I SA/GD 510/23

I SA/Gd 510/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-08-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Irena Wesołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Gorzeń
Zbigniew Romała
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 869
art. 252  ust.1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Zbigniew Romała, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 8 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi P. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 30 marca 2023 r., Sygn. akt SKO Gd/1628/23 w przedmiocie zwrotu dotacji pobranej nienależnie 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz strony skarżącej kwotę 7044( siedem tysięcy czterdzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Starosta Pucki decyzją z dnia 23 czerwca 2020 r. orzekł o obowiązku zwrotu do budżetu Powiatu Puckiego przez P. Sp. z o.o. w P. - organ prowadzący Liceum (dalej: Skarżąca, Liceum, Szkoła) kwotę dotacji przypadającą do zwrotu w wysokości 109 097,19 zł, jako pobraną nienależnie wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla należności podatkowych, liczonymi od dnia następnego po upływie 15 dni od dnia doręczenia decyzji do dnia zapłaty.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej: SKO) decyzją z dnia 21 października 2020 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi Szkoły uchylił decyzję SKO z dnia 21 października 2020 r. Sąd pierwszej instancji uchylając zaskarżoną w sprawie decyzję podzielił stanowisko Szkoły, że decyzja SKO posiada istotne wadliwości, które powodują, iż decyzji tej brak jest sensu logicznego i przekazu treściowego, bowiem zawiera ona istotne braki merytoryczne rozstrzygnięcia np. kwot. Taki zaś sposób sporządzenia uzasadnienia daje, w ocenie Sądu, podstawę do jego uznania za sporządzone w sposób nie dający pewności co do rzetelności ustaleń i ocen w nim zawartych.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2022 r., sygn. akt I GSK 1737/21 oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez SKO od wyroku sądu pierwszej instancji.
SKO ponownie rozpoznając odwołanie wniesione od decyzji Starosty z dnia 23 czerwca 2020 r., decyzją z dnia 30 marca 2023 r., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i:
1) ustaliło kwotę dotacji pobranej nienależnie przypadającą do zwrotu w wysokości 81 346,79 zł oraz
2) umorzyło postępowanie w sprawie zwrotu dotacji oświatowej jako nienależnie pobranej przez w kwocie 27 750,40 zł należnej za 2015r.
W uzasadnieniu SKO wskazało, że w dniach 13-14 czerwca 2019 r. Starosta Pucki przeprowadził kontrolę prawidłowości pobrania i rozliczenia dotacji wypłaconej z budżetu Powiatu Puckiego za rok 2015, 2016 i w pierwszym półroczu 2018r. dla Liceum. Kontrola była spowodowana przeprowadzeniem audytu Spółki przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku. Z jego ustaleń wynika, że nie spełniono kryterium oddziału sportowego określonego w § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 15 października 2015r. z uwagi na mniejszy o 3 godziny niż wymagany 10 godzinny, tygodniowy wymiar zajęć sportowych.
W trakcie kontroli dokonano sprawdzenia przebiegu nauczania wychowania fizycznego i zajęć sportowych, weryfikacji zgodności informacji zawartych w informacjach o aktualnej liczbie uczniów według stanu na pierwszy dzień każdego miesiąca, za cały rok 2015, 2016 oraz za okres od lipca do grudnia 2018 roku, a także weryfikacji realizacji wymogów stawianych przez Rozporządzenie MEN z 27 marca 2017 r. (Dz. U. Z 2017 r. poz. 671) w sprawie oddziałów i szkół sportowych oraz oddziałów i szkół mistrzostwa sportowego.
Okresu rozliczenia dotacji za cały 2017r. oraz od stycznia do czerwca 2018r. dotyczy odrębna decyzja.
W trakcie kontroli ustalono, że w Liceum we wskazanym okresie zaplanowano i realizowano 7 godzin zajęć sportowych w tygodniu zamiast 10 godzin w tygodniu. Pozostałe 3 godziny zajęć sportowych w tygodniu prowadzono w ramach obozów sportowych oraz zajęć instruktorskich, czym naruszono przepisy § 7 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 października 2012r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania oddziałów sportowych, szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego (Dz. U. z 2012r. poz. 1129). Stosownie do tego przepisu obowiązkowy tygodniowy wymiar godzin zajęć sportowych w oddziałach sportowych i szkołach sportowych wynosi 10 godzin. Takie uregulowanie zawiera również § 9 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 marca 2017 roku (Dz. U. z 2017 r. poz. 671), wskazując na wymiar co najmniej 10 godzin zajęć sportowych w oddziałach sportowych i szkołach sportowych.
Realizacja zajęć sportowych w oddziałach sportowych Szkoły w kontrolowanym okresie odbywała się w oparciu o Porozumienie między Dyrektorem Szkoły i Organem Prowadzącym, w ramach którego ustalono zmniejszony tygodniowy wymiar zajęć sportowych o 3 godziny na rzecz realizacji ich w innej formie tj. w formie obozów sportowych. Program szkolenia opracowany przez Dyrektora Szkoły, obejmował 351 godzin dydaktycznych w trzyletnim cyklu kształcenia, w tym: strzelectwo - 66 godzin, samoobrona - 61 godzin, pływanie - 64 godziny, żeglarstwo - 160 godzin. Ustalono, że Szkoła złożyła w badanym okresie wnioski o uzyskanie dotacji na organizację oddziałów sportowych, podczas gdy nie spełniały one wymogów określonych dla organizowania oddziałów sportowych. Obowiązkowy tygodniowy wymiar godzin zajęć sportowych wynosił 7 godzin, zamiast co najmniej 10 godzin.
SKO wyjaśniło, że nie można zajęć sportowych prowadzonych w formie obozów, które należy traktować jako zajęcia dodatkowe, finansować z przyznanej dotacji. Dotacja przyznana została na obowiązkowe zajęcia sportowe, które winny być realizowane w ramach minimum 10 godzin tygodniowo w ciągu roku szkolnego w przypadku oddziałów sportowych (w szkołach podstawowych, gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych dla dorosłych). Na zajęcia dodatkowe dotacja przez organ I instancji nie została przyznana. W związku z tym obozy i inne zajęcia dodatkowe winny być finansowane z środków własnych Szkoły lub z środków rodziców uczestników, z takich zajęć dodatkowych korzystających.
SKO wskazało, że podstawę decyzji stanowi przepis art. 252 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: u.f.p.) oraz, że istnieją przesłanki do przyjęcia, że dotacja w kwocie109 097,19 zł została pobrana nienależnie.
Według SKO nie do przyjęcia jest twierdzenie, że skoro powstał oddział sportowy, to z samego tego faktu można wywodzić, że dotacja w przekazanej kwocie jest uzasadniona, nawet jeżeli zachodzą wady realizacji tego celu. SKO podkreśliło, że zwrot dotacji nie jest związany z uznaniem, że oddział sportowy szkoły istniał ale z tym, że organ prowadzący szkołę w sposób nieprawidłowy gospodarował środkami otrzymanej dotacji, czyli środkami publicznymi i nie realizował ustawowego obowiązku prowadzenia zajęć sportowym w wymaganym wymiarze.
W dalszych wywodach SKO wskazało na treść przepisów art. 70 § 1 i § 6 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022, poz. 2651, dalej: O.p)., które mają zastosowanie na podstawie art. 67 u.f.p. W myśl art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Z uwagi jednak na to, że Szkoła zaskarżyła decyzję SKO zastosowanie ma § 6 pkt 2 tego przepisu. Przepis ten stanowi, że bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności.
Szkoła zaskarżyła do WSA w Gdańsku decyzję Kolegium z dnia 21 października 2020r. sygn. akt SKO Gd/3068/20 w dniu 17 grudnia 2022r. Na wyrok w tej sprawie z dnia 13 kwietnia 2021r. Kolegium wniosło skargę kasacyjną do NSA. Wyrok tegoż Sądu zapadł w dniu 2 sierpnia 2022r., a akta sprawy zostały doręczone SKO wraz z odpisem tego wyroku w dniu 18 października 2022r.
Uwzględniając powyższe SKO uznało, że przedawnieniu podlega należność z tytułu zwrotu dotacji w kwocie 27 750,40 zł. Pozostałą kwotę, jako nienależnie pobraną dotację Szkoła jest zobowiązana zwrócić organowi I instancji.
Pozytywne Inicjatywy-Edukacja spółka z o.o. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła o uchylenie decyzji SKO z dnia 30 marca 2023 r. w punkcie 1, zarzucając, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa mającym istotny wpływ na wynik sprawy:
I./ naruszenie art. 7 Kpa w związku z art. 77 § 1 Kpa oraz art. 80 Kpa poprzez brak ustaleń okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla oceny sprawy:
1.) naruszenie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez brak ustaleń oraz nieumorzenie postępowania w z uwagi na przedawnienie, również w zakresie kwoty 48.817,47 zł jako kwoty dotacji za rok 2016;
2.) naruszenie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 marca 2017 r. w sprawie oddziałów i szkół sportowych oraz oddziałów i szkół mistrzostwa sportowego, oraz rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 października 2012 r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania oddziałów sportowych, szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego - poprzez brak rozważenia skutków istnienia Oddziału Sportowego dla uznania należnie zasadności pobrania dotacji, przy ewentualnym uznaniu nadmiernej wysokości dotacji rozpatrując proporcję normatywnej ilości godzin zajęć sportowych w stosunku do średniej ilości godzin faktycznie odbytych zajęć w średniotygodniowym przedziale rozliczeniowym;
3.) braku ustaleń faktycznych w zakresie czy dofinansowanie zadania polegającego na organizacji i prowadzeniu obowiązkowych dla danego typu szkoły (liceum) zajęć wychowania fizycznego zawierających się w ustalonym przez dyrektora Liceum obowiązkowym tygodniowym wymiarze zajęć sportowych dla oddziałów sportowych Szkoły, zostało sfinansowane ze środków dotacji na organizację oddziałów sportowych, czy ze środków innych, np. własnych podmiotu prowadzącego LSM;
4.) pominięcie w ocenie, że obowiązkowe dla danego typu szkoły zajęcia wychowania fizycznego zawierają się w ustalonym przez dyrektora Liceum obowiązkowym tygodniowym wymiarze zajęć sportowych dla oddziałów sportowych Szkoły;
5.) art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty oraz z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (dofinansowanie realizacji zadań szkoły), poprzez pominięcie ustaleń i rozważań w zakresie faktycznego sposobu wykorzystania środków z dotacji przez LSM w części objętej obowiązkiem zwrotu, bowiem Organ nie ustalił czy dotacja objęta obowiązkiem zwrotu nie została wydatkowana zgodnie z art. 90 ust. 3d ustawy o systemie prawa oświatowego (art. 35 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych), co czyniłoby obowiązek zwrotu bezprzedmiotowym, wobec przeznaczenia kwoty dotacji na cele określone tymi przepisami;
6.) sprzeczność ustaleń Organu z treścią decyzji poprzez wskazanie, że kontrola dotyczyła rozliczenia dotacji za rok 2015, 2016 i w pierwszym półroczu 2018 podczas gdy zaskarżona decyzja nakłada obowiązek zwrotu dotacji m. in. za okres 1 lipiec 2018 do grudnia 2018;
7.) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kpa. oraz art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie dokonania wnikliwej i wyczerpującej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie, w tym pominięcia, że środki przedmiotowej dotacji zostały w całości przeznaczone na organizację, przygotowanie i przeprowadzenie zajęć w Oddziale Sportowym, niezależenie od ew. braku spełnienia wszystkich ustawowych warunków;
II./ naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:
8.) naruszenie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 marca 2017 r. w sprawie oddziałów i szkół sportowych oraz oddziałów i szkół mistrzostwa sportowego, poprzez ustalenie, że wymóg 10 godzin zajęć sportowych dla Oddziału Sportowego może być rozpatrywany w oderwaniu od reguł prawnych ustalania planów nauczania, ze wskazaniem przez Starostę zakazu rozliczania godzin dydaktycznych, w dłuższych niż tydzień, kalendarzowy okresach rozliczeniowych, przy uwzględnieniu, niezakwestionowanych przez Organ zajęć sportowych;
9.) sprzeczne z § 6 ust. 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 marca 2017 r. w sprawie oddziałów i szkół sportowych oraz oddziałów i szkół mistrzostwa sportowego, oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 października 2012 r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania oddziałów sportowych, szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego przyjęcie, że zajęcia odbywane w ramach obozów szkoleniowych stanowią zajęcia dodatkowe a nie zajęcia sportowe (szkolenie sportowe);
Wskazując na powyższe zarzuty, Skarżąca wniosła o:
1.) uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w punkcie 1 i umorzenie postępowania w zakresie rozstrzygnięcia objętego tym punktem;
2.) lub uchylenie zaskarżonej decyzji w punkcie 1 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Organowi II instancji.
3.) zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych.
SKO wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu.
Zasadnicza kwestia sporna w rozpoznawanej sprawie dotyczy rozstrzygnięcia, czy Spółka realizowała kształcenie sportowe zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie, a w konsekwencji, czy stwierdzone przez organ nieprawidłowości uzasadniały wydanie decyzji w przedmiocie zwrotu dotacji na organizację oddziałów sportowych w kwocie 81 346,79 zł jako nienależnie pobranej.
W sprawie istotne jest, że zwrot dotacji wynikający z zaskarżonej decyzji SKO jako pobranej nienależnie obejmował okres całego roku 2016 oraz drugiego półrocza roku 2018, to znaczy część roku szkolnego 2015/2016, część roku szkolnego 2016/2017, oraz część roku szkolnego 2018/2019.
W tym miejscu należy zauważyć, że kwestia zwrotu tej samej dotacji za okres całego roku 2017 oraz pierwszego półrocza roku 2018 została rozstrzygnięta w prawomocnym wyroku WSA w Gdańsku z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 1138/22, który został wydany w warunkach art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 – dalej: p.p.s.a.), po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2022 r., sygn. akt I GSK 1179/21.
Powtarzając zatem stanowisko przyjęte przez Sąd w kwestii takich samych dotacji dotyczących innych okresów wskazać trzeba, że w zakresie dotacji na organizację oddziałów sportowych przyznanej za rok 2015 (którego skarga nie obejmuje) oraz 2016 zastosowanie miały przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 października 2012 r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania oddziałów sportowych, szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1129). W § 7 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia wskazano, że obowiązkowy tygodniowy wymiar godzin zajęć sportowych wynosi w oddziałach sportowych i szkołach sportowych - co najmniej 10 godzin. Jednocześnie zgodnie z § 7 ust. 2 obowiązkowy tygodniowy wymiar godzin zajęć sportowych w oddziałach i szkołach, o których mowa w ust. 1, ustala dyrektor szkoły w porozumieniu z organem prowadzącym, na podstawie programu szkolenia sportowego, z uwzględnieniem etapu szkolenia sportowego, sportu oraz poziomu wyszkolenia sportowego uczniów, z zastrzeżeniem ust. 3. Stosownie do § 7 ust. 3 tego rozporządzenia w ramach ustalonego zgodnie z ust. 2 obowiązkowego tygodniowego wymiaru godzin zajęć sportowych są realizowane obowiązkowe zajęcia wychowania fizycznego, przewidziane w ramowym planie nauczania dla danego typu szkoły.
Natomiast w zakresie dotyczącym zajęć sportowych w realizowanych w 2018 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 marca 2017 r. w sprawie oddziałów i szkół sportowych oraz oddziałów i szkół mistrzostwa sportowego (Dz. U. z 2017 r., poz. 671). W § 9 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia wskazano, że obowiązkowy tygodniowy wymiar godzin zajęć sportowych wynosi w oddziałach sportowych i szkołach sportowych – co najmniej 10 godzin. W § 9 ust. 2 ww. rozporządzenia podano, że obowiązkowy tygodniowy wymiar godzin zajęć sportowych w oddziałach i szkołach, o których mowa w ust. 1, ustala dyrektor szkoły w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę, na podstawie programu szkolenia, z uwzględnieniem etapu szkolenia sportowego, sportu oraz poziomu wyszkolenia sportowego uczniów. Natomiast w ustępie 3 ww. rozporządzenia zapisano, że w ramach ustalonego zgodnie z ust. 2 obowiązkowego tygodniowego wymiaru godzin zajęć sportowych są realizowane obowiązkowe zajęcia wychowania fizycznego, przewidziane w ramowym planie nauczania dla danego typu szkoły, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe.
SKO prawidłowo przywołało wskazane wyżej przepisy.
Odnosząc się do treści przepisów rozporządzeń należy wskazać, że regulują one w sposób tożsamy, że w skład tygodniowego wymiaru dziesięciu godzin zajęć sportowych należy włączyć obowiązkowe zajęcia wychowania fizycznego, przewidziane w ramowym planie nauczania. Oznacza to, że również w tym zakresie należy dokonać niebudzących wątpliwości ustaleń faktycznych, z których będzie wynikało w rozliczeniu tygodniowym: zarówno ilość godzin zajęć sportowych jak i godzin wychowania fizycznego przewidziana w ramowym planie nauczania. Zastosowanie ww. przepisów rozporządzeń powinno więc być poprzedzone ustaleniem, czy faktyczny wymiar godzin uwzględniał przedstawioną wyżej wykładnię, zgodnie z którą należy zsumować godziny zajęć sportowych i wychowania fizycznego, skoro w przypadku szkół sportowych lub oddziałów sportowych dofinansowaniu podlegają wszystkie inne zadania polegające na realizacji zajęć objętych właściwymi dla poszczególnych typów szkół ramowymi planami nauczania, w tym również obowiązkowe zajęcia wychowania fizycznego. Takie obowiązkowe zajęcia wychowania fizycznego w szkołach i oddziałach sportowych realizowane są w ramach ustalanego przez dyrektora szkoły w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę obowiązkowego tygodniowego wymiaru zajęć sportowych, który wynosi co najmniej 10 godzin (§ 9 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia z dnia 27 marca 2017 r. oraz § 7 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia z dnia 15 października 2012 r.).
W związku z powyższym obowiązkiem organu jest ustalenie, czy Spółka zrealizowała tak rozumiany – obowiązkowy, tygodniowy wymiar zajęć sportowych wynoszący dla oddziałów sportowych oraz szkół sportowych co najmniej 10 godzin.
Obowiązkiem organu w ponownie prowadzonym postępowaniu będzie zatem uzupełnienie materiału dowodowego również o wskazane wyżej informacje, a ponadto jego ocena w kontekście prowadzonych w Szkołę obowiązkowych zajęć z wychowania fizycznego.
Obecnie zgromadzamy przez organ materiał dowodowy nie pozwala również na ustalenie, czy dofinansowanie zadania polegającego na organizacji i prowadzeniu obowiązkowych dla danego typu szkoły (liceum) zajęć wychowania fizycznego zawierających się w ustalonym przez dyrektora Liceum obowiązkowym tygodniowym wymiarze zajęć sportowych dla oddziałów sportowych Szkoły, zostało dofinansowane w ramach dotacji na organizację oddziałów sportowych, czy niezależnie od tej dotacji. Ustalenie tej okoliczności jest istotne dla orzeczenia o zwrocie dotacji, ponieważ w przypadku gdyby ta dotacja była przeznaczona na dofinansowane organizacji i prowadzenia tej części zajęć sportowych, które są obowiązkowymi dla danego typu szkoły zajęciami wychowania fizycznego, to wówczas nie można byłoby stwierdzić, że w tej części dotacja nie była należna.
Jeżeli więc w ponownym postępowaniu organ ustali, że w okresie objętym kontrolą rzeczywiście spółka nie realizowała obowiązkowego tygodniowego wymiaru godzin zajęć sportowych dla oddziałów sportowych (10 godzin), to obowiązkiem organu będzie odniesienie się do faktu przeprowadzania przez Szkołę zajęć w wymiarze co najmniej 7 godzin tygodniowo. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 26 stycznia 2022 r. sygn. akt I GSK 1179/21 ta okoliczność musi być oceniona nie tylko z uwzględnieniem szczegółowego celu przyznanych dotacji (organizacja oddziałów sportowych w Liceum) ale także z uwzględnieniem ogólnego celu dotacji wynikającego z art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty oraz z art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (dofinansowanie realizacji zadań szkoły).
W tym miejscu wskazania wymaga, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów stanowił art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o finansach publicznych dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem (pkt 1), pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości (pkt 2) - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Stosownie do art. 252 ust. 2 ww. ustawy w przypadku gdy termin wykorzystania dotacji, o których mowa w ust. 1, jest krótszy niż rok budżetowy, podlegają one zwrotowi w terminie 15 dni po upływie terminu wykorzystania dotacji. W ustępie 4 ww. artykułu wskazano, że dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej. Natomiast w ust. 5 wskazano, że zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.
Z powyższego wynika, że dotacja oświatowa jest wsparciem przeznaczonym na realizację określonych celów. Natomiast cele na jakie dotacja może być przeznaczona wynikają z art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z tym przepisem dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:
1) pokrycie wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki, w tym na:
a) wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego,
b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 5 ust. 7
- z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego;
2) zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, obejmujących:
a) książki i inne zbiory biblioteczne,
b) środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w szkołach, przedszkolach i placówkach,
c) sprzęt sportowy i rekreacyjny,
d) meble,
e) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości ustalonej w przepisach o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości, w momencie oddania do używania.
Stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na: pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki.
W kontekście powyższego należy odnieść się nie tylko do szczegółowego celu przyznanych dotacji (organizacja oddziałów sportowych w Liceum) ale także z uwzględnieniem ogólnego celu dotacji wynikającego z art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty oraz z art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (dofinansowanie realizacji zadań szkoły). Nie ma wątpliwości, że również w przypadku szkół sportowych lub oddziałów sportowych dofinansowaniu podlegają także wszystkie inne zadania polegające na realizacji zajęć objętych właściwymi dla poszczególnych typów szkół ramowymi planami nauczania, w tym również obowiązkowe zajęcia wychowania fizycznego. Takie obowiązkowe zajęcia wychowania fizycznego w szkołach i oddziałach sportowych realizowane są w ramach ustalanego przez dyrektora szkoły w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę obowiązkowego tygodniowego wymiaru zajęć sportowych, który wynosi co najmniej 10 godzin.
Z akt sprawy nie wynika, czy dofinansowanie zadania polegającego na organizacji i prowadzeniu obowiązkowych dla danego typu szkoły (liceum) zajęć wychowania fizycznego zawierających się w ustalonym przez dyrektora Liceum obowiązkowym tygodniowym wymiarze zajęć sportowych dla oddziałów sportowych Szkoły, zostało dofinansowane w ramach dotacji na organizację oddziałów sportowych, czy niezależnie od tej dotacji. Ustalenie tej okoliczności jest istotne dla orzeczenia o zwrocie dotacji, ponieważ w przypadku gdyby ta dotacja była przeznaczona na dofinansowane organizacji i prowadzenia tej części zajęć sportowych, które są obowiązkowymi dla danego typu szkoły zajęciami wychowania fizycznego, to wówczas nie można byłoby stwierdzić, że w tej części dotacja nie była należna.
W konsekwencji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Końcowo należy wskazać, że nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. art. 70 § 1 O.p., poprzez nieumorzenie postępowania z uwagi na przedawnienie w zakresie kwoty dotacji za rok 2016.
Zgodnie z art. 67 ust. 1 u.f.p. – do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III o.p. Z kolei w myśl art. 60 pkt 1 u.f.p. – środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są dochody budżetu państwa albo budżetu j.s.t., w tym kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w u.f.p. Stosowanie "odpowiednie" oznacza w szczególności niezbędną adaptację (i ewentualnie zmianę niektórych elementów) normy do zasadniczych celów i form danego postępowania, jak również pełne uwzględnienie charakteru i celu danego postępowania oraz wynikających stąd różnic w stosunku do uregulowań, które mają być zastosowane (zob. postanowienie SN z 19 kwietnia 2012 r., IV CZ 153/11, dostępne na: www.sn.pl/orzecznictwo oraz powołane w nim orzeczenia).
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą przyjmuje się, że decyzja orzekająca o zwrocie dotacji ma charakter deklaratoryjny, a w związku z tym do obliczenia terminu przedawnienia, podobnie jak w przypadku zobowiązań powstających z mocy prawa, powinien mieć zastosowanie art. 70 § 1 o.p. Zgodnie z nim zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Okolicznością powodującą uruchomienie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych jest więc upływ terminu płatności podatku.
Następnie wskazać należy, że zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 1 u.f.p. – dotacje udzielone z budżetu państwa wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem – podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1. Przy czym, w myśl art. 169 ust. 4 u.f.p. – zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.
Odpowiednie zastosowanie art. 70 § 1 o.p. w sprawie prowadzi do wniosku, że pięcioletni termin przedawnienia, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, w przypadku wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem, rozpoczyna swój bieg od dnia otrzymania tych środków przez beneficjenta. W takich więc wydanie i doręczenia decyzji winno nastąpić w ciągu pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dotacja była przyznana i powinna zostać wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem.
Na gruncie sprawy poddanej kontroli Sądu sporna co do terminu przedawnienia dotacja została przyznana i przekazana skarżącej w 2016 r., zatem ustawowy 5-letni termin przedawnienia stosownie do regulacji art. 70 § 1 O.p. w zw. z art. 67 ust. 1 i art. 252 ust. 1 u.f.p. upływał z dniem 31 grudnia 2021 r.
Zasadniczo więc decyzja odwoławcza (z dnia 30 marca 2023 r.) została wydana po upływie terminu przedawnienia.
W sprawie SKO powołuje się jednak na okoliczność zawieszenia biegu terminu przedawnienia, uregulowaną w art. 70 § 6 pkt 2) O.p. Przepis ten mocą powołanego art. 67 ust. 1 u.f.p. ma odpowiednie zastosowanie w sprawie dotacji podlegających zwrotowi i biegu jej przedawnienia.
Przepis ten stanowi, że bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności. Przy czym, wbrew twierdzeniom skarżącej, bieg terminu przedawnienia pozostaje zawieszony (nie biegnie), bez względu na to czy skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji wniosła strona skarżąca, czy organ administracyjny, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie. Spółka zaskarżyła do WSA w Gdańsku decyzję Kolegium z dnia 21 października 2020r. sygn. akt SKO Gd/3068/20 w dniu 17 grudnia 2020r. WSA w Gdańsku wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 1161/20 uchylił decyzję SKO. Od zapadłego wyroku SKO wniosło skargę kasacyjną do NSA. Wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2022 r., sygn. akt I GSK 1737/21 NSA oddalił wniesioną skargę kasacyjną. Akta sprawy wraz uprawomocnionym wyrokiem WSA z dnia 13 kwietnia 2021 r. oraz wyrokiem NSA zostały doręczone SKO w dniu 18 października 2022r. Decyzja SKO, po uwzględnieniu okresu zawieszenia biegu terminu przedawnienia, została zatem wydania przed upływem terminu przedawnienia.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w zaskarżonej części. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.