I SA/Gd 50/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę na decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie odpowiedzialności podatkowej płatnika, uznając, że podnoszone przez skarżącego okoliczności nie stanowiły nowych dowodów nieznanych organowi.
Skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją w sprawie jego odpowiedzialności jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych. Twierdził, że posiadał stały zakład w Belgii, co nie było znane organowi wydającemu pierwotną decyzję. Organ odwoławczy odmówił uchylenia decyzji, a WSA w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że podnoszone okoliczności nie były nowe ani nieznane organowi w dniu wydania pierwotnej decyzji, a także że kwestia ta była już przedmiotem prawomocnego orzeczenia sądu.
Sprawa dotyczyła skargi S.T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji z 2019 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych za kwiecień 2013 r. Skarżący domagał się wznowienia postępowania, powołując się na nowe okoliczności faktyczne i dowody dotyczące posiadania stałego zakładu w Belgii, co miało wpływ na jego odpowiedzialność podatkową. Organ odwoławczy uznał, że te okoliczności nie były nowe ani nieznane organowi w dniu wydania pierwotnej decyzji. WSA w Gdańsku, oddalając skargę, podkreślił, że wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną i wymaga wykazania, że nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi. Sąd stwierdził, że okoliczności podnoszone przez skarżącego, dotyczące jego działalności w Belgii, były już przedmiotem analizy w pierwotnym postępowaniu i zostały uwzględnione w decyzji z 2019 r., która została już prawomocnie utrzymana w mocy przez WSA w Gdańsku w innym postępowaniu. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a także że kwestia umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (art. 240 § 1 pkt 9 O.p.) była już rozstrzygnięta.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli okoliczności te były znane stronie lub powinny być jej znane w toku postępowania zwykłego, lub jeśli organ już się do nich odniósł w pierwotnej decyzji, nawet jeśli ich ocena była odmienna.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, wymagającą wykazania, że nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi. Nie mogą one być jedynie odmienną oceną znanych faktów lub dowodów, które strona mogła przedstawić w postępowaniu zwykłym. W tej sprawie organ już analizował kwestię zakładu w Belgii, a skarżący nie wykazał, aby okoliczności te były dla niego nowe lub nieznane organowi w sposób uzasadniający wznowienie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
O.p. art. 240 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis reguluje przesłanki wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, w tym wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi (pkt 5), oraz wpływ ratyfikowanej umowy międzynarodowej na treść decyzji (pkt 9).
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis reguluje oddalenie skargi przez sąd administracyjny, gdy nie stwierdzi naruszenia prawa.
Pomocnicze
O.p. art. 245 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis określa możliwe rozstrzygnięcia organu po wznowieniu postępowania, w tym odmowę uchylenia decyzji.
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis stanowi o związaniu prawomocnym orzeczeniem sądu.
O.p. art. 128
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis ustanawia zasadę trwałości decyzji ostatecznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące posiadania stałego zakładu w Belgii nie stanowiły nowych dowodów ani istotnych okoliczności faktycznych nieznanych organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej. Kwestia umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania została już prawomocnie rozstrzygnięta w poprzednim postępowaniu. Wznowienie postępowania nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego, że nowe dowody mają doprowadzić do usunięcia stanu niewiedzy organu, a nie podatnika, i że dowody te nie muszą być nowe dla podatnika. Twierdzenie, że nowe dowody mogą być powołane nawet wówczas, gdy nie zostały przedstawione przez stronę z przyczyn przez nią zawinionych lub gdy podatnik miał o nich wiedzę.
Godne uwagi sformułowania
Wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Nieprzeprowadzenie określonych dowodów w toku zwykłego postępowania instancyjnego, jeżeli dowody te mogły być powołane przez stronę, nie może być podstawą wznowienia postępowania. Zwrot 'wyjdą na jaw' należy rozumieć jako jawne, znane stronie, a więc niemogące mieć waloru nowych okoliczności lub dowodów. Nowość dowodów lub okoliczności faktycznych musi być więc wynikiem niewiedzy strony i niewiedzy organu, a nie tylko wynikiem niewiedzy organu.
Skład orzekający
Małgorzata Gorzeń
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Rischka
sędzia
Irena Wesołowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania podatkowego (art. 240 § 1 pkt 5 O.p.), zwłaszcza w kontekście 'nowych okoliczności' i 'nieznanych organowi', a także zasady trwałości decyzji ostatecznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której strona próbowała wzruszyć ostateczną decyzję podatkową, powołując się na okoliczności, które organ już analizował lub które były znane stronie. Kluczowe jest ścisłe przestrzeganie wymogów formalnych i merytorycznych wznowienia postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania podatkowego, takie jak trwałość decyzji ostatecznych i rygorystyczne wymogi wznowienia postępowania. Jest to ciekawe dla prawników procesowych i doradców podatkowych.
“Czy można wzruszyć ostateczną decyzję podatkową, powołując się na fakty znane wcześniej?”
Dane finansowe
WPS: 108 750 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 50/24 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2024-04-24 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-01-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Elżbieta Rischka Irena Wesołowska Małgorzata Gorzeń /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2651 art. 240 § 1 pkt 5, pkt 9 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Specjalista Beata Jarecka, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi S.T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 listopada 2023 r. nr 2201-IOD-2.601.3.2023 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie orzeczenia odpowiedzialności podatkowej płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych za kwiecień 2013 roku oddala skargę. Uzasadnienie W dniu 22 lutego 2023 r. S. T. (dalej "Skarżący") wniósł o wznowienie postępowania, zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej "Dyrektor IAS") z dnia 9 września 2019 r.. Decyzją tą Dyrektor Izby uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pucku (dalej "Naczelnik US") z 19 listopada 2018 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności płatnika zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu wynagrodzeń za marzec 2013 r. wypłaconych pracownikom ze stosunku pracy w kwietniu 2013 r. i określił wysokości niepobranych i niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za kwiecień 2013 r. w wysokości 108.750 zł. Decyzją z dnia 6 lipca 2023 r., Dyrektor IAS (działając jako organ I instancji) odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora IAS z dnia 9 września 2019 r., z uwagi na brak zaistnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 i 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm., dalej O.p.). Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia 7 listopada 2023 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 6 lipca 2023 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w sprawie zachodzą przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 i 9 O.p. Zdaniem Skarżącego nowymi istotnymi okolicznościami faktycznymi istniejącymi w dniu wydania decyzji, a nieznanymi organowi, który ją wydał były: posiadanie na terenie Belgii stałego zakładu, poprzez który Skarżący prowadził w tym państwie działalność gospodarczą, posiadanie stałego przedstawicielstwa odpowiedzialnego za organizację zakładu na terenie Belgii, na którą to okoliczność Skarżący zawarł umowę, zawarcie w Belgii kontraktu na prawie belgijskim oraz fakt, że część pracowników przebywała w Belgii dłużej niż 183 dni świadcząc pracę na rzecz zakładu, miejsca, w których były wykonywane prace znajdowały się pod kontrolą belgijskiego zleceniodawcy. W ocenie organu odwoławczego, analiza zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego w żaden sposób nie wykazała, że powołane przez Skarżącego okoliczności były nieznane organowi w dniu wydania decyzji z 9 września 2019 r. Z treści uzasadnienia tej decyzji wynika bowiem, że Skarżący nie posiadał siedziby, filii ani biura na terytorium Belgii, zaś wykonywane roboty budowlane wskazane w umowach z kontrahentami trwały od kilku do kilkudziesięciu dni. W związku z tym, że zatrudnieni pracownicy budowlani (z wyłączeniem trzech osób) nie przebywali w Belgii powyżej 183 dni (licząc od początku roku 2013) - co przedstawia w zaskarżonej decyzji tabela nr 9 - w/w płatnik miał obowiązek od wynagrodzeń i innych świadczeń wypłaconych bądź pozostawionych do dyspozycji tych pracowników obliczyć, pobrać i przekazać w ciągu roku do właściwego urzędu skarbowego w Polsce zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. W toku kontroli podatkowej ustalono, że pracownicy budowlani wykonywali prace wyłącznie poza granicami Polski, tj. w Belgii, do której wyjeżdżali cyklicznie raz lub dwa razy w miesiącu na kilka - kilkanaście dni, celem realizacji prac budowlanych dla kontrahentów pracodawcy. Zatem, zdaniem organu odwoławczego, podniesione twierdzenie, że Skarżący posiadał na terenie innego państwa swój zakład pracy nie jest nową okolicznością nieznaną organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej. W ocenie Dyrektora IAS, strona może powoływać się w postępowaniu wznowieniowym tylko na takie okoliczności faktyczne, bądź na takie dowody, co do których istnienia nie posiadała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania podatkowego prowadzonego w trybie zwykłym, nie mogła zatem żądać ich uwzględnienia w toku tego postępowania. Natomiast nieprzeprowadzenie określonych dowodów w toku zwykłego postępowania instancyjnego, jeżeli dowody te mogły być powołane przez stronę, nie może być podstawą wzruszenia decyzji w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p., gdyż naruszałoby to zasadę trwałości decyzji. Przyjmowanie odmiennego stanowiska byłoby sprzeczne z istotą zwrotu "wyjdą na jaw", który należy rozumieć jako jawne, znane stronie, a więc nie mogące mieć waloru nowych okoliczności. Brak cechy nowości, czy brak istnienia w dniu wydania decyzji objętej postępowaniem o wznowienie, bądź brak istotności dla sprawy powoduje, że taki dowód lub okoliczność nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, określonej w cytowanym przepisie. W ocenie organu, nawet jeżeli pojawi się nowa okoliczność, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., to ta przesłanka wznowienia jest spełniona wtedy, gdy okoliczności faktyczne lub dowody są nowe w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego. Innymi słowy zwrot "wyjdą na jaw", którym posłużył się ustawodawca, charakteryzuje sytuację, w której okoliczności te nie były znane nikomu - zarówno organowi podatkowemu, jak i stronie postępowania podatkowego. Reasumując, w ocenie organu odwoławczego, za niezasadne należało uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 i 9 O.p., bowiem żądając uchylenia decyzji ostatecznej Strona może się powoływać w postępowaniu wznowieniowym tylko na takie nowe okoliczności faktyczne bądź dowody, co do których istnienia nie posiadała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania zwykłego, a więc nie mogła żądać ich uwzględnienia w jego toku. Natomiast nie mogą być okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania fakty znane stronie, nieujawnione w toku postępowania zwykłego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 i 9 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Uzasadniając wniesioną skargę Skarżący wskazał, że nowe dowody mają doprowadzić do usunięcia stanu niewiedzy organu, a nie podatnika, o czym świadczy zwrot "nieznane organowi". Zatem dowody te nie muszą być nowe dla podatnika, aby organ wznowił i ewentualnie uchylił decyzję pierwotną, jeśli dowody te są istotne. Zdaniem podatnika, ustawodawca otworzył zatem podatnikom możliwość wznawiania postępowania, jeśli tylko wyjdą na jaw nowe dokumenty istotne dla sprawy, istniejące w chwili wydawania decyzji, a nieznane organowi, który ją wydał. W przekonaniu Skarżącego nowe dowody mogą być powołane nawet wówczas, gdy nie zostały powołane przez stronę z przyczyn przez nią zawinionych, a także wówczas, gdy podatnicy mieli o tych dokumentach jakąkolwiek wiedzę. Skarżący stwierdził, że prawidłowa wykładnia przesłanki wznowieniowej opisanej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. oznacza, że odnosi się ona tylko do niewiedzy organu, a nie strony. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, wbrew podniesionym zarzutom odpowiada prawu. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 i 9 O.p., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 240 § 1 pkt 5 O.p.); ratyfikowana umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania lub inna ratyfikowana umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji (art. 240 § 1 pkt 9 O.p.). W pierwszej kolejności podkreślić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Dlatego też postępowanie wznowieniowe toczy się w ściśle określonych ramach prawnych, a jego przedmiotem nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, lecz jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 O.p. Wznowienie postępowania, w ramach którego dopuszczalna jest weryfikacja decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym, nie może więc zastępować kontroli sprawowanej w postępowaniu zwykłym w ramach postępowania odwoławczego. Wyłącznym celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zakończone ostateczną decyzją dotknięte było jedną z kwalifikowanych wad enumeratywnie wymienionych w art. 240 § 1 O.p., a następnie, w zależności od poczynionych ustaleń, wydanie jednego z możliwych rozstrzygnięć, przewidzianych w art. 245 § 1 O.p. Należy również wskazać, że jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest uregulowana w art. 128 O.p. zasada trwałości decyzji ostatecznych. Zgodnie z powołanym przepisem, decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz w ustawach podatkowych. Powołany przepis, ustanawiając ochronę decyzji ostatecznych, przyznaje im cechę trwałości, przy równoczesnym wyznaczeniu granic tej trwałości. Owe granice wynikają z możliwości wzruszania decyzji ostatecznych w trybach nadzwyczajnych. Jednym z takich trybów jest instytucja wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, natomiast nie może ono służyć, jako środek do kolejnego merytorycznego rozpoznania sprawy, zakończonej decyzją ostateczną. Celem wznowionego postępowania jest bowiem ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie tychże ewentualnych wadliwości. Decyzja wydana po wznowieniu postępowania dotyczy zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Wznowienie postępowania zmierza do usunięcia ciężkich wad postępowania podatkowego, które ujawniły się już po wydaniu decyzji ostatecznej. Podkreślić należy, że celem postępowania wznowieniowego nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 O.p. (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2448/12 i dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 300/12; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd w pierwszej kolejności wziął pod uwagę, że postępowanie wznowieniowe toczyło się przed organem na podstawie przesłanki wskazanej we wniosku o wznowienie, tj. wynikającej z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Z przywołanego przepisu wynika, że aby można było mówić o zaistnieniu tej przesłanki, muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności: 1) muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody; 2) musimy mieć do czynienia z nowymi okolicznościami lub nowymi dowodami; 3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji; 4) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję. Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona, wtedy gdy: 1) ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody; 2) okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego; 3) powyższe okoliczności lub dowody są istotne dla sprawy, czyli mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części (zob. S. Presnarowicz (w:) Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2023, art. 240, pkt 3.6 i powołane tam orzecznictwo). Dalej wskazać należy na pogląd NSA zaprezentowany w wyroku z dnia 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt II FSK 1840/15, w którym zwrócono uwagę, że każde rozstrzygnięcie w sprawie, które uwzględnia odmienną ocenę okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, które były znane, lub powinny być znane organowi podatkowemu wydającemu tę decyzję, lecz zostały nieprawidłowo ocenione, wykracza poza skutki, jakie wiązać trzeba z wyjściem na jaw nowych istotnych dla sprawy okoliczności i dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W orzecznictwie wskazuje się również, że postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Nie jest to bowiem kontynuacja postępowania zwykłego. Odmienne są przede wszystkim zasady rozpoznawania spraw w trybach nadzwyczajnych. W szczególności organ prowadzący postępowanie wznowione nie może też wyjść poza zakres podstawy wznowienia. Podkreślić należy, że instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym środkiem umożliwiającym wzruszenie decyzji pomimo jej ostateczności i nie może służyć ponownemu załatwieniu sprawy w pełnym zakresie, jak w postępowaniu zwykłym. Jest to wyjątek od generalnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 128 O.p. Z tego względu przepisy regulujące wznowienie należy interpretować ściśle, a zastosowanie do nich wykładni rozszerzającej nie jest dopuszczalne. Występując z wnioskiem o wznowienie postępowania z powodów wskazanych w art. 240 § 1 O.p., strona zakreśla granice postępowania wznowieniowego (zob. J. Rudowski (w:) S. Babiarz, B. Dauter, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, J. Rudowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XI, Warszawa 2019, art. 240). Należy ponadto mieć na względzie, że użyty w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. zwrot "nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody" oznacza zarówno okoliczności faktyczne lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę (zob. wyroki NSA: z 21 lutego 2012 r., I FSK 558/11; z 30 października 2012 r., I FSK 1985/11; z 27 kwietnia 2017 r., I FSK 1044/15). Powyższy zwrot powinien być ponadto interpretowany przez pryzmat określenia "wyjdą na jaw", co oznacza, że decydujący jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności. Natomiast nowe okoliczności lub dowody to takie dowody lub okoliczności, które wprawdzie istniały w dniu wydania rozstrzygnięcia w zwykłym postępowaniu, ale które zostały wykryte po wydaniu decyzji. Istotne jest więc, aby te dowody lub okoliczności nie były znane w toku postępowania podatkowego. W efekcie należy uznać, że strona postępowania może powoływać się w postępowaniu wznowieniowym tylko na takie okoliczności faktyczne, bądź takie dowody, co do których istnienia nie posiadała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania podatkowego, prowadzonego w trybie zwykłym, nie mogła zatem żądać ich uwzględnienia w toku tego postępowania (zob. wyroki NSA: z 13 listopada 2013 r., II FSK 2675/12 oraz z 21 listopada 2013 r., II FSK 734/13). Przyjmowanie stanowiska odmiennego byłoby sprzeczne z istotą zwrotu "wyjdą na jaw", który należy rozumieć jako jawne, znane stronie, a więc w konsekwencji niemogące mieć waloru nowych okoliczności lub dowodów. Zajęcie odmiennego stanowiska oznaczałoby więc, że wznowienie postępowania, stanowiące nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji dotkniętych kwalifikowanymi wadami prawnymi, mogłoby w każdym przypadku zgłoszenia wniosku dowodowego, zastąpić zwykły tryb odwoławczy, z ominięciem cechujących ten tryb terminów do wniesienia odwołania, których przekroczenie uniemożliwia co do zasady wzruszenie rozstrzygnięcia. Nawiązać w tym miejscu należy do poglądu orzecznictwa, że nieprzeprowadzenie określonych dowodów w toku zwykłego postępowania instancyjnego, jeżeli dowody te mogły być powołane przez stronę, nie może być podstawą wznowienia postępowania w myśl art. 240 § 1 pkt 5 O.p., gdyż naruszałoby zasadę trwałości decyzji (zob. wyrok NSA z 9 grudnia 2015 r., II FSK 2701/13). Należy zgodzić się nadto z poglądem, że w kontekście art. 240 § 1 pkt 5 O.p. okoliczności lub dowody, na które powołuje się strona, muszą być "nowe" w ogólności, a więc muszą być nowe też dla strony, muszą przecież dopiero później "wyjść na jaw", a nadto nie mogły być znane organowi w dniu wydania decyzji. Skoro dowody lub okoliczności muszą być nowe, to nie mogą być jednocześnie stare, dawne, znane stronie, ale np. przez nią zapomniane, zbagatelizowane, pominięte. Nowość dowodów lub okoliczności faktycznych musi być więc wynikiem niewiedzy strony i niewiedzy organu, a nie tylko wynikiem niewiedzy organu. Przy innym rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. zasada trwałości decyzji ostatecznej byłaby fikcją (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 29 czerwca 2023 r., I SA/Wr 703/22). Dodatkowo należy podkreślić, że także odmienna, a nawet błędna ocena dowodu (okoliczności), który istniał i był znany organowi wydającemu decyzję, nie uzasadnia żądania wznowienia postępowania. Błędna ocena okoliczności faktycznej nie jest bowiem tym samym, co brak wiedzy o tej okoliczności. Są to dwie różne sytuacje i tylko jedna z nich, ta druga, stanowi przesłankę wznowienia postępowania podatkowego, zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. (zob. wyroki NSA z 24 lipca 2018 r.: I FSK 1749/16 oraz I FSK 1746/16). Przyjmując powyższe poglądy prawne jako własne i przenosząc je na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że prawidłowa była ocena organów podatkowych obu instancji co do tego, że podnoszone przez stronę okoliczności nie mogły być uznane za istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W szczególności podnoszone przez Skarżącego okoliczności dotyczące posiadania na terenie Belgii "stałego zakładu" - stałej placówki, poprzez którą podatnik prowadził w tym państwie działalność gospodarczą, posiadania stałego przedstawiciela odpowiedzialnego za organizację działalności zakładu na terenie Belgii, w tym w szczególności koordynowania robót budowlanych, ich bieżący nadzór i odbiór po zakończeniu wykonywania (na taką okoliczność podatnik zawarł z przedstawicielem kontrakt na prawie belgijskim) oraz fakt, że część pracowników przebywała w Belgii dłużej niż 183 dni świadcząc pracę na rzecz zakładu, miejsca, w których były wykonywane prace znajdowały się pod kontrolą i odpowiedzialnością belgijskiego zleceniodawcy, który zapewniał dojazd na miejsce budowy oraz nocleg dla pracowników, nie mogły być przesłanką do uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu. Podkreślenia wymaga, że z treści ostatecznej decyzji z dnia 9 września 2019 r. wynika, że Dyrektor IAS uwzględniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy odniósł się do kwestii ewentualnego posiadania przez Skarżącego zakładu w Belgii, wskazując, że zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy prowadził do stanowiska, iż podatnik nie posiadał siedziby, filii ani biura na terytorium Belgii, zaś wykonywane roboty budowlane wskazane w umowach z kontrahentami trwały od kilku do kilkudziesięciu dni. W związku z tym, że zatrudnieni pracownicy budowlani (z wyłączeniem trzech osób) nie przebywali w Belgii powyżej 183 dni (licząc od początku roku 2013), płatnik miał obowiązek od wynagrodzeń i innych świadczeń wypłaconych bądź pozostawionych do dyspozycji tych pracowników obliczyć, pobrać i przekazać w ciągu roku do właściwego urzędu skarbowego w Polsce zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. W toku kontroli podatkowej ustalono, że pracownicy budowlani wykonywali prace wyłącznie poza granicami Polski, tj. w Belgii, do której wyjeżdżali cyklicznie raz lub dwa razy w miesiącu na kilka - kilkanaście dni, celem realizacji prac budowlanych dla kontrahentów pracodawcy. Część pracowników odbywała podróż z Polski do Belgii własnymi samochodami, a pozostali byli pasażerami. Zatem, zdaniem Sądu, organ odwoławczy zasadnie skonstatował, że twierdzenia Skarżącego, że posiadał na terenie innego państwa swój zakład pracy nie są nową okolicznością, nieznaną organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej. Podkreślenia również wymaga, że decyzja Dyrektora IAS z dnia 9 września 2019 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności płatnika zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za kwiecień 2013 r. była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 26 maja 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 2081/19, nie znajdując podstaw do jej uchylenia, oddalił skargę podatnika. Wyrok jest prawomocny od dnia 11 sierpnia 2020 r. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe (...). Podsumowując, zdaniem Sądu, skoro we wznowionym postępowaniu organ ustalił, że ocena podniesionych przez stronę twierdzeń prowadzi do wniosku, że nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję, to zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 O.p. organ powinien odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej w całości. Takie rozstrzygnięcie zapadło w sprawie i taki wynik sprawy jest zgodny z omówionymi już przepisami prawa. Zdaniem Sądu, organ orzekający w sprawie nie naruszył zarzucanych mu przepisów prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy, w tym nie doszło w szczególności do naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 O.p. - z omówionych już względów. Jedynie dodatkowo Sąd wyjaśnia, że wskazana we wniosku o wznowienie przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 9 O.p. (ratyfikowana umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania lub inna ratyfikowana umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji) również nie mogła przynieść oczekiwanego przez Skarżącego rezultatu, bowiem w powołanym wyroku WSA w Gdańsku z dnia 26 maja 2020 r., którym Sąd w składzie orzekającym jest związany na mocy art. 170 p.p.s.a., prawomocnie przesądzono o tym, że pracownicy zatrudnieni przez Skarżącego nie podlegali regulacjom o unikaniu podwójnego opodatkowania. Ponadto z treści art. 240 § 1 pkt 9 O.p. wynika, że przesłanką do wznowienia postępowania na podstawie tego przepisu może być jedynie ratyfikowana umowa międzynarodowa, która weszła w życie już po wydaniu decyzji ostatecznej. Umowa międzynarodowa – Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Belgii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania oraz zapobiegania oszustwom podatkowym i uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz. U. z 2004 r. Nr 211, poz. 2139) podpisana została w Warszawie dnia 20 sierpnia 2001 r., zatem weszła do porządku prawnego przed wydaniem kwestionowanej decyzji, zatem nie została spełniona przesłanka uprzedniości decyzji. W opinii Sądu sformułowane w uzasadnieniu skargi zarzuty stanowią pewną konsekwencję stanowiska, które legło u podstaw pierwszego z nich, a zatem ocena Sądu w tym zakresie nie może być inna, aniżeli uznanie ich jako chybione. Stan faktyczny został należycie wyjaśniony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, zaś postępowanie wznowieniowe nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy przez organ. Sąd nie stwierdził także innych naruszeń prawa, które mogłyby stanowić podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634), oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI