I SA/Gd 445/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2024-09-10
NSApodatkoweŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnezabezpieczenieodsetkizwrot środkówuznanie administracyjneprawo podatkoweWSAspółka

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące zmiany zakresu zabezpieczenia, uznając, że organ prawidłowo zinterpretował przepisy i nie naruszył prawa.

Spółka złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji o zmianie zakresu zabezpieczenia egzekucyjnego. Spółka kwestionowała sposób naliczenia odsetek od zwróconych środków. Sąd administracyjny uznał skargę za niezasadną, stwierdzając, że organ egzekucyjny prawidłowo zastosował przepisy dotyczące zmiany zakresu zabezpieczenia (art. 157a u.p.e.a.) oraz prawidłowo naliczył odsetki zgodnie z art. 165 § 2 u.p.e.a., ponieważ spółka nie złożyła wyraźnego wniosku o wpłatę środków na lokatę terminową (art. 165 § 3 u.p.e.a.).

Sprawa dotyczyła skargi A. Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku. Postanowieniem tym zmieniono zakres zabezpieczenia egzekucyjnego, zmniejszając kwotę podlegającą zabezpieczeniu z 816.837,00 zł do 209.125,12 zł i zwalniając spod zabezpieczenia kwotę 610.803,95 zł wraz z odsetkami. Spółka zarzuciła niewłaściwe określenie kwoty zwolnionej oraz brak wskazania sposobu wyliczenia odsetek. Sąd administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd uznał, że organ egzekucyjny działał w ramach uznania administracyjnego na podstawie art. 157a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) i prawidłowo ocenił okoliczności sprawy. W kwestii odsetek, sąd stwierdził, że środki zostały wpłacone na oprocentowany rachunek bankowy organu egzekucyjnego zgodnie z art. 165 § 2 u.p.e.a. Sąd podkreślił, że art. 165 § 3 u.p.e.a. nakłada obowiązek wpłaty na rachunek lokaty terminowej tylko na wniosek zobowiązanego, a spółka takiego wyraźnego wniosku nie złożyła, mimo działania przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd uznał, że wyrażenie zainteresowania odsetkami od lokat nie jest równoznaczne z wnioskiem o wpłatę na lokatę terminową. W konsekwencji, sąd uznał, że organ prawidłowo naliczył odsetki od depozytu bankowego i oddalił skargę.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ egzekucyjny prawidłowo naliczył odsetki od depozytu bankowego, ponieważ zobowiązany nie złożył wyraźnego wniosku o wpłatę na lokatę terminową zgodnie z art. 165 § 3 u.p.e.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 165 § 3 u.p.e.a. wymaga wyraźnego wniosku o wpłatę na lokatę terminową, a samo wyrażenie zainteresowania odsetkami nie jest wystarczające. Organ działał w ramach uznania administracyjnego (art. 157a u.p.e.a.) i prawidłowo zastosował art. 165 § 2 u.p.e.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.e.a. art. 157a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny może w każdym czasie uchylić lub zmienić sposób lub zakres zabezpieczenia w ramach uznania administracyjnego.

u.p.e.a. art. 165 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zajęte pieniądze w celu zabezpieczenia wpłaca się na wydzielony oprocentowany rachunek bankowy organu egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 165 § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Na wniosek zobowiązanego, jeżeli zabezpieczenie trwać będzie dłużej niż 3 miesiące, organ ma obowiązek wpłacić zajęte pieniądze na rachunek lokaty terminowej.

Pomocnicze

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 127 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 17 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2 i 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ egzekucyjny działał w ramach uznania administracyjnego przy zmianie zakresu zabezpieczenia. Zobowiązany nie złożył wyraźnego wniosku o wpłatę środków na lokatę terminową, co wyklucza zastosowanie art. 165 § 3 u.p.e.a. Naliczenie odsetek od depozytu bankowego było zgodne z art. 165 § 2 u.p.e.a.

Odrzucone argumenty

Zarzut niewłaściwego określenia kwoty zwolnionej spod zabezpieczenia. Zarzut braku wskazania sposobu wyliczenia odsetek. Niewłaściwe zastosowanie art. 165 § 3 u.p.e.a. przez organ odwoławczy. Niewłaściwe zastosowanie art. 157 u.p.e.a. w części dotyczącej naliczenia odsetek.

Godne uwagi sformułowania

Użycie przez ustawodawcę zwrotu "może" (...) oznacza, że organ działa w ramach tzw. uznania administracyjnego. Kontrola legalności postanowień wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do badania, czy (...) organ egzekucyjny uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych (...) oraz czy (...) nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Przepis ten nie przewiduje jednak wpłacenia zajętych pieniędzy na rachunek lokaty terminowej z urzędu. Sąd stanął na stanowisku, że nie można traktować porównania wyliczeń wysokości odsetek dokonanych przez pełnomocnika jak wniosek o wpłacenie środków na rachunek lokaty terminowej, bowiem taki wniosek w istocie nie został sformułowany.

Skład orzekający

Sławomir Kozik

przewodniczący

Elżbieta Rischka

sprawozdawca

Irena Wesołowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zmiany zakresu zabezpieczenia egzekucyjnego oraz sposobu naliczania odsetek od środków objętych zabezpieczeniem, w szczególności wymogu wyraźnego wniosku o wpłatę na lokatę terminową."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wyraźnego wniosku o lokatę terminową. Uznanie administracyjne organu egzekucyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności sposobu naliczania odsetek i możliwości zmiany zabezpieczenia. Jest to interesujące dla prawników procesowych i doradców podatkowych.

Czy brak wniosku o lokatę terminową oznacza utratę odsetek? WSA w Gdańsku wyjaśnia zasady zabezpieczenia egzekucyjnego.

Dane finansowe

WPS: 209 125,12 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Gd 445/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-09-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka /sprawozdawca/
Irena Wesołowska
Sławomir Kozik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 157a i art. 165
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 10 września 2024 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 26 marca 2024 r. nr 2201-IEE.7192.2.40.2024.6.AK w przedmiocie zmiany zakresu zabezpieczenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym do sądu postanowieniem z dnia 26 marca 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej jako Dyrektor IAS lub organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm.) – dalej jako K.p.a., w związku z art. 17 § 1, art. 18 i art. 157a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.) – dalej jako u.p.e.a., po rozpatrzeniu zażalenia A Spółki z o.o. z siedzibą w G. (dalej: Spółka lub Skarżąca) na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku (dalej jako Naczelnik US lub organ I instancji) z dnia 4 stycznia 2024 r., którym zmieniono zakres zabezpieczenia wynikający z zarządzeń zabezpieczenia nr 28058-SEW1.4253.1.2022.Z1 oraz nr 2805-SEW1.4253.1.2022.Z2 z dnia 29 lipca 2022 r. wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Elblągu poprzez zmianę wysokości należności podlegającej zabezpieczeniu z kwoty 816.837,00 zł na kwotę 209.125,12 zł oraz zwolniono spod zabezpieczenia środki w wysokości 610.803,95 zł wraz z odsetkami naliczonymi od dnia ich zabezpieczenia do dnia ich zwrotu na rachunek bankowy spółki, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
Naczelnik US prowadzi do majątku spółki postępowanie zabezpieczające na wniosek wierzyciela - Naczelnika US w Elblągu w oparciu o wskazane zarządzenia zabezpieczenia z dnia 29 lipca 2022 r. W toku postępowania zabezpieczającego organ egzekucyjny zabezpieczył środki w łącznej wysokości 819.929,07 zł.
Pismem z dnia 7 listopada 2023 r. Spółka wniosła m.in. o zwrot zabezpieczonych środków w części przewyższającej kwoty określone decyzję wymiarową.
Pismem z dnia 20 listopada 2023 r. Naczelnik US w Elblągu wniósł o zwolnienie spod zabezpieczenia kwoty 610.803,95 zł, wskazując, że w dniu 19 października 2023 r. wydał decyzję określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za kwiecień 2020 r. w wysokości 83.178,00 zł oraz ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za kwiecień 2020 r. w kwocie 78.200,00 zł, za maj 2020 r. w kwocie 18.400,00 zł, za lipiec 2020 r. w kwocie 18.400,00 zł. Jednocześnie Wierzyciel wskazał, że dalszemu zabezpieczeniu podlegają środki w łącznej kwocie 209.125,12 zł (należności wynikające z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi do dnia zabezpieczenia środków).
Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2024 r. Naczelnik US zmienił zakres zabezpieczenia wynikający z ww. zarządzeń zabezpieczenia z dnia 29 lipca 2022 r. wydanych przez Naczelnika US w Elblągu poprzez zmianę wysokości należności podlegającej zabezpieczeniu z kwoty 816.837,00 zł na kwotę 209.125,12 zł oraz zwolnił spod zabezpieczenia środki w wysokości 610.803,95 zł i zwrócił je wraz z odsetkami naliczonymi od dnia ich zabezpieczenia do dnia ich zwrotu na rachunek bankowy spółki.
Pismem z dnia 16 stycznia 2024 r. spółka wniosła zażalenie na ww. postanowienie, zarzucając niewłaściwe określenie w zaskarżonym postanowieniu kwoty zwolnionej spod zabezpieczenia (610.803,95 zł) oraz brak wskazania w postanowieniu wysokości i sposobu wyliczenia odsetek od zwalnianej kwoty.
Postanowieniem z dnia 26 marca 2024 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 157a u.p.e.a. - organ egzekucyjny może w każdym czasie uchylić lub zmienić sposób lub zakres zabezpieczenia. Ustawodawca wyposażył organ egzekucyjny w możliwość reakcji wobec zmieniających się okoliczności faktycznych i oceny organu zasadności wyboru środków zabezpieczających z punktu widzenia celu zabezpieczenia. Sposób i zakres zabezpieczenia powinny być określone z uwzględnieniem zasady stosowania środka najmniej dolegliwego dla zobowiązanego oraz zasady stosowania środka prowadzącego do celu, tj. do zapewnienia skuteczności przyszłej egzekucji.
Użycie przez ustawodawcę zwrotu "może" (uchylić lub zmienić sposób lub zakres zabezpieczenia) oznacza, że organ działa w ramach tzw. uznania administracyjnego. Zatem sposób rozstrzygnięcia pozostawiono całkowicie w gestii organu. Ustawodawca w przywołanym art. 157a u.p.e.a. nie sformułował żadnych uwarunkowań ani kryteriów, których wystąpienie może prowadzić do uchylenia, zmiany sposobu lub zakresu zabezpieczenia. Tym samym do organu należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy, przy czym przed rozstrzygnięciem organ zobowiązany jest do dokładnego i wnikliwego rozpatrzenia stanu faktycznego sprawy oraz podnoszonych przez wnioskodawcę argumentów. Zatem kontrola legalności postanowień wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do badania, czy w procesie dochodzenia do tegoż rozstrzygnięcia organ egzekucyjny uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających uzasadniać uchylenie lub zmianę sposobu lub zakresu zabezpieczenia oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów.
W opinii Dyrektora IAS żądanie spółki w zakresie zwolnienia spod zabezpieczenia dodatkowych środków w kwocie 115.000,00 zł nie znajduje żadnego uzasadnienia, bowiem we wniosku z 7 listopada 2023 r. spółka wskazała na różnice w kwotach pomiędzy decyzją zabezpieczającą a decyzją wymiarową i wniosła o zwolnienie zabezpieczonych środków w łącznej wysokości 609.214,0 zł, na które złożyła się m.in. różnica w kwocie dodatkowego zobowiązania podatkowego.
W zakresie wysokości odsetek zwróconych na rachunek bankowy spółki wraz ze środkami zwolnionymi spod zajęcia Dyrektor IAS wskazał, że zajęte pieniądze w celu zabezpieczenia wpłaca się na wydzielony oprocentowany rachunek bankowy organu egzekucyjnego z oprocentowaniem udzielonym przez bank dla wkładów wypłacanych na każde żądanie, z zastrzeżeniem § 2a i 3.
Zdaniem organu odwoławczego, wszystkie zabezpieczone środki zostały wpłacone na oprocentowany rachunek prowadzony na rzecz Naczelnika US przez Narodowy Bank Polski, a wartość stopy procentowej w okresie od wpłaty środków do dnia ich zwrotu tj. 8 stycznia 2024 r. wynosiła od 0,84% do 2,04% w skali roku i odsetki w łącznej wysokości 16.798,48 zł przekazane na rachunek spółki zostały naliczone według ich wartości.
Zdaniem Dyrektora IAS, zgodnie z art. 165 § 3 u.p.e.a. na wniosek zobowiązanego, jeżeli zabezpieczenie trwać będzie dłużej niż 3 miesiące, organ ma obowiązek wpłacić zajęte pieniądze na rachunek lokaty terminowej, a z uzyskanym z tej lokaty oprocentowaniem zajęte pieniądze podlegają zwrotowi. Z tym, że przepis ten nie przewiduje jednak wpłacenia zajętych pieniędzy na rachunek lokaty terminowej z urzędu. Jak wynika z akt sprawy, z takim wnioskiem spółka nie wystąpiła do organu egzekucyjnego.
W świetle powyższego Dyrektor IAS stwierdził, że organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu dokonał prawidłowej wykładni art. 157a u.p.e.a., przyjmując, że w sprawie istniały podstawy do zastosowania instytucji zmiany zakresu zabezpieczenia, a rozstrzygnięcie zostało podjęte zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, po uprzednim przeanalizowaniu ogółu okoliczności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie w części dotyczącej wysokości odsetek naliczonych od dnia zabezpieczenia należności do dnia ich zwrotu, Skarżąca wniosła o jego uchylenie, oraz zasądzenie od organu odwoławczego na jej rzecz kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 165 § 3 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, mimo, że w kierowanym do Naczelnika US piśmie z 7 listopada 2023 r. Skarżąca wyraziła zainteresowanie odsetkami od lokat terminowych, oraz naruszenie art. 157 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, mimo istnienia podstaw do zmiany zabezpieczenia w części dotyczącej naliczenia odsetek.
W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że w kierowanym do Naczelnika US piśmie z dnia 7 listopada 2023 r. wyraziła zainteresowanie naliczeniem odsetek jak od lokat, co należało interpretować jako wniosek o wpłacenie środków na rachunek lokaty terminowej. Gdyby organ takiej wpłaty dokonał w dniu 7 listopada 2023 r. odsetki zostałyby naliczone w kwocie wyższej niż w przypadku rachunku depozytowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), jak również postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3).
W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, w trybie uproszczonym, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. 157a u.p.e.a. organ egzekucyjny może w każdym czasie uchylić lub zmienić sposób lub zakres zabezpieczenia. Ustawodawca wyposażył organ egzekucyjny w możliwość reakcji wobec zmieniających się okoliczności faktycznych i oceny organu zasadności wyboru środków zabezpieczających z punktu widzenia celu zabezpieczenia. Sposób i zakres zabezpieczenia powinny być określone z uwzględnieniem zasady stosowania środka najmniej dolegliwego dla zobowiązanego oraz zasady stosowania środka prowadzącego do celu, tj. do zapewnienia skuteczności przyszłej egzekucji.
Słusznie Dyrektor IAS wyjaśnił, że użycie przez ustawodawcę zwrotu "może" (uchylić lub zmienić sposób lub zakres zabezpieczenia) oznacza, że organ działa w ramach tzw. uznania administracyjnego. Zatem sposób rozstrzygnięcia pozostawiono całkowicie w gestii organu. Ustawodawca w przywołanym art. 157a u.p.e.a. nie sformułował żadnych uwarunkowań ani kryteriów, których wystąpienie może prowadzić do uchylenia, zmiany sposobu lub zakresu zabezpieczenia. Tym samym do organu należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy, przy czym przed rozstrzygnięciem organ zobowiązany jest do dokładnego i wnikliwego rozpatrzenia stanu faktycznego sprawy oraz podnoszonych przez wnioskodawcę argumentów.
Zatem kontrola legalności postanowień wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do badania, czy w procesie dochodzenia do tegoż rozstrzygnięcia organ egzekucyjny uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających uzasadniać uchylenie lub zmianę sposobu lub zakresu zabezpieczenia oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów.
Sąd doszedł do przekonania, że organy podatkowe dokonały prawidłowej wykładni art. 157a u.p.e.a. i nie naruszyły przy tym zasad odnoszących się do oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.
Stan faktyczny również nie budzi wątpliwości.
Pismem z dnia 7 listopada 2023 r. pełnomocnik Skarżącej - radca prawny - wniósł o zwrot zabezpieczonych środków w części przewyższającej kwoty określone decyzją wymiarową tj. 609.214,00 zł wraz z odsetkami. Natomiast pismem z dnia 20 listopada 2023 r. Naczelnik US w Elblągu wniósł o zwolnienie spod zabezpieczenia kwoty 610.803,95 zł wskazując, że w dniu 19 października 2023 r. wydał decyzję określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za kwiecień 2020 r. w wysokości 83.178,00 zł oraz ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za kwiecień 2020 r. w kwocie 78.200,00 zł, za maj 2020 r. w kwocie 18.400,00 zł, za lipiec 2020 r. w kwocie 18.400,00 zł. Jednocześnie Wierzyciel wskazał, że dalszemu zabezpieczeniu podlegają środki w łącznej kwocie 209.125,12 zł (należności wynikające z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi do dnia zabezpieczenia środków).
Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2024 r. Naczelnik US zmienił zakres zabezpieczenia wynikający z ww. zarządzeń zabezpieczenia z dnia 29 lipca 2022 r. wydanych przez Naczelnika US w Elblągu poprzez zmianę wysokości należności podlegającej zabezpieczeniu z kwoty 816.837,00 zł na kwotę 209.125,12 zł oraz zwolnił spod zabezpieczenia środki w wysokości 610.803,95 zł i zwrócił je wraz z odsetkami naliczonymi od dnia ich zabezpieczenia do dnia ich zwrotu na rachunek bankowy spółki.
W ocenie Sądu prawidłowo organ odwoławczy wyjaśnił, że w stanie faktycznym badanej sprawy żądanie Skarżącej w zakresie zwolnienia spod zabezpieczenia dodatkowych środków w kwocie 115.000,00 zł nie znajduje żadnego uzasadnienia, albowiem we wniosku z dnia 7 listopada 2023 r. pełnomocnik Skarżącej wskazał jedynie na różnice w kwotach pomiędzy decyzją zabezpieczającą a decyzją wymiarową i wniósł o zwolnienie zabezpieczonych środków w łącznej wysokości 609.214,0 zł, na które złożyła się m.in. różnica w kwocie dodatkowego zobowiązania podatkowego.
W zakresie wysokości odsetek zwróconych na rachunek bankowy Skarżącej wraz ze środkami zwolnionymi spod zajęcia wskazać należy, że zajęte pieniądze w celu zabezpieczenia wpłaca się na wydzielony oprocentowany rachunek bankowy organu egzekucyjnego z oprocentowaniem udzielonym przez bank dla wkładów wypłacanych na każde żądanie, z zastrzeżeniem § 2a i 3.
Jak bezsprzecznie wynika z akt sprawy, wszystkie zabezpieczone środki zostały wpłacone na oprocentowany rachunek prowadzony na rzecz Naczelnika US przez Narodowy Bank Polski, a wartość stopy procentowej w okresie od wpłaty środków do dnia ich zwrotu tj. 8 stycznia 2024 r. wynosiła od 0,84% do 2,04% w skali roku i odsetki w łącznej wysokości 16.798,48 zł przekazane na rachunek Skarżącej zostały prawidłowo naliczone według ich wartości.
Zgodnie z art. 165 § 3 u.p.e.a. na wniosek zobowiązanego, jeżeli zabezpieczenie trwać będzie dłużej niż 3 miesiące, organ ma obowiązek wpłacić zajęte pieniądze na rachunek lokaty terminowej, a z uzyskanym z tej lokaty oprocentowaniem zajęte pieniądze podlegają zwrotowi. Z tym, że przepis ten nie przewiduje wpłacenia zajętych pieniędzy na rachunek lokaty terminowej z urzędu.
Analiza akt sprawy wskazuje bezsprzecznie, że z takim wnioskiem Skarżąca nie wystąpiła do organu egzekucyjnego – co słusznie stwierdził Dyrektor IAS w zaskarżonym postanowieniu. W ocenie Sądu prawidłowa wykładnia art. 165 § 3 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że organ ma obowiązek wpłacić zajęte pieniądze na rachunek lokaty terminowej na wniosek zobowiązanego, przy czym wniosek taki musi być złożony do organu w sposób wyraźny, a nie dorozumiany. Nie można bowiem oczekiwać od organu, że z pisma z dnia 7 listopada 2023 r. mógł wyinterpretować, że intencją Skarżącej było wpłacenie środków na rachunek lokaty terminowej. Sąd stanął na stanowisku, że nie można traktować porównania wyliczeń wysokości odsetek dokonanych przez pełnomocnika jak wniosek o wpłacenie środków na rachunek lokaty terminowej, bowiem taki wniosek w istocie nie został sformułowany.
Sąd odnosząc się do zarzutów skargi tj. zarzutów naruszenia art. 165 § 3 i art. 157 u.p.e.a., uznając je za bezzasadne, stwierdza, że profesjonalny pełnomocnik Skarżącej w przedmiotowym wniosku swoje zainteresowanie odsetkami od zabezpieczonej należności wyraził w sposób nieprecyzyjny, bowiem wniósł jedynie o naliczenie i wypłatę odsetek od nienależnie zabezpieczonej kwoty w wysokości przyjętej w orzecznictwie sądów administracyjnych, za okres od dnia zajęcia środków do dnia ich zwrotu oraz wskazał, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych nadpłacone środki powinny zostać zwrócone wraz z oprocentowaniem właściwym dla depozytów bankowych, przy czym nie wniósł o wpłacenie środków na rachunek lokaty terminowej.
Jak wyżej wskazano zgodnie z art. 165 § 2 u.p.e.a. zajęte pieniądze w celu zabezpieczenia wpłaca się na wydzielony oprocentowany rachunek bankowy organu egzekucyjnego z oprocentowaniem udzielonym przez bank dla wkładów wypłacanych na każde żądanie, z zastrzeżeniem § 3. Według art. 165 § 3 u.p.e.a. jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że zabezpieczenie trwać będzie dłużej niż 3 miesiące, zajęte pieniądze, na wniosek zobowiązanego, wpłaca się na rachunek lokaty terminowej. Zatem to ustawa określa dopuszczalną formę zabezpieczenia pieniędzy, nie pozostawiając w tym zakresie swobody organom egzekucyjnym.
W ocenie Sądu, organ egzekucyjny prawidłowo zinterpretował wniosek Skarżącej. Skarżąca w toku postępowania działała poprzez profesjonalnego pełnomocnika, który niewątpliwie powinien posiadać elementarną wiedzę jak prawidłowo sformułować swoje wnioski, aby nie budziły one wątpliwości organów podatkowych – co słusznie podkreślił Dyrektor IAS w odpowiedzi na skargę.
Samego wykazania zainteresowaniem odsetkami od zabezpieczonych środków nie można interpretować jako wniosku o wpłatę tych środków na rachunek lokaty terminowej, a związku z tym zabezpieczone środki zostały zasadnie wypłacone Skarżącej wraz z odsetkami naliczonym na oprocentowanym rachunku bankowym organu egzekucyjnego z oprocentowaniem udzielonym przez bank dla wkładów wypłacanych (art. 165 § 2 u.p.e.a.).
W ocenie Sądu, organ egzekucyjny w swoim postanowieniu dokonał prawidłowej wykładni art. 157a u.p.e.a., przyjmując, że w niniejszej sprawie istniały podstawy do zastosowania instytucji zmiany zakresu zabezpieczenia, a rozstrzygnięcie zostało podjęte zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, po uprzednim przeanalizowaniu ogółu okoliczności faktycznych sprawy.
Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę