I SA/Gd 513/05

I SA/Gd 513/05 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień /sprawozdawca/
Irena Wesołowska
Małgorzata Gorzeń /przewodniczący/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędziowie: Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.) Asesor WSA Irena Wesołowska Protokolant – Beata Jarecka po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Gd 513/05
U z a s a d n i e n i e
Spółka z o. o. "A." w zeznaniu ostatecznym CIT-8 za 2002 r., złożonym w Urzędzie Skarbowym, wykazała:
- przychody w wysokości 6.551.908,81 zł,
- koszty uzyskania przychodów w wysokości 6.369.091,90 zł,
- dochód w wysokości 182.816,91 zł,
- podatek (wg stawki 28%) w wysokości 51.188,00 zł,
- podatek należny wykazany w zeznaniu wstępnym w wysokości 51.185,00 zł,
- różnica pomiędzy podatkiem należnym wykazanym w zeznaniu o ostatecznej wysokości dochodu a podatkiem wykazanym w zeznaniu składanym wstępnie w wysokości 3,00 zł.
W dniu [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego wydał decyzję nr [...], którą określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r. w kwocie 84.980,00 zł.
Powodem skorygowania wysokości wykazanego przez Spółkę zobowiązania za 2002r. było stwierdzenie zawyżenia kosztów uzyskania przychodów na łączną kwotę 120.685,88 zł w związku z wypłaconą prowizją za pośrednictwo finansowe w obrocie wierzytelnościami na rzecz dwóch firm "B." M.W. w kwocie 92.977,42 zł oraz "C." J. G. w wysokości 27.708,46 zł.
Od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej Spółka w dniu 20 września 2004 r. wniosła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie postanowień:
1. art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez jego błędną wykładnię oraz
2. art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 193, art. 210 § 4 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. Ordynacji podatkowej.
Dyrektor Izby Skarbowej po zapoznaniu się w postępowaniu odwoławczym ze stanem faktycznym i prawnym sprawy oraz zgromadzeniu dodatkowego materiału dowodowego decyzją z dnia [...]. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu l instancji.
W skardze do Sądu Administracyjnego decyzję Dyrektora Izby Skarbowej Spółka podniosła zarzuty naruszenia: art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z późn. zm.) poprzez jego błędną wykładnię oraz art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 193, art. 210 § 4 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu skargi skarżąca odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych wskazała, że dokonywała w kontrolowanym roku podatkowym 2002 obrotu wierzytelnościami, a także iż korzystała w ramach prowadzonej działalności z usług pośredników - firmy B. i C. - polegających na wykonywaniu szeregu czynności zmierzających do udokumentowania sytuacji finansowej gmin oraz ich wiarygodności.
W trakcie postępowania kontrolnego i odwoławczego przedstawiła dowody (takie jak: księgi rachunkowe, faktury, umowy przelewu wierzytelności z wykonawcami oraz z bankami, pisemne oświadczenia osób pracujących w Spółce w okresie, gdy dokonano wypłaty za usługi pośrednictwa jak i oświadczenia właścicieli wyżej wymienionych firm), które jednoznacznie potwierdzają fakt wykonania usług przez C. i B.
Dzięki działaniom tych firm miała możliwość "zamknięcia" transakcji i realizacji zysku, w czym też objawia się istnienie związku poniesienia spornych wydatków z uzyskanymi przychodami, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Organ odwoławczy uzupełnił wprawdzie materiał dowodowy o szereg dokumentów przez nią przedłożonych, jednakże nie przeprowadził dowodów wskazywanych w odwołaniu oraz w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, niezbędnych dla wyjaśnienia sprawy naruszając tym podstawowe zasady postępowania dowodowego wyrażone w art. 120, 121 i 122 oraz 180, 187 i 188 Ordynacji podatkowej.
Argumentując swoje stanowisko w zakresie powyższego zarzutu Spółka podniosła, iż organ odwoławczy pominął oświadczenia pośredników, którzy w jednoznaczny sposób stwierdzili, że wykonywali na jej rzecz ściśle określone usługi. Strona skarżąca podkreśliła, że oświadczenia te, wbrew twierdzeniom organu II instancji, odnoszą się do konkretnych transakcji dotyczących obrotu wierzytelnościami i wskazują, w jakich gminach czynności pośrednictwa były wykonywane. W jej ocenie zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, w sytuacji, gdy treść złożonych wyjaśnień nie była dla organu zadowalająca winien był on podjąć czynności zmierzające do pozyskania żądanych informacji w drodze przesłuchania wskazanych osób w charakterze świadków. W sytuacji natomiast, gdy organ podatkowy nie przeprowadził takich czynności, całkowicie chybione są jego twierdzenia jakoby skarżąca nie udowodniła związku przyczynowego pomiędzy wydatkami a osiągniętymi przychodami.
Przy tym Spółka podkreśliła, że umowy z wykonawcami usług dokonujących cesji wierzytelności na jej rzecz były umowami warunkowymi, uzależnionymi od tego, czy wykonawcy ci wygrają przetarg publiczny ogłaszany przez gminę oraz przede wszystkim od tego czy bank udzieli gminie finansowania. Decyzję natomiast w sprawie wiarygodności finansowej konkretnych gmin podejmował, jako strona umowy cesji wierzytelności, bank w oparciu o przygotowaną przez pośredników dokumentację w zakresie sytuacji ekonomicznej, prawnej oraz finansowej. W ocenie skarżącej to dzięki zaangażowaniu pośredników bank podejmował decyzję w sprawie wykupu od niej wierzytelności, co bezsprzecznie wpłynęło na realizację zysku w postaci dyskonta i świadczy o związku z osiągniętym przychodem.
Zdaniem Spółki chybiony jest argument organu odwoławczego, iż wynagrodzenie dla pośredników powinno było być wypłacone przez banki. Strona zaznaczyła, że dla tego argumentu brak jest podstaw prawnych, jak również jest on sprzeczny z logiką prowadzonej przez Spółkę działalności.
Skarżąca podniosła również, że wyjaśnienia jakie składała nie były jedynymi dowodami potwierdzającymi wpływ działalności pośredników na jej wyniki. Do materiału dowodowego dołączyła również oświadczenia samych pośredników oraz osób, które w badanym roku podatkowym pełniły funkcje w zarządzie (p. R.Cz.) czy też były odpowiedzialne za kontakty z pośrednikami (p. O.K.). W ocenie strony skarżącej każdy z tych dokumentów koresponduje z prezentowanym przez nią w wyjaśnieniu stanowiskiem dodatkowo je uwierzytelniając.
W zakresie zarzutu naruszenia art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 193, art. 210 § 4 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej Spółka stwierdziła, że nie da się pogodzić z obowiązującymi przepisami oraz orzecznictwem sądowym zaprezentowanego przez organ odwoławczy stanowiska o ciążącym na skarżącej obowiązku wykazania istnienia związku przyczynowego pomiędzy poniesionymi wydatkami a osiągniętymi przychodami. Przepis art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej bowiem w sposób jednoznaczny stwierdza, że "organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy". Zdaniem strony organ II instancji w sposób sprzeczny z tym przepisem uznał, że to wyłącznie na podatniku ciążyć powinien obowiązek przedstawienia dowodów.
Na poparcie swojego stanowiska skarżąca wskazała na wydane w sprawach o podobnym stanie faktycznym orzeczenia NSA (wyroki: z dnia 4.11.2003 r. sygn. akt II S.A. 2763/02, z dnia 21.12.2001 r. sygn. akt III S.A. 1127/01, z dnia 28.01.2000 r. sygn. akt l S.A./Lu 1432/98) oraz piśmiennictwo (W. Sawa, Ciężar dowodu w postępowaniu podatkowym, "Przegląd Podatkowy" 2001/3/53 czy też glosa krytyczna A. Mariańskiego do wyroku NSA z 24.07.2002 r. SA/Sz 1508/01).
Ponadto zdaniem Spółki w zaskarżonej decyzji w sposób rażący dopuszczono się naruszenia art. 193 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym księgi podatkowe prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów. Spółka twierdzi, iż "regulacja ta pozwala przyjąć, że w przypadku gdy księga spełnia zarówno warunek rzetelności, jak też niewadliwości, organ podatkowy nie może kwestionować faktu zajścia zdarzeń w niej zarejestrowanych. W konsekwencji nie będzie mógł przyjąć przy ustalaniu podstawy opodatkowania w podatku pochodowym innej wielkości przychodów lub kosztów niż wynika to ze stosownych zapisów zawartych w podatkowej księdze przychodów".
A zatem w świetle postanowień art. 193 Ordynacji podatkowej należy przyjąć, że księgi podatkowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej i mają znaczenie wśród dowodów w postępowaniu podatkowym. Warunkiem zaś koniecznym dla zachowania tej mocy dowodowej jest to, by posiadały one przymiot rzetelności i niewadliwości. Jeśli spełniają przesłanki wskazane w art. 193 Ordynacji podatkowej, stanowią dowód tego, co wynika z dokonanych w nich zapisów. Oznacza to, że księgi mają taką samą moc dowodową jak dokumenty publiczne i stanowią zupełny dowód istnienia faktów, które zostały w nich zarejestrowane. W celu więc zakwestionowania prawa do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów określonych wydatków organ podatkowy w pierwszej kolejności obalić musi wynikające z art. 193 Ordynacji podatkowej domniemanie o szczególnej mocy dowodowej ksiąg poprzez wykazanie, iż są one prowadzone w sposób nierzetelny (błędny pod względem materialnym) lub w sposób wadliwy (błędny pod względem formalnym). Zgodnie natomiast z art. 193 § 6 Ordynacji podatkowej gdy organ stwierdzi, że księgi podatkowe są prowadzone nierzetelnie lub w sposób i wadliwy, to w protokóle badania ksiąg określa, za jaki okres i w jakiej części nie uznaje ksiąg za dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów. W przedmiotowej zaś sprawie ani organ pierwszej instancji, ani organ odwoławczy takich czynności nie dokonały.
Skoro wskazane w art. 193 Ordynacji podatkowej przesłanki nie zostały spełnione, księgi podatkowe Spółki nadal korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, w oparciu o którą przyjąć trzeba, że Spółka ustaliła koszty uzyskania przychodów w prawidłowej wysokości. Przyjęcie innego stanowiska prowadziłoby do naruszenia postanowień art. 193 Ordynacji podatkowej i oznaczałoby, że postępowanie kontrolne było prowadzone w sposób stronniczy, naruszający ustawowe gwarancje przyznane podatnikom.
W dalszej części uzasadnienia strona skarżąca wskazując na art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, będący transpozycją wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej zasady prawdy obiektywnej zaznaczyła, że stanowi on podstawową gwarancję należytego prowadzenia postępowania i zapewnienia dogłębnego zbadania sprawy przed podjęciem przez organ decyzji. Uchybienie temu przepisowi nieuchronnie prowadzi do zachwiania proporcji pomiędzy gwarancjami przyznanymi stronie a uprawnieniami nadanymi organowi prowadzącemu postępowanie i pozbawia takie postępowanie przymiotu legalności. W efekcie, decyzja podjęta w oparciu o ustalenia poczynione w trakcie postępowania, w którym naruszono art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, obarczona jest istotną wadą proceduralną i powinna być uchylona.
Końcowo skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji niespójność jej uzasadnienia, która w znacznym stopniu utrudnia odniesienie się do stwierdzeń w niej zawartych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji z dnia [...] Nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, właściwy do rozpoznania sprawy zważył, co następuje:
Z przepisu art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności do tylko zarzutów i wniosków skargi. Tak rozumiejąc rolę Sądu w niniejszej sprawie, Sąd uznał że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Należy zwrócić uwagę, że w głównej mierze zarzuty skargi koncentrują się wokół dokonanej przez organy podatkowe w niniejszej sprawie oceny materiału dowodowego.
Jest poza sporem, że kluczowe znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania.
Przypomnieć w związku z tym trzeba, że zgodnie z treścią art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późniejszymi zmianami) - poprzednio art.7 Kodeksu postępowania administracyjnego - obowiązkiem organów podatkowych jest podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
Wymieniony przepis wyraża zasadę prawdy obiektywnej, będącej bez wątpienia naczelną zasadą postępowania podatkowego. Trzeba zaś pamiętać, że zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu podatkowego wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym, jak podkreślono w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, art. 122 Ordynacji podatkowej (art.7 K.p.a.) jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, na co wskazuje zwrot zobowiązujący do "załatwienia sprawy" zgodnie z tą zasadą (por. wyrok Naczelnego Administracyjnego z dnia 4 czerwca 1982 roku, sygn. akt I SA 258/82, Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego 1982, nr 1, poz. 54; por. również J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Polskie postępowanie administracyjne, Warszawa 1993, str. 126). Wykładnia ta, dotycząca art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, bez wątpienia zachowuje swoją aktualność także w świetle regulacji zawartej w art. 122 Ordynacji podatkowej.
Odnosząc dotychczasowe spostrzeżenia do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że zdaniem Sądu, organy podatkowe uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich z mocy powołanego wyżej przepisu.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca Spółka w badanym roku podatkowym 2002 w związku z prowadzoną działalnością w zakresie obrotu wierzytelnościami nabyła m. in. na podstawie umów sprzedaży i przelewu wierzytelności szereg wierzytelności. Wierzytelności te Spółka następnie sprzedała Spółce "D." S.A. zaś wierzytelność wykazaną w pozycji 24 "E." S.A.
Z akt sprawy wynika również, że w ciężar kosztów uzyskania przychodów kontrolowanego roku podatkowego strona skarżąca zarachowała tytułem poniesionej prowizji za pośrednictwo finansowe w obrocie wierzytelnościami kwotę w wysokości 120.685,88 zł, na którą składały się: kwota 92.977,42 zł należna dla "B." W. M. oraz kwota 27.708,46 zł należna dla "C." J. G.
Organy podatkowe obu instancji – oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy – nie uznały za koszt uzyskania przychodu kwoty 120.685,88 zł tytułem poniesionej prowizji za pośrednictwo finansowe w obrocie wierzytelnościami.
Z oceną tą mając na uwadze zebrane dowody należy się zgodzić.
Aby wydatek udokumentowany fakturą (rachunkiem) mógł zostać uznany u skarżącej za koszt uzyskania przychodów, musi spełniać przesłanki określone w treści art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r., nr 54, poz. 654 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w badanym roku podatkowym.
W myśl tego przepisu kosztem uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu uzyskania przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Muszą to jednak być takie wydatki, których związek z działalnością mającą na celu osiąganie przychodów, nie budzi wątpliwości, a zatem pomiędzy poniesionym wydatkiem a uzyskanym przychodem występuje związek przyczynowo-skutkowy.
O możliwości zaliczenia przez podatnika wydatków do kosztów uzyskania przychodów decyduje także to, czy fakt poniesienia przez podatnika danego wydatku został należycie udowodniony.
W orzecznictwie NSA prezentowany jest pogląd, iż udowodnienie danych niezbędnych dla przeprowadzenia rozliczeń z tytułu należności podatkowych spoczywa na podatniku, przy czym podatnik powinien udowodnić fakt ponoszenia kosztów i wydatków w sposób nie budzący wątpliwości. Jak zauważył to Sąd w wyroku z 30.06.1997 r., sygn. akt I S.A./Kr 195/95, ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na stronie, gdyż to ona z faktu tego wydatku wywodzi skutki prawne w postaci zaliczenia danego wydatku do kosztów uzyskania przychodów.
Aby więc dany wydatek mógł być uznany – dla celów podatkowych – za koszt uzyskania przychodów, musi być faktycznie poniesiony i odpowiednio udowodniony. Ciężar dowodu spoczywa, jak już wyżej wskazano, na podatniku.
Przedkładane dowody muszą jednak poddawać się kontroli organów podatkowych, tj. muszą wskazywać na fakty poddające się sprawdzeniu i ocenie.
W świetle powyższego organy podatkowe mają obowiązek uznać konkretny wydatek za koszt uzyskania przychodów, jeżeli podatnik spełni jednocześnie następujące warunki, tj. faktycznie poniesie wydatek, który nie został wymieniony w katalogu kosztów zawartych w art. 16 ust. 1 ustawy, nie uznanych za koszty poniesione w celu uzyskania przychodu, wykaże związek tego kosztu z uzyskanym lub racjonalnie spodziewanym przychodem, a także przedstawi dowód umożliwiający obiektywną ocenę, że okoliczności dotyczące powstania tego wydatku faktycznie miały miejsce.
Nie spełnienie, któregoś z wyżej wymienionych warunków pozbawia podatnika przy sporządzaniu rachunku podatkowego możliwości zaliczenia poniesionego faktycznie wydatku do kosztów uzyskania przychodów.
Podatnik na potwierdzenie faktu poniesienia wydatku musi posiadać prawidłowe udokumentowanie, bowiem ciężar dowodu spoczywa na podatniku, a przedkładane dowody muszą poddawać się kontroli organów podatkowych, tj. wskazywać na fakty poddające się sprawdzeniu i ocenie. Tak sporządzony dowód musi istnieć już na dzień poniesienia wydatku i zaewidencjonowania go w księgach rachunkowych podatnika.
Organ odwoławczy oceniając, w świetle przedstawionego stanu prawnego, zebrany w aktach sprawy materiał dowodowy stwierdził, iż strona skarżąca nie posiada dowodów – dokumentujących usługi wykonane przez "B." oraz "C." na jej rzecz wystarczających, aby wydatki poniesione na rzecz tych firm można było zaliczyć w ciężar kosztów uzyskania przychodów 2002 r. W ocenie organu II instancji za dowody niewystarczające należało bowiem uznać same faktury wystawione przez obie firmy w sytuacji, gdy innych dowodów sama Spółka nie przedłożyła.
Takich dowodów nie znalazł również żaden z organów podatkowych, ani organ I instancji, ani organ II instancji, pomimo podejmowanych działań mających na celu zebranie wyczerpującego materiału dowodowego w sprawie (a tym samym w celu wyjaśnienia stanu faktycznego tej sprawy).
Należy zwrócić uwagę, że Spółka na okoliczność spornych kosztów przedłożyła protokół odbioru wykonania robót, fakturę wystawioną przez wykonawcę na rzecz gminy za wykonanie robót, umowę o sprzedaży przez wykonawcę i przelewie wierzytelności, zawiadomienie gminy o przelewie (cesji) wierzytelności, porozumienia zawierane przez Spółkę z gminą dotyczące spłaty zadłużenia, umowę sprzedaży przez Spółkę na rzecz banku wierzytelności nabytej względem gminy, a także zawiadomienie gminy o sprzedaży przez Spółkę i przelewie (cesji) wierzytelności na rzecz banku.
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej z żadnych z przedłożonych przez nią dokumentów nie wynikało wprost, że firmy "B." i "C." uczestniczyły zarówno na etapie zawierania umów sprzedaży i przelewu wierzytelności z wykonawcami zadań inwestycyjnych jak i przy zawieraniu umów sprzedaży i cesji wierzytelności z bankami. Okoliczności takich także nie można wywieść z oświadczeń R.Cz. i O.K. oraz J.G. i M.W.
Dają one jedynie podstawę do stwierdzenia, że usługi realizowane przez "B." oraz "C." umożliwiały zawieranie przez Spółkę umów z bankami dotyczące sprzedaży wierzytelności, które wcześniej zakupiła od wykonawców robót zamówionych przez gminy. W takich jednak przypadkach, to Spółka powinna wykazać, w celu zawarcia których umów, firmy te świadczyły swoje usługi, bowiem na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zaistnienia zdarzeń gospodarczych nie domniemywa się, lecz konieczne jest wykazanie ich faktycznego zaistnienia.
Na uwagę zasługuje również okoliczność, iż w świetle uwzględnionych przez organ odwoławczy powyższych oświadczeń, Spółka na dzień zaewidencjonowania spornych faktur w księgach rachunkowych powinna mieć w posiadaniu liczne dowody choćby w postaci dokumentacji zawierającej informacje o sytuacji finansowej i prawnej gmin, a także przeprowadzone w oparciu o te dokumenty własne analizy posiadanych przez jednostki samorządowe zdolności kredytowych - świadczących o wykonaniu przez "B." oraz "C." zleconej usługi.
Spółka tymczasem nie przedstawiła takich dowodów zarówno na etapie postępowania kontrolnego przed organem I instancji, jak i w toku postępowania odwoławczego.
W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia przepisów art. 122, 180 § 1, 181, 187 § 1, 188 oraz art. 193 Ordynacji podatkowej.
Jak wyjaśniono w sprawie organ I instancji odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchań w charakterze świadków R.Cz. oraz O.K. ponieważ uznał – w oparciu o dokonaną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie – okoliczności wykonywania usług pośrednictwa finansowego za wyjaśnione.
Jakkolwiek w toku postępowania odwoławczego również nie był przeprowadzony ten dowód (formalnego wniosku w tym zakresie Spółka przed organem II instancji nie wniosła), to zostały w postępowaniu tym uwzględnione przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy zgodnie z jej żądaniem zarówno oświadczenia kontrahentów, jak i osób, które w badanym roku podatkowym pełniły funkcje w zarządzie (R.Cz.), czy też były odpowiedzialne za kontakty z pośrednikami (O.K.).
Strona skarżąca akcentując szczególnie tę okoliczność przed Sądem właśnie w niej upatrywała główną wadliwość postępowania podatkowego. Odnosząc się do niej należy stwierdzić, że uchybienia procesowe mogą prowadzić do uchylenia decyzji, o ile wykazane zostanie, że mogą wpłynąć na wynik sprawy. Tymczasem w niniejszej sprawie ani w postępowaniu przed organami podatkowymi, ani przed Sądem, strona w żaden sposób nie wykazała, że osoby przez nią wskazane są w stanie przedstawić szczegółowe informacje dotyczące konkretnych prac przez nie wykonanych, jak choćby daty i miejsca spotkań, czy nazwiska osób, z którymi prowadzono rozmowy. Wprost przeciwnie – ze zgromadzonych dowodów wynika, że kontrahenci skarżącej Spółki nie znali przedstawicieli firmy "B." i "C.". W ocenie Sądu powyższe czyni zarzuty strony skarżącej skierowane do zaskarżonej decyzji gołosłownymi.
W odniesieniu natomiast do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 193 Ordynacji podatkowej należy wskazać, że zgodnie z art. 193 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej księgi podatkowe prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów. Księgi podatkowe uważa się za rzetelne, jeżeli dokonywane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty. Z treści art. 193 § 6 Ordynacji podatkowej wynika jednocześnie, że jeżeli organ podatkowy stwierdzi, że księgi podatkowe są prowadzone nierzetelnie lub w sposób wadliwy, to w protokole badania ksiąg określa, za jaki okres i w jakiej części nie uznaje ksiąg za dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów.
W przedmiotowej sprawie brak było zatem podstaw do stwierdzenia nierzetelności ksiąg podatkowych prowadzonych przez Spółkę. Organy podatkowe nie stwierdziły bowiem, że faktury wystawione przez firmy "B." i "C." odzwierciedlały zdarzenia, które nie wystąpiły (tj. że firmy te nie świadczyły usług pośrednictwa finansowego) a jedynie uznały, że Spółka nie udowodniła związku wydatków poniesionych na podstawie tych faktur z osiągniętymi w 2002 r. przychodami.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu prowadzącym do uwzględnienia skargi. W związku z tym orzeczono o jej oddaleniu (art. 151 ustawy p.p.s.a.).