I SA/Gd 45/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę na informację o odmowie dofinansowania z PFRON z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia.
Skarżąca wniosła skargę na informację Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o odmowie dofinansowania nauki ze środków PFRON, argumentując, że organ nie dokonał rozliczenia. Sąd uznał jednak, że informacja ta nie jest decyzją administracyjną, a skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia, co skutkowało odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Skarżąca M. K.-C. wniosła skargę na czynność Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia 20 listopada 2024 r. dotyczącą odmowy przyznania dofinansowania ze środków PFRON do kosztów nauki na poziomie wyższym w ramach programu "Aktywny samorząd". Organ odmówił przyznania dofinansowania, wskazując, że skarżąca przerwała naukę, korzystając z urlopu zdrowotnego, co stanowi przesłankę wykluczającą z programu. Ponadto, organ podniósł, że informacja o odmowie nie jest decyzją administracyjną, od której przysługuje odwołanie, a tym samym skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia, co czyni skargę niedopuszczalną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając sprawę, uznał, że informacja o negatywnym rozpatrzeniu wniosku o dofinansowanie ze środków PFRON, w świetle przepisów i utrwalonego orzecznictwa, powinna być traktowana jako decyzja administracyjna, od której przysługuje odwołanie. Jednakże, w niniejszej sprawie skarżąca nie skorzystała z tego środka zaskarżenia, wnosząc skargę bezpośrednio do sądu. W związku z tym, sąd, na podstawie art. 52 § 1 i art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucił skargę jako niedopuszczalną z powodu niewyczerpania administracyjnego toku instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, informacja o negatywnym rozpatrzeniu wniosku o dofinansowanie ze środków PFRON, w świetle przepisów i utrwalonego orzecznictwa, powinna być traktowana jako decyzja administracyjna, od której przysługuje odwołanie.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na przepisy ustawy o rehabilitacji, rozporządzenia wykonawczego oraz utrwalone orzecznictwo NSA i WSA, które wskazują na konieczność traktowania tego typu informacji jako decyzji administracyjnej, aby zapewnić stronie prawo do sądu i kontrolę sądową.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 52 § 1-2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych art. 12 § 3b
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych art. 14 § 1-2
K.p.a. art. 127 § 1-2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 123
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 124
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1-2
ustawa o rehabilitacji art. 45 § 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
ustawa o rehabilitacji art. 47 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
ustawa o rehabilitacji art. 66
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Informacja organu o odmowie przyznania dofinansowania nie jest decyzją administracyjną, a skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej, że organ nie dokonał rozliczenia i nie wysłał pieniędzy do PFRON, co skutkowało skreśleniem z listy studentów.
Godne uwagi sformułowania
domniemanie rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej prawo do procesu administracyjnego prawo do sądu niewyczerpanie administracyjnego toku instancji
Skład orzekający
Irena Wesołowska
przewodniczący
Małgorzata Gorzeń
sprawozdawca
Elżbieta Rischka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że informacja o odmowie przyznania dofinansowania ze środków PFRON jest decyzją administracyjną, a także podkreślenie wymogu wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy dofinansowania z PFRON w ramach programu "Aktywny samorząd" i interpretacji formy prawnej rozstrzygnięcia organu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście dostępu do środków publicznych na cele edukacyjne, co jest istotne dla wielu osób.
“Czy informacja o odmowie dofinansowania z PFRON to już decyzja administracyjna? WSA w Gdańsku wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 45/25 - Postanowienie WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2025-07-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-01-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Elżbieta Rischka Irena Wesołowska /przewodniczący/ Małgorzata Gorzeń /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6539 Inne o symbolu podstawowym 653 Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Skarżony organ Inne Treść wyniku Odrzucono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 3 § 2 pkt 1, art. 52 § 1-2, art. 58 § 1 pkt 6 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2015 poz 926 § 12 ust. 3b, § 14 ust. 1-2 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - t. j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dorota Kotlarek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 lipca 2025 r. sprawy ze skargi M. K.-C. na czynność Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G z dnia 20 listopada 2024 r., nr MOPS.ZON.454.MII.207/2024 w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków PFRON postanawia: odrzucić skargę. Uzasadnienie 1. M.K. (dalej "Skarżąca") wnioskiem z dnia 8 października 2024 r. zwróciła się do Zespołu ds. Osób Niepełnosprawnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. (dalej "organ", "MOPS") o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej "PFRON") do kosztów nauki na poziomie wyższym w ramach realizacji programu "Aktywny samorząd" Moduł II edukacja. 2. Po rozpatrzeniu wniosku i przeprowadzeniu postępowania w sprawie organ pisemną informacją z dnia 20 listopada 2024 r. nr [...] poinformował Skarżącą, że w związku z pisemną odpowiedzią otrzymaną z uczelni "[...]", nie może przyznać dofinansowania wnioskodawcy, który obecnie nie realizuje nauki na kierunku. Uczelnia poinformowała, że w dniu 24 września 2024 r. Skarżąca złożyła podanie o roczny urlop zdrowotny, który został rozpatrzony pozytywnie. Organ wskazał, że wnioskodawca powinien informować organ o istotnych zmianach mających wpływ na otrzymanie dofinansowania. Skarżąca odebrała pismo w dniu 3 grudnia 2024 r. 3. Skarżąca pismem z dnia 12 grudnia 2024 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na ww. pismo MOPS z dnia 20 listopada 2024 r. w przedmiocie odmowy dofinansowania nauki. W skardze podniesiono, że organ nie dokonał rozliczenia Skarżącej mimo opłat, nie wysłał do PFRON pieniędzy, w związku z czym Skarżąca została skreślona z listy studentów. 4. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że pisemnie poinformował Skarżącą, że dofinansowanie nauki za semestr 5 nie może zostać udzielone z uwagi na fakt, że przerwała naukę i przebywa na rocznym urlopie zdrowotnym. Zgodnie z założeniami pilotażowego programu "Aktywny samorząd" - Moduł II, określonymi w Rozdziale VI pkt 4 warunkami wykluczającymi uczestnictwo w programie są: "1) w modułach I i II - wymagalne zobowiązania wobec PFRON lub wobec realizatora programu 2) w module II - przerwa w nauce." W przedmiotowej sprawie, zaszła więc wobec Skarżącej przesłanka wykluczenia z uczestnictwa w programie określona w ppkt 2. Tym samym, dofinansowanie za semestr, w którym Skarżąca nie pobiera nauki nie może zostać udzielone. Niezależnie od powyższego, organ wskazał, że nie wydał żadnego orzeczenia, od którego Skarżącej przysługiwałoby prawo do odwołania. Przywołując treść art. 127 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2383, dalej "K.p.a.) organ stwierdził, że przedmiotem odwołania lub zażalenia jest decyzja administracyjna lub postanowienie wydane w pierwszej instancji. W niniejszej sprawie, wniesiony przez Skarżącą środek odwołania w postaci skargi, która wpłynęła do WSA w Gdańsku w dniu 5 lutego 2024 r., został wniesiony od informacji z dnia 20 listopada 2024 r., a nie od decyzji czy postanowienia w rozumieniu przepisów K.p.a. Tym samym, organ uznał, że nie jest dopuszczalne wniesienie odwołania od postanowień organu pierwszej instancji zawartych w ww. informacji, gdyż dokument ten nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 i 107 K.p.a. ani postanowieniem w rozumieniu art. 123 i 124 K.p.a. Ponadto, nawet gdyby hipotetycznie uznać informację z dnia 20 listopada 2024 r. za rozstrzygnięcie organu, od którego Skarżącej przysługiwałoby odwołanie, to po pierwsze organem właściwym do rozpatrzenia odwołania byłoby Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku jako organ wyższego stopnia. Skarżąca takiego odwołania nie złożyła. Tymczasem, zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 – dalej "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Zdaniem organu w sprawie zaistniała niedopuszczalność wniesienia środka odwoławczego. Tym samym, skarga winna zostać odrzucona w związku z zaistnieniem przesłanek wskazanych w art. 58 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: 5.1. Z uwagi na przedmiot skargi oraz wniosek organu o jej odrzucenie Sąd uznał, że w pierwszej kolejności konieczne jest rozważenie, czy rozpoznawana skarga należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. 3 § 2 - 3 oraz art. 4 i art. 5 p.p.s.a., jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Przedmiotem skargi złożonej w niniejszej sprawie jest pismo – informacja z dnia 20 listopada 2024 r., w którym MOPS poinformował Skarżącą o odmowie przyznania dofinansowania ze środków PFRON w ramach pilotażowego programu Aktywny Samorząd Moduł II edukacja. Celem rozważenia i w konsekwencji dokonania oceny, czy sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych niezbędne jest w świetle powołanych przepisów stwierdzenie, czy przysługuje prawo złożenia skargi do sądu administracyjnego na informację, o której mowa powyżej. Koniecznym w tym przypadku jest zwrócenie uwagi na przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 100 ze zm.), dalej "ustawa o rehabilitacji", ponieważ na podstawie przepisów tej ustawy Program został uruchomiony. Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, fundusz jest państwowym funduszem celowym, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, z zastrzeżeniem ust. 2a. Na podstawie zaś art. 47 ust. 1 pkt 4 ustawy, środki Funduszu (PFRON), w wysokości do 30% wydatków, przeznacza się na programy zatwierdzone przez Radę Nadzorczą, służące rehabilitacji społecznej i zawodowej, w szczególności adresowane do osób niepełnosprawnych oraz do rodzin, których członkami są osoby niepełnosprawne. W 2024 r. ze środków PFRON realizowane były m.in. formy wsparcia przewidziane w pilotażowym programie "Aktywny samorząd" w Module II dotyczącym pomocy w uzyskaniu wykształcenia na poziomie wyższym, który adresowany był do osób niepełnosprawnych, pobierających naukę w szkole wyższej, szkole policealnej lub kolegium, a także osób mających otwarty przewód doktorski poza studiami doktoranckimi. W Module tym przewidziano dofinansowanie lub refundację kosztów uzyskania kształcenia na poziomie wyższym: m.in. w zakresie opłaty za naukę (czesne), dodatku na pokrycie kosztów kształcenia. W rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 926 z późn. zm.) określono m.in. tryb postępowania i zasady dofinansowania zadań ze środków Funduszu. Dofinansowanie następuje na pisemny wniosek, który powinien spełniać wskazane wymagania formalne. Według § 12 ust. 3a rozporządzenia właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego rozpatruje wniosek w terminie 30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku oraz, zgodnie z § 12 ust. 3b rozporządzenia, informuje wnioskodawcę o sposobie rozpatrzenia wniosku w terminie 7 dni od dnia rozpatrzenia kompletnego wniosku. Według § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia przyznanie osobie niepełnosprawnej dofinansowania ze środków Funduszu następuje w drodze umowy zawartej ze starostą. Ta ostatnia okoliczność jednak nie przesądza o charakterze informacji o sposobie rozpoznania wniosku, o której mowa w § 12 ust. 3b rozporządzenia, jeżeli informacja ta dotyczy negatywnego rozpoznania wniosku (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2020 r. sygn. akt I GSK 2048/19, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w CBOSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Ze wskazanych regulacji wynika, że postępowanie mające na celu rozpoznanie wniosku o dofinansowanie ma doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia, które stanowi rozstrzygnięcie indywidualne, dotyczące praw jednostki. Skoro negatywne rozpatrzenie wniosku skutkuje brakiem możliwości zawarcia umowy, o której mowa w § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia i brakiem roszczenia w tym zakresie, to tym samym, wnioskodawca nie ma możliwości domagania się rozpoznania sprawy przed sądem powszechnym z uwagi na brak stosunku cywilnoprawnego, warunkującego powstanie sprawy cywilnej. Wobec konieczności zagwarantowania wnioskodawcy prawa do sądu, o którym stanowi w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i braku wskazania w przepisach ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia formy jaką przybiera informacja z § 12 ust. 3b rozporządzenia, należy przyjąć, że informacja o negatywnym rozpoznaniu wniosku jest decyzją administracyjną ze wszelkimi tego konsekwencjami proceduralnymi, począwszy od możliwości wniesienia od niej odwołania do właściwego organu. Oznacza to, że w sprawie mamy do czynienia z dwuetapowością postępowania związanego z przyznaniem dofinansowania, mianowicie – pierwszym etapem, opartym o konstrukcję administracyjnoprawną, i drugim etapem - cywilnoprawnym – związanym z umową. W zakresie możliwości zaskarżenia aktów dotyczących dofinansowania ze środków PFRON wydanych na podstawie ustawy o rehabilitacji w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przeważa powyższy pogląd, że informacja o negatywnym rozpoznaniu wniosku jest decyzją administracyjną (por. wyroki: NSA z dnia 28 kwietnia 2023 r., sygn. akt I GSK 1151/19, WSA we Wrocławiu z dnia 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 988/21, WSA w Gdańsku z dnia 3 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 79/21, WSA w Krakowie z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/ Kr 1183/22, WSA w Gliwicach z dnia 6 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 184/21). Potwierdzeniem powyższego zakwalifikowania negatywnej informacji wydanej na podstawie § 12 ust. 3b rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków PFRON jest także treść art. 66 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, który stanowi, że w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks cywilny oraz Kodeks pracy. Przepis ten daje możliwość zastosowania w omawianych sprawach art. 104 § 1 k.p.a., według którego organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Dodać należy, za stanowiskiem wyrażonym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II GPS 1/12 (pkt 3.2. uzasadnienia uchwały), że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w literaturze przyjmuje się, że w przypadkach, gdy ustawodawca upoważnił organ administracji do rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy jednostki, natomiast nie wskazał wyraźnie formy prawnej działania organu, należy kierować się tzw. domniemaniem rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej. W obecnych uwarunkowaniach ustrojowych funkcjonowania administracji publicznej domniemanie rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej jest konsekwencją "prawa do procesu administracyjnego", wynikającego z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). Zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w wyroku NSA z dnia 23 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1185/04, prawo do procesu – którego źródłem jest konstytucyjna zasada demokratycznego państwa prawnego – "ma podstawowe znaczenie dla interpretacji przepisów prawa materialnego w kwestii formy rozstrzygnięcia sprawy, w kierunku przyjęcia zasady załatwiania spraw jednostki w formie decyzji administracyjnej, gdy przepis prawa materialnego nie przyjmuje expressis verbis innej formy załatwienia sprawy". W uzasadnieniu cyt. wyżej wyroku NSA dodał, że "obywatel ma prawo do tego, by jego oparte na prawie materialnym roszczenia i wnioski były rozpatrywane w ramach przewidzianej prawem procedury. Nie jest zgodne z zasadami konstytucyjnymi takie postępowanie organów wykonujących administrację publiczną, w którym wnioski obywateli załatwiane są poza procedurą". Naczelny Sąd Administracyjny podkreślając w uzasadnieniu uchwały z dnia 24 maja 2012 r., że domniemanie rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej jest konsekwencją przywołanej powyżej zasady prawa do procesu administracyjnego podniósł, że nie dość, iż prawo do procesu ma podstawowe znaczenie dla interpretacji przepisów prawa materialnego w kwestii formy rozstrzygnięcia sprawy, w kierunku przyjęcia zasady załatwiania spraw jednostki w formie decyzji administracyjnej, gdy przepis prawa materialnego nie przyjmuje expressis verbis innej formy załatwienia sprawy, to również, że orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego podkreśla, że z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika ogólny wymóg, aby wszelkie postępowania prowadzone przez organy władzy publicznej w celu rozstrzygnięcia spraw indywidualnych odpowiadały standardom sprawiedliwości proceduralnej. W szczególności regulacje prawne tych postępowań muszą zapewnić wszechstronne i staranne zbadanie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, gwarantować wszystkim stronom i uczestnikom postępowania prawo do wysłuchania, to jest prawo przedstawiania i obrony swoich racji, a jednocześnie umożliwiać sprawne rozpatrzenie sprawy w rozsądnym terminie. Istotnym elementem sprawiedliwości proceduralnej jest także m.in. obowiązek uzasadniania swoich rozstrzygnięć przez organy władzy publicznej oraz prawo do zaskarżania przez strony i uczestników postępowania rozstrzygnięć wydanych w pierwszej instancji, zagwarantowane w art. 78 Konstytucji (vide wyrok TK z dnia 14 czerwca 2006 r., sygn. akt K 53/05). Omówiony wyżej pogląd co do charakteru aktu określonego jako informacja o negatywnym sposobie rozpatrzenia wniosku o przyznanie środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych – jako decyzji administracyjnej – jest konsekwentnie prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 9 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1846/14, postanowienie NSA z 16 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1615/17, wyrok NSA z 12 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2835/17, wyroki NSA z 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt I GSK 302/18 i 303/18, postanowienie NSA z 21 listopada 2019 r., sygn. akt I GZ 385/19). Domniemanie rozstrzygnięcia sprawy przez właściwy organ administracji publicznej w formie decyzji administracyjnej oznacza, że w działaniu (rozstrzygnięciu), poprzedzającym zawarcie umowy o dofinansowanie, należy upatrywać władczości administracyjnoprawnej, a rozstrzyganie, o tym, czy dany podmiot spełnia przesłanki, aby zawrzeć z nim umowę, na podstawie której otrzyma wsparcie, należy uznać za akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. W takiej sytuacji konieczne jest bowiem zagwarantowanie wnioskodawcy możliwości wszczęcia skutecznej kontroli sądowej, której przedmiotem powinna być ocena, czy organ w sposób zgodny z prawem skorzystał z przysługującej mu kompetencji, a w szczególności, czy w sposób należyty zbadał wniosek osoby ubiegającej się o świadczenie pod kątem spełnienia przewidzianych prawem przesłanek. Czynności podejmowane przez organ administracji publicznej właściwy do załatwienia sprawy mają charakter procedury administracyjnej. Przeprowadzenie tej procedury prowadzi tym samym do rozstrzygnięcia, które stanowi rozstrzygnięcie indywidualne, dotyczące praw i wolności jednostki. Tego rodzaju rozstrzygnięcia, jako objęte gwarancją konstytucyjną nie mogą pozostawać poza skuteczną kontrolą sądową. 5.2. Mając zatem na uwadze powyższe, należy wskazać, iż zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W przypadku naruszenia wskazanych powyżej przepisów art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzeka o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej. Jak bowiem stanowi wskazany przepis, sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych (niż wskazane w art. 58 § 1 pkt 1-5 p.p.s.a.) przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Wyczerpanie środków zaskarżenia, o których mowa w przywołanym wyżej art. 52 § 2 p.p.s.a., przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, stanowi zatem podstawową przesłankę dopuszczalności skargi. Powyższe podyktowane jest założeniem dwuinstancyjności postępowania. Z treści art. 127 § 1 K.p.a. wynika, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Zgodnie z § 2 tego artykułu, właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Z powyższych uregulowań wynika zatem generalna zasada, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego wymaga uprzedniego uruchomienia środków prawnych dostępnych w administracyjnym toku instancji. Jak już wcześniej wskazano, Skarżąca przedmiotem skargi uczyniła pismo - informację MOPS z dnia 20 listopada 2024 r. w przedmiocie odmowy przyznania jej dofinansowania ze środków PFRON. W związku z powyższym, Skarżąca aby podważyć zaskarżony akt powinna w pierwszej kolejności złożyć odwołanie w ustawowym terminie do organu wyższego stopnia. Dopiero wtedy przysługiwałoby jej prawo do zakwestionowania wydanego przez organ odwoławczy aktu w drodze skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Mając zatem powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż w podanych okolicznościach wniesiona skarga jest niedopuszczalna z powodu niewyczerpania toku instancyjnego przed organami administracyjnymi i jako taka podlega odrzuceniu. Sąd administracyjny nie ma bowiem możliwości kontroli merytorycznej aktu wydanego w pierwszej instancji. Sąd dostrzega jednak, że zaskarżona w sprawie informacja nie zawiera pouczenia o terminie i trybie wniesienia odwołania. Jednakże brak prawidłowego pouczenia o środkach zaskarżenia nie może sanować braku wyczerpania administracyjnego toku instancji, natomiast może stanowić podstawę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. 5.3. Mając zatem na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI