I SA/Gd 460/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2018-07-10
NSApodatkoweŚredniawsa
VATodliczenie podatku naliczonegofakturarzeczywistość transakcjisystem gospodarczybudowa statkukontrahentstarannośćdofinansowanie unijne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę podatniczki, uznając, że faktura VAT dokumentująca budowę jednostki pływającej nie odzwierciedlała rzeczywistej transakcji, a budowa odbyła się systemem gospodarczym.

Sprawa dotyczyła prawa podatniczki do odliczenia podatku naliczonego z faktury VAT wystawionej przez A Sp. z o.o. za budowę gastronomicznej jednostki pływającej. Organy podatkowe uznały, że faktura nie dokumentuje rzeczywistej transakcji, a jednostka została zbudowana systemem gospodarczym przez samą podatniczkę i jej pełnomocnika. Sąd administracyjny zgodził się z organami, oddalając skargę i podkreślając brak staranności podatniczki w weryfikacji kontrahenta oraz brak dowodów na faktyczne wykonanie prac przez A Sp. z o.o.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę ze skargi N. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą podatek od towarów i usług za maj 2015 r. w niższej kwocie niż zadeklarowana przez podatniczkę. Kluczowym elementem sporu była faktura VAT z dnia 4 maja 2015 r. wystawiona przez A Sp. z o.o. na kwotę 108.100 zł (VAT), która miała dokumentować budowę gastronomicznej jednostki pływającej. Organy podatkowe ustaliły, że jednostka została faktycznie zbudowana przez samą podatniczkę (N. K.) i jej ojca (M. K.) systemem gospodarczym, a firma A Sp. z o.o. jedynie wystawiła dokumenty, aby stworzyć pozory transakcji, w tym na potrzeby uzyskania dofinansowania unijnego. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania licznych świadków (wykonawców poszczególnych elementów statku, inspektora nadzoru technicznego), uznał, że A Sp. z o.o. nie posiadała zasobów technicznych ani ludzkich do wykonania tak złożonego projektu, a jej udział ograniczył się do sporządzenia dokumentacji. Podkreślono brak staranności podatniczki i jej pełnomocnika w weryfikacji kontrahenta, co było istotne zwłaszcza w kontekście otrzymanego dofinansowania unijnego. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych, że faktura nie dokumentowała rzeczywistej transakcji, a tym samym nie dawała podstaw do odliczenia podatku naliczonego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, faktura taka nie może stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ nie dokumentuje rzeczywistej transakcji pomiędzy podmiotami wskazanymi na fakturze.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły, iż budowa jednostki pływającej odbyła się systemem gospodarczym, a firma A Sp. z o.o. jedynie wystawiła dokumenty. Brak dowodów na faktyczne wykonanie prac przez A Sp. z o.o. oraz brak staranności podatniczki w weryfikacji kontrahenta wykluczają prawo do odliczenia VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.t.u. art. 88 § 3a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Faktura nieudokumentowująca rzeczywistej transakcji nie daje prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.

u.p.t.u. art. 86 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynika ze związku stron wskazanych w fakturze z rzeczywistym zdarzeniem gospodarczym.

u.p.t.u. art. 86 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Prawo do odliczenia nie wynika z samego posiadania faktury, nawet poprawnej formalnie, lecz ze zrealizowania rzeczywistego obrotu.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 96 § 13

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podatnik jest uprawniony do weryfikacji kontrahenta.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 188

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 193 § 4

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 193 § 6

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktura VAT nie dokumentuje rzeczywistej transakcji. Budowa jednostki pływającej odbyła się systemem gospodarczym, a nie przez A Sp. z o.o. Podatniczka nie dochowała należytej staranności w weryfikacji kontrahenta. Brak dowodów na faktyczne wykonanie prac przez A Sp. z o.o.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez odmowę ponownego przesłuchania świadka M. K. Zarzut błędnej analizy materiału dowodowego i nieprawidłowego ustalenia, że jednostki nie wybudowała firma A Sp. z o.o. Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 86, 88 u.p.t.u.) poprzez bezpodstawne pozbawienie prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Godne uwagi sformułowania

faktura nie dokumentuje rzeczywistej transakcji budowa systemem gospodarczym brak staranności w weryfikacji kontrahenta prawo do odliczenia nie wynika z samego posiadania faktury, nawet poprawnej formalnie. Źródłem tego prawa jest zrealizowanie rzeczywistego obrotu

Skład orzekający

Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

przewodniczący sprawozdawca

Marek Kraus

członek

Alicja Stępień

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że prawo do odliczenia VAT wymaga rzeczywistego wykonania transakcji przez podmioty wskazane na fakturze oraz dochowania należytej staranności w weryfikacji kontrahenta."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy jednostki pływającej i roli firmy wystawiającej fakturę. Kluczowe jest ustalenie faktycznego wykonawcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe i sądy weryfikują rzeczywisty charakter transakcji, nawet jeśli dokumentacja jest formalnie poprawna. Podkreśla znaczenie staranności w biznesie.

Czy faktura za budowę statku pozwoliła na odliczenie VAT? Sąd wyjaśnia, kiedy transakcja jest fikcyjna.

Dane finansowe

WPS: 75 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 460/18 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2018-07-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-05-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Kraus
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 2440/18 - Wyrok NSA z 2023-04-04
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
art.88 ust. 3 a pkt 7 lit.a.
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w wydziale I na rozprawie w dniu 10 lipca 2018 r. sprawy ze skargi N. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 22 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2015 roku oddala skargę.
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, decyzją z dnia 30 grudnia 2016 r. określił pani N. K. kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2015 r.
w wysokości 75 zł - w miejsce deklarowanej kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 108.025 zł.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 22 lutego 2018 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi prawo podatniczki do obniżenia podatku należnego wykazanego
w deklaracji VAT-7 za maj 2015r. o podatek naliczony wynikający z faktury VAT
z dnia 4 maja 2015 r. (w kwocie 108.100 zł), wystawionej przez A Sp. z o.o.
z siedzibą w G. z tytułu budowy gastronomicznej jednostki pływającej wg projektu wobec stwierdzenia, że wystawiona i uwzględniona w rozliczeniu za maj 2015r. faktura nie dokumentuje rzeczywistej transakcji pomiędzy sprzedawcą a nabywcą.
Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego
(w tym m. in. na podstawie przesłuchań w charakterze świadków: pana M. K. – ojca i pełnomocnika podatniczki - oraz wykonawców poszczególnych elementów składowych budowanego statku gastronomicznego: P. M. właścicielki firmy B P. M., A. K. właściciela firmy C A. K., R. G. prowadzącego działalność pod nazwą Z.A. D R. G., P. K., J. K. właściciela firmy E z W.,) organy podatkowe ustaliły,
że statek gastronomiczny - trimaran F - został wybudowany
przez właściciela/armatora panią N.K. a nie przez firmę A Sp. z o.o.
z siedzibą w G.
W szczególności ustalono, że przedmiotowy statek wykonano częściowo
w miejscowości W., gm. P. w hali należącej do firmy E pana J. K., gdzie dokonano pocięcia materiału (aluminium) i następnie zespawania kratownicy pokładu przedmiotowej łodzi. Kratownica łodzi wykonana została w niewielkiej części przez firmę E J. K. (cięcie materiału i w niewielkiej części spawanie) oraz w przeważającej części przez firmę G pana P. K. (spawanie konstrukcji). Pozostała część prac związana z wykonaniem statku została wykonana na terenie posesji pana M. K.
w S., na której znajduje się między innymi staw, a także na jeziorze
w S., gdzie jednostka została zwodowana i jest użytkowana
(poza okresem zimowym). Prace konstrukcyjne były prowadzone w oparciu
o projekty przygotowane przez firmę C A. K. z G.
i B P. M. z B.
Zdaniem organów podatkowych zeznania świadków potwierdzają, że łódź była budowana w S. przez właściciela/armatora panią N. K. tzw. "systemem gospodarczym" - co w tym przypadku oznacza budowę na własnym terenie właściciela, pod kierownictwem właściciela (który jest zarazem wykonawcą statku) lub jego przedstawiciela, przy zatrudnieniu odpowiednich fachowców
lub podwykonawców. Z tych przyczyn to przedstawiciel armatora (pan M. K.) oraz właściciel będący wykonawcą statku (pani N. K.) uczestniczyli w przeglądach, co potwierdził Inspektor Nadzoru Technicznego Polskiego Związku Żeglarskiego R. G., oraz co wynika z orzeczenia z dnia 2 lipca 2015r. o zdolności statku do żeglugi po przeprowadzeniu przeglądu technicznego zasadniczego statku żeglugi śródlądowej. W ocenie organu udział Spółki A w procesie budowy przedmiotowej jednostki, za wiedzą państwa N. i M. K., ograniczył się wyłącznie do sporządzenia dokumentów mających sugerować jej wiodące uczestnictwo w budowie statku poprzez sporządzenie umowy o wybudowanie statku, sporządzenia aneksu do tej umowy, sporządzenia upoważnienia dla pana M. K. (wykonanie kratownicy), udostępnienia rachunku bankowego Spółki oraz wystawienia faktury z dnia 4 maja 2015r.
na wartość netto 470.000 zł i podatek VAT w kwocie 108.100 zł, która miała dokumentować wykonanie i sprzedaż gastronomicznej jednostki pływającej.
Wszyscy świadkowie potwierdzili, że pan M. . jako przedstawiciel strony, brał udział we wszystkich uzgodnieniach w związku z budową łodzi. Na rzecz strony wystawiane były faktury i rachunki, natomiast faktura na rzecz A Sp. z o.o. (w przypadku pana J. K.) została wystawiona wyłącznie w wyniku dyspozycji otrzymanych w tym zakresie. Przy czym pan J. K. potwierdził
w toku przesłuchania, że prace nadzorował pan M. K. i to z nim były uzgadniane szczegóły dotyczące wykonania prac.
Ustalono ponadto, że żadna z ujawnionych firm uczestniczących w procesie realizacji projektu (budowy statku gastronomicznego) nie potwierdziła udziału Spółki w jego budowie, nikomu z ujawnionych podwykonawców nie była znana firma A, czy też jej prezes B. G. lub inne osoby związane z tą Spółką. Zdaniem organów podatkowych udowodniony został czynny udział w budowie statku pana M. K., który działając jako pełnomocnik pani N. K. zajmował się organizacją, budową i nadzorem prac związanych z wykonaniem/budową przedmiotowego statku. Budowa przedmiotowego statku przeprowadzona została tzw. "systemem gospodarczym" bez faktycznego udziału spółki A, która miała być głównym jej wykonawcą, na co wskazują wyjaśnienia inspektora nadzoru technicznego pana R. G. Organy zwróciły uwagę również na brak zasobów technicznych i ludzkich, którymi to Spółka A mogłaby wykonać projekt, w tym krótki okres działalności Spółki, niski kapitał zakładowy spółki (5.000 zł) a także brak doświadczenia Spółki w realizacji podobnych projektów oraz okoliczność, że zakres działalności spółki nie obejmuje wytwarzania i sprzedaży łodzi/statków
Jednocześnie organy podatkowe zwróciły uwagę, że zarówno pani N. K., jak i pan M. K. nie zweryfikowali wykonawcy przedmiotowej umowy jako czynnego podatnika VAT we właściwym organie skarbowym, do czego byli uprawnieni na podstawie art. 96 ust. 13 ustawy o VAT, czy też w placówce ZUS w zakresie należności publicznoprawnych. Podatniczka i jej pełnomocnik nigdy
nie byli w miejscu wskazanym jako siedziba Spółki, czy tez miejsce prowadzenia
jej działalności. W ocenie organu sprawdzenie wiarygodności i rzetelności głównego wykonawcy oraz pewność terminowego wykonania powierzonych mu zadań były również istotne z tego względu, że projekt był objęty dofinansowaniem unijnym
i wszelkie opóźnienia projektu i inne nieprawidłowości mogły skutkować utratą dofinansowania. W związku z powyższym w ocenie organów tym bardziej uzasadniony był staranny wybór kontrahenta i jego dokładne sprawdzenie. Tymczasem inwestor nigdy nie był w siedzibie Spółki, nie interesował się, czy Spółka posiada w ogóle możliwość wykonania takiej jednostki lub zatrudnia albo chociażby współpracuje ze specjalistami w zakresie budowy łodzi. Przy zamówieniu wykonania przedmiotowej jednostki i w trakcie jej budowy strona ograniczyła się wyłączenie
do kontaktu z Prezesem, bez spotkań ze specjalistami w określonych branżach.
Zdaniem organów podatkowych Spółka A nie była faktycznym wykonawcą łodzi, a jedynie współpracowała ze stroną w celu wytworzenia dokumentacji uprawdopodabniającej jej wykonanie - zawarta została umowa i wystawiona została faktura przedłożona przez stronę jako podstawa do rozliczenia dofinansowania unijnego i uzyskania zwrotu podatku od towarów i usług.
W ocenie Dyrektora organ pierwszej instancji zasadnie ocenił, że sporna faktura z dnia 4 maja 2015 r. w rzeczywistości nie dokumentuje wykonania przedmiotowego statku gastronomicznego przez jej wystawcę, tj. A Sp. z o.o.
na rzecz pani N.K. Podkreślił, że wynikająca ze spornej faktury transakcja z firmą A Sp. z o.o. miała kluczowe znaczenie dla prowadzenia działalności
przez podatniczkę, bowiem w celu zdobycia środków na budowę łodzi uzyskała dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Ryby 2007-2013 w wysokości 256.944,00 zł oraz pożyczkę od rodziców - państwa M. i J. K. w kwocie 320.000,00 zł.
Dyrektor podkreślił, że w dniu 30 kwietnia 2015 r., a więc w chwili przekazania statku strony nie spisały stosownego protokołu odbioru. Zdaniem organu Spółka
nie wykonała ponadto wszystkich zobowiązań wynikających z zawartej umowy,
w tym m. in. udzielając 3 letniej gwarancji na wykonane prze siebie elementy statku nie określiła szczegółowych postanowień gwarancji, nie przekazała karty gwarancyjnej a podatniczka nie dopominała się o wystawienie takiego dokumentu.
W ocenie organu z uwagi na brak zaplecza technicznego i osobowego A Sp.
z o.o. nie była w stanie dokonać jakichkolwiek napraw w zakresie udzielonej gwarancji.
Zauważył ponadto, że zgodnie z aneksem A Sp. z o.o. przekazała niedokończony statek panu M. K., jednak na tę okoliczność strony nie sporządziły żadnego protokołu odbioru. Dodatkowo zwrócono uwagę, że z pkt 2 przedmiotowego aneksu wynika, że inwestor - pan M. K. - był zobowiązany do dostarczenia szkieletu konstrukcji zabudowy wewnętrznej. Organ podkreślił, że mimo iż umowa o budowę gastronomicznej jednostki pływającej nie została wykonana, pan M. K. dokonał jej odbioru, a także nastąpił przelew ostatniej części środków z pierwotnej umowy, tak jakby wykonana została całość prac.
W ocenie organu odwoławczego pan M. K. znacznie przekroczył upoważnienie udzielone mu przez pana B. G. działającego jako ówczesny prezes A Sp. z o.o., które obejmowało jedną czynność polegającą
na znalezienia wykonawcy i zlecenie mu prac związanych z wykonaniem kratownicy-konstrukcji aluminiowej. Pan M. K. brał bowiem czynny udział
w zamawianiu także innych materiałów niezbędnych do wykonania spornej łodzi. Kontaktował się między innymi z firmami: "H" A. H., I sp. z o.o. sp. k.,J sp. j. B., czy K Sp. z o.o.
Podczas przesłuchania w Urzędzie Skarbowym w dniu 4 lutego 2016 r. pan M.K. zeznał, że nie wnikał w kwestię zamówień poszczególnych elementów, które organizowała firma A sp. z o.o., nie znał wykonawców, gdyż zajmowała się tym spółka A. Zestawiając informacje otrzymane od wskazanych wyżej kontrahentów z zeznaniami pana M. K. organ podatkowy doszedł do przekonania, że zeznania pozostają sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a tym samym brak jest podstaw by uznać je za wiarygodne.
W ocenie organu odwoławczego rzeczywistego charakteru transakcji
ze spornej faktury nie potwierdzają także zeznania pana B. G.
W związku z powyższym uznając, że okoliczności ujawnione w toku postępowania wskazują, że zakwestionowana przez organ pierwszej instancji faktura z dnia 4 maja 2015r. stwierdza czynność, która nie została dokonana między podmiotami wskazanymi w niej jako sprzedawca i nabywca, a tym samym
nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z niej wynikający, organ odwoławczy za zasadne uznał rozstrzygnięcie wydane
na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit.a) ustawy o VAT. Przy czym bez wpływu
na wynik sprawy pozostaje okoliczność wykonania usługi, gdyż dla skorzystania
z prawa do odliczenia podatku naliczonego w oparciu o przedłożone faktury zakupowe, konieczne jest by czynność ta dokonała się pomiędzy podmiotami uwidocznionymi na tych fakturach. Prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony nie wynika bowiem z samego posiadania faktury, nawet poprawnej formalnie. Źródłem tego prawa jest zrealizowanie rzeczywistego obrotu, co następuje w sytuacji, gdy dana faktura m.in. odzwierciedla zdarzenie gospodarcze dokonane między podmiotami w niej wymienionymi. Między rzeczywistą sprzedażą a jej opisem w fakturze musi istnieć pełna zgodność - zarówno pod względem podmiotowym
jak i przedmiotowym.
W ocenie Dyrektora, wobec stwierdzenia, że ujęta przez panią N.K. w ewidencji zakupu za miesiąc maj 2015 r. faktura VAT, która dokumentować miała zakup usługi budowy gastronomicznej jednostki pływającej od A Sp. z o.o.
nie odzwierciedla rzeczywistego zdarzenia gospodarczego pomiędzy stronami transakcji wskazanymi jako sprzedawca i nabywca, organ pierwszej instancji działając na podstawie art. 193 § 4 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) zasadnie uznał za nierzetelną prowadzoną przez panią N. K. ewidencję zakupu za maj 2015 r. w całości
i pominął ją jako dowód w sprawie.
Ustosunkowując się do kwestii zaniechania ponownego przesłuchania pana M. K. przez organ pierwszej instancji Dyrektor wyjaśnił, że w trakcie przesłuchania w charakterze świadka w dniu 4 lutego 2016 r. świadkowi umożliwiono wypowiedzenie się co do wszelkich okoliczności związanych z budową statku a także zadano szereg pytań dotyczących prac związanych z budową łodzi, znanych
mu podwykonawców, przyczyn jego osobistego zaangażowania. W ponawianym
natomiast w odwołaniu wniosku o przesłuchanie pana M. K. strona ogólnie wskazała, że świadek posiada bardzo istotne informacje, nie wskazując jednak na jaką okoliczność miałby być przesłuchany. Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2017r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił przeprowadzenia dowodu z ponownego przesłuchania w charakterze świadka pana M. K. W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 188 Ordynacji podatkowej, ponieważ okoliczności podniesione przez stronę w tym zakresie zostały wystarczająco udowodnione na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Dyrektor wskazał ponadto, że w dniu 21 lipca 2017 r., realizując wniosek strony, przesłuchał pana B. G. na okoliczność wybudowania
i dostawy na rzecz strony jednostki pływającej typu trimaran w 2015r., okoliczności pozyskania tego zlecenia, zakresu faktycznie wykonanych prac, przyczyn,
dla których prace te wykonywane były w S., przyczyn znaczącego zaangażowania pana M. K. w proces budowy jednostki, zakresu jakim A Sp. z o.o. korzystała z usług podwykonawców. W ocenie organu zeznania świadka uznać należało jednak za niewiarygodne i nie przyczyniające się do wyjaśnienia sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pani N.K. wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz o umorzenie postępowania w sprawie, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122, art. 187 §1 i art. 188 Ordynacji podatkowej polegające na odmowie przeprowadzenia dowodu z uzupełniającego przesłuchania w charakterze świadka pana M. K., pomimo że ma on kluczowe informacje z punktu widzenia przedmiotowej sprawy co, zdaniem skarżącej, doprowadziło do zebrania niepełnego materiału dowodowego uniemożliwiającego rozstrzygniecie sprawy. Zarzuciła ponadto naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122, art. 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej polegające na błędnej analizie zebranego materiału dowodowego pod kątem wybudowania statku F przez A Sp. z o.o. z siedzibą w G., nieprawidłowe ustalenie, że jednostki tej nie wybudowała firma A Sp. z o.o. przy jednoczesnym braku wykazania przez organ jaki inny podmiot lub podmioty, jeśli nie A Sp. z o.o. wybudował tę jednostkę. Podniosła także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 86 ust. 1 i 2, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT w związku z art. 167 i art. 168 Dyrektywy Rady 2006/112 WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku
od wartości dodanej oraz art. 96 ust. 13 ustawy o VAT poprzez bezpodstawne pozbawienie podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego, pomimo tego,
że ustalony stan faktyczny i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawały podstaw do zastosowania ograniczeń w odliczeniu, zgodnie z zasadami neutralności i proporcjonalności w sytuacji, gdy sam fakt wybudowania jednostki F nie jest przez organ kwestionowany i nie może być w jakikolwiek sposób podważony.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych orzeczeń z prawem.
W niniejszej sprawie przedmiotem oceny było uprawnienie strony skarżącej
do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w fakturze nr FV1/05/2015 wystawionej przez A Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w G.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy został oceniony w zakresie twierdzeń strony odnośnie okoliczności zawarcia umowy.
Należy zauważyć, że również na etapie skargi kierowanej do sądu administracyjnego strona nie kwestionuje ustaleń, z których wynika, że nie zostały podjęte czynności sprawdzające odnośnie kontrahenta. Przekonanie strony,
że weryfikacja faktur zarejestrowanego podatnika VAT nie należy do praktyki obrotu gospodarczego nie jest zasadne, potwierdza jednak, że staranności nie dochowano, zatem brak przesłanej ekskulpacyjnych umożliwiających korzystanie z mechanizmu odliczenia.
Ocena dobrej wiary strony uczestniczącej w transakcji opodatkowanej jest dokonywana z uwzględnieniem staranności kontroli kontrahenta zarówno
pod względem formalnym, jak i faktycznym. Organ, wykazując brak staranności strony skarżącej w tym zakresie, zasadnie wskazał potwierdzony przez świadka M.K. brak wezwania odnośnie przedmiotu działalności, prawidłowości rozliczeń, posiadanego majątku trwałego, siedziby, zatrudnionych podwykonawców
i pracowników, dostaw elementów łodzi, organizacji transportu, brak dokumentów, również dokumentów gwarancyjnych.
Zeznania świadka M. K. w tym zakresie prawidłowo oceniono
z uwzględnieniem okoliczności przyznanych przez świadka B. G. - Prezesa Spółki A, który potwierdził, że Spółka nie wykonywała uprzednio umów dotyczących budowy łodzi, nie zatrudniała pracowników, prace zlecane były firmom zewnętrznym, których nazw nie pamięta, nie ma oryginałów i duplikatów faktur, ponieważ dokumentacja została przekazana nabywcy Spółki. Świadek stwierdził, że decyzja o rozliczeniach gotówkowych niezależnie od wielkości transakcji miała na celu zagwarantowanie płynności finansowej Spółki.
Istotne jest wskazanie, że siedziba Spółki A została wskazana zgodnie
z umową z dnia 3 czerwca 2013 r. o prawo do adresu lokalu i usługi biurowe "wirtualny sekretariat" (k. 34, t. II akt administracyjnych). Adnotacja o czynnościach weryfikacyjnych (k. 55 tom II akt administracyjnych) ilustruje brak zamiaru prowadzenia firmy.
Rozważania w zakresie dobrej wiary w wyborze kontrahenta mają w ocenie Sądu znaczenie marginalne, w sytuacji gdy istotą sporu jest ustalenie, czy prace związane z budową gastronomicznej jednostki pływającej były wykonywane systemem gospodarczym, czy przez Spółkę A korzystającą z podwykonawców.
Prezes Spółki A – wystawcy faktury przedstawił 6 faktur VAT i złożył oświadczenie, że dotyczyły budowy jednostki pływającej na zlecenie skarżącej.
Podjęte czynności sprawdzające u wystawców faktur pozwoliły
na zgromadzenie dokumentacji przekazanej przez wystawców faktur, potwierdzającej, że zamówień dokonywał pan M. K., który w danych do faktury wskazywał A Sp. z o.o. w G. W świetle powyższego jako niewiarygodne oceniono zeznania pana M. K., że nie wnikał w zamówienie głównych części składowych łodzi. Z treści upoważnienia udzielonego M. K. przez spółkę A wynika, że dotyczyło jedynie wykonania kratownicowej konstrukcji aluminiowej z materiałów powierzonych przez Spółkę, podczas gdy aktywność M. K. obejmowała zbiornik, teleskopowe zadaszenie basenu, akumulatory, wibroizolatory.
Również dowody z zeznań świadków: A. K., R. G., P. K., J. K. potwierdzają, że prace nadzorował i uczestniczył w uzgadnianiu szczegółów dotyczących tych prac jedynie pan M. K., a nie przedstawiciel w tym zakresie spółki A.
Umowa z dnia 22 grudnia 2014 r. zawarta przez skarżącą ze Spółką A zawierała wskazanie, że Spółka jako wykonawca była zobowiązana do wybudowania jednostki – statku. W umowie wskazany został termin wykonania (30 kwietnia
2015 r.), konsekwencje niewykonania zlecenia w terminie, obowiązek uzgodnień przez wykonawcę z projektantem statku oraz inspektorem nadzoru technicznego PZŻ odpowiednio każdego etapu prac i wszystkich prac. Treść umowy jest enigmatyczna w zakresie określenia rodzaju i katalogu prac, poprzestano
na odesłaniu do projektu i specyfikacji.
Organy prawidłowo uwzględniły treść umowy i wskazały, że brak działań strony wobec kontrahenta, który nie wywiązał się z terminu zakończenia prac stanowi istotny element wnioskowania o braku udziału A w rzeczywistych czynnościach związanych z budową gastronomicznej jednostki pływającej. Zawarcie aneksu
do umowy i przekazanie niedokończonego statku panu M. K.
bez konsekwencji prawnych wobec kontrahenta i bez dokumentu zawierającego opis etapu budowy odbiega od praktyki gospodarczej.
Podważanie zeznań świadka P. K. w związku z twierdzeniami,
że zostały złożone nieprawdziwie z uwagi na konflikt z ojcem skarżącej zasadnie uznano za niewiarygodne z uwagi na treść zeznań innych osób przesłuchanych
w charakterze świadków.
Zebrany materiał dowodowy pozwolił na ustalenie prac wykonanych
przez firmę E J. K. oraz przez firmę G P. K.
Gospodarczy system budowy jednostki został potwierdzony przez świadka
R. G., który wyjaśnił zasadność wpisu w orzeczeniu o zdolności statku
do żeglugi, gdyż budowa była prowadzona pod kierownictwem właściciela, który jest zarazem wykonawcą statku lub jego przedstawiciela przy zatrudnianiu odpowiednich fachowców lub podwykonawców.
Świadkowie: P. M., R. G., P.K., A. K., A. P. potwierdzili, że w sprawie budowy kontaktował się z nimi jedynie pan M. K. Zapłata przez Spółkę A na rzecz pana J. K.
z tytułu prac związanych z wykonaniem platformy nie potwierdza wykonania
przez wystawcę faktury całości prac fakturą dokumentowanych.
Spółka A nie ujawniła swojej aktywności również poprzez zaniechanie kontaktów z głównym projektantem i projektantem zabudowy gastronomicznej,
co zostało uwzględnione przez organ w ocenie materiału dowodowego umożliwiającego poczynienie ustaleń istotnych w sprawie.
Ocena rzeczywistego charakteru transakcji została dokonana
z uwzględnieniem całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, zgodnie
z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, w granicach swobody prawem dozwolonej.
W ocenie Sądu w postępowaniu przeprowadzonym zgodnie z art. 122,
art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej zgromadzony został materiał dowodowy umożliwiający poczynienie ustaleń. Należy stwierdzić, że odmowa ponownego przesłuchania M. K. nie stanowi naruszenia prawa, zeznania złożone przez świadka miały charakter pełny, adekwatny do przedmiotu postępowania, a okoliczności ewentualnego konfliktu z inną osoba składającą zeznania nie stanowi przesłanki pominięcia lecz staranności oceny dowodów zebranych w sprawie.
Twierdzenia zawarte w skardze, że świadek M. K. jest "w posiadaniu informacji, które są niezbędne dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy" z uwagi na brak konkretyzacji nie stanowiły dostatecznego uzasadnienia wniosku
o ponowne przesłuchanie świadka.
Rzeczą strony było zaoferowanie na okoliczność podstawy zawierania przez świadka umów w imieniu Spółki A, zaciągania w imieniu tej Spółki zobowiązań. Twierdzenia w postaci zeznań nie uzasadniają odstąpienia strony od przedłożenia ewentualnie posiadanych dokumentów, tym bardziej, że z zeznań Prezesa A
Sp. z o.o. nie wynikało, aby w tym zakresie były czynione dodatkowe uzgodnienia. Świadek B. G., odwołując się do okresu sprzed 29 czerwca 2015 r., kiedy to przesłał zajmować stanowisko Prezesa spółki, jednoznacznie wskazał działanie A, a nie M. K. w imieniu A.
Organy zasadnie wywiodły, że świadek M. K. został przesłuchany
po upływie kilku miesięcy od zakończenia inwestycji, zeznania składał w sposób swobodny, zapytany o dodatkowe wyjaśnienia stwierdził, że nie ma nic do zeznania (k. 18 - 0030 tom I akt administracyjnych). Strona skarżąca nie przedkłada do sprawy nowych dowodów, nie konkretyzuje okoliczności uzasadniających uzupełnienie przesłuchania, zatem wobec braku wątpliwości odnośnie zebranego w sprawie materiału organy zasadnie odmówiły uwzględnienia wniosku w tym zakresie.
Wbrew zarzutom skargi podstawy ustaleń nie stanowiło zaangażowanie
M. K. w proces budowy, lecz brak dowodów potwierdzających aktywność
w tym zakresie Spółki będącej wystawcą faktury.
Organy prawidłowo zastosowały art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a w zw. z art. 86 ustawy o VAT, albowiem jedynie faktura wystawiona przez podmiot dokonujący czynności opodatkowanej, dokumentująca rzeczywiście wykonaną przez ten podmiot czynność, może stanowić podstawę odliczenia. Prawo do odliczenia nie wynika
z faktu wystawienia faktury, lecz ze związku stron wskazanych w fakturze
z rzeczywistym zdarzeniem gospodarczym.
Z tych względów Sąd, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI