I SA/Gd 455/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2013 roku. Spór dotyczył prawa skarżącej do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez cztery wskazane podmioty, które organy uznały za nierzetelne i nie dokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Organy podatkowe utrzymały w mocy decyzję organu pierwszej instancji, odmawiając prawa do odliczenia i powołując się na zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w związku z wszczęciem postępowania o przestępstwo skarbowe. Sąd, opierając się na uchwale NSA I FPS 1/21, uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera wystarczających dowodów i chronologii czynności karno-procesowych, które potwierdzałyby, że wszczęcie postępowania karnoskarbowego nie miało instrumentalnego charakteru i nie służyło jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia. Sąd podkreślił, że ocena przesłanek zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 O.p. mieści się w granicach kontroli sądowej, a organy podatkowe muszą wykazać, że postępowanie karne skarbowe było uzasadnione merytorycznie, a nie tylko formalnie. W związku z tym, sprawa została uchylona do ponownego rozpatrzenia, z obowiązkiem organów do szczegółowego zbadania i uzasadnienia kwestii instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnoskarbowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnoskarbowego jako podstawy do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Dotyczy sytuacji, gdy organ podatkowy powołuje się na zawieszenie biegu terminu przedawnienia z powodu wszczęcia postępowania karnoskarbowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wszczęcie postępowania karnoskarbowego może być uznane za instrumentalne działanie organu podatkowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli brak jest uzasadnienia merytorycznego dla wszczęcia postępowania karnoskarbowego, a jego celem jest jedynie uniknięcie przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd administracyjny ma prawo badać legalność zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 O.p. przez organ podatkowy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że uzasadnienie decyzji organu podatkowego nie wykazało, iż wszczęcie postępowania karnoskarbowego było uzasadnione merytorycznie, a nie jedynie instrumentalnie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Brak wystarczających dowodów i chronologii czynności karno-procesowych w uzasadnieniu decyzji uniemożliwia ocenę legalności zastosowania przepisu zawieszającego przedawnienie.
Czy sąd administracyjny jest właściwy do oceny przesłanek zastosowania przez organy podatkowe art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ocena przesłanek zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c Ordynacji podatkowej mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności decyzji podatkowej.
Uzasadnienie
Zgodnie z uchwałą NSA I FPS 1/21, sądy administracyjne są powołane do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co obejmuje także ocenę prawidłowości zastosowania przez organ podatkowy instytucji zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Czy brak należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów uzasadnia odmowę prawa do odliczenia podatku naliczonego?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli faktury nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a podatnik nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów, organ może odmówić prawa do odliczenia.
Uzasadnienie
Organy podatkowe uznały, że faktury były puste, a skarżąca nie wykazała należytej staranności kupieckiej, nie sprawdzając kontrahentów. Sąd nie kwestionował tej zasady, ale skupił się na kwestii przedawnienia.
Przepisy (10)
Główne
O.p. art. 70 § § 6 pkt. 1
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
Pomocnicze
O.p. art. 70c
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego najpóźniej z upływem terminu przedawnienia.
ustawa o VAT art. 86 § ust. 1, ust. 2 pkt 1 lit. a)
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a)
Ustawa o podatku od towarów i usług
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego faktury w przypadkach, gdy wystawiono je podmioty nieistniejące lub gdy faktury nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
O.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
O.p. art. 220 § § 2
Ordynacja podatkowa
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.k.s. art. 56 § § 2
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 62 § § 2a
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 6 § § 2
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 7 § § 1
Kodeks karny skarbowy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uzasadnienie organu nie wykazało, że wszczęcie postępowania karnoskarbowego nie miało instrumentalnego charakteru w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia. • Sąd administracyjny ma prawo badać legalność zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 O.p. przez organ podatkowy.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe prawidłowo odmówiły prawa do odliczenia VAT z uwagi na puste faktury i brak należytej staranności podatniczki. • Bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony na podstawie wszczęcia postępowania karnoskarbowego.
Godne uwagi sformułowania
ocena przesłanek zastosowania przez organy podatkowe przy wydawaniu decyzji podatkowej art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (...) mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności tej decyzji • nie można jednak w jej ramach pomijać zagadnienia merytorycznego - czy na tle okoliczności danej sprawy podatkowej, związanych z bytem zobowiązania podatkowego, wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nie miało pozorowanego charakteru i nie służyło jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego • Sposobem zweryfikowania, czy art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej nie został zastosowany instrumentalnie jest zbadanie, czy jego wykorzystanie nie nastąpiło z naruszeniem wyrażonej w art. 121 Ordynacji podatkowej zasady działania w zaufaniu do organów podatkowych.
Skład orzekający
Sławomir Kozik
przewodniczący sprawozdawca
Alicja Stępień
sędzia
Ewa Wojtynowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnoskarbowego jako podstawy do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy organ podatkowy powołuje się na zawieszenie biegu terminu przedawnienia z powodu wszczęcia postępowania karnoskarbowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – możliwości instrumentalnego wykorzystania przepisów o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. Interpretacja NSA w uchwale I FPS 1/21 ma istotne znaczenie praktyczne.
“Czy organy podatkowe mogą sztucznie przedłużać postępowanie, wszczynając postępowanie karne?”
Sektor
podatki
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.