem z 28 czerwca 2024 r. Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni przekształcił kontrolę celno-skarbową w postępowanie podatkowe w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2020 r. Pismem z 18 listopada 2024 r. Strona złożyła wniosek dowodowy o włączenie do akt sprawy pełnych akt postępowań zakończonych: - wynikiem kontroli nr 438000-CKK-5.5001.7.2023.107 z 19 czerwca 2024 r. wydanym przez Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Toruniu wobec F.sp. z o.o. w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2020 r. do grudnia 2020 r., - decyzją nr 438000-CKZ-3.4103.16.2024.17 z 26 lipca 2024 r. wydaną wobec R. C. w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2020 r. do grudnia 2020 r., - wynikiem kontroli nr 438000-CKK-2.500.41.2022.221 z 20 sierpnia 2024 r., "odpowiedzi nr 438000-CKK- 2.509.5.7.2024.7 z 18 września 2024 r. wraz z UPD, wydanym I. sp. z o.o. w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia 2020 r. do marca 2021 r.", a także spisu treści akt przedmiotowych postępowań. Skarżąca zwróciła uwagę, że decyzja jako dokument urzędowy nie wiąże organu podatkowego w innej sprawie ustaleniami, jakie zostały przyjęte za podstawę do wydania tej decyzji. Podkreśliła, że dla zachowania prawa podatnika do obrony i zasady jawności konieczny jest dostęp do akt sprawy, w szczególności w celu oceny prawidłowości doręczeń oraz sposobu zebrania i analizy materiału dowodowego. Następnie pismem z 25 listopada 2024 r., Skarżąca złożyła wyjaśnienia i zastrzeżenia do dokumentu "Protokół Badania Ksiąg Podatkowych", w których zawarła wniosek o włączenie i udostępnienie pełnych akt sprawy wszystkich kontrahentów, wobec których zakończyły się kontrole celno-skarbowe. Po zapoznaniu się z aktami sprawy w dniu 30 grudnia 2024 r. Strona wniosła o włączenie do akt sprawy, informacji oraz dowodów będących podstawą do sporządzenia włączonych do akt postępowania postanowieniem o dopuszczeniu dowodów i wyłączeniu części dokumentów z jawności z 28 października 2024 r. znak sprawy: 328000-CKK1-6.4103.5.2024: - wyniku kontroli nr 438000-CKK-5.5001.7.2023.107 z 19 czerwca 2024 r. wydany przez Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Toruniu firmie F. sp. z o.o. w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2020 r. do grudnia 2020 r., - wyniku kontroli nr 438000-CKK-2.500.41.2022.221 z 20 sierpnia 2024 r., wydanym firmie I.sp. z o.o. w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia 2020 r. do marca 2021 r., - decyzji nr 438000-CKZ-3.4103.16.2024.17 z 26 lipca 2024 r. wydanej R.C. w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2020 r. do grudnia 2020 r. Strona podniosła, że powinna mieć pełny dostęp do wszystkich dowodów, na których organ podatkowy zamierza oprzeć decyzję - także tych pochodzących z postępowań karnych i administracyjnych, zwłaszcza jeśli mogą działać na jej korzyść. Wnioskuje o udostępnienie dokumentów dotyczących doręczeń, wyników kontroli oraz akt F.sp. z o.o., by móc odnieść się do zgromadzonego materiału i skutecznie realizować prawo do obrony. Strona domaga się również dostępu do zeznań M.S. oraz dokumentów związanych z firmą P.sp. z o.o., w tym faktur wystawionych na rzecz F.sp. z o.o., które mogą mieć znaczenie dla ustaleń organu. Postanowieniem z 27 lutego 2025 r. Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni odmówił Stronie włączenia wnioskowanych dokumentów do akt sprawy i przeprowadzenia dowodu oraz udzielenia informacji, powołując w uzasadnieniu postanowienia treść art. 188 oraz art. 180 § 1 O.p. W podstawie prawnej postanowienia wymienione zostały art. 94 ust. 1 pkt 2 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, art. 178, art. 179, art. 216, art. 218, art. 236 § 1 i § 2 pkt 1, art. 239, art. 220 § 3 O.p. Stronę pouczono o prawie do wniesienia zażalenia do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku. W zażaleniu z 21 marca 2025 r. pełnomocnik Strony zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 179 § 1 w związku z art. 178 oraz art. 121 § 1, art. 123 § 1, art. 124 i art. 129 O.p., poprzez ich błędną wykładnię, w wyniku czego pozbawiono Podatnika czynnego udziału w postępowaniu i ograniczono jego prawo do obrony. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, po rozpatrzeniu zażalenia, stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego 21 marca 2025 r. na postanowienie Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni z 27 lutego 2025 r. przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodów. Organ odwoławczy podał, że przedmiotem zażalenia jest, wyrażona w postanowieniu Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni z 27 lutego 2025 r., odmowa przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez Stronę - tj. włączenia do akt sprawy: 1) informacji i dowodów będących podstawą do sporządzenia włączonych do akt postępowania na podstawie postanowienia z 28 października 2024 r., wydanych przez Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Toruniu: - wyniku kontroli nr 438000-CKK-5.5001.7.2023.107 z 19 czerwca 2024 r. - firmie F. sp. z o.o., - wyniku kontroli nr 438000-CKK-2.500.41.2022.221 z 20 sierpnia 2024 r. - firmie I.sp. z o.o., - decyzji nr 438000-CKZ-3.4103.16.2024.17 z 26 lipca 2024 r. – R. C., 2) pełnych akt związanych z postępowaniem celno-skarbowym i podatkowym wobec firmy F.sp. z o.o., 3) pełnych akt postępowań zakończonych: - wynikiem kontroli nr 438000-CKK-5.5001.7.2023.107 z 19 czerwca 2024 r. wydanym przez Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Toruniu firmie F.sp. z o.o., - decyzją nr 438000-CKZ-3.4103.16.2024.17 z 26 lipca 2024 r. wydaną R. C., wynikiem kontroli nr 438000-CKK-2.500.41.2022.221 z 20 sierpnia 2024 r., - odpowiedzią nr 438000-CKK-2.509.5.7.2024.7. z 18 września 2024 r. wraz z UPD, wydanym I.sp. z o.o., 4) spisu treści akt przedmiotowych postępowań. Zdaniem organu odwoławczego, w świetle art. 187 § 1 O.p. to na organie podatkowym spoczywa obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organ nie jest przy tym zobowiązany do uwzględnienia wszystkich wniosków dowodowych strony, co wynika wprost z art. 188 O.p. Odmowa przeprowadzenia dowodu zgłoszonego przez stronę postępowania podatkowego następuje w formie postanowienia, zgodnie z art. 216 § 1 i 2 O.p. Tego rodzaju postanowienie dotyczy kwestii incydentalnych pojawiających się w toku postępowania, nie rozstrzygając przy tym o istocie sprawy. W obowiązującym stanie prawnym brak jest przepisu, który przyznawałby stronie uprawnienie do wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające przeprowadzenia dowodu. Zgodnie z treścią art. 236 §1 O.p. na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Zatem uprawnienie do wniesienia zażalenia przysługuje tylko wówczas, gdy zostało przyznane przepisem w randze ustawy. Bezsprzecznie żaden przepis prawa nie przewiduje wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie przeprowadzenia dowodu, wydane na podstawie art. 188 O.p. Postanowienia odnoszące się do kwestii dowodowych mogą być kwestionowane wyłącznie w trybie odwołania od decyzji kończącej postępowanie, zgodnie z art. 237 O.p., który stanowi, że postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. W sytuacji, gdy ustawa nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia, to wniesione przez stronę zażalenie jest niedopuszczalne, co organ obowiązany jest stwierdzić na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p. Mając na uwadze powyższe oraz treść postanowienia, którego zażalenie Strony dotyczy, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia. Organ odwoławczy wskazał, że jako podstawę prawną postanowienia organ wskazał m.in. art. 179 § 2-3 O.p., który reguluje kwestie ograniczenia stronie dostępu do akt sprawy ze względu na ich wyłączenie z jawności. Na postanowienie wydane w tym trybie przysługuje zażalenie. Z analizy uzasadnienia tego postanowienia nie wynika jednak, aby zaskarżonym postanowieniem z 27 lutego 2025 r. organ faktycznie odmówił Stronie wglądu do akt wyłączonych z jawności. Treść postanowienia wskazuje jednoznacznie, że organ odmówił przeprowadzenia wnioskowanych przez pełnomocnika Strony dowodów. Tego rodzaju rozstrzygnięcie nie mieści się w zakresie stosowania art. 179 § 2-3 O.p., a tym samym nie może być traktowane jako odmowa dostępu do akt wyłączonych z jawności. Natomiast błędne pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia, nie miało wpływu na sytuację prawną Strony. Jak wskazuje się w orzecznictwie, nie jest możliwe wykreowanie prawa do środka zaskarżenia wyłącznie na podstawie błędnego pouczenia, również w kontekście przepisów art. 214 O.p. oraz art. 121 § 1 O.p. Zasada nieszkodzenia, choć chroni stronę przed negatywnymi skutkami zastosowania się do błędnego pouczenia, nie może prowadzić do przyznania uprawnienia, które nie zostało przewidziane przez obowiązujące przepisy prawa. W ocenie Dyrektora Izby podstawowym środkiem ochrony prawnej Strony postępowania podatkowego jest prawo do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej, stanowiącej rozstrzygnięcie kończące postępowanie w pierwszej instancji. W odwołaniu Strona może podnosić zarzuty odnoszące się także do postanowień wydanych uprzednio w toku postępowania pod warunkiem, że miały one wpływ na treść decyzji. Takie rozwiązanie zapobiega nadmiernemu rozdrobnieniu postępowania przez zaskarżanie każdego z osobna postanowienia o charakterze technicznym, dowodowym lub organizacyjnym, a jednocześnie stanowi istotny element gwarancji prawidłowego toku postępowania podatkowego. W praktyce oznacza to, że strona, która kwestionuje postanowienie, na które nie przysługuje zażalenie, powinna uwzględnić ten zarzut w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz wskazać, w jaki sposób dane postanowienie wpłynęło na jej sytuację procesową lub rozstrzygnięcie organu. Organ odwoławczy zobowiązany jest wówczas do oceny zarówno decyzji, jak i prawidłowości dokonanych przez organ pierwszej instancji czynności procesowych. Takie rozwiązanie zapewnia właściwą równowagę pomiędzy sprawnością postępowania a gwarancjami procesowymi strony. W złożonej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Strona zaskarżyła postanowienie w całości wnosząc o jego uchylenie, stwierdzenie naruszenia prawa mającego istotny wpływ na wynik sprawy i zasądzenie od organu podatkowego na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przypisanych. Skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 122 i 187 § 1 O.p. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez Stronę, mimo że miały one istotne znaczenie dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, 2) art. 121 § 1 i art. 123 § 1 O.p. przez odmowę włączenia do akt sprawy dokumentów przedstawionych przez Stronę, co skutkuje ograniczeniem prawa do czynnego udziału w postępowaniu, 3) art. 200 § 1 O.p. przez nieudzielenie Stronie odpowiedzi na wniosek złożony w toku postępowania w zakresie dowodów, 4) zasady równości broni i prawa do obrony, wynikającej z art. 2 i 45 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez dopuszczenie dowodów obciążających bez zapewnienia stronie równoważnej możliwości przedstawienia dowodów odciążających, 5) art. 210 § 4 O.p. przez niewystarczające, pozorne uzasadnienie nieuwzględnienia wniosków Strony. Zdaniem Skarżącej zaskarżone postanowienie dotyczy odmowy włączenia do akt postępowania dokumentów i materiałów dowodowych, które Strona przedłożyła w celu obrony swoich interesów. Organ uznał, że dokumenty te nie mają znaczenia dla sprawy, jednak nie przedstawił żadnej konkretnej argumentacji prawnej czy faktycznej, która uzasadniałaby ich pominięcie. Decyzja z 26 maja 2025 r. (znak: 328000-CKK1-6.4103.5.2024.109), w której wykorzystano wyłącznie materiał dowodowy pochodzący z innych spraw oraz anonimowe notatki i ustalenia organów zewnętrznych, jednocześnie odmawiając Stronie prawa do przeprowadzenia dowodów na swoją korzyść, wskazuje wprost, że postanowienie o odmowie włączenia dokumentów miało bezpośredni wpływ na treść rozstrzygnięcia. Organ nie odniósł się również do argumentów Strony co do znaczenia złożonych dokumentów - m.in. korespondencji handlowej, dokumentów potwierdzających faktyczne wykonanie usług czy oświadczeń kontrahentów. W ocenie Strony, dokumenty te mają istotne znaczenie dla wykazania, że czynności gospodarcze były rzeczywiste i zostały wykonane. Oparcie się wyłącznie na jednostronnym materiale dowodowym, bez zapewnienia stronie możliwości przedstawienia swojego stanowiska i kontrdowodów, stanowi rażące naruszenie zasady prawdy obiektywnej, kontradyktoryjności oraz prawa do rzetelnego postępowania. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Skarżąca wniosła o: - zobowiązanie organu do wskazania przyczyn odmowy przyjęcia każdego z dokumentów przedłożonych przez Stronę, - zobowiązanie organu do przedstawienia całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i oceny ich przydatności z punktu widzenia zasady prawdy obiektywnej, - zobowiązanie organu do przedstawienia, czy i w jaki sposób wykorzystano złożone przez Stronę dowody przy wydawaniu decyzji z 26 maja 2025 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W piśmie procesowym z 30 września 2025 r. Strona przesłała decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku znak 2201-IOV-3.4103.90-93.2025/10/08, w której uznano argumenty Skarżącej będące przedmiotem toczącego się postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.) oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego oraz jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.) . Według art. 216 § 1 O.p. w toku postępowania organ podatkowy wydaje postanowienia. Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania podatkowego, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (§ 2). Zgodnie z art. 236 § 1 O.p. na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (art. 237 O.p.). Ponadto organ podatkowy może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu (art. 187 § 2 O.p.). W przedmiocie prowadzonego postępowania strona również może wypowiedzieć się w każdym czasie, do czasu zakończenia procedowania w jej sprawie. Zauważyć zatem należy, że na postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji o odmowie przeprowadzenia dodatkowego dowodu wnioskowanego przez Stronę nie przysługuje zażalenie. Zaskarżone postanowienie nie stanowi również postanowienia kończącego postępowanie bądź rozstrzygającego sprawę co do istoty. Wskazać należy, że postanowienia kończące postępowanie zostały poddane kontroli sądowej dlatego, że uniemożliwiają uruchomienie toku instancji w stosunku do danej decyzji i powodują, że staje się ona ostateczna. Z tych względów poddano kognicji sądów administracyjnych m.in.: postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) oraz postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). W każdym z wymienionych przypadków chodzi więc o postanowienia, w wyniku których następuje zamknięcie stronie prawa do rozpoznania jej sprawy w szerokim rozumieniu, także poza definicją sprawy administracyjnej, raczej rozumianej jako sprawa w znaczeniu art. 45 Konstytucji RP. Tymczasem, w przypadku braku możliwości odrębnego zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień organu odwoławczego o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie przeprowadzenia dowodu, prawa podatnika do poddania kontroli decyzji podatkowej kończącej postępowanie w ramach którego podjęte zostały wskazane postanowienia, nie zostaną naruszone. Według Sądu, prawa strony do poddania kontroli sądu z punktu widzenia zgodności z prawem toku postępowania, w ramach którego wydane zostały wskazane postanowienia, są zaś wystarczająco chronione w ramach administracyjnego postępowania instancyjnego i sądowego co do meritum sprawy, w której zostały one wydane. Strona takiego postępowania może bowiem w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, a następnie w skardze do sądu administracyjnego, kwestionować podjęte w toku postępowania postanowienia dowodowe, jak również prawidłowość przeprowadzenia postępowania podatkowego w ogóle. Uruchomiona w ten sposób kontrola może być kompletna i uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy, w tym wpływ poszczególnych rozstrzygnięć podejmowanych przez organy podatkowe w toku postępowania, w tym dowodowych, na przebieg i wynik postępowania podatkowego. Między innymi z tego właśnie powodu ustawodawca nie przewidział prawa strony do kwestionowania postanowień dowodowych w toku postępowania i skarżenia tychże postanowień do sądu administracyjnego. Kwestia trafności postanowień wydawanych w sprawach dowodowych może być kwestionowana w ramach skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie sprawy co do jej meritum. Podkreślić przy tym należy, że celem postępowania podatkowego jest rozstrzygnięcie sprawy podatkowej, a więc orzeczenie o prawach bądź obowiązkach strony w formie prawem przewidzianej. Postępowania wpadkowe i ich kontrola przez sądy administracyjne, służyć mają również realizacji tego celu, ale jedynie, gdy taką kontrolę przewiduje ustawa (zob. wyrok NSA z 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FSK 927/20; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedmiotem skargi do sądu administracyjnego mogą więc być tylko postanowienia, na które przysługuje zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Postanowienie o odmowie przeprowadzenia dowodu nie spełnia tych kryteriów. Mając na uwadze powyższe, Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 p.p.s.a., bez badania jej zarzutów merytorycznych. O zwrocie wpisu postanowiono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 1 p.p.s.a.[pic]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI