I SA/Kr 72/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-04-13
NSAubezpieczenia społeczneWysokawsa
COVID-19tarcza antykryzysowaskładki ZUSzwolnienie ze składekPKDspadek przychodówpomoc publicznaprawo administracyjneorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję ZUS odmawiającą zwolnienia z opłacania składek za listopad 2020 r., uznając, że spadek przychodów należy oceniać ogólnie, a nie tylko w odniesieniu do konkretnego kodu PKD.

Sprawa dotyczyła odmowy zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne za listopad 2020 r. przez ZUS. Skarżąca K. Z. prowadziła działalność gastronomiczną (PKD 56.10.A) i wnioskowała o zwolnienie na podstawie ustawy COVID-19, wskazując na spadek przychodów. ZUS odmówił, argumentując, że spadek przychodów należy porównywać do przychodów z tej samej działalności w roku poprzednim, a skarżąca zmieniła rodzaj przeważającej działalności. WSA uchylił decyzję ZUS, stwierdzając, że interpretacja organu była zbyt restrykcyjna i że spadek przychodów należy oceniać ogólnie, a nie tylko w odniesieniu do konkretnego kodu PKD.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę K. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K., która odmówiła zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r. Podstawą odmowy była interpretacja art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, zgodnie z którą spadek przychodów o co najmniej 40% w stosunku do listopada 2019 r. miał dotyczyć wyłącznie działalności o kodzie PKD, który był przeważający na dzień 30 września 2020 r. ZUS argumentował, że skarżąca zmieniła rodzaj przeważającej działalności i nie wykonywała działalności gastronomicznej (PKD 56.10.A) w listopadzie 2019 r., co uniemożliwia porównanie przychodów. Skarżąca zarzuciła, że spadek przychodów należy oceniać ogólnie, a nie tylko w odniesieniu do konkretnego kodu PKD. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska skarżącej, uznając, że interpretacja ZUS jest zbyt restrykcyjna i nie uwzględnia kontekstu systemowego przepisów. Sąd wskazał, że wymóg prowadzenia określonego rodzaju działalności na dzień 30 września 2020 r. jest weryfikowany na podstawie rejestru CEIDG, a nie ustanawia obowiązku prowadzenia tej samej działalności w roku poprzednim. W związku z tym, sąd stwierdził naruszenie prawa materialnego i uchylił zaskarżoną decyzję, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie wniosku zgodnie z przedstawioną wykładnią.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Przesłanka obniżenia przychodów odnosi się do prowadzenia działalności gospodarczej in genere i nie jest związana z rodzajem działalności, która uprawnia do zwolnienia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że interpretacja organu była zbyt restrykcyjna. Wymóg prowadzenia określonego rodzaju działalności na dzień 30 września 2020 r. jest weryfikowany na podstawie rejestru CEIDG, a nie ustanawia obowiązku prowadzenia tej samej działalności w roku poprzednim. Zmiana przeważającej działalności nie wyklucza prawa do zwolnienia, jeśli ogólny spadek przychodów był wystarczający.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

ustawa COVID-19 art. 31zo § ust. 10

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Płatnikowi składek prowadzącemu na dzień 30 września 2020 r. działalność oznaczoną konkretnym kodem PKD jako rodzaj przeważającej działalności przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek, jeżeli przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Sąd zinterpretował 'przychód z tej działalności' jako przychód z działalności gospodarczej in genere, a niekoniecznie z tego samego kodu PKD.

Pomocnicze

ustawa COVID-19 art. 31zo § ust. 11

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Wymóg prowadzenia określonego rodzaju działalności na dzień 30 września 2020 r. jest weryfikowany w oparciu o dane z rejestru REGON/CEIDG.

ustawa COVID-19 art. 31zq § ust. 8

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Podstawa prawna decyzji ZUS.

u.s.u.s. art. 83 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przesłanka obniżenia przychodów o co najmniej 40% w stosunku do przychodu z listopada 2019 r. powinna być odnoszona do przychodów z działalności gospodarczej w ogólności, a nie wyłącznie do przychodów z tego samego rodzaju działalności (tego samego kodu PKD).

Odrzucone argumenty

Organ ZUS argumentował, że spadek przychodów należy porównywać do przychodów z tej samej działalności (tego samego kodu PKD), która była przeważająca na dzień 30 września 2020 r., a skarżąca zmieniła rodzaj przeważającej działalności i nie wykonywała działalności gastronomicznej w listopadzie 2019 r.

Godne uwagi sformułowania

nie można od wnioskodawcy wymagać spełnienia dodatkowych, pozaustawowych kryteriów nie jest tak, że również w listopadzie 2019 r. skarżąca powinna była prowadzić działalność oznaczoną kodem PKD 56.10.A przesłanka obniżenia dochodów odnosi się do prowadzenia działalności gospodarczej in genere i nie jest związana z rodzajem działalności, która uprawnia do zwolnienia

Skład orzekający

Inga Gołowska

przewodniczący

Piotr Głowacki

sprawozdawca

Waldemar Michaldo

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z opłacania składek ZUS w okresie pandemii COVID-19, w szczególności w kontekście zmiany rodzaju prowadzonej działalności i sposobu porównywania spadku przychodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy COVID-19 i okresu pandemii. Interpretacja może być pomocna w podobnych sprawach dotyczących innych ulg lub świadczeń, gdzie kluczowe jest porównanie przychodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych przepisów wprowadzonych w okresie pandemii, które miały realny wpływ na funkcjonowanie przedsiębiorców. Interpretacja sądu w kwestii porównywania przychodów jest kluczowa dla wielu firm, które musiały dostosować swoją działalność.

Czy zmiana PKD w trakcie pandemii pozbawiła Cię prawa do ulgi ZUS? Sąd wyjaśnia!

Sektor

gastronomia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 72/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Inga Gołowska /przewodniczący/
Piotr Głowacki /sprawozdawca/
Waldemar Michaldo
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Pomoc publiczna
Sygn. powiązane
I GSK 1953/22 - Wyrok NSA z 2023-03-08
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 31zo ust. 10
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Inga Gołowska Sędziowie: sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) sędzia WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 kwietnia 2022r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w K. z dnia 2 listopada 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r.; uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Decyzją z 2 listopada 2021 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. , odmówił K. Z. zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r. Jako podstawę prawną ww. rozstrzygnięcia powołano art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.), dalej: "ustawa COVID-19" w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021r. poz. 1621),.
W motywach decyzji wywiedziono, iż we wniosku z dnia 31.12.2020r. podano, iż na 30.09.2020 r. przeważającą działalnością jest działalność, której kod PKD; to 56.10.A (restauracje i inne placówki gastronomiczne). Zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 płatnikowi składek prowadzącemu na dzień 30 września 2010r. działalność oznaczoną konkretnym kodem PKD jako rodzaj przeważającej działalności przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek jeżeli przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019r. Zgodnie z wpisami w CEiOG w 2019r. skarżąca wykonywała działalność taksówek osobowych określoną kodem PKD 49.32.Z. Był to jedyny rodzaj określonej przez nią działalności. Zmiana rodzaju prowadzonej działalności została ujawniona w CEiDG w dniach 17.01.2020r. Wówczas zostały dopisane dodatkowe rodzaje świadczonych usług określone w PKD; 10.71.Z, 56.10A 56.21.Z, 56.30.Z, jednak przeważająca działalność pozostała bez zmian PKD 49.32.Z. Zmiana przeważającej działalności na 56.10.A (restauracje i inne placówki gastronomiczne) została wpisana w CEiDG 9.03.2020r. Na dzień 30.09.2020r według bazy GUS prowadziła działalność oznaczoną kodem PKD uprawniającym do zwolnienia jednak nie ma możliwości porównania uzyskanych, przychodów z tej działalności w 11.2020 do przychodów osiągniętych w 11.2019, gdyż taki rodzaj usług nie był przez nią wykonywany. Ustawodawca jasno określił rodzaj prowadzonej działalności oraz wskazał, że jednym z warunków jest spadek przychodów z tej działalności. W tym przypadku nie można stwierdzić spadku przychodu z działalności określonej PKD 56.10.A (restauracje i inne placówki gastronomiczne), gdyż ten rodzaj działalności wykonuje skarżąca dopiero od 01.2020r.
W skardze na powyższą decyzję K. Z. zarzuciła, że przesłanki obniżenia przychodów wynikającej z art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, tj. by przychód był niższy o co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r., nie należy odnosić do przychodów tego samego rodzaju działalności, lecz do obniżenia przychodów z działalności w ogólności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, akcentując niespełnienie przez stronę przesłanki zwolnienia, wskazanej w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszone w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z 2 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za listopada 2020 r.
Skarga prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Na wstępie odnotować należy, że w spornej decyzji nie kwestionuje się ani tego, że na dzień 30 września 2020 r. skarżąca prowadziła działalność o kodzie PKD uprawniającym do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r., w świetle art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, ani złożonego przez skarżącą oświadczenia, że przychód z działalności uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.
Natomiast sporna była wykładnia art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 w zakresie przesłanki obniżenia przychodu co do wyrażenia "przychód z tej działalności", którą organ interpretuje w ten sposób, że działalność prowadzona w listopadzie 2019 r. powinna być jednorodzajowa z tą uprawniającą do zwolnienia, a wykazaną w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. (art. 31 zo ust. 11 ustawy COVID-19).
To stanowisko interpretacyjne organu zasadnie podważa strona skarżąca. Nie zyskało ono bowiem aprobaty w bieżącym orzecznictwie sądów administracyjnych. Zapatrywanie organu nie uwzględnia w tym zakresie, co trafnie podnosi się w skardze, kontekstu systemowego wskazanego unormowania, tj. w szczególności ust. 11 art. 31zo ustawy COVID-19. Skoro bowiem zgodnie z tym ostatnio wymienionym przepisem, prawodawca "wymaga, aby płatnik składek prowadził na dzień 30 września 2020 r. określony rodzaj działalności i ten wymóg weryfikuje w oparciu o dane z rejestru REGON/CEIDG, a nie ustanawia takiego obowiązku na inny dzień, to nie można od wnioskodawcy wymagać spełnienia dodatkowych, pozaustawowych kryteriów" (por. wyrok WSA w Łodzi z 28 lipca 2021 r., III SA/Łd 395/21; wyrok WSA w Rzeszowie z 15 lipca 2021 r., I SA/Rz 365/21; wyrok WSA w Białymstoku z 23 czerwca 2021 r., I SA/Bk 190/21; wyrok WSA w Rzeszowie z 27 kwietnia 2021 r., I SA/Rz 262/21; wyrok WSA w Warszawie sygn. V SA/Wa 2716/21). Pogląd ten skład orzekający podziela. Zatem zwolnieniem z opłacania składek ubezpieczeniowych objęci zostali płatnicy prowadzący wskazane w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 rodzaje działalności według stanu na dzień 30 września 2020 r. Zgodzić się tym samym należy ze skarżącą, że przesłanka obniżenia dochodów odnosi się do prowadzenia działalności gospodarczej in genere i nie jest związana z rodzajem działalności, która uprawnia do zwolnienia; innymi słowy nie jest tak, że również w listopadzie 2019 r. skarżąca powinna była prowadzić działalność oznaczoną kodem PKD 56.10.A.
Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącej organowi pozostaje tym samym subsumpcja dokonanych ustaleń pod ww. unormowanie z uwzględnieniem wykładni dokonanej w niniejszym orzeczeniu.
Z uwagi na powyższe, stwierdzając naruszenie wyżej powołanego przepisu art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI