I SA/Gd 470/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę podatnika P.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 14 marca 2023 r., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni z dnia 28 czerwca 2022 r. w przedmiocie określenia odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2017 r. Podatnik nie wpłacił zaliczek miesięcznych w ciągu 2017 r., mimo że Naczelnik US odmówił ograniczenia ich poboru. Po złożeniu zeznania PIT-36 w dniu 27 kwietnia 2018 r., organy podatkowe określiły zobowiązanie podatkowe oraz odsetki za zwłokę od nieuiszczonych zaliczek. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym Konstytucji RP, Traktatu o UE, Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz przepisów Ordynacji podatkowej. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo naliczyły odsetki za zwłokę zgodnie z art. 51 i 53a Ordynacji podatkowej, od dnia następującego po upływie terminu płatności zaliczek do dnia złożenia zeznania rocznego. Sąd podkreślił, że decyzja w przedmiocie odsetek jest pochodną decyzji wymiarowej i nie wymaga ponownego badania ustaleń faktycznych. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 67a O.p. uznano za irrelewantne, gdyż sprawa dotyczyła określenia odsetek, a nie wniosku o ich umorzenie. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie zasad naliczania odsetek za zwłokę od nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o PIT w tym zakresie.
Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika niepłacącego zaliczek w trakcie roku podatkowego i rozliczającego się w zeznaniu rocznym. Nie dotyczy spraw, w których wnioskowano o umorzenie odsetek.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za rok podatkowy mogą być naliczane do dnia złożenia zeznania rocznego, nawet jeśli podatnik nie wpłacił tych zaliczek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych są naliczane do dnia złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy, zgodnie z art. 53a § 1 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że niezastosowanie się do obowiązku wpłacania zaliczek rodzi konsekwencje w postaci konieczności uiszczenia odsetek od nieuregulowanych zaliczek. Każda uszczuplona zaliczka staje się odrębną zaległością podatkową, istniejącą do czasu rozliczenia podatku w zeznaniu rocznym. Organ podatkowy wydaje decyzję określającą wysokość odsetek na podstawie ustaleń postępowania wymiarowego.
Czy zarzuty dotyczące naruszenia art. 67a Ordynacji podatkowej (umorzenie odsetek) są zasadne w sprawie dotyczącej określenia wysokości odsetek za zwłokę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące naruszenia art. 67a O.p. są bezzasadne, ponieważ postępowanie toczyło się w przedmiocie określenia wysokości odsetek, a nie rozpatrzenia wniosku o ich umorzenie.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że rozważania autora skargi odnoszące się do istnienia ważnego interesu podatnika, uzasadniającego umorzenie odsetek za zwłokę, pozostają irrelewantne, gdyż wykraczają poza granice rozpatrywanej sprawy, która dotyczyła jedynie określenia wysokości odsetek.
Przepisy (12)
Główne
O.p. art. 51 § 1-2
Ordynacja podatkowa
Zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Za zaległość podatkową uważa się także niezapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek.
O.p. art. 53 § 2 i 4
Ordynacja podatkowa
Odsetki za zwłokę nalicza się również od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, w części przekraczającej wysokość podatku należnego za rok podatkowy. Odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku lub terminu, w którym płatnik lub inkasent był obowiązany dokonać wpłaty podatku na rachunek organu podatkowego.
O.p. art. 53a § 1
Ordynacja podatkowa
Jeżeli organ podatkowy stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie złożył deklaracji, wysokość zaliczek jest inna niż wykazana w deklaracji lub zaliczki nie zostały zapłacone w całości lub w części, organ ten wydaje decyzję, w której określa wysokość odsetek za zwłokę na dzień złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy.
u.p.d.o.f. art. 44 § 1a pkt 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podatnicy osiągający dochody bez pośrednictwa płatników ze stosunku pracy z zagranicy, są obowiązani bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki miesięczne na podatek dochodowy.
u.p.d.o.f. art. 44 § 3a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa zasady wpłacania zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy.
u.p.d.o.f. art. 44 § 7
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podatnicy czasowo przebywający za granicą, którzy osiągają dochody ze źródeł przychodów położonych poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, są obowiązani w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wrócili do kraju, wpłacić zaliczkę na podatek dochodowy.
Pomocnicze
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej art. 4 § 1 pkt 7
Odsetki za zwłokę są naliczane do dnia, włącznie z tym dniem, złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy, a w przypadku niezłożenia zeznania w terminie, na ostatni dzień terminu złożenia zeznania – od nieuregulowanych w terminie płatności w całości lub w części zaliczek na podatek dochodowy.
p.u.s.a. art. 1 § 1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi
Decyzja administracyjna podlega uchyleniu w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli nie stwierdzi naruszenia prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe prawidłowo naliczyły odsetki za zwłokę od nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2017 r. zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej i ustawy o PIT. • Decyzja w przedmiocie odsetek jest pochodną decyzji wymiarowej i nie wymaga ponownego badania ustaleń faktycznych. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 67a O.p. są irrelewantne, gdyż sprawa dotyczyła określenia wysokości odsetek, a nie wniosku o ich umorzenie.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 217 Konstytucji RP, art. 2a O.p., art. 67a O.p., art. 2 Traktatu UE, art. 19 TUE w zw. z art. 6 EKPC. • Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 120, 121 § 1, 122, 125, 180, 187, 191 O.p.
Godne uwagi sformułowania
Odmienne stanowisko w istocie zbędnym czyniłoby składanie wniosków o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy, skoro ich nieuiszczenie nie rodziłoby skutków prawnych w postaci obowiązku uiszczenia odsetek od nieuiszczonych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. • Decyzja w przedmiocie odsetek od niezapłaconych zaliczek nie ma charakteru samoistnego, a jest – w sferze ustaleń faktycznych – prostą pochodną wyniku postępowania podatkowego, prowadzonego w stosunku do podatnika za okres roku podatkowego (lub innego okresu rozliczeniowego). • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 67a O.p., albowiem przedmiotowe postępowanie toczyło się w przedmiocie określenia wysokości odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, a nie rozpatrzenia wniosku podatnika o przyznanie ulgi w postaci umorzenia odsetek od zaległości podatkowej. • Zasada in dubio pro tributario znajduje zastosowanie wyłącznie, gdy interpretacja przepisów prawa dokonana według standardowych metod wykładni nadal pozostawia istotne wątpliwości oznaczające możliwość przyjęcia alternatywnego rozumienia treści normy prawnej, co nie miało miejsca w rozpatrywanej sprawie.
Skład orzekający
Małgorzata Gorzeń
przewodniczący sprawozdawca
Marek Kraus
sędzia
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad naliczania odsetek za zwłokę od nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o PIT w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika niepłacącego zaliczek w trakcie roku podatkowego i rozliczającego się w zeznaniu rocznym. Nie dotyczy spraw, w których wnioskowano o umorzenie odsetek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu podatkowego – odsetek za zwłokę od zaliczek. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi dobre przypomnienie o konsekwencjach braku terminowych wpłat i zasadach naliczania odsetek.
“Nie zapłaciłeś zaliczek na PIT? Sprawdź, jak naliczane są odsetki za zwłokę!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.