I SA/Gd 470/25

I SA/Gd 470/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień
Elżbieta Rischka
Irena Wesołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1406
art. 15 ust. 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Protokolant Specjalista Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 września 2025 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 23 kwietnia 2025 r., nr 2201-IOD-1.4100.16.2024.12 w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2021 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
W zeznaniu z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 za 2021 rok, A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej w skrócie zwana Spółką) wykazała przychody w wysokości 0 zł, koszty uzyskania przychodów - 0 zł oraz stratę w kwocie 0 zł.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Malborku (dalej zwany Naczelnikiem lub organem pierwszej instancji) przeprowadził w Spółce kontrolę podatkową w sprawie prawidłowości rozliczenia z budżetem państwa z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych m. in. za 2021 rok.
Po przeprowadzonej kontroli, Spółka złożyła korektę zeznania CIT-8, w której wykazała: przychody - 2.495.362,22 zł, koszty uzyskania przychodów - 1.562.068,50 zł, dochód - 933.293,72 zł, podatek wg stawki 9% - 83.996,00 zł.
W związku z tym, że Spółka nie uwzględniła w korekcie wszystkich ustaleń kontroli, postanowieniem z 10 sierpnia 2023 roku Naczelnik wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie prawidłowości rozliczenia przez Spółkę podatku dochodowego od osób prawnych za 2021 rok.
Decyzją z 16 września 2024 roku Naczelnik określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2021 rok wg stawki 9% w kwocie 69.348 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji potwierdził prawidłowość zastosowanej 9% stawki podatkowej oraz wykazanych w korekcie przychodów, uznał po stronie kosztów uzyskania przychodów wydatki na utrzymanie psa w kwocie 946,32 zł oraz przyznał Spółce prawo do odliczenia od dochodu straty z lat ubiegłych, tj. za lata 2016-2018, w łącznej wysokości 165.301,92 zł.
Po rozpatrzeniu wniesionego przez stronę odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej w skrócie zwany Dyrektorem lub organem odwoławczym) decyzją z 23 kwietnia 2025 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że Spółka zgodziła się co do zasady z ustaleniami kontroli i złożyła pokontrolną korektę zeznania CIT-8 za 2021 rok. W korekcie tej nie uwzględniono jedynie wydatków w kwocie 3.489,79 zł, zakwestionowanych jako koszty uzyskania przychodów, w związku ze stwierdzeniem, że nie mają one związku z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą. Jednocześnie w toku postępowania podatkowego Naczelnik uwzględnił w rozliczeniu Spółki wydatki na utrzymanie psa oraz przyznał Spółce prawo do odliczenia od dochodu straty z lat ubiegłych, tj. za lata 2016-2018. W konsekwencji tego Naczelnik określił Spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za badany rok w kwocie niższej niż wynikało to z korekty pokontrolnej.
Dyrektor nie zgodził się z zarzutem naruszenia prawa Spółki do obrony jej praw skoro w sprawie nie odmówiono stronie dostępu do zgromadzonych dowodów, zapoznano w sposób pośredni z ich treścią, nie ograniczono kontroli nad wyborem dowodów oraz nie pozbawiono inicjatywy dowodowej. Spółka na każdym etapie prowadzonego postępowania miała możliwość składania wniosków dowodowych, przedkładania dodatkowych dowodów i zapoznania się z nimi i z prawa tego korzystała. Spełnione zostały także wymogi z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, albowiem wyznaczono pełnomocnikowi Spółki termin do wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, a reprezentująca Spółkę Prezes Zarządu skorzystała z możliwości zapoznania się z aktami sprawy, otrzymała kserokopie dokumentów od numeru 1699 do 1710 i jednocześnie wycofała złożony pismem z 24.07.2024 roku wniosek Pełnomocnika o przekazanie elektronicznych kopii dokumentów z akt sprawy.
Organ odwoławczy stwierdził też, że w toku postępowania odwoławczego dokonał weryfikacji zasadności zakwestionowania przez organ pierwszej instancji wydatków w łącznej kwocie 2.543,47 zł. Wydatki te, wymienione na stronach 17-19 decyzji Naczelnika, zostały słusznie zakwestionowane na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT jako nie mające związku z przychodami Spółki. Dyrektor podkreślił jednocześnie, że Spółka korzystała z możliwości składania dodatkowych dowodów, wniosków dowodowych oraz wyjaśnień, ale w odniesieniu do innych, kwestionowanych zdarzeń gospodarczych. Na żadnym etapie prowadzonego postępowania nie przedstawiła natomiast dowodów, świadczących o tym, że zakwestionowane wydatki mają jakikolwiek związek z przychodami Spółki.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia; wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 120 Ordynacji podatkowej przez jego niezastosowanie i podejmowanie przez organy podatkowe działań wbrew przepisom prawa,
2) art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej przez jego niezastosowanie, przejawiające się w nieprzeprowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych; sprzeczność ustaleń stanu faktycznego z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, przez formułowanie nieuprawnionej tezy o braku dobrej wiary i staranności skarżącej,
3) art. 122 Ordynacji podatkowej przez jego niezastosowanie przejawiające się w niepodejmowaniu przez organ podatkowy wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,
4) art. 187 § 1 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej polegające na niezebraniu pełnego materiału dowodowego, a więc na nie podjęciu wszelkich niezbędnych działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego, a tym samym wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy, podczas gdy to na organie spoczywa ciężar dowodu i obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czego organ nie uczynił,
5) art. 180 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 191 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy i nieprawidłową ocenę zebranego materiału dowodowego,
6) art.191 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż ocena materiału dowodowego nie zawiera elementów dowolności,
7) art. 121 w zw. z art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania do organów podatkowych oraz zasadę legalizmu,
8) art. 124 Ordynacji podatkowej - poprzez naruszenie zasady przekonywania strony w postępowaniu podatkowym.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wbrew wywodom skargi odpowiada prawu.
Przechodząc do oceny zasadności zarzutów naruszenia przepisów postępowania na wstępie należy podkreślić, że uchylenie przez sąd administracyjny decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – dalej p.p.s.a.), może nastąpić jedynie wtedy, jeżeli to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem nie każde naruszenie przepisów postępowania powoduje konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Tylko takie naruszenie przepisów, które mogło spowodować, że wynik sprawy mógłby być inny, gdyby do tego naruszenia nie doszło, powoduje konieczność uchylenia decyzji przez sąd.
We wniesionym środku zaskarżenia strona wskazała na naruszenie szeregu przepisów, odnoszących się do prowadzenia postępowania podatkowego oraz gromadzenia i oceny materiału dowodowego. Sąd zwraca jednakże uwagę, że stawiane przez stronę zarzuty mają charakter bardzo ogólnikowy, skoncentrowany jedynie na omawianiu treści norm prawnych zawartych w powołanych przepisach Ordynacji podatkowej. Zarzuty naruszenia przywoływanych w skardze norm nie zawierają natomiast wskazania, jakich konkretnych uchybień dopuściły się organy podatkowe, świadczących o naruszeniu reguł gromadzenia i oceny materiału dowodowego, czy też wskazujących na nieprawidłowości w zakresie zagwarantowania stronie pełni praw do obrony w toku toczącego się postępowania podatkowego.
Na podstawie formułowanych przez stronę zarzutów nie można zatem stwierdzić, na czym miałyby polegać błędy w ustaleniu przez organ stanu faktycznego, jakich działań zaniechano w celu wyjaśnienia sprawy, jakie nieprawidłowe wnioski zostały przez organ wyciągnięte w oparciu o zebrane dowody, dlaczego strona twierdzi, że wnioskowanie organu miało charakter dowolny czy w końcu, z jakiej przyczyny uznaje, że organ zarzucał stronie brak dobrej wiary i należytej staranności, skoro kwestie te w ogóle nie były przedmiotem badania w niniejszej sprawie.
Pomimo dość enigmatycznego stanowiska strony skarżącej Sąd dokonał oceny tego, czy postępowanie prowadzone przez organy podatkowe nie uchybiało wskazywanym przez stronę przepisom Ordynacji podatkowej. Analizując treść zaskarżonej decyzji jak również akta sprawy Sąd doszedł do przekonania, że decyzja znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa (art. 121 Ordynacji podatkowej) a organy ustaliły stan faktyczny w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy (art. 122 Ordynacji podatkowej), co istotne nie kwestionowany w żaden sposób przez stronę ani na etapie postępowania podatkowego, ani we wniesionej skardze. Zebrany materiał dowodowy został również prawidłowo oceniony (art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej) i pozwolił organom dojść do właściwych wniosków, co do możliwości zaliczenia zakwestionowanych wydatków w ciężar kosztów uzyskania przychodu. W toczącym się postępowaniu zagwarantowano również stronie prawo do składania wyjaśnień, wniosków dowodowych, przedkładania nowych dowodów czy zapoznania się przed wydaniem decyzji z całością zgromadzonego materiału dowodowego. Organy prowadziły zatem postępowanie z poszanowaniem praw strony, w sposób nie prowadzący do naruszenia zasady zaufania do działań organów podatkowych.
Przedmiotowa sprawa dotyczyła rozliczania zobowiązania podatkowego Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2021 r. Należy w tym miejscu wskazać, że wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji określającej wysokość tego zobowiązania, była konsekwencją złożenia przez Spółkę korekty zeznania podatkowego nieuwzględniającej w całości ustaleń poczynionych w trakcie kontroli podatkowej. Jednocześnie Naczelnik w wydanej decyzji uwzględnił na korzyść strony część wydatków uznanych za koszt uzyskania przychodu (wydatki na utrzymanie psa) oraz rozliczył stratę z lat 2016-2018, co doprowadziło do określenia wysokości zobowiązania podatkowego w kwocie niższej, niż wynikająca ze złożonej przez Spółkę korekty zeznania. Organ podatkowy pierwszej instancji w wydanej decyzji nadal kwestionował jednak możliwość zaliczenia niektórych wydatków (opisanych szczegółowo na stronach 17-19 decyzji pierwszoinstancyjnej) do kosztów uzyskania przychodów z uwagi na to, że nie pozostawały one w związku prowadzaną przez Spółkę działalnością gospodarczą.
Z art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1406) – dalej jako u.p.d.o.p. wynika, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 tej ustawy. Kwalifikowanie poniesionego wydatku do tych kosztów wymaga przede wszystkim wykazania, że spełnia on definicję kosztu podatkowego. Sam fakt poniesienia danego wydatku ma drugorzędne znaczenie. Nie każdy wydatek poniesiony w sensie ekonomicznym stanowi koszt uzyskania przychodu w sensie podatkowym, ale tylko taki wydatek, któremu można przypisać cechy wydatku określonego w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.
W literaturze, jak i w orzecznictwie istnieje zgodność co do tego, że wydatek stanowi koszt podatkowy w sytuacji, gdy łącznie spełnia następujące warunki:
1) nastąpiło faktyczne (rzeczywiste) poniesienie wydatku przez podatnika;
2) wydatek jest definitywny, a więc bezzwrotny;
3) poniesiony wydatek ma związek z prowadzoną przez podatnika działalnością;
4) poniesiono wydatek w celu uzyskania przychodu, jego zwiększenia bądź zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodu;
5) został właściwie udokumentowany;
6) wydatek nie został enumeratywnie wyłączony z kosztów uzyskania przychodów, na mocy art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p.
Wśród wydatków zakwestionowanych przez organy podatkowe jako koszt podatkowy znalazły się wydatki poniesione na nabycie artykułów do majsterkowania, artykułów związanych z organizacją imprez (np. balony, serwetki, girlandy, talerze), zakupu artykułów do użytku domowego (np. fotel, garnki, pościel, pudełka) oraz wypisów z rejestru gruntu i map ewidencyjnych, udokumentowanych dowodami wystawionymi nie na Spółkę, lecz na osoby fizyczne, tj. K.Z. i D.Z. Skarżąca Spółka, w toku prowadzonego postępowania podatkowego nie wyjaśniła jednak, w jaki sposób, wskazane wydatki można było uznać za poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Tymczasem udowodnienie, że spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., ciąży na podatniku, bowiem tylko podatnik może posiadać wiedzę o szczegółach transakcji, która może rodzić prawo do obniżenie podstawy opodatkowania. Podatnik ma obowiązek prowadzenia dokumentacji podatkowej w sposób pozwalający na wykazanie, że poniósł określone wydatki oraz ustalenie ich ewentualnego związku z uzyskanymi przychodami, a na etapie postępowania podatkowego przedstawienia tej dokumentacji, względnie złożenia stosownych wyjaśnień.
Podsumowując Sąd stwierdza, że w prowadzonym postępowaniu organy podatkowe nie dopuściły się naruszenia wskazywanych przez stronę norm procesowych. Organy prawidłowo wyłączyły również z kosztów uzyskania przychodu te wydatki, co do których nie zostało przez Spółkę wykazane, że pozostają one w związku z uzyskiwanymi przychodami lub zabezpieczeniem źródła przychodów.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.