II FSK 1627/14

Naczelny Sąd Administracyjny2016-07-12
NSApodatkoweWysokansa
interpretacja podatkowaulga mieszkaniowaOrdynacja podatkowapodatek dochodowy od osób fizycznychNSApostępowanie podatkowewymogi formalne wnioskuzasada zaufania

NSA uchylił wyrok WSA i decyzje organów podatkowych, uznając, że wniosek o interpretację podatkową nie spełniał wymogów formalnych w sposób nadmiernie rygorystyczny.

Sprawa dotyczyła wniosku o interpretację podatkową w sprawie ulgi mieszkaniowej, gdzie podatniczka przeznaczyła środki ze sprzedaży nieruchomości na zakup innej, ale akt notarialny nastąpił po terminie. Organy podatkowe i WSA uznały wniosek za niespełniający wymogów formalnych, w tym brak własnego stanowiska podatniczki. NSA uchylił te rozstrzygnięcia, stwierdzając, że wymogi formalne zostały spełnione w wystarczającym stopniu, a organy zastosowały nadmierny formalizm, naruszając zasadę zaufania do organów podatkowych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną U. K. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę podatniczki na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Sprawa dotyczyła wniosku o pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego w zakresie ulgi mieszkaniowej. Podatniczka sprzedała część domu, a uzyskane środki przeznaczyła na zakup innej nieruchomości, dokonując wpłat zaliczek przed upływem wymaganego terminu, jednak akt notarialny nastąpił po jego upływie. Organy podatkowe uznały wniosek za niespełniający wymogów formalnych, w szczególności brak wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego i własnego stanowiska. WSA w Gdańsku podzielił to stanowisko. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania. Sąd wskazał, że wniosek, po uzupełnieniu, odpowiadał niezbędnym warunkom, a organy zastosowały nadmierny formalizm, naruszając zasadę zaufania do organów podatkowych (art. 121 Ordynacji podatkowej) oraz zasadę wnikliwości i szybkości działania (art. 125 Ordynacji podatkowej). NSA uchylił zaskarżony wyrok i postanowienia organów, zasądzając zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek spełnia wymogi formalne, jeśli z jego treści można wywieść istotę wątpliwości interpretacyjnych wnioskodawcy i jego pogląd prawny, nawet jeśli nie jest on sformułowany w sposób szczegółowy i poparty profesjonalnym wywodem prawnym.

Uzasadnienie

NSA uznał, że organy podatkowe i WSA zastosowały nadmierny formalizm, nie uwzględniając celu instytucji interpretacji indywidualnych, jakim jest pomoc osobom nieznającym prawa podatkowego. Wystarczające jest, aby z treści wniosku wynikał problem interpretacyjny i stanowisko wnioskodawcy, a także wskazanie przepisu prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 14b § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wnioskodawca jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Wymogi te są spełnione, gdy z treści wniosku wynika istota wątpliwości interpretacyjnych i pogląd prawny wnioskodawcy, nawet jeśli nie jest on sformułowany w sposób profesjonalny.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu lub czynności w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

u.p.d.o.f. art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy zwolnienia od podatku dochodowego, w tym na cele mieszkaniowe (lit. a).

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 14c § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ udzielający interpretacji powinien wskazać prawidłowe stanowisko, co oznacza zakwalifikowanie przez organ ocenianego stanu faktycznego na podstawie merytorycznie odpowiednich przepisów prawa.

Ordynacja podatkowa art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oznacza, że organ powinien przyjąć wyłaniający się problem interpretacyjny z treści wniosku, a nie narzucać własny sposób jego formułowania.

Ordynacja podatkowa art. 14h

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Odnosi się do odpowiedniego stosowania przepisów, w tym art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej.

Ordynacja podatkowa art. 14g § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia w przypadku nieusunięcia braków formalnych.

Ordynacja podatkowa art. 169 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący wezwania do usunięcia braków formalnych.

Ordynacja podatkowa art. 3 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Definicja interpretacji przepisów prawa podatkowego.

Ordynacja podatkowa art. 125 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada wnikliwości i szybkości działania organów.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawową funkcję sądów administracyjnych i istotę sądowej kontroli administracji.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia wyroku i rozpoznania skargi przez NSA, gdy istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o interpretację spełniał wymogi formalne, mimo że nie był sformułowany w sposób profesjonalny. Organy podatkowe zastosowały nadmierny formalizm, naruszając zasadę zaufania do organów. Wniosek zawierał wystarczająco jasne przedstawienie stanu faktycznego i własnego stanowiska wnioskodawcy.

Odrzucone argumenty

Wniosek o interpretację nie spełniał wymogów formalnych określonych w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej. Skarżąca nie przedstawiła własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego w sposób umożliwiający dokonanie jego oceny przez organ.

Godne uwagi sformułowania

nadmierny formalizm zasada zaufania do organów podatkowych istota (sedno) wątpliwości interpretacyjnych zainteresowanego nie można od zainteresowanego w każdym przypadku wymagać, aby pytanie było zadawane przez niego w pierwszej osobie liczby pojedynczej, gdyż podstawowe znaczenie ma jego istota i prezentacja problemu wywołującego wątpliwości co do wykładni przepisów prawa podatkowego.

Skład orzekający

Stefan Babiarz

przewodniczący

Maciej Jaśniewicz

sprawozdawca

Krzysztof Winiarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność liberalnej interpretacji wymogów formalnych wniosków o interpretację podatkową i przestrzegania zasady zaufania do organów podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o interpretację podatkową i oceny jego wymogów formalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak nadmierny formalizm organów podatkowych może prowadzić do uchylenia ich decyzji, nawet jeśli podatnik nie formułuje wniosku w sposób idealny. Jest to ważna lekcja dla prawników procesowych i doradców podatkowych.

Nadmierny formalizm organów podatkowych doprowadził do uchylenia decyzji – NSA staje po stronie podatnika.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 1627/14 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2016-07-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-05-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krzysztof Winiarski
Maciej Jaśniewicz /sprawozdawca/
Stefan Babiarz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Gd 1332/13 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2014-01-29
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 749
art. 14b par. 3, art. 14c par. 2, art. 121 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Protokolant Anna Rembowska, po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej U. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 1332/13 w sprawie ze skargi U. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 26 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy działającego z upoważnienia Ministra Finansów oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 17 maja 2013 r. nr [...], 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy działającego z upoważnienia Ministra Finansów na rzecz U. K. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1.1. Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 1332/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę U. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 26 lipca 2013 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
1.2. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 17 maja 2013r. Dyrektor Izby Skarbowej działający z upoważnienia Ministra Finansów wydał postanowienie, w którym odmówił Skarżącej wydania interpretacji podatkowej. Uzasadniając wskazał, że we wniosku o wydanie interpretacji podano, iż w dniu 22 lipca 2006 r. Skarżąca nabyła 1/2 domu mieszkalnego, którego 1/4 sprzedała w dniu 17 grudnia 2008 r. za cenę 125.000 zł. Uzyskane środki przeznaczyła na zakup innej nieruchomości, o wartości 244.000 zł. Zgodnie z zawartą w dniu 2 listopada 2009 r. umową przedwstępną podatniczka dokonała następujących wpłat na konto inwestora: wpłata w dniu 24 listopada 2009 r. - 50 000 zł; wpłata w dniu 3 grudnia 2009 r. - 40 000 zł; wpłata w dniu 9 grudnia 2009 r. - 30 000 zł; wpłata w dniu 15 grudnia 2009 r. - 30 000 zł. Lokal mieszkalny został wydany Skarżącej w dniu 10 grudnia 2010 r., a ostateczny akt przeniesienia własności został sporządzony w dniu 25 października 2011 r. Lokal ten wnioskodawczyni użytkuje od dnia wydania. Ponadto cały czas spłaca kredyt związany z nabyciem nieruchomości w dniu 22 lipca 2006 r. Skarżąca wniosła o wyjaśnienie dlaczego w jej przypadku nie znajdują zastosowania przepisy z zakresu ulgi podatkowej związanej z przeznaczeniem środków na cele mieszkaniowe, skoro pieniądze otrzymane ze sprzedaży domu przeznaczyła na nabycie lokalu, w którym mieszka. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że wniosek nie spełniał wymogów formalnych, o których mowa w art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej zwana: "Ordynacja podatkowa") i w związku z tym pismem z dnia 29 kwietnia 2013 r., na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h tej ustawy, wezwał Skarżącą do usunięcia braków formalnych wniosku - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. W wezwaniu tym zażądano:
- wskazania przepisów prawa podatkowego mających być przedmiotem interpretacji indywidualnej,
- sformułowania pytania w kontekście przepisów prawa podatkowego mających być przedmiotem interpretacji indywidualnej, wskazując np. "czy kwoty przeznaczone przed upływem terminu dwóch lat na poczet nabycia lokalu mieszkalnego mogą być zaliczone jako wydatki na cele mieszkaniowe i uprawniają do zwolnienia od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomimo że podpisanie aktu notarialnego nastąpiło po upływie tego terminu?",
- przedstawienie własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego w odniesieniu bezpośrednio do przeformułowanego pytania oraz w kontekście konkretnych przepisów prawa podatkowego mających być przedmiotem interpretacji indywidualnej.
Skarżąca w odpowiedzi na to wezwanie sformułowała następujące pytanie: "Czy US w P. prawidłowo zinterpretował art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, twierdząc, iż nie może udzielić zwolnienia od podatku, ponieważ podpisanie aktu notarialnego nastąpiło po upływie tego terminu, skoro w przypadkach dokonywania wydatków na nabycie nieruchomości, czy praw mieszkalnych w okresie 2 lat, nie jest niezbędne nabycie tych nieruchomości czy praw mieszkalnych, lecz wydatkowanie przychodu na te cele (wyrok NSA z dnia 3.12.1999 I SA/Gd 1692/97), przy czym wydatkowanie to również zapłata zaliczki na poczet zakupu nieruchomości czy prawa (uchwała NSA z dnia 17.02.1997 r. FPS 9/96, ONSA 1997, nr 2, poz. 53)". Przedstawiając własne stanowisko strona wskazała, że jej zdaniem przyznanie jej zwolnienia byłoby korzystne społecznie, ponieważ wydatkowane przez nią środki zostały wykorzystane na materiały i inne usługi, z czym wiązała się "cała masa podatków pośrednich, czyli np. podatku VAT, podatku od osób fizycznych podwykonawców, innych czynności cywilnoprawnych od których pobierany jest podatek VAT". Zdaniem strony ulga korzystnie wpływa na rynek, ponieważ zachęca do inwestowania. Wnioskodawczyni podsumowała, że "interpretacja przepisu US w P. jest nieprawidłowa o czym świadczą wyroki NSA i wynika z niezrozumienia istoty i ducha przedmiotowego przepisu". Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że Skarżąca nie uzupełniła braków formalnych wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji indywidualnej, tj. nie sformułowała pytania w kontekście przepisów prawa podatkowego mających być przedmiotem interpretacji indywidualnej oraz nie przedstawiła własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego w sposób umożliwiający dokonanie jego oceny przez organ w interpretacji indywidualnej, co uniemożliwiło wydanie interpretacji indywidualnej, o której mowa w art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
1.3. Po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z dnia 26 lipca 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej działający z upoważnienia Ministra Finansów utrzymał w mocy postanowienie z dnia 17 maja 2013 r.
2.1. W skardze do WSA w Gdańsku Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z postanowieniem je poprzedzającym, zarzucając mu naruszenie art. 14b, art. 121 Ordynacji podatkowej oraz art. 7, art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej zwana: "k.p.a.").
2.2. W uzasadnieniu Sąd I instancji podzielił stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, iż sformułowany przez podatniczkę wniosek nie odpowiadał wymogom formalnym wynikającym z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej i w związku z tym, po bezskutecznym wezwaniu do uzupełnienia jego braków formalnych, podlegał pozostawieniu bez rozpatrzenia na podstawie art. 14g § 1 Ordynacji podatkowej. Udzielenie interpretacji w sposób zgodny z treścią wniosku oznaczałoby dokonanie oceny stanowiska organu podatkowego (Urzędu Skarbowego w P.), a nie stanowiska strony. Sąd I instancji stwierdził, że Skarżąca nie przedstawiła także własnego stanowiska w sprawie kwalifikacji prawnej opisanego przez nią stanu faktycznego, co także jest brakiem formalnym, którego nieuzupełnienie na wezwanie organu powoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. Stwierdzenie zawarte w pkt H formularza, że zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych jest korzystne społecznie, bowiem wydatkowanie uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości środków przyczyniło się do zjawisk takich jak podatki i miejsca pracy, oraz że podpisanie aktu notarialnego jest tylko czynnością zabezpieczającą interesy kupującego, nie jest wypowiedzią o sposobie kwalifikacji prawnej opisanego zdarzenia oraz o płynących z niej konsekwencjach.
3.1. Od powyższego rozstrzygnięcia Skarżąca wywiodła skargę kasacyjną, w której zaskarżono wyrok w całości i wniesiono o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie wadliwej kontroli działalności Dyrektora Izby Skarbowej i nieuchylenie postanowienia w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego sporządzonego przez Skarżącą, podczas gdy zachodziły podstawy do uchylenia tego postanowienia z uwagi na błędne uznanie przez Dyrektora Izby Skarbowej (dokonane z naruszeniem art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej), że wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej powinien spełniać warunki w istocie przez ten przepis Ordynacji podatkowej niewymagane, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że wniosek nie spełniał warunków przewidzianych w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (poprzez jego niezastosowanie) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., w zw. z art. 121 § 1 w zw. art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie wadliwej kontroli działalności Dyrektora Izby Skarbowej i tym samym nieuchylenie postanowienia, podczas gdy istniały podstawy do jego uchylenia z powodu wydania postanowienia z naruszeniem zasady prowadzenia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej w sposób budzący zaufanie do organów i w konsekwencji - na skutek nadmiernego formalizmu ze strony Dyrektora Izby Skarbowej, braku należytej wnikliwości w analizowaniu treści nieporadnie sformułowanego wniosku i dokonania przez niego błędnej interpretacji wymogów przewidzianych w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej - doszło do uznania, że wniosek Skarżącej nie spełniał warunków ustawowych umożliwiających wydanie na jego podstawie interpretacji indywidualnej,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., w zw. z art. 125 §1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie wadliwej kontroli działalności Dyrektora Izby Skarbowej i tym samym nieuchylenie postanowienia, podczas gdy zachodziły podstawy do jego uchylenia z uwagi na wydanie go z naruszeniem zasady wnikliwego i efektywnego załatwiania sprawy.
3.2. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4.1. Skarga kasacyjna okazała się zasadna.
4.2. Na uwzględnienie zasługuje przede wszystkim zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, gdyż wniosek Skarżącej po jego uzupełnieniu odpowiadał niezbędnym warunkom przewidzianym dla jego skuteczności wynikającym z przywołanego przepisu. Należy na wstępie przypomnieć, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Nie ulega wątpliwości, że stan faktyczny sprawy przedstawiony przez wnioskodawczynię nie budził wątpliwości. Podkreślić należy, że to w jego kontekście już w pierwotnym wniosku Skarżąca wskazał, że wnosi o wyjaśnienie dlaczego w jej przypadku nie znajdują zastosowania przepisy z zakresu ulgi podatkowej związanej z przeznaczeniem środków na cele mieszkaniowe, skoro pieniądze otrzymane ze sprzedaży domu przeznaczyła na nabycie lokalu, w którym mieszka. Uzupełniając na wezwanie organu wniosek wskazała na będący przedmiotem interpretacji przepis prawa podatkowego w rozumieniu art. 14b § 1 w zw. z art. 3 pkt 2) Ordynacji podatkowej, czyli art. 21 ust. 1 pkt 32 lit.a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lutego 2011 r., w sprawie II FSK 1814/09 (publ. LEX nr 798137), stan faktyczny powinien być przedstawiony w relacji do przepisów prawa wskazanych w stanowisku wnioskodawcy. Stan faktyczny przedstawiony we wniosku i przepisy prawa przywołane w odnoszącym się do niego stanowisku wnioskodawcy wyznaczają zakres i przedmiot pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, a więc także i przedmiot oraz zakres sprawy administracyjnej o jej udzielenie. Podkreślenia wymaga, ze procedura udzielania interpretacji indywidualnych nie określa wymagań leksykalnych co do treści samego pytania zainteresowanego, czy też jego poprawności językowej. W realiach rozpatrywanej sprawy sposób formułowania przez Skarżącą wypowiedzi co do wykładni prawa materialnego poprzez wskazanie oczekiwań organu podatkowego właściwego według jej miejsca zamieszkania wskazuje zarówno na interpretację dokonywaną przez ten organ, jak i na wątpliwości co do jej prawidłowości, które pojawiły się u podatniczki. Z tej przyczyny nie można od zainteresowanego w każdym przypadku wymagać, aby pytanie było zadawane przez niego w pierwszej osobie liczby pojedynczej, gdyż podstawowe znaczenie ma jego istota i prezentacja problemu wywołującego wątpliwości co do wykładni przepisów prawa podatkowego. Podkreślenia wymaga, że w pojęciu "stanowisko podatnika" użytym w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, do którego obowiązany jest odnieść się organ, mieści się istota (sedno) wątpliwości interpretacyjnych zainteresowanego (tak trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 9 listopada 2010 r. o sygn. akt I SA/Wr 941/10, publ. LEX nr 751353). W literaturze wskazano, że przez stanowisko własne wnioskodawcy, o którym mowa w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej należy rozumieć prawną kwalifikację przedstawionego stanu faktycznego, w którego obszarze będzie się toczyć postępowanie o wydanie interpretacji indywidualnej. Zapytanie interpretacyjne wnioskodawcy stanowi więc w istocie rzeczy pytanie o zasadność możliwości subsumpcji stanu faktycznego interpretacji pod wskazane w stanowisku wnioskodawcy przepisy prawa, w razie potrzeby objęte klasyfikacyjną wykładnią wnioskodawcy, a następnie organu podatkowego. Koresponduje z tym regulacja z art. 14c § 2 Ordynacji podatkowej. Przewidziane w nim określenia "wskazanie prawidłowego stanowiska" należy rozumieć jako zakwalifikowanie przez organ udzielający interpretacji ocenianego w niej stanu faktycznego, na podstawie merytorycznie odpowiednich przepisów prawa, których możliwość zastosowania jest uzasadniona. Jeżeli organ podatkowy nie podziela stanowiska wnioskodawcy dotyczącego zakwalifikowania stanu faktycznego interpretacji pod określone przepisy materialnego prawa podatkowego, to w wydanej interpretacji powinien przedstawić negatywną ocenę stanowiska prawnego wnioskodawcy oraz swoje – czyli własne - stanowisko w sprawie kwalifikacji prawnej tego samego stanu faktycznego (por. J. Brolik, Urzędowe interpretacje prawa podatkowego, Warszawa 2010 r., s. 76 i nast.). Organ ponadto winien mieć na uwadze okoliczność, że przepis art. 14h Ordynacji podatkowej odsyła do odpowiedniego stosowania przepis art. 121 § 1 tej ustawy, określającego zasadę zaufania do organów podatkowych. Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów powoduje, aby to na podstawie treści wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przyjąć wyłaniający się problem interpretacyjny. Jak wynika już z samego wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku organ uprawniony do wydania interpretacji nie miał wątpliwości, co do problematyki będącej przedmiotem zainteresowania wnioskodawczyni, formułując w jego treści wprost pytanie dotyczące ulgi mieszkaniowej, jak również wskazując w nim przepis wymagający interpretacji.
4.3. Za uzasadniony należy uznać także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 i w zw. art. 14h Ordynacji podatkowej. Nie można podzielić stanowiska organu, zaakceptowanego przez Sąd I instancji, że wniosek Skarżącej o wydanie interpretacji indywidualnej nie spełniał warunków określonych w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej w zakresie braku przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego. Jak wskazano wyżej, z powołanego przepisu wynika, iż wnioskodawca jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego. Nie określa on jednak, w jakiej formie i jak szczegółowo powinno zostać zaprezentowane własne stanowisko wnioskodawcy. Należy mieć przy tym na uwadze, iż z wnioskami o wydania interpretacji mogą występować osoby, które nie znają prawa podatkowego, celem zaś wprowadzenia instytucji interpretacji indywidualnych było, między innymi, umożliwienie takim osobom uzyskania informacji w przedmiocie treści i znaczenia przepisów prawa podatkowego mających zastosowanie w określonym stanie faktycznym i uchronienie ich przed ewentualnymi negatywnymi konsekwencjami ich nieznajomości. Zarówno zatem ze względu na treść powołanego przepisu, jak i na cel instytucji prawnej, z którą jest związana zawarta w nim regulacja, nie można wymagać, aby wnioskodawca przedstawił swoje stanowisko w sprawie w sposób szczegółowy i poparty profesjonalnym wywodem prawnym. Sposób wyrażania tego stanowiska może być różny, zależny od tego, jakich okoliczności dotyczy stan faktyczny, jaki jest stopień jego skomplikowania, jak dużo problemów prawnopodatkowych zgłasza w związku z nim wnioskodawca. Istotne jest, aby z treści całego wniosku można było wywieść, jaki jest jego pogląd prawny co do problemu lub poszczególnych problemów prawnopodatkowych, których rozwiązania oczekuje on od organu (por. analogicznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w wyroku z dnia 19 maja 2009 r., w sprawie I SA/Lu 719/08, publ. LEX nr 533852). Należy wobec tego stwiedzić, że Skarżąca w sposób wystarczający i dostatecznie klarowny przedstawiła swoje stanowisko w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego opisanego we wniosku. Stwierdzenie w pierwotnym wniosku, że prosi ona o wyjaśnienie dlaczego w jej przypadku nie znajdują zastosowania przepisy z zakresu ulgi podatkowej związanej z przeznaczeniem środków na cele mieszkaniowe, skoro pieniądze otrzymane ze sprzedaży domu przeznaczyła na nabycie lokalu, w którym mieszka, w powiązaniu ze wskazaniem w uzupełnieniu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należało uznać za wystarczające do udzielenia indywidualnej interpretacji. Dodatkowo w tym uzupełnieniu wskazano na nieprawidłową w ocenie wnioskodawczyni wykładnię tego przepisu dokonaną przez Urząd Skarbowy, a ponadto powołano na poparcie swojego stanowiska orzeczenia sądów administracyjnych. Bez znaczenia w takim przypadku było odwoływanie się w części H. (poz. 70) formularza ORD-IN do uzasadnienia, w rozumieniu wnioskodawczyni celowościowego, przemawiającego za prawidłowością jej toku rozumowania. Bezsprzecznie wniosek dotyczy jednej, konkretnej sytuacji (stanu faktycznego) - opodatkowania podatkiem dochodowym kwoty uzyskanej przez stronę ze sprzedaży udziału w nieruchomości dokonane przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, w przypadku jej przeznaczenia na zakup innej nieruchomości, w sytuacji dokonywania wpłat zaliczek na poczet nabycia przed upływem dwóch lat od dnia sprzedaży, gdy do podpisania aktu notarialnego doszło po upływie tego terminu. Nie można jednak oczekiwać, aby podatnik ujmował problem interpretacyjny w tak precyzyjny sposób jak życzył sobie tego organ interpretacyjny, pomimo prawidłowego ustalenia problematyki będącej przedmiotem zainteresowania podatniczki. W rezultacie działania podjęte przez organ uprawiony do udzielenia interpretacji naruszyły także zasadę wnikliwości i szybkości działania z art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej, co czyni także ten zarzut zasadny.
4.4. Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., gdyż przepis ten określa podstawową funkcję sądów administracyjnych i toczącego się przed nimi postępowania. Ponadto wskazuje na istotę sądowej kontroli administracji. Norma w nim wyrażona ma przede wszystkim charakter ustrojowy i sąd administracyjny może go naruszyć wówczas, gdy zaniecha kontroli skutecznie złożonej skargi, rozpozna sprawę nienależącą do jego kognicji, zastosuje środek kontroli inny niż określony w p.p.s.a. bądź zastosuje inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2014 r., w sprawie II FSK 2684/14, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl, Centralna Baza Orzeczeń Administracyjnych). Przepis ten nakazuje sądom administracyjnym stosowanie środków określonych w ustawie. Nie można zaś zarzucić WSA w Gdańsku, aby nie dokonał kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, bądź by nie zastosował środka przewidzianego prawem, gdyż jak wynika z rozstrzygnięcia i jego uzasadnienia jako podstawę wydania orzeczenia przyjęto art. 151 p.p.s.a., choć nieprawidłowo zastosowany, lecz z uwagi na wskazane powyżej naruszenia prawa procesowego.
4.5. Uznanie, że w sprawie zachodzi jedynie konieczność uwzględnienia przez organ interpretacyjny prawidłowości wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej, dało podstawę do uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi, gdyż istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona (art. 188 p.p.s.a.). Skarga do WSA okazała się zasadna, a zaskarżone postanowienia podlegały uchyleniu z uwagi na przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 14b § 3, art. 121 § 1 i art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie należy wskazać, że wyrażenie przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku innej oceny prawnej niż przez Sąd I instancji powoduje, że będzie ona wiążąca dla organu tak jak ta, o której mowa w art. 153 p.p.s.a.
4.6. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI