I SA/Gd 445/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2023-07-18
NSAAdministracyjneWysokawsa
odpady komunalnesegregacja odpadówopłata podwyższonaustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminachodpowiedzialność właściciela nieruchomościkontrola sądu administracyjnegogospodarowanie odpadami

WSA w Gdańsku oddalił skargę spółdzielni mieszkaniowej, potwierdzając zasadność naliczenia podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z powodu niewłaściwej segregacji, nawet jeśli miała ona charakter incydentalny.

Spółdzielnia Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję SKO o naliczeniu podwyższonej opłaty za odpady komunalne z powodu niewłaściwej segregacji. Sąd administracyjny uznał, że nawet jednorazowe niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów, udokumentowane przez firmę odbierającą odpady, uzasadnia zastosowanie podwyższonej stawki opłaty. Sąd podkreślił, że właściciel nieruchomości ponosi pełną odpowiedzialność za sposób gromadzenia i oddawania odpadów do zagospodarowania.

Sprawa dotyczyła skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza o naliczeniu podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Podwyższona opłata została nałożona z powodu stwierdzonych nieprawidłowości w segregacji odpadów w lipcu i sierpniu 2022 r. Firma odbierająca odpady wielokrotnie dokumentowała fotograficznie obecność odpadów zmieszanych w pojemnikach przeznaczonych na konkretne frakcje (np. biodegradowalne, szklane). Spółdzielnia argumentowała, że naruszenia miały charakter incydentalny i mogły być wynikiem działań pojedynczych mieszkańców lub osób trzecich, kwestionując zastosowanie "odpowiedzialności zbiorowej". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd uznał, że przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (art. 6ka ust. 1 i 3) nie wymagają uporczywości lub notoryczności w naruszaniu obowiązku selektywnej zbiórki, aby zastosować podwyższoną opłatę. Wystarczające jest stwierdzenie nawet jednorazowego niedopełnienia tego obowiązku, co zostało udokumentowane. Sąd podkreślił, że podwyższona opłata stanowi rekompensatę za wyższe koszty zagospodarowania odpadów zmieszanych i jest pobierana za miesiąc, w którym stwierdzono nieprawidłowości. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, braku uzasadnienia oraz zastosowania odpowiedzialności zbiorowej, wskazując na pełną odpowiedzialność właściciela nieruchomości za sposób gromadzenia odpadów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nawet jednorazowe niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych uzasadnia naliczenie opłaty podwyższonej.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (art. 6ka) nie wymagają uporczywości lub notoryczności w naruszaniu obowiązku selektywnej zbiórki. Wystarczające jest stwierdzenie faktu niedopełnienia tego obowiązku, co zostało udokumentowane.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.c.p.g. art. 6ka § ust. 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

W przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady przyjmuje je jako niesegregowane i powiadamia o tym wójta/burmistrza/prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości.

u.c.p.g. art. 6ka § ust. 2

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

u.c.p.g. art. 6ka § ust. 3

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej.

Pomocnicze

u.c.p.g. art. 6k § ust. 3

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Określa wysokość stawki opłaty podwyższonej.

u.c.p.g. art. 6c § ust. 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Obowiązek gminy zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości.

u.c.p.g. art. 6h

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przez właścicieli nieruchomości.

u.c.p.g. art. 5 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Obowiązek właścicieli nieruchomości zapewnienia utrzymania czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych.

u.s.k.o.

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych

O.p.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.u.s.a.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

Rozporządzenie art. z dnia 29 grudnia 2016 r.

w sprawie szczegółowego sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów

Uchwała Rady Miejskiej w L. art. Nr XXXI-483/2021

w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, przeznaczony do odbierania odpadów komunalnych

Uchwała Rady Miejskiej w L. art. Nr XXI-332/2020

w sprawie ustalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto L.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

zasada demokratycznego państwa prawnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów, nawet incydentalne, uzasadnia naliczenie opłaty podwyższonej. Właściciel nieruchomości ponosi pełną odpowiedzialność za sposób gromadzenia odpadów. Podwyższona opłata stanowi rekompensatę za wyższe koszty zagospodarowania odpadów zmieszanych.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwa segregacja miała charakter incydentalny i nie powinna skutkować opłatą podwyższoną. Zastosowanie odpowiedzialności zbiorowej jest sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawnego. Naruszenie przepisów postępowania (brak odniesienia się do zarzutów, nienależyte uzasadnienie, brak czytelnego podpisu). Naruszenie zasady in dubio pro tributario.

Godne uwagi sformułowania

Wykładnia językowa tego przepisu prowadzi do jednoznacznych rezultatów. Sposób sformułowania przesłanki powiadomienia (...) oraz przesłanki określenia wysokości podwyższonej opłaty (...) daje podstawę do przyjęcia, że czynności te powinny być podjęte także w przypadku jednorazowego niedopełnienia obowiązku. Opłata podwyższona stanowi nie tyle finansową dolegliwość za niewłaściwą segregację, ale też jest rekompensatą dla gminy związaną z dodatkowym, wyższym kosztem zagospodarowania źle zebranych odpadów komunalnych. Właściciel nieruchomości, bez względu na sposób jej wykorzystywania, odpowiada za to, w jaki sposób odpady wytwarzane na nieruchomości są gromadzone i oddawane do zagospodarowania.

Skład orzekający

Alicja Stępień

przewodniczący

Krzysztof Przasnyski

sprawozdawca

Marek Kraus

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że nawet incydentalne naruszenie obowiązku selektywnej segregacji odpadów komunalnych uzasadnia naliczenie opłaty podwyższonej oraz podkreślenie pełnej odpowiedzialności właściciela nieruchomości za sposób gromadzenia odpadów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej regulacji prawnej dotyczącej opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w gminach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu segregacji odpadów i naliczania opłat, co jest interesujące dla wielu właścicieli nieruchomości. Wyjaśnia wątpliwości interpretacyjne dotyczące jednorazowych naruszeń.

Niewłaściwie posegregowałeś śmieci? Nawet raz? Zapłacisz więcej!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 445/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-07-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień /przewodniczący/
Krzysztof Przasnyski /sprawozdawca/
Marek Kraus
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
III FSK 1509/23 - Wyrok NSA z 2024-07-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1297
art. 6ka ust. 3
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 18 lipca 2023 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 12 grudnia 2022 r. nr SKO.463.97.2022 w przedmiocie określenia wysokości opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 12 grudnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku (dalej jako: "SKO", "organ odwoławczy", "organ II instancji"), działając na podstawie art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018 r., poz. 570), art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej jako: "O.p."), art. 6ka ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2022, poz. 1297, dalej jako: "u.c.p.g."), po rozpoznaniu odwołania S. w L. (dalej jako: "Skarżąca", "Spółdzielnia", "strona") od decyzji Burmistrza Miasta L. (dalej jako: "Burmistrz", "organ I instancji") z dnia 4 października 2022 r. w sprawie określenia dla nieruchomości przy ul. [...] wysokości opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące lipiec 2022 r. w wysokości 3.150,00 zł oraz za miesiąc sierpień 2022 r. w wysokości 3.150,00 zł, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy.
Mieszkańcy budynku wielorodzinnego przy ul. [...], położonego na działce nr [...] w L. wytwarzają odpady komunalne, które gromadzone są we wspólnym miejscu gromadzenia odpadów dla nieruchomości: [...], [...].
Organ I instancji wskazał, że stawkę podwyższoną przyjmuje się zgodnie
z § 2 ust. 2 Uchwały nr XXXI-483/2021 Rady Miejskiej w L. z dnia 26 listopada 2021 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, przeznaczony do odbierania odpadów komunalnych. Opłatę podwyższoną ustala się na podstawie złożonej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Podmiot odbierający odpady w dniach 15, 18, 21, 27 lipca 2022 r. oraz 19 sierpnia 2022 r. poinformował Burmistrza Miasta o stwierdzonych nieprawidłowościach w segregacji odpadów, do zawiadomienia załączając dokumentację fotograficzną wskazującą na obecność w pojemniku na odpady biodegradowalne odpadów szklanych, metalowych, papierowych, zmieszanych i z tworzyw sztucznych. W jednym z powiadomień firma wywozowa zwróciła uwagę, że powyższa sytuacja powtarza się od dłuższego czasu.
Każdorazowo, po stwierdzeniu nieprawidłowości, odpady zostały przekwalifikowane przez firmę wywozową, potwierdzając to notatką sporządzaną przez pracownika firmy w systemie xTrack Dispatcher (treść notatki: nieprawidłowa segregacja odpadów (zdjęcia)). Odpady zostawały odebrane kolejnego dnia jako odpady zmieszane, co również zostało potwierdzone w programie xTrack Analizer.
Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2022 r. Burmistrz wydał postanowienie o wszczęciu postępowania z uwagi na niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych przez mieszkańców budynku wielorodzinnego przy ul. [...], 84-300 L..
W dniu 29 sierpnia 2022 r. wpłynęło ponowne zawiadomienie z dnia 24 sierpnia 2022 r. od firmy wywozowej o stwierdzonym braku segregacji oraz o przekwalifikowaniu odpadów jako zmieszane. Tożsame zawiadomienie z dnia 31 sierpnia 2022 r. wpłynęło do urzędu dnia 2 września 2022 r.
W związku z powyższym, organ I instancji wydał decyzję z dnia 4 października 2022 r., w której określił Spółdzielni wysokość opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące lipiec 2022 r. w wysokości 3.150,00 zł oraz za miesiąc sierpień 2022 r. w wysokości 3.150,00 zł, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
Po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni od powyższej decyzji, SKO decyzją
z dnia 12 grudnia 2022 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
SKO wskazało, że materialnoprawną podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz uchwały nr XXXI-483/2021 Rady Miejskiej w L. z dnia 26 listopada 2021 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, przeznaczony do odbierania odpadów komunalnych, a także uchwały Nr XXI-332/2020 Rady Miejskiej w L. z dnia 22 grudnia 2020r. w sprawie ustalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto L..
SKO zwróciło uwagę, że przepis art. 6c ust. 1 u.c.p.g. wprowadza obowiązek gminy zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, zaś zgodnie z art. 6h u.c.p.g. właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Organ odwoławczy podkreślił, że w przedmiotowej sprawie spór dotyczy kwestii tego, czy strona spełniła wymóg selektywnego zbierania odpadów w miesiącu lipcu i sierpniu 2022 r. na swojej nieruchomości.
Wymagania w zakresie zbierania odpadów zawarte są w uchwale Nr XXI-332/2020 Rady Miejskiej w L. z dnia 22 grudnia 2020r. w sprawie ustalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto L. (obowiązująca w dacie stwierdzenia nieprawidłowości), a także w rozporządzeniu z dnia 29 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (Dz.U. z 2019 r. poz. 2028 ze zm.).
Organ II instancji wskazał, że powyższa uchwała oraz rozporządzenie określają szczegółowe obowiązki właścicieli w zakresie selektywnego zbierania odpadów. Według SKO naruszeniem obowiązku selektywnego zbierania odpadów jest zbieranie odpadów poprzez ich gromadzenie w nieodpowiednim rodzaju lub pojemniku, np. gromadzenie szkła czy makulatury w pojemniku przeznaczonym na zmieszane odpady komunalne albo gromadzenie zmieszanych odpadów w pojemniku na szkło czy makulaturę. Z pewnością do obowiązków wytwarzającego odpady należy segregowanie wszystkich odpadów powstających na nieruchomości, a nie tylko określonej części odpadów.
SKO podkreśliło, że wydanie decyzji określającej wysokość opłaty podwyższonej następuje w przypadku niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązkiem organu określającego opłatę podwyższoną jest zatem wykazanie, że właściciel nieruchomości nie dopełnił obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
W ocenie organu odwoławczego, dowody zebrane w niniejszej sprawie dowodzą, że na przedmiotowej nieruchomości nie segregowano odpadów zgodnie z obowiązującymi zasadami. Tymi dowodami w sprawie są zawiadomienia podmiotu odbierającego odpady oraz zdjęcia wykonane w dniach stwierdzenia nieprawidłowości. Sama strona nie kwestionuje jednoznacznie tego faktu, wskazując jedynie, że nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji niewłaściwego segregowania odpadów, gdy miało to niedopełnienie charakter incydentalny, a samo naruszenie zasad selektywnego zbierania odpadów komunalnych mogło być wynikiem postępowania jednego lub kilku mieszkańców albo nawet osób niebędących mieszkańcami (dysponującymi nielegalnie kluczem od wiaty), organ zaś zastosował odpowiedzialność zbiorową. SKO podkreśliło, że bezsporne jest to, że w pojemnikach na odpady biodegradowalne znajdowały się odpady szklane, metalowe, papierowe, zmieszane i z tworzyw sztucznych, a w pojemniku na odpady szklane odpady metalowe, biodegradowalne, papierowe, zmieszane i z tworzyw sztucznych, które znajdować się w nich nie powinny. Wykonane fotografie jednoznacznie wskazują, że wykonano je na nieruchomości strony.
Odnosząc się do treści odwołania, SKO zauważyło, że strona jako władająca nieruchomością ponosi pełną odpowiedzialność za wytwarzane na tej nieruchomości odpady oraz za sposób ich selektywnego zagospodarowania. Obowiązek ten powinien przejawiać właściwym oznaczeniem oraz zabezpieczeniem pojemników przed dostępem osób trzecich, a także, w razie potrzeby, na właściwym oświetleniu pomieszczenia, w którym się one znajdują. To bowiem właściciel nieruchomości, bez względu na sposób jej wykorzystywania odpowiada za to, w jaki sposób odpady wytwarzane na nieruchomości są gromadzone i oddawane do zagospodarowania.
W konsekwencji, w opinii SKO, organ I instancji prawidłowo określił wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej (50,00 zł), o której mowa w art. 6k ust. 3 u.c.p.g., mnożąc ją przez liczbę osób (63) zamieszkałych na nieruchomości w miesiącu lipcu i sierpniu 2022 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję, Spółdzielnia, wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza z dnia 4 października 2022 r., zarzuciła naruszenie:
1. przepisów postępowania mające istotny na wynik sprawy tj.:
- art. 124 O.p. w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 O.p. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do zarzutów stawianych przez strony postępowania, a tym samym naruszenie zasady przekonywania stron co do zasadności przesłanek, którymi kierował się organ odwoławczy przy załatwieniu sprawy;
- art. 210 § 1 pkt 6 O.p. w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez nienależyte uzasadnienie faktyczne z uwagi na zawarcie zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz uniemożliwia kontrolę zaskarżonej decyzji;
- art. 210 § 1 pkt 8 O.p. poprzez brak czytelnego podpisu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pod decyzją;
- art. 2a O.p. poprzez niezastosowanie zasady in dubio pro tributario stanowiącej, iż niedające się usunąć wątpliwości co do przepisów prawa rozstrzyga się na korzyści podatnika;
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 ka ust. 3 u.c.p.g. poprzez przyjęcie, że nawet incydentalne zaniechanie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych uprawnia do zastosowania opłaty podwyższonej;
3. art. 2 Konstytucji RP poprzez zastosowanie zasady odpowiedzialności zbiorowej, sprzecznej z zasadą demokratycznego państwa prawnego.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia rozstrzygnięcia, czy do określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wystarczające jest jednorazowe niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów, czy konieczne jest stwierdzenie, że zobowiązany notorycznie narusza wskazany obowiązek. Wyjaśnienie tej kwestii wymaga dokonania wykładni art. 6ka u.c.p.g.
Zdaniem organów obu instancji ze względu na stwierdzone przez podmiot odbierający odpady przypadki braku segregacji odpadów komunalnych, Skarżąca jako właściciel nieruchomości zobowiązana jest na podstawie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według stawki podwyższonej.
Natomiast zdaniem strony skarżącej ewentualne nieprawidłowości miały charakter incydentalny, a samo naruszenie zasad selektywnego zbierania odpadów komunalnych mogło być wynikiem postępowania jednego lub kilku mieszkańców albo nawet osób niebędących mieszkańcami, co nie uprawniało organu do określenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem stawek w podwyższonej wysokości.
W ocenie Sądu w tak zaistniałym sporze rację należy przyznać organom.
Zgodnie z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Według ust. 2 art. 6ka u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stosownie zaś do ust 3 art. 6ka u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3.
Przepis art. 6ka u.c.p.g. określa konsekwencje prawne naruszenia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązek selektywnej zbiórki odpadów komunalnych jest obowiązkiem o charakterze powszechnym, gdyż ciąży na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których te odpady powstały. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g., właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1.
Pojęcie selektywnej zbiórki odpadków komunalnych, o którym mowa w art. 6ka u.c.p.g., należy interpretować z uwzględnieniem art. 3 ust. 1 pkt 7 i 24 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2022 r., poz. 699 ze zm.). Odpadami komunalnymi są odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych, w szczególności niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i odpady selektywnie zebrane:
a) z gospodarstw domowych, w tym papier i tektura, szkło, metale, tworzywa sztuczne, bioodpady, drewno, tekstylia, opakowania, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, zużyte baterie i akumulatory oraz odpady wielkogabarytowe, w tym materace i meble, oraz b) ze źródeł innych niż gospodarstwa domowe, jeżeli odpady te są podobne pod względem charakteru i składu do odpadów z gospodarstw domowych – przy czym odpady komunalne nie obejmują odpadów z produkcji, rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa, zbiorników bezodpływowych, sieci kanalizacyjnej oraz z oczyszczalni ścieków, w tym osadów ściekowych, pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych; niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają niesegregowanymi (zmieszanymi) odpadami komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane przetwarzaniu odpadów, ale przetwarzanie to nie zmieniło w sposób znaczący ich właściwości.
Selektywne zbieranie odpadów polega z kolei na ich zbieraniu, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami. Niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych polega na nieumieszczeniu odpadów w urządzeniach (pojemnikach lub workach) przeznaczonych na zbieranie frakcji, do której należą, a więc na mieszaniu odpadów podlegających selektywnej zbiórce.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zawarto przesłanki warunkujące wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej.
Pierwszą z przesłanek uzasadniających wydanie ww. decyzji jest niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Na podstawie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentacji fotograficznej, stwierdzić należy, że powyższa przesłanka została spełniona. Podmiot wykonujący usługi odbioru odpadów komunalnych ze wskazanej nieruchomości, stanowiącej własność Skarżącej, stwierdził i udokumentował nieselektywne zbieranie odpadów – w pojemniku przeznaczonym na odpady biodegradowalne znajdowały się odpady z papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. Niedopełnienie przez Spółdzielnię obowiązku selektywnego zbierania odpadów w miesiącu lipcu i sierpniu 2022 r. zostało stwierdzone przez podmiot odbierający odpady kilkukrotnie.
Nie ma przy tym wątpliwości, że ww. nieprawidłowości zostały stwierdzone na nieruchomości Skarżącej. Mając na uwadze twierdzenia Skarżącej należy zaznaczyć, że na znajdujących się w aktach sprawy fotografiach, załączonych do zawiadomień firmy wywozowej widoczna jest nie tylko zawartość pojemników na odpady, ale także znajdująca się na wiacie śmietnikowej tablica, na której widnieje adres nieruchomości. Ponadto, nad fotografiami wskazano daty ich wykonania, co wbrew twierdzeniom strony potwierdza, że zostały one wykonane w tych dniach.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że doszło do uchybienia przez Skarżącą obowiązkowi selektywnego zbierania odpadów komunalnych – przy czym uchybienie to nie miało charakteru incydentalnego, jak twierdzi strona, ale wystąpiło wielokrotnie.
Z art. 6ka u.c.p.g. wynika, że w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów dochodzi do wszczęcia postępowania administracyjnego i w następstwie tego wydania decyzji administracyjnej nakładającej na właściciela opłatę podwyższoną. Wykładnia językowa tego przepisu prowadzi do jednoznacznych rezultatów. Sposób sformułowania przesłanki powiadomienia przez organ odbierający odpady komunalne wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości - "w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" oraz przesłanki określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - "nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" daje podstawę do przyjęcia, że czynności te powinny być podjęte także w przypadku jednorazowego niedopełnienia obowiązku. Wykładnia literalna wskazanego przepisu nie budzi wątpliwości i nie upoważnia do poszukiwania innego rozumienia przywołanych zapisów. Ustawodawca nie dookreślił pojęcia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów. W przepisie nie ma mowy o "uporczywości", czy "notoryczności" niesegregowania odpadów. Pojęcia te nie stanowią zatem elementów norm prawnych wyrażonych w art. 6ka u.p.c.g. i w związku z tym nie podlegają ocenie jako przesłanki rozstrzygania przez organ administracji.
W ocenie Sądu, nie stanowi wystarczającego oparcia dla uwzględnienia wskazanych przesłanek uporczywości/notoryjności odwołanie się do uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej u.c.p.g. Uzasadnienie projektu ustawy nie ma charakteru normatywnego, nie jest elementem stanu prawnego. Nie ma zatem podstaw prawnych, aby w akcie tym doszukiwać się treści normatywnych, w szczególności aby na jego podstawie wywodzić przesłanki, które mają być brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji administracyjnej. Wola ustawodawcy winna wynikać z tekstu ustawy. Wykładnię polegającą na odkodowaniu intencji prawodawcy na podstawie materiałów przygotowawczych powstałych m.in. w procesie legislacyjnym należy uznać za dopuszczalną, jednak może ona zastosowanie jedynie wówczas, gdy wykładnia literalna nie doprowadzi interpretatora do zadowalających rezultatów w zakresie odkodowania treści normy prawnej.
Z uregulowań zawartych w u.c.p.g. wynika, że opłata podwyższona stanowi nie tyle finansową dolegliwość za niewłaściwą segregację, ale też jest rekompensatą dla gminy związaną z dodatkowym, wyższym kosztem zagospodarowania źle zebranych odpadów komunalnych. Przepis art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. stanowi wprost, że niesegregowane odpady komunalne podmiot odbierający odpady przyjmuje jako niesegregowane (zmieszane). Koszt ich zagospodarowania jest wyższy, niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny. Koszt ten pokrywany jest z opłaty podwyższonej, co czyni z niej opłatę za dodatkową usługę.
Podwyższona opłata w odniesieniu do nieruchomości zamieszkałych nie ma charakteru stałego. Określana jest za miesiąc, w którym stwierdzono nieselektywną zbiórkę odpadów. Także ta okoliczność wskazuje na jej charakter jako opłaty za koszt dodatkowych usług związanych z odbiorem odpadów. Koszty te powstają niezależnie od tego, czy brak segregowania odpadów ma charakter incydentalny czy nie. Jeżeli odpady trafiają do odbiorcy jako zmieszane, powstają związane z tym dodatkowe koszty ich zagospodarowania, które muszą zostać sfinansowane. Gdyby pobór opłaty dodatkowej został uzależniony od "uporczywości" niesegregowania odpadów, to oznaczałoby to sytuację, w której powstawałyby koszty zagospodarowania odpadów zmieszanych, które musiałby zostać ostatecznie sfinansowane przez gminę. Tymczasem system gospodarowania odpadami komunalnymi jest z założenia systemem finansowanym z opłat mieszkańców, a nie z dopłat jednostek samorządu terytorialnego.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie wskazuje przy tym, że powyższe rozważania znajdują odzwierciedlenie w ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że wykładnia gramatyczna ww. przepisów oraz stanowczy charakter ich treści prowadzą do wniosku, że wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 30 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 4846/21; z dnia 14 czerwca 2022 r., sygn. akt III FSK 4968/21; z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 14/22; z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 4929/21, z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 13/22; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA").
Zatem przedstawiane przez Skarżącą w powyższym zakresie stanowisko należało uznać za błędne.
W ocenie Sądu dowody zebrane w niniejszej sprawie wskazują na to, że na przedmiotowej nieruchomości dokonywano nieprawidłowej segregacji odpadów. Tymi dowodami są zawiadomienia podmiotu odbierającego odpady oraz zdjęcia wykonane w dniach stwierdzenia nieprawidłowości.
W tym miejscu Sąd zauważa, że zawiadomienie mailowe o nieprawidłowościach w segregowaniu odpadów na nieruchomości Spółdzielni zostało przekazane przez Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego na adres mailowy Spółdzielni, informując ją jednocześnie o przekwalifikowaniu odpadów na zmieszane oraz wskazując, że w przypadku dalszego braku segregacji zostanie wszczęte postępowanie w sprawie określenia podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Należy podkreślić, podmiot odbierający odpady wystosowując pisemne zawiadomienia, w których informował o stwierdzonych nieprawidłowościach w segregacji odpadów, każdorazowo w rozdzielniku tych pism kierował je także do Spółdzielni. W ich treści wskazano m.in., że przekwalifikowane odpady zostaną odebrane jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne. Należy też zauważyć, że na załączonych do ww. zawiadomień zdjęciach widać, że na pojemnikach przeznaczonych na odpady biodegradowalne, w których znajdowały się również inne odpady, umieszczono etykiety z informacją "przekwalifikowanie odpadów", ze wskazaniem daty przekwalifikowania. Zamieszczone informacje są wyraźne, wyróżniające się czerwonym kolorem i dobrze widoczne.
Sąd zauważa, że regulacje ustawowe nie określają, w jaki sposób podmiot odbierający odpady ma powiadomić właściciela nieruchomości, a także wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o przyjęciu odbieranych odpadów jako niesegregowane. W art. 6ka u.c.p.g. nie przewidziano żadnej konkretnej formy, w jakiej powiadomienie to miałoby zostać dokonane. Należy zatem przyjąć, że dopuszczalne jest przekazanie informacji o przejęciu odpadów jako niesegregowane w każdej formie, która zapewnia zapoznanie się z tą informacją, w tym także jak w niniejszej sprawie w formie elektronicznej – drogą mailową, jak również pisemnymi zawiadomieniami oraz poprzez umieszczenie na pojemnikach przeznaczonych na odpady widocznych etykiet z odpowiednią informacją.
W związku z powyższym Sąd stwierdza, że obowiązek informacyjny z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. również został w niniejszej sprawie spełniony.
Doszło zatem do ziszczenia się przesłanek warunkujących wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, z zastosowaniem wysokości stawki opłaty podwyższonej.
Odnosząc się do twierdzeń Skarżącej, Sąd wskazuje, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w sposób wystarczająco wyczerpujący odniósł się do zarzutów odwołania i opisał stan faktyczny sprawy. Wbrew twierdzeniom Skarżącej, ww. uzasadnienie umożliwia kontrolę zaskarżonej decyzji. Organ w szczególności powołał w jego treści dowody, z których w jego ocenie wynika, że doszło do niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych na nieruchomości Spółdzielni. Brak było przy tym potrzeby przeprowadzania dodatkowych dowodów w tym zakresie. Analiza motywów zaskarżonej decyzji, dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pozwala stwierdzić, że rozumowanie organów podatkowych uwzględnia reguły postępowania podatkowego, w tym zasady przekonywania stron oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a przy tym pozostaje w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
Zarzuty naruszenia art. 124 O.p. w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 O.p. oraz art. 210 § 1 pkt 6 O.p. w zw. z art. 121 § 1 O.p. należało zatem uznać za nieuzasadnione.
Co do zarzutu zastosowania zasady odpowiedzialności zbiorowej Sąd stwierdza, że również nie zasługiwał on na uwzględnienie. Jak prawidłowo zauważył organ, Skarżąca jako władająca nieruchomością ponosi pełną odpowiedzialność za wytwarzane na tej nieruchomości odpady oraz za sposób ich selektywnego zagospodarowania. To na właścicielu nieruchomości, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., ciążą obowiązki związane z zabezpieczeniem pojemników przed działaniem osób trzecich. To bowiem właściciel nieruchomości, bez względu na sposób jej wykorzystywania, odpowiada za to, w jaki sposób odpady wytwarzane na nieruchomości są gromadzone i oddawane do zagospodarowania.
Zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 8 O.p. także należało uznać za chybiony. Sąd stwierdza, że zarówno decyzja organu pierwszej instancji, jak i organu odwoławczego zawierają podpisy osób upoważnionych do ich złożenia. Na ostatniej stronie decyzji Burmistrza Miasta znajduje się pieczątka, w której wskazano imię, nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby, która złożyła podpis, a także informację o jej upoważnieniu do dokonania tej czynności. Natomiast w decyzji organu drugiej instancji, na jej pierwszej stronie, wskazano skład Kolegium, podając imiona
i nazwiska przewodniczącego oraz członków SKO. Identyfikacja osób podpisanych pod decyzją, w tym ich stanowisk służbowych, nie nastręcza zatem trudności. Należy przy tym zaznaczyć, że w art. 210 §1 pkt 8 O.p. nie określono formy, w jakiej ostatecznie ma być zrealizowany podpis.
Końcowo Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie nie naruszono również określonej w art. 2a O.p. zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, gdyż - z uwagi na opisane wyżej okoliczności sprawy - nie zaistniały wątpliwości co do możliwości zastosowania powoływanych przepisów, w szczególności art. 6ka ust. 1 i ust. 3 u.c.p.g. Zasada in dubio pro tributario ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy wykładnia przepisu prawa przy zastosowaniu wszystkich jej aspektów (językowego, systemowego, funkcjonalnego) nie daje zadowalających rezultatów, co - w ocenie Sądu - nie miało miejsca w sprawie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI