Orzeczenie · 2019-05-08

I SA/Gd 496/19

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2019-05-08
NSApodatkoweŚredniawsa
Ordynacja podatkowaprawo do informacjitajemnica skarbowainteres publicznykontrola podatkowawgląd do aktochrona danych osobowychochrona danych podmiotów trzecichpostępowanie podatkowe

Sprawa dotyczyła skargi spółki "A" z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 18 grudnia 2018 r., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 21 września 2018 r. w przedmiocie odmowy umożliwienia zapoznania się z dokumentami zawierającymi informacje niejawne oraz innymi dokumentami, które organ wyłączył z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Naczelnik Urzędu Skarbowego, prowadząc kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości rozliczeń VAT za lata 2014-2015, postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2018 r. wyłączył niektóre dokumenty z akt sprawy, powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej (art. 179 § 1 Op.) i dobro osób trzecich jako interes publiczny. Spółka wniosła o umożliwienie zapoznania się z całością dokumentów, argumentując, że jest to niezbędne do złożenia zastrzeżeń do protokołu kontroli. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił, wskazując na ochronę danych osób trzecich, tajemnicę skarbową oraz orzecznictwo sądów administracyjnych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy, stwierdzając, że organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy, a anonimizacja części dokumentów nie ingeruje w ich merytoryczną zawartość. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 178 i 179 Op., twierdząc, że uzasadnienia organów były ogólnikowe i oderwane od okoliczności sprawy, a odmowa wglądu uniemożliwia jej czynny udział w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd uznał, że przepis art. 179 § 1 Op. dopuszcza wyłączenie dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny, a prawo strony do wglądu nie jest absolutne. Sąd podkreślił, że postanowienie o wyłączeniu dokumentów nie podlega odrębnemu zaskarżeniu, a jego zasadność może być badana w ramach kontroli sądowej decyzji kończącej postępowanie. Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie spełnia wymogi formalne, a interes publiczny w postaci ochrony danych osób trzecich i tajemnicy skarbowej był prawidłowo rozumiany przez organy. Sąd wskazał, że ostateczny walor dowodowy wyłączonych dokumentów będzie mógł być skonfrontowany na dalszych etapach postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie dopuszczalności wyłączenia dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny (ochrona danych osób trzecich, tajemnica skarbowa) oraz ograniczenia prawa strony do wglądu w akta w postępowaniu podatkowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia dokumentów w toku kontroli podatkowej i odmowy wglądu. Interpretacja 'interesu publicznego' może być różna w zależności od konkretnych okoliczności.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ podatkowy może odmówić stronie wglądu do dokumentów wyłączonych z akt sprawy ze względu na interes publiczny, w tym ochronę danych osób trzecich i tajemnicę skarbową?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy może odmówić stronie wglądu do dokumentów wyłączonych z akt sprawy ze względu na interes publiczny, zgodnie z art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej. Prawo strony do wglądu w akta nie jest absolutne i doznaje ograniczeń.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej dopuszcza wyłączenie dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny, a prawo strony do wglądu w akta nie jest nieograniczone. Interes publiczny w tym kontekście obejmuje ochronę danych osób trzecich oraz tajemnicy skarbowej. Sąd podkreślił, że postanowienie o wyłączeniu dokumentów nie podlega odrębnemu zaskarżeniu, a jego zasadność może być badana w ramach kontroli sądowej decyzji kończącej postępowanie.

Czy odmowa umożliwienia zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strona ma dostęp do wypisów z tych dokumentów (po anonimizacji) i może się do nich merytorycznie odnieść, a ewentualne zarzuty dotyczące zasadności wyłączenia mogą być podniesione na późniejszym etapie postępowania.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że anonimizacja dokumentów nie ingeruje w ich merytoryczną zawartość, a strona ma dostęp do wypisów zawierających kluczowe informacje. Prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu jest realizowane poprzez możliwość odniesienia się do ustaleń zawartych w wyłączonych dokumentach (poprzez wypisy) oraz poprzez możliwość podniesienia zarzutów dotyczących wyłączenia na dalszych etapach postępowania (np. w odwołaniu od decyzji kończącej sprawę).

Czy postanowienie organu podatkowego o wyłączeniu dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny podlega odrębnemu zaskarżeniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o wyłączeniu dokumentów z akt sprawy nie podlega odrębnemu zaskarżeniu w drodze zażalenia. Jego zasadność może być badana w ramach kontroli sądowej decyzji kończącej postępowanie w danej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym postanowienie o wyłączeniu dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny nie jest postanowieniem, na które służy zażalenie. Kontrola sądowa takiego postanowienia może nastąpić dopiero w ramach kontroli sądowej decyzji kończącej postępowanie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy odmowę umożliwienia zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt kontroli podatkowej ze względu na interes publiczny.

Przepisy (18)

Główne

Op. art. 179 § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis ten nie stosuje się do dokumentów zawierających informacje niejawne oraz innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny.

Dz.U. 2018 poz 800 art. 179 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

Op. art. 178 § 1

Ordynacja podatkowa

Op. art. 179 § 2

Ordynacja podatkowa

Op. art. 179 § 3

Ordynacja podatkowa

Op. art. 217 § 1

Ordynacja podatkowa

Op. art. 217 § 2

Ordynacja podatkowa

Op. art. 210 § 4

Ordynacja podatkowa

Op. art. 219

Ordynacja podatkowa

Op. art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

Op. art. 239

Ordynacja podatkowa

P.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2018 poz 800 art. 178

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dz.U. 2018 poz 800 art. 180 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ podatkowy ma prawo wyłączyć z akt sprawy dokumenty ze względu na interes publiczny (ochrona danych osób trzecich, tajemnica skarbowa). • Prawo strony do wglądu w akta nie jest absolutne i może być ograniczone. • Anonimizacja dokumentów nie pozbawia strony możliwości zapoznania się z ich merytoryczną treścią. • Zarzuty dotyczące zasadności wyłączenia dokumentów mogą być podnoszone na późniejszych etapach postępowania.

Odrzucone argumenty

Odmowa wglądu do dokumentów wyłączonych z akt sprawy narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. • Uzasadnienia postanowień organów są ogólnikowe i nie odnoszą się do konkretnych okoliczności sprawy. • Postanowienia organów naruszają przepisy Ordynacji podatkowej (art. 178, 179, 217, 210, 219).

Godne uwagi sformułowania

interes publiczny w rozumieniu art. 179 Op. była w tym przypadku ochrona danych innych podmiotów, które były ujęte w wyłączonych z akt sprawy dokumentach oraz zapewnienie poufności danych objętych tajemnicą skarbową. • Ostateczny walor dowodowy wyłączonych dokumentów będzie mógł być skonfrontowany w odwołaniu od decyzji rozstrzygającej sprawę podatkową i w skardze sądowoadministracyjnej i to na tym etapie powinny być ewentualnie podnoszone zarzuty pozbawienia czynnego udziału strony w postępowaniu.

Skład orzekający

Małgorzata Gorzeń

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Rischka

sędzia

Małgorzata Tomaszewska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności wyłączenia dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny (ochrona danych osób trzecich, tajemnica skarbowa) oraz ograniczenia prawa strony do wglądu w akta w postępowaniu podatkowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia dokumentów w toku kontroli podatkowej i odmowy wglądu. Interpretacja 'interesu publicznego' może być różna w zależności od konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania podatkowego - prawa strony do dostępu do akt i jego ograniczeń. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego, choć może być mniej interesujące dla szerokiej publiczności.

Czy zawsze masz prawo wglądu do akt kontroli podatkowej? Sąd wyjaśnia granice.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst