I SA/Gd 470/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2023-08-16
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyodsetki za zwłokęzaliczkiPITOrdynacja podatkowarezydencja podatkowatransport międzynarodowystatekrozliczenie roczne

Podsumowanie

WSA w Gdańsku oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora IAS utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika US w przedmiocie określenia odsetek za zwłokę od nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy za 2017 r.

Sprawa dotyczyła skargi podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Gdyni w przedmiocie określenia odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2017 r. Podatnik nie wpłacił zaliczek w ciągu roku, a odsetki zostały naliczone do dnia złożenia zeznania rocznego. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo naliczyły odsetki zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej i ustawy o PIT, a zarzuty skargi dotyczące m.in. naruszenia przepisów materialnego i proceduralnego uznał za bezzasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę podatnika P.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 14 marca 2023 r., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni z dnia 28 czerwca 2022 r. w przedmiocie określenia odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2017 r. Podatnik nie wpłacił zaliczek miesięcznych w ciągu 2017 r., mimo że Naczelnik US odmówił ograniczenia ich poboru. Po złożeniu zeznania PIT-36 w dniu 27 kwietnia 2018 r., organy podatkowe określiły zobowiązanie podatkowe oraz odsetki za zwłokę od nieuiszczonych zaliczek. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym Konstytucji RP, Traktatu o UE, Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz przepisów Ordynacji podatkowej. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo naliczyły odsetki za zwłokę zgodnie z art. 51 i 53a Ordynacji podatkowej, od dnia następującego po upływie terminu płatności zaliczek do dnia złożenia zeznania rocznego. Sąd podkreślił, że decyzja w przedmiocie odsetek jest pochodną decyzji wymiarowej i nie wymaga ponownego badania ustaleń faktycznych. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 67a O.p. uznano za irrelewantne, gdyż sprawa dotyczyła określenia odsetek, a nie wniosku o ich umorzenie. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych są naliczane do dnia złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy, zgodnie z art. 53a § 1 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że niezastosowanie się do obowiązku wpłacania zaliczek rodzi konsekwencje w postaci konieczności uiszczenia odsetek od nieuregulowanych zaliczek. Każda uszczuplona zaliczka staje się odrębną zaległością podatkową, istniejącą do czasu rozliczenia podatku w zeznaniu rocznym. Organ podatkowy wydaje decyzję określającą wysokość odsetek na podstawie ustaleń postępowania wymiarowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

O.p. art. 51 § 1-2

Ordynacja podatkowa

Zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Za zaległość podatkową uważa się także niezapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek.

O.p. art. 53 § 2 i 4

Ordynacja podatkowa

Odsetki za zwłokę nalicza się również od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, w części przekraczającej wysokość podatku należnego za rok podatkowy. Odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku lub terminu, w którym płatnik lub inkasent był obowiązany dokonać wpłaty podatku na rachunek organu podatkowego.

O.p. art. 53a § 1

Ordynacja podatkowa

Jeżeli organ podatkowy stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie złożył deklaracji, wysokość zaliczek jest inna niż wykazana w deklaracji lub zaliczki nie zostały zapłacone w całości lub w części, organ ten wydaje decyzję, w której określa wysokość odsetek za zwłokę na dzień złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy.

u.p.d.o.f. art. 44 § 1a pkt 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Podatnicy osiągający dochody bez pośrednictwa płatników ze stosunku pracy z zagranicy, są obowiązani bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki miesięczne na podatek dochodowy.

u.p.d.o.f. art. 44 § 3a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa zasady wpłacania zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy.

u.p.d.o.f. art. 44 § 7

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Podatnicy czasowo przebywający za granicą, którzy osiągają dochody ze źródeł przychodów położonych poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, są obowiązani w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wrócili do kraju, wpłacić zaliczkę na podatek dochodowy.

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej art. 4 § 1 pkt 7

Odsetki za zwłokę są naliczane do dnia, włącznie z tym dniem, złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy, a w przypadku niezłożenia zeznania w terminie, na ostatni dzień terminu złożenia zeznania – od nieuregulowanych w terminie płatności w całości lub w części zaliczek na podatek dochodowy.

p.u.s.a. art. 1 § 1-2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi

Decyzja administracyjna podlega uchyleniu w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli nie stwierdzi naruszenia prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo naliczyły odsetki za zwłokę od nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2017 r. zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej i ustawy o PIT. Decyzja w przedmiocie odsetek jest pochodną decyzji wymiarowej i nie wymaga ponownego badania ustaleń faktycznych. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 67a O.p. są irrelewantne, gdyż sprawa dotyczyła określenia wysokości odsetek, a nie wniosku o ich umorzenie.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 217 Konstytucji RP, art. 2a O.p., art. 67a O.p., art. 2 Traktatu UE, art. 19 TUE w zw. z art. 6 EKPC. Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 120, 121 § 1, 122, 125, 180, 187, 191 O.p.

Godne uwagi sformułowania

Odmienne stanowisko w istocie zbędnym czyniłoby składanie wniosków o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy, skoro ich nieuiszczenie nie rodziłoby skutków prawnych w postaci obowiązku uiszczenia odsetek od nieuiszczonych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Decyzja w przedmiocie odsetek od niezapłaconych zaliczek nie ma charakteru samoistnego, a jest – w sferze ustaleń faktycznych – prostą pochodną wyniku postępowania podatkowego, prowadzonego w stosunku do podatnika za okres roku podatkowego (lub innego okresu rozliczeniowego). Zarzuty dotyczące naruszenia art. 67a O.p., albowiem przedmiotowe postępowanie toczyło się w przedmiocie określenia wysokości odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, a nie rozpatrzenia wniosku podatnika o przyznanie ulgi w postaci umorzenia odsetek od zaległości podatkowej. Zasada in dubio pro tributario znajduje zastosowanie wyłącznie, gdy interpretacja przepisów prawa dokonana według standardowych metod wykładni nadal pozostawia istotne wątpliwości oznaczające możliwość przyjęcia alternatywnego rozumienia treści normy prawnej, co nie miało miejsca w rozpatrywanej sprawie.

Skład orzekający

Małgorzata Gorzeń

przewodniczący sprawozdawca

Marek Kraus

sędzia

Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad naliczania odsetek za zwłokę od nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o PIT w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika niepłacącego zaliczek w trakcie roku podatkowego i rozliczającego się w zeznaniu rocznym. Nie dotyczy spraw, w których wnioskowano o umorzenie odsetek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu podatkowego – odsetek za zwłokę od zaliczek. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi dobre przypomnienie o konsekwencjach braku terminowych wpłat i zasadach naliczania odsetek.

Nie zapłaciłeś zaliczek na PIT? Sprawdź, jak naliczane są odsetki za zwłokę!

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Gd 470/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-08-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
Małgorzata Gorzeń /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Kraus
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 51 § 1-2, art. 53 § 2 i 4, art. 53a § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2016 poz 2032
art. 44 ust. 1a pkt 1, ust. 3a, ust. 7
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 14 marca 2023 r. nr 2201-IOD-3.4102.105.2022 w przedmiocie określenia odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Zaskarżoną decyzją z dnia 14 marca 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej "Dyrektor IAS"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 53a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm., dalej "O.p.") oraz art. 44 ust. 1a pkt 1 i ust. 3a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2032 ze zm., dalej "u.p.d.o.f."), § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz.U. z 2005 r. poz. 1373 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. K. (dalej "Skarżący"), od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni (dalej "Naczelnik US") z dnia 28 czerwca 2022 r. w przedmiocie określenia odsetek za zwłokę naliczonych na dzień 27 kwietnia 2018 r. od nieuregulowanych w terminie należnych zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2017 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
Decyzją z dnia 19 kwietnia 2017 r. Naczelnik US odmówił ograniczenia poboru zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych w 2017 r., uznając, że Skarżący nie uprawdopodobnił przesłanki wykonywania pracy na pokładzie statku eksploatowanego w transporcie międzynarodowym przez przedsiębiorstwo z rzeczywistym zarządem w Norwegii. Dyrektor IAS decyzją z dnia 24 lipca 2017 r. utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. WSA w Gdańsku wyrokiem z dnia 6 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 1323/17 oddalił skargę od ww. decyzji. Wyrok ten jest prawomocny od 10 marca 2018 r.
W dniu 27 kwietnia 2018 r. Skarżący złożył zeznanie PIT-36 o wysokości osiągniętego dochodu/poniesionej straty w 2017 r. Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2021 r. Naczelnik US wszczął postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia Skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r.
Decyzją z dnia 28 czerwca 2022 r. Naczelnik US okreśłił Skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. w kwocie 90.325 zł, stwierdzając, że Skarżący podlegał w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, był zatrudniony na statku S., nie jest rezydentem norweskim, nie wykonywał pracy na terenie Norwegii (statek S. w latach 2016-2017 pływał na wodach terytorialnych Wielkiej Brytanii pod banderą Malty), nie zapłacił podatku od osiągniętego w 2017 r. dochodu z tytułu wykonywanej pracy na pokładzie ww. statku, nie korzystał ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie wewnętrznych przepisów prawa norweskiego. Z tej przyczyny organ uznał, że dochody Skarżącego z pracy najemnej wykonywanej na tym statku podlegają opodatkowaniu wyłącznie w kraju rezydencji podatkowej, czyli w Polsce, na zasadach określonych w art. 27 ust. 1 u.p.d.o.f., a do rozliczenia tych dochodów nie mogą mieć zastosowania przepisy art. 27 ust. 9 albo 9a u.p.d.o.f., ponieważ Skarżący nie zapłacił podatku za granicą i nie korzystał ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie wewnętrznych przepisów prawa norweskiego.
Decyzją z dnia 28 czerwca 2022 r. Naczelnik US określił Skarżącemu odsetki za zwłokę naliczone na dzień 27 kwietnia 2018 r., od nieuregulowanych w terminie należnych zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych, o których mowa w art. 27 ust. 1 u.p.d.o.f. za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2017 r.
Decyzją z dnia 14 marca 2023 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r.
3. Po rozpatrzeniu wniesionego przez stronę odwołania, decyzją z dnia 14 marca 2023 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie określenia odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych za wskazane miesiące 2017 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy, przywołując treść przepisów art. 44 ust. 1a pkt 1, ust. 3a, ust. 3c, ust. 3e i ust. 7 u.p.d.o.f., art. 51 § 1 i 2, art. 53a § 1 O.p., wskazał, że Skarżący nie dokonał w 2017 r. jakiejkolwiek wpłaty tytułem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2017 r. Zobowiązanie podatkowe dotyczące zaliczek na podatek dochodowy powinno być wykonywane w przewidzianych ustawą terminach, a za jego nieuiszczenie w terminie pobiera się odsetki za zwłokę. Obowiązek wpłaty zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych dotyczy poszczególnych miesięcy, zatem każda uszczuplona zaliczka staje się odrębną zaległością podatkową. Zaległość ta istnieje do czasu rozliczenia podatku za rok podatkowy, co następuje w zeznaniu rocznym.
Dyrektor IAS stwierdził, że Skarżący w dniu 27 kwietnia 2018 r. złożył zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-36 w roku podatkowym 2017, zatem zgodnie z art 53a § 1 O.p. do tego dnia winny zostać naliczone odsetki za zwłokę od nieuiszczonych w terminie zaliczek. W ocenie organu, dokonane w decyzji organu I instancji wyliczenie odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące: styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2017 r. zostało dokonane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Organ I instancji prawidłowo wyliczył kwoty zaległości podatkowej, od których naliczone zostały odsetki za zwłokę, przyjął właściwe terminy płatności zaliczek i stawki odsetek za zwłokę oraz prawidłowo określił końcowy moment, do którego następuje naliczenie odsetek za zwłokę, co w konsekwencji doprowadziło do określenia odsetek w prawidłowej wysokości.
Dyrektor IAS podkreślił, iż w każdej sytuacji, kiedy organ podatkowy ustali, że podatnik nie wykonał w całości lub w części obowiązku zapłaty zaliczki na podatek, jest zobowiązany w wydanej decyzji do naliczenia odsetek od nieuiszczonych we właściwej wysokości zaliczek na podatek. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, organ uznał je za nieuzasadnione.
4. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zarzucając:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię, bądź niewłaściwe zastosowanie, mianowicie:
- art. 217 Konstytucji RP poprzez rozpoznanie sprawy w sposób zmierzający do niezgodnego z prawem nałożenia na podatnika obciążeń podatkowych;
- art. 2a O.p. poprzez nierozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości, co do treści przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika zgodnie z założeniem nowej procedury podatkowej;
- art. 67a O.p. poprzez nieumorzenie w całości odsetek za zwłokę, wynikających z zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 rok;
- art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, poprzez niezgodne z obowiązującym prawem oraz prawomocnymi wyrokami sądów administracyjnych dokonanie wykładni rozszerzającej wyprowadzonej z art. 67a O.p, co skutkuje bezprawnym poborem od podatnika odsetek od zaległości podatkowej;
- art. 19 TUE w związku z art. 6 w związku z art. 13 i 14 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 2 TUE oraz art. 91 Konstytucji RP poprzez naruszenie przez organy w trakcie trwania postępowania prawa podatnika do rzetelnego postępowania, prawa do obrony swoich racji, prawa do postępowania w rozsądnym terminie oraz prawa do uzyskania uzasadnionej decyzji, z której w sposób jasny i logiczny wynikają motywy działania decydenta, przejawiające się między innymi w niejednolitości orzecznictwa i praktyki administracyjnej (tworzenia prawa urzędniczego), które prowadzą do naruszenia prawa do rzetelnego postępowania, które ma gwarantować każdemu obywatelowi Unii zakaz dyskryminacji;
II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 120 w zw. art. 121 § 1 w zw. art. 122 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą zaufania obywatela do organów państwa;
- art. 125 § 1 O.p. nakładającego na organ podatkowy obowiązek działania w sposób wnikliwy poprzez nierzetelną ocenę sytuacji podatnika oraz dokonanie oceny materiału w sposób niewszechstronny;
- art. 180 w zw. z art. 187 oraz w zw. z art. 191 O.p. poprzez wyprowadzenie nielogicznych wniosków przez organ na skutek pseudointerpretacji przepisów dokonanej na podstawie własnej oceny i uznania organu.
5. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
6.1. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie naruszają one prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
6.2. Kwestia naliczania odsetek od zaległych zaliczek na podatek została uregulowana w przepisach Ordynacji podatkowej, ale przepisów tych nie można interpretować w oderwaniu od przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które nakładają na podatników obowiązek regulowania zaliczek na podatek dochodowy.
Z treści art. 44 ust. 1a pkt 1 oraz ust. 3a u.p.d.o.f. wynika, że podatnicy osiągający dochody bez pośrednictwa płatników ze stosunku pracy z zagranicy, są obowiązani bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki miesięczne na podatek dochodowy, według określonych ust. 3a, 3c i 3e zasad, w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik uzyskał dochód, a za grudzień – przed upływem terminu na złożenie zeznania podatkowego.
Przy czym, podatnicy czasowo przebywający za granicą, którzy osiągają dochody ze źródeł przychodów położonych poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, są obowiązani w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wrócili do kraju, wpłacić zaliczkę na podatek dochodowy (art. 44 ust. 7 u.p.d.o.f.).
W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, iż wobec odmownego rozpatrzenia wniosku Skarżącego o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2017 r., na Skarżącym ciążył obowiązek wpłacania comiesięcznych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za wskazany rok podatkowy, któremu Skarżący nie uczynił zadość, albowiem nie dokonał w ciągu 2017 r. żadnej wpłaty tytułem uiszczenia zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2017 r. Niezastosowanie się do obowiązku wpłacania zaliczek na podatek dochodowy rodzi konsekwencje w postaci konieczności uiszczenia odsetek od nieuregulowanych, a należnych zaliczek na podatek dochodowy.
Odmienne stanowisko w istocie zbędnym czyniłoby składanie wniosków o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy, skoro ich nieuiszczenie nie rodziłoby skutków prawnych w postaci obowiązku uiszczenia odsetek od nieuiszczonych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych.
Wskazać bowiem należy, iż zgodnie z przepisem art. 51 § 1 O.p., zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Zgodnie z § 2 tego przepisu, za zaległość podatkową uważa się także niezapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek, w tym również zaliczkę, o której mowa w art. 23a, lub ratę podatku.
Nie ulega też wątpliwości, że każda uszczuplona zaliczka staje się odrębną zaległością podatkową. Zaległość ta istnieje do czasu rozliczenia podatku za rok podatkowy, co następuje w zeznaniu rocznym, składanym zgodnie z art. 45 ust. 1 u.p.d.o.f. – w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. W tym samym terminie podatnicy zobowiązani są wpłacić różnicę między podatkiem należnym od dochodu wykazanego w zeznaniu, a sumą należnych zaliczek za okres od początku roku.
W tej dacie miesięczne zobowiązania z tytułu zaliczek na podatek ulegają konwersji w roczne zobowiązanie w podatku dochodowym, a organ podatkowy nie może już domagać się od podatnika zapłaty zaliczek na podatek, lecz samego podatku.
Powyższe nie przekreśla jednak możliwości orzekania przez organ podatkowy w sprawie odsetek od niezapłaconych w terminie zaliczek. Uprawnienie to wynika wprost z art. 53a O.p. Zgodnie bowiem z art. 53a § 1 O.p., jeżeli w postępowaniu podatkowym po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego organ podatkowy stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie złożył deklaracji, wysokość zaliczek jest inna niż wykazana w deklaracji lub zaliczki nie zostały zapłacone w całości lub w części, organ ten wydaje decyzję, w której określa wysokość odsetek za zwłokę na dzień złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy, a w przypadku niezłożenia zeznania w terminie – odsetki na ostatni dzień terminu złożenia zeznania, przyjmując prawidłową wysokość zaliczek na podatek.
Stosownie do art. 53 § 2 O.p., odsetki za zwłokę nalicza się również od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, w części przekraczającej wysokość podatku należnego za rok podatkowy. Natomiast § 4 tego przepisu stanowi, że odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku lub terminu, w którym płatnik lub inkasent był obowiązany dokonać wpłaty podatku na rachunek organu podatkowego.
Z treści art. 56 § 1 O.p. wynika, że stawka odsetek za zwłokę jest równa sumie 200% podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalanej zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim, i 2%, z tym że stawka ta nie może być niższa niż 8%.
Zasady naliczania odsetek za zwłokę reguluje również – poza przepisami rozdziału 6 działu III Ordynacji podatkowej – rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz.U. z 2005 r. Nr 165, poz. 1373 ze zm.) stanowiąc w § 4 ust. 1 pkt 7, iż odsetki za zwłokę są naliczane do dnia, włącznie z tym dniem, złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy, a w przypadku niezłożenia zeznania w terminie, na ostatni dzień terminu złożenia zeznania – od nieuregulowanych w terminie płatności w całości lub w części zaliczek na podatek dochodowy.
Odsetki naliczane są zatem z mocy prawa, a organ wydaje decyzję, w której określona zostaje jedynie ich wysokość, gdy ziszczą się warunki, o jakich mowa w art. 53a § 1 O.p. Decyzja w przedmiocie odsetek od niezapłaconych zaliczek nie ma charakteru samoistnego, a jest – w sferze ustaleń faktycznych – prostą pochodną wyniku postępowania podatkowego, prowadzonego w stosunku do podatnika za okres roku podatkowego (lub innego okresu rozliczeniowego). Ustalenia tego postępowania stanowią więc podstawę faktyczną, w oparciu o którą organ dokonuje odpowiedniego przypisania tych ustaleń do okresów płatności zaliczek, a w konsekwencji – obliczenia wysokości odsetek od kwot nieuiszczonych lub uiszczonych w zbyt niskiej wysokości zaliczek, za określony czas. Oznacza to, że decyzja wydana w zakresie odsetek od zaliczek nie wymaga powtórzenia wszystkich ustaleń faktycznych postępowania podatkowego, a organ nie ma obowiązku ponownego ich oceniania, ani odnoszenia się do zarzutów proceduralnych, czy materialnoprawnych, dotyczących postępowania wymiarowego. Wystarczającym jest powołanie się na ustalenia tego postępowania, znajdujące wyraz w decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w innej niż zadeklarowana wysokości. Decyzja ta ma bowiem wiążący charakter dla organu podatkowego i tak długo jak obowiązuje w obrocie prawnym, stanowi dostateczną podstawę faktyczną decyzji "odsetkowej" (por. wyroki NSA z dnia 16 października 2019 r. sygn. akt II FSK 3730/17, z dnia 19 marca 2019 r. sygn. akt II FSK 354/17, przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
6.3. W niniejszej sprawie decyzję "odsetkową" poprzedziło przeprowadzone wobec Skarżącego postępowanie podatkowe w zakresie prawidłowości rozliczenia z budżetem podatku dochodowego od osób fizycznych, które zakończone zostało wydaniem przez Naczelnika US decyzji z dnia 28 czerwca 2022 r. określającej podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Dyrektora IAS z dnia 14 marca 2023 r.
Skutkiem wydanej decyzji wymiarowej jest przedmiotowa decyzja "odsetkowa". Sąd przyznaje rację organom podatkowym, że skoro podatnik nie zapłacił należnej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2017 r., to w świetle art. 53a O.p. należnym było wydanie decyzji, w której wyliczono wysokości zaliczek na ten podatek za ww. miesiące, a następnie określono wysokość odsetek za zwłokę od nieuregulowanych terminowo za te miesiące zaliczek. Ponadto, w ocenie Sądu, organy podatkowe właściwie przyjęły, że odsetki należało naliczyć od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności zaliczek (art. 53 § 4 O.p.) do dnia stanowiącego dzień złożenia przez Skarżącego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu/poniesionej straty w roku podatkowym 2017, czyli 27 kwietnia 2018 r. Odsetki zostały naliczone zgodnie ze znajdującymi zastosowanie przepisami, w tym zasadami określonymi w ww. rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r., co skutkowało ich określeniem w prawidłowej wysokości.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, ani poprzedzająca ją decyzji organu I instancji, nie naruszają prawa. Na ocenę legalności przedmiotowej decyzji bez znaczenia pozostają podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia art. 67a O.p., albowiem przedmiotowe postępowanie toczyło się w przedmiocie określenia wysokości odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, a nie rozpatrzenia wniosku podatnika o przyznanie ulgi w postaci umorzenia odsetek od zaległości podatkowej. Tym samym rozważania autora skargi odnoszące się do istnienia ważnego interesu podatnika, uzasadniającego umorzenie odsetek za zwłokę, pozostają irrelewantne, gdyż wykraczają poza granice rozpatrywanej sprawy. Powyższe czyni bezzasadnym zarzut naruszenia art. 2 Traktatu UE, gdyż wbrew wywodom skargi, organ nie dokonywał w zaskarżonej decyzji wykładni ww. przepisu art. 67a O.p.
W ocenie Sądu, nie zasługują również na uwzględnienie podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 217 Konstytucji RP, bowiem zaskarżona decyzja ma umocowanie w obowiązujących przepisach prawa; ani naruszenia art. 2a O.p., bowiem wyrażona w tym przepisie zasada in dubio pro tributario znajduje zastosowanie wyłącznie, gdy interpretacja przepisów prawa dokonana według standardowych metod wykładni nadal pozostawia istotne wątpliwości oznaczające możliwość przyjęcia alternatywnego rozumienia treści normy prawnej, co nie miało miejsca w rozpatrywanej sprawie. Chodzi przy tym o rzeczywiste, uzasadnione wątpliwości, a nie subiektywne wątpliwości strony. Podatnik nie może oczekiwać, że ww. przepis będzie stosowany w każdej sytuacji, gdy przedstawiony przez organ wynik wykładni dokonanej przy uwzględnieniu zgodnych z prawem jej metod oznacza dla niego konsekwencje mniej korzystne niż zakładał;
Wbrew zarzutom skargi nie sposób dopatrzyć się także naruszenia art. 19 TUE w związku z art. 6, art. 13 i art. 14 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 2 TUE oraz art. 91 Konstytucji RP, ani art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 125, art. 180, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. Przeprowadzone przez organy podatkowe postępowanie nie uchybiało powyższym przepisom, wręcz przeciwnie – wyczerpująco ustalony stan faktyczny, w oparciu o zgromadzony i odpowiednio oceniony materiał dowodowy, został następnie poddany subsumpcji pod znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego, których wykładnia dokonana przez organy była prawidłowa. Zdaniem Sądu to, że treść zaskarżonej decyzji nie odpowiada oczekiwaniom Strony skarżącej w żaden sposób nie narusza ani zasady legalizmu, ani zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych czy też zasady prawdy obiektywnej. Strona ma bowiem prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności swoich zarzutów, zaś przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni. Natomiast sam fakt, że wnioski organu orzekającego wynikające z zebranego materiału dowodowego są odmienne od oczekiwań Strony, nie stanowi o naruszeniu w/w przepisów postępowania.
6.4. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę