I SA/Gd 500/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-12-14
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpodatek naliczonypodatek należnyfakturyfikcyjne transakcjekontrola skarbowapostępowanie dowodoweczynny udział stronydoręczenie decyzjiuchwała NSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę podatnika na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług, uznając fikcyjność transakcji udokumentowanych fakturami.

Sprawa dotyczyła skargi J. B. na decyzję Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 1997 r. Podatnik obniżył podatek należny o podatek naliczony z faktur, które zdaniem organów nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Sąd uznał, że mimo naruszeń proceduralnych w postępowaniu kontrolnym, nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy, a materiał dowodowy potwierdził fikcyjność transakcji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę J. B. na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji dotyczącą podatku od towarów i usług za grudzień 1997 r. Głównym zarzutem podatnika było naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności brak możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji oraz wadliwe doręczenie decyzji. Sąd, powołując się na uchwałę NSA, stwierdził, że naruszenia te, choć miały miejsce, nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ podatnik nie wykazał, jak wpłynęłyby one na merytoryczne rozstrzygnięcie. Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych co do fikcyjności transakcji udokumentowanych fakturami, wskazując na brak dowodów na pochodzenie towaru i jego faktyczne dostarczenie. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów proceduralnych nie zawsze musi prowadzić do uchylenia decyzji. Sąd bada, czy naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeśli strona nie wykazała takiego wpływu, a skorzystała z innych gwarancji proceduralnych, naruszenie może nie skutkować uchyleniem decyzji.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko NSA, że pozbawienie strony możliwości udziału w postępowaniu jest przesłanką wznowienia, ale w kontekście sądowoadministracyjnym kluczowy jest wpływ naruszenia na wynik sprawy. Jeśli strona nie wykazała tego wpływu, a miała możliwość wypowiedzenia się w postępowaniu odwoławczym, naruszenie w pierwszej instancji nie musiało skutkować uchyleniem decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy oddalenia skargi.

rozp. MF z 21.12.1995 art. 48 § ust. 4 pkt 4a

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.

Pomocnicze

u.k.s. art. 23

Ustawa o kontroli skarbowej

Dotyczy zapoznania strony z materiałem dowodowym i ustaleniami kontroli.

u.k.s. art. 24

Ustawa o kontroli skarbowej

Dotyczy możliwości wypowiedzenia się strony przed wydaniem decyzji.

u.k.s. art. 25

Ustawa o kontroli skarbowej

Dotyczy możliwości wypowiedzenia się strony przed wydaniem decyzji.

u.k.s. art. 31

Ustawa o kontroli skarbowej

Dotyczy stosowania przepisów Ordynacji podatkowej do postępowania kontrolnego.

o.p. art. 145 § § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy doręczeń.

o.p. art. 146

Ordynacja podatkowa

Dotyczy doręczeń.

o.p. art. 150

Ordynacja podatkowa

Dotyczy doręczeń.

o.p. art. 200 § § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy zapoznania strony z materiałem dowodowym.

o.p. art. 223 § § 2

Ordynacja podatkowa

Dotyczy terminu do wniesienia odwołania.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy granic zaskarżenia i kontroli sądu.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy podstaw uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Fikcyjność transakcji udokumentowanych fakturami. Brak dowodów na pochodzenie towaru i jego faktyczne dostarczenie. Naruszenie przepisów proceduralnych w postępowaniu kontrolnym nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ strona nie wykazała tego wpływu i skorzystała z innych gwarancji.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów proceduralnych (art. 23, 24, 25, 31 u.k.s. w zw. z art. 145 § 1 i 2, art. 150 o.p.) skutkowało wadliwością postępowania i decyzji. Pełnomocnictwo E. D. nie obejmowało reprezentacji w postępowaniu podatkowym, a doręczenie decyzji pełnomocnikowi było nieprawidłowe. Fakt ujęcia faktur w rejestrze sprzedaży firmy 'C.' świadczy o dokonaniu czynności.

Godne uwagi sformułowania

powyższa wadliwość pozostaje bez wpływu na istotę rozstrzygnięcia nie można stawiać znaku równości pomiędzy stanem faktycznym, w którym strona nie brała udziału w całym postępowaniu albo w jego istotnych czynnościach a sytuacją, w której strona nie uzyskała możliwości zapoznania się z dokumentacją i wyrażenia stanowiska w okolicznościach niniejszej sprawy, nie przekraczając granic swobody prawem dozwolonej, wywiedziono, że wobec braku potwierdzenia u sprzedawcy dokonania zakupu przez niego towaru i braku dowodów sprzedaży na rzecz skarżącego, nie zostały spełnione przesłanki obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany we wskazanych fakturach. podzielił pogląd organów, co do fikcyjności tychże transakcji.

Skład orzekający

Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Gorzeń

członek

Ewa Wojtynowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ocena fikcyjności transakcji VAT."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 1997 r. oraz procedur kontrolnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd podchodzi do zarzutów proceduralnych w kontekście merytorycznego rozstrzygnięcia, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Dotyczy też powszechnego problemu fikcyjnych faktur VAT.

Naruszenia proceduralne w VAT: kiedy błąd urzędnika nie ratuje podatnika?

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 500/03 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-12-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-04-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Ewa Wojtynowska
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Gorzeń
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 615/06 - Wyrok NSA z 2007-05-09
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.) Sędziowie: NSA Małgorzata Gorzeń WSA Ewa Wojtynowska Protokolant – Beata Jarecka po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. B . na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] nr (..) w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 1997 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Gd 500/03
U z a s a d n i e n i e
W dniach od 8 do 29 listopada 2002 r. przeprowadzono w firmie "B." prowadzonej przez pana J. B., kontrolę skarbową w zakresie badania rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania podatkiem od towarów i usług za 1997 i 1998 r.
Do reprezentowania w postępowaniu kontrolnym prowadzonym przez Urząd Kontroli Skarbowej. J. B. upoważnił E. D. Inspektor Kontroli Skarbowej po zebraniu wszystkich dowodów wzywał kilkakrotnie E. D. do odbioru zabezpieczonych na czas trwania kontroli dokumentów firmy oraz do zapoznania się z treścią zgromadzonych materiałów dowodowych. Wezwania powyższe okazały się bezskuteczne. Pełnomocnik podatnika wskazał, że wskutek wypadku korzysta ze zwolnienia lekarskiego. Wobec niemożności skontaktowania się z pełnomocnikiem w dniu 19 listopada 2002 r. Inspektor wysłał pismo do J. B. (potwierdzenie odbioru 21 listopada 2002 r.) informujące, iż na dzień 25 listopada 2002 r. wyznaczono jego pełnomocnikowi ostateczny termin do zapoznania się z treścią i ustaleniami kontroli, i dzień ten będzie uznany za datę dokonania czynności określonej w art. 23 ustawy o kontroli skarbowej. Pan J. B. w dniu 23 listopada 2002 r. wskazał, że jego pełnomocnik przebywa na zwolnieniu lekarskim co najmniej do 5 grudnia 2002 r., w związku z tym prosi o wyznaczenie ponownego terminu.
Z adnotacji o zapoznaniu kontrolowanego z treścią zgromadzonych dokumentów i ustaleniami kontroli sporządzonej przez Inspektora Kontroli Skarbowej wynika, że za datę zapoznania przyjęto dzień 25 listopada 2002 r.
W dniu [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wydał decyzję, w której określił J. B. z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1997 r. zobowiązanie podatkowe, zaległość podatkową oraz odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej należne na dzień wydania decyzji.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podatnik w rozliczeniu za poszczególne miesiące 1997 roku, w tym za grudzień, z naruszeniem § 54 ust. 4 pkt 2 i pkt 4 litera "a" wskazanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. obniżył podatek należny o podatek naliczony z enumeratywnie wymienionych faktur dokumentujących czynności, które nie zostały dokonane. Faktury nie zostały potwierdzone kopią u wystawcy. Z tych przyczyn stwierdzono, że dokonując samoobliczenia podatku VAT za poszczególne miesiące od kwietnia do grudnia 1997 r. podatnik zaniżył zobowiązanie, co obligowało organ pierwszej instancji do określenia na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy o VAT zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości oraz zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę.
Powyższa decyzja została doręczona na adres E. D. W dniu 11 grudnia 2002 r. została zwrócona z adnotacją Urzędu Pocztowego (...) "nie podjęto w terminie". Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynikało, iż z powodu niemożności doręczenia adresatowi, przesyłkę pozostawiono w dniu 3 grudnia 2002 r. na okres 7 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym, przy czym zawiadomienie o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej.
Pismem z dnia 20 grudnia 2002 r. J. B. złożył odwołanie, zarzucając pominięcie osoby jego pełnomocnika i uniemożliwienie obrony praw. Wniósł o umożliwienie wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, skuteczne i prawidłowe doręczenie decyzji na adres podatnika, lub przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowych decyzji. Do odwołania J. B. dołączył nie potwierdzone za zgodność kserokopie czterech zaświadczeń lekarskich o niezdolności do pracy E. D. w okresie od 8 listopada 2002 r. do 17 stycznia 2003 r.
W dniu 6 stycznia 2003 r. J. B. udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu –J. U., która złożyła uzupełnienie do odwołania z 20 grudnia 2002r., zarzucając naruszenie przepisów art. 23, 24, 25 ustawy o kontroli skarbowej; art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 pkt l ustawy o kontroli skarbowej oraz art. 200 § l Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu wskazano, że wskutek naruszenia przepisów proceduralnych, uniemożliwiono kontrolowanemu zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym i dokonanymi ustaleniami, jak również pozbawiono możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji w sprawie zebranego materiału dowodowego.
Organ kontrolujący nie miał uprawnienia do uznania, że strona zapoznała się z materiałem dowodowym w dniu 25 listopada 2002 r., jeżeli został poinformowany o zwolnieniu lekarskim pełnomocnika. Niedoręczenie decyzji pełnomocnikowi powoduje wadliwość postępowania i obowiązek ponownego skutecznego doręczenia decyzji obecnemu pełnomocnikowi kontrolowanego.
Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu, przywołując treść przepisów art. 23, 24 ustawy o kontroli skarbowej i art. 200 § l Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 pkt l ustawy o kontroli skarbowej a także art. 123 § l Ordynacji podatkowej, wskazała iż istotnie organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji nie zapoznał strony z zebranym w sprawie materiałem dowodowym w trybie art. 23 ustawy o kontroli skarbowej jednakże powyższa wadliwość pozostaje bez wpływu na istotę rozstrzygnięcia. W przypadku gdy strona wnosi o udzielenie jej terminu do zapoznania się co do treści zebranych dowodów, organ prowadzący postępowanie obowiązany jest rozpatrzyć zasadność wniosku. Materiał dowodowy wskazuje, że w toku postępowania stronie zapewniono czynny udział w postępowaniu poprzez składanie wyjaśnień oraz zastrzeżeń do zebranego materiału, na okoliczność przeprowadzonych transakcji przesłuchiwano również podatnika, który udzielał wyjaśnień, strona zapoznawała się także z treścią zgromadzonych dokumentów, w tym protokołu z badania dokumentów i ewidencji. Podejmowane były także przez organ właściwy w sprawie czynności zmierzające do doręczenia przez pracownika przed wydaniem decyzji wezwania do zapoznania pełnomocnika strony z materiałem dowodowym oraz zwrotu zabezpieczonych dokumentów.
W toku postępowania odwoławczego umożliwiono stronie i jej pełnomocnikowi zapoznanie z całokształtem zebranego w sprawie materiału dowodowego. Izba na wniosek wydała uwierzytelnione odpisy wyszczególnionych przez stronę postępowania kart. Zgodnie z art. 200 § l Ordynacji podatkowej zawiadomiono pełnomocnika strony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia w kwestii zebranego w sprawie materiału dowodowego. Pełnomocnik skorzystał z tego uprawnienia i zastrzegł sobie prawo wypowiedzenia się w sprawie w terminie do dnia 14 marca 2003 r., jednakże do dnia wydania decyzji odwoławczej nie złożono żadnych dodatkowych wyjaśnień.
W kwestii zarzutu dotyczącego nieprawidłowego doręczenia decyzji, Izba Skarbowa stwierdziła, że doręczenie decyzji organu pierwszej instancji -nastąpiło w sposób prawidłowy w dacie 11 grudnia 2002 r. na adres ustanowionego pełnomocnika – E. D. Przesyłka wysłana listem poleconym w dniu 29 listopada 2003 r. wróciła z adnotacją poczty "nie podjęto w terminie". Zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § l, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Korzystanie przez stronę postępowania z pomocy pełnomocnika stanowi sferę wyboru nie zaś przymusu. Brak powiadomienia organu o zmianie adresu do doręczeń skutkuje uznaniem za doręczone pisma pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy, o czym stanowi art. 146 Ordynacji podatkowej.
Pan J. B. wniósł odwołanie zachowując termin określony w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej, stąd za pozbawione podstaw uznała Izba żądanie J. B. w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W toku postępowania wykazano, że dokonując samoobliczenia podatku za wskazany miesiąc rozliczeniowy podatnik obniżył podatek należny o podatek naliczony udokumentowany fakturami wystawionymi przez firmę "C." P. R. w W., wymienionymi enumeratywnie w decyzji organu pierwszej instancji. Wystawione przez firmę "C." na rzecz "B." J. B. faktury nie odzwierciedlają zdarzeń gospodarczych w nich wykazanych tj. sprzedaży części i akcesoriów elektronicznych. Wystawca nie posiada kopii spornych faktur.
Udowodniono, że towary, których zakup od firmy "C." dokumentują sporne faktury, został uzyskany od M. Z. prowadzącego firmę "P.". M. Z. -wyłączny dostawca firmy "C." mimo że był zarejestrowanym podatnikiem VAT za poszczególne okresy rozliczeniowe 1997 r., nie dokonywał rozliczeń podatku VAT, nie składał deklaracji VAT-7 i nie uiszczał należnego podatku, nie okazał również żadnych dokumentów i ewidencji związanych z prowadzoną, działalnością. Wykazano, że wbrew jego oświadczeniom osoba wskazana jako prowadząca na jego rzecz usługi finansowo-księgowe oraz prowadząca dokumentację , działalności takiej nie wykonywała. M. Z. nie znał dostawców towarów i nie otrzymywał od nich faktur, nie płacił za towar i nie otrzymywał należności za towar udokumentowany fakturami. Mimo braku upoważnienia do podpisywania faktur, faktury podpisywał P. R., on też dysponował dokumentami założycielskimi firmy "P." oraz dokonywał transakcji.
Piotr R. nie przedstawił dokumentów źródłowych dotyczących działalności firmy "C.". Nie przedłożył żadnych faktur dokumentujących zakupy od firmy "P.", mimo iż z ewidencji zakupu wynikało, że firma "C." dokonywała sprzedaży na jego rzecz. Nie okazano również dowodów w postaci kopii faktur dokumentujących sprzedaż dokonywaną przez "C." P. R. na rzecz J. B.
Nie zostały przedstawione dowody o dostarczaniu towarów odbiorcom osobiście lub za pośrednictwem firm kurierskich "Servisco" i "Stolica" oraz P.K.P. Jedynie jedna przesyłka z dnia l grudnia 1997 r. wysłana została za pośrednictwem "Servisco", przy czym dotyczyło to przesyłki firmy "S. C." sp. z o.o. z siedzibą w B. na rzecz "C.".
Skoro dowiedziono, iż nie istniał w obrocie towar, którego źródłem pochodzenia miała być firma "P." stanowiąca wyłącznego dostawcę firmy "C." P. R., to uzasadniony i zgodny z zasadami logiki jest pogląd, iż towar ten nie mógł być finalnie zakupiony przez "B." J. B.
Pan J. B. nie wskazał żadnych dowodów potwierdzających faktyczne przeprowadzenie transakcji z firmą "C.". Podatnik podnosił, że dokonującym zakupów na rzecz jego firmy była E. D. Towar ten dostarczany był do firmy lub odbierał go osobiście od dostawcy. Nie wskazał jednak żadnych okoliczności ani dowodów świadczących o otrzymaniu towaru.
W zakresie podatku należnego po przeprowadzeniu kontroli w firmach "G.", PHUP "A." s.c., "I. F." będących kontrahentami firmy "B.", a także wobec udokumentowania, że towar zakupiony od firmy "B." wprowadzony został na stan magazynowy nabywców, zaś sprzedaż towaru miała miejsce przyjęto, że przedmiotowe transakcje sprzedaży pomiędzy "B." J. B. a wskazanymi podmiotami doszły do skutku, przy czym do obrotu "B." wprowadziła towar nieznanego pochodzenia. Powyższych ustaleń strona nie kwestionowała w odwołaniu.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 23 i art. 24 ust. 2 pkt l i ust. 3, art. 25 i art. 31 ust. l ustawy o kontroli skarbowej w związku z art. 145 § l i 2 i art. 150 Ordynacji podatkowej oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 oraz 10 § l wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji, wstrzymanie ich wykonania a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Podtrzymując zarzuty odwołania, dodatkowo skarżący stwierdził, że we wszystkich wezwaniach kierowanych do E. D. Urząd Kontroli Skarbowej wyznaczał krótsze niż 7 dni terminy do zapoznania z treścią materiału dowodowego. Potwierdzono, że decyzje wydane przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej bezspornie otrzymał ustanowiony pełnomocnik.
Pełnomocnictwo udzielone przez podatnika E. D. dotyczyło reprezentacji tylko w postępowaniu kontrolnym a nie podatkowym, w związku z czym to J. B. powinien otrzymać wezwanie do zapoznania się z materiałem dowodowym i mieć możliwość zgłaszania wyjaśnień. Również doręczenie decyzji podatkowych ustanowionemu pełnomocnikowi było nieprawidłowe i wykraczało poza zakres umocowania.
W zarzutach skargi prezentowany jest pogląd, że o faktycznym dokonaniu czynności pomiędzy J. B. a firmą "C." świadczy fakt, iż w rejestrze firmy "C." wykazane zostały faktury dokumentujące sprzedaż towaru za okresy od lipca do grudnia 1997 r. Zdaniem skarżącego fakt braku udokumentowania transakcji pomiędzy firmą "P." będącą wyłącznym dostawcą firmy "C." nie wyklucza zaistnienia transakcji na kolejnym szczeblu obrotu tj. pomiędzy firmą "C." a J. B.
Izba Skarbowa w G. w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem.
Zgodnie z art. 145 § 1 ust. lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ naruszenie przepisów postępowania inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego stanowi podstawę uchylenia decyzji, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie przepisów postępowania dające podstawę do wznowienia postępowania stanowi samodzielną, normowaną w ust. l b wskazanego przepisu podstawę uchylenia decyzji.
Podstawowy zarzut, na którym koncentruje się skarżący, dotyczy naruszenia przepisów postępowania gwarantujących udział strony w postępowaniu administracyjnym przed organem I instancji. Wskazane zostały przepisy art.art. 23, 24, 25 i 31 ustawy o kontroli skarbowej. W zakresie nie uregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania kontrolnego stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Postępowanie przed organem I instancji zostało zakończone wydaniem w dniu 29 listopada 2002 r. decyzji określającej zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług, zatem istotne jest dokonanie oceny zgodności z przepisami proceduralnymi wówczas obowiązującymi. Czym innym jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia analizowanego przepisu, co w sprawie rozpoznawanej zostało przyznane przez organ II instancji, a czym innym zagadnienie, czy naruszenie to w każdym wypadku musi prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W uchwale z dnia 25 kwietnia 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów /sygn. akt FPS 6/04/ orzekł w sprawie dotyczącej niezastosowania w sprawie trybu określonego w art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Należy stwierdzić, że kwestia będąca przedmiotem sporu w niniejszej sprawie dotyczy zagadnienia analogicznego do problemu będącego przedmiotem uchwały. Sąd rozpoznający sprawę podziela również co do zasady istotnej w rozstrzyganiu skutków naruszenia art. 23, 24 i 25 ustawy o kontroli skarbowej stanowisko wyrażone we wskazanej uchwale. Pozbawienie strony możliwości udziału w postępowaniu stanowi przesłankę wznowienia tego postępowania, gdyż narusza podstawową zasadę postępowania podatkowego, a mianowicie zasadę czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania. Gwarancje udziału strony dotyczą zarówno udziału strony w każdym stadium postępowania, jak też odrębnego prawa strony do umożliwienia stronie przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie zapoznania się z treścią dokumentów i ustaleniami kontrolnymi oraz złożenia wniosków w celu uzupełnienia dokumentacji lub przeprowadzenia ponownej oceny. W przepisie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej expressis verbis nie wymieniono drugiego ze wskazanych uprawnień strony. Nie można stawiać znaku równości pomiędzy stanem faktycznym, w którym strona nie brała udziału w całym postępowaniu albo w jego istotnych czynnościach a sytuacją, w której strona nie uzyskała możliwości zapoznania się z dokumentacją i wyrażenia stanowiska.
W każdej sprawie Sąd indywidualnie bada, czy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Może to uczynić na podstawie art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jeżeli natomiast zarzut podnosi strona, w jej interesie leży wykazanie wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać za istotny brak wypowiedzi merytorycznych strony w toku postępowania. Zarówno w odwołaniu, jak i skardze strona, koncentrując wypowiedź do zarzutów proceduralnych, nie wskazywała wpływu tych uchybień na meritum rozstrzygnięcia. Dopiero na etapie skargi jako marginalne zarzuty wskazano również, iż strona nie zgadza się z oceną materiału dowodowego. W sytuacji gdy strona uczestnicząca w postępowaniu przed organem II instancji z zachowaniem wszystkich przysługujących jej gwarancji proceduralnych nie korzysta z prawa wyrażenia swojego stanowiska, należy uznać, że naruszenie przepisów procedury w postępowaniu przed organem I instancji nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.
Odrębną kwestią jest ocena treści pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego pani E. D. Organy zasadnie przyjęły, że zakres pełnomocnictwa sprecyzowany jako upoważnienie do reprezentowania w postępowaniu kontrolnym obejmuje również doręczenie orzeczenia wydanego w wyniku zakończenia tego postępowania. W tej sytuacji prawidłowe było doręczenie decyzji pełnomocnikowi skarżącego. Doręczenie zastępcze dokonane z uwzględnieniem adresu wskazanego przez pełnomocnika nie stanowiło przeszkody złożenia przez skarżącego w terminie ustawowym odwołania.
Organy podatkowe prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. W okolicznościach niniejszej sprawy, nie przekraczając granic swobody prawem dozwolonej, wywiedziono, że wobec braku potwierdzenia u sprzedawcy dokonania zakupu przez niego towaru i braku dowodów sprzedaży na rzecz skarżącego, nie zostały spełnione przesłanki obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany we wskazanych fakturach.
W zaskarżonej decyzji jako jej prawną podstawę organy wskazały przepis § 48 ust. 4 pkt 4a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz. U. Nr 154, poz. 797 ze zm./, zgodnie z którym w przypadku gdy wystawiono faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego. Strona skarżąca w toku postępowania przed organami podatkowymi wywodziła, iż ujęcie przez sprzedawcę faktur w rejestrze sprzedaży świadczy o dokonaniu czynności. Twierdzenie to nie może być uznane za prawidłowe, skoro z logiki czynności sprzedaży wynika, iż jest to czynność wtórna, prawnie nieskuteczna, jeżeli dowodów nabycia towaru od osoby będącej w jego potwierdzonym stosownymi dokumentami posiadaniu. Istotne jest wskazanie, że czynności podjęte w sprawie nie potwierdziły, iż sporna faktura jest prawidłowa pod względem materialnym, to znaczy odzwierciedla faktyczne zdarzenie gospodarcze. Na rozprawie w dniu 14 grudnia 2005r. pełnomocnik strony skarżącej skoncentrował zarzuty merytoryczne do kwestii w istocie marginalnej w sprawie: braku kopii faktur u wystawcy. Organy podatkowe powołały argument braku faktur u wystawcy jedynie jako spójny logicznie w kontekście braku dowodów nabycia przez firmę C. towaru od firmy P., braku dowodów dostawy towaru do pierwszego nabywcy, braku potwierdzenia rozliczenia transakcji i dokonania rozliczeń należności publicznoprawnych.
Sąd uwzględniając całokształt okoliczności badanej sprawy, obszerny materiał dowodowy dotyczący podmiotów gospodarczych uczestniczących w obrocie towarem, który ostatecznie – jak maja świadczyć – zdaniem strony – zakwestionowane faktury – został sprzedany skarżącej Spółce, podzielił pogląd organów, co do fikcyjności tychże transakcji. W ocenie Sądu pogląd ten w pełni uzasadniają ustalenia sprawy. Skoro nie wykazano źródła pochodzenia spornego towaru, albowiem pierwsze w tym obrocie podmioty nie dysponowały żadnymi dokumentami potwierdzającymi fakt nabycia czy wytworzenia przedmiotowych towarów, to nie może budzić wątpliwości, iż dalsze transakcje tym towarem nie miały faktycznie miejsca, a wystawione przez te podmioty dokumenty miały jedynie na celu uruchomienie mechanizmu podatku od towarów i usług.
Z tych względów uznając skargę za bezzasadną Sąd na mocy art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. orzekł jak w sentencji.
MK

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI