I SA/Gd 443/22

I SA/Gd 443/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-07-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka /sprawozdawca/
Irena Wesołowska /przewodniczący/
Marek Kraus
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1375/22 - Wyrok NSA z 2024-06-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 64c par.2, art. 64c par. 9 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia WSA Marek Kraus, , , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 5 lipca 2022 r. sprawy ze skargi R.N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 17 lutego 2022 r. nr 2201-IEE.711.91.18.2022.BT w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym do sądu postanowieniem, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej DIAS lub organ odwoławczy), po rozpoznaniu zażalenia R. N. (dalej: zobowiązany, skarżący) na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z 22 grudnia 2021 roku, którym określono wysokość kosztów egzekucyjnych, powstałych w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego nr 2205-723.921204.2021 z 10 listopada 2021 roku, w kwocie 36 685,56 zł, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu DIAS oceniając prawidłowość - będącego przedmiotem kontroli postanowienia stwierdza, iż postanowienie to odpowiada prawu. Podstawą prawną powyższego rozstrzygnięcia był art. 64c § 2, art. 64c § 9 pkt 1 lit. a. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.) – dalej u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 lutego 2021 roku, wprowadzające nowy system naliczania, poboru i rozliczania kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego lub wierzyciela.
DIAS dalej wskazał, że w zaskarżonym postanowieniu organ egzekucyjny zawarł specyfikację powstałych kosztów egzekucyjnych i ich elementy na które złożyły się: opłata manipulacyjna - 100 zł, opłata egzekucyjna naliczona w wysokości 5% - 11 293,98 zł (5% wpłaconej przez zobowiązanego kwoty 225 879,60 zł wierzycielowi po wszczęciu postępowania egzekucyjnego), opłata egzekucyjna naliczona w wysokości 10 % - 25 278,09 zł (10 % wyegzekwowanej przez organ egzekucyjny kwoty 264 188,42 zł w drodze zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego oraz nadpłaty podatku pomniejszone o ww. kwotę opłaty manipulacyjnej, wydatki egzekucyjne w kwocie 13,49 zł oraz opłatę egzekucyjną naliczoną w wysokości 5%).
Analiza stanu faktycznego sprawy dowodzi, że obowiązek zapłaty opłaty manipulacyjnej powstał z chwilą wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego 2205-723.921204.2021, tj. z dniem 10 listopada 2021 roku. Jak stanowi art. 26 § 3a ust. 3 wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje z chwilą wystawienia tytułu wykonawczego w przypadku przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne. W przypadku przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne organ egzekucyjny nie stosuje środka egzekucyjnego. Zastosowanie tego środka następuje z mocy prawa (ipso iure) tj. z dniem wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu, o której mowa w art. 33a i art. 33b ustawy Ordynacja podatkowa.
W rozpoznawanej sprawie - wobec uprzednio prowadzonego postępowania zabezpieczającego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia nr 2205-SEW.4251.6.2019 z 14 maja 2019 roku wystawionego na zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 rok ze sprzedaży nieruchomości - organ egzekucyjny nie stosował środka egzekucyjnego, bowiem jego zastosowanie nastąpiło z mocy prawa poprzez przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne.
Jak wynika z akt postępowania zabezpieczającego organ egzekucyjny sporządził m.in.:
- zawiadomienie nr 2205-SEE2.711.2215585.2019.5 z 14 maja 2019 roku o zajęciu zabezpieczającym innej wierzytelności pieniężnej z tytułu nadpłaty wynikającej z decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku nr 2205-SPV-2.4102.62.2018 z 28 września 2018 roku w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w Gdańsku. Odpis w/w zawiadomienia doręczono Panu 28 maja 2019 roku. Kwota tej wierzytelności pieniężnej w wysokości 248 380,14 zł przekazana została przez wierzyciela na konto depozytowe oprocentowane, a w konsekwencji po przekształceniu się zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne wierzyciel przekazał organowi egzekucyjnemu kwotę 249 751,70 zł.
- zawiadomienia o nr: 2205-SEE2.712.2215569.2019.1.MAREK1 i 2205-SEE2.712.2215581.2019.1.MAREK1 z 14 maja 2019 roku o zabezpieczeniu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w I. S.A. (przekazana kwota 5 065,23 zł) i P. S.A. (przekazana kwota 1 409,53 zł). Wydruki w/w zawiadomień doręczono Panu w dniu 28 maja 2019 roku. W związku z okolicznością przekształcenia się zajęć zabezpieczających w zajęcia egzekucyjne i realizacją zajęcia nadpłaty w kwocie 249 751,70 zł organ egzekucyjny 17 listopada 2021 roku przekazał m.in. do wymienionych banków aktualizacje ww. zawiadomień.
W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr 2205-723.921204.2021 z 10 listopada 2021 roku organ egzekucyjny sporządził zawiadomienie nr 2205-SEE2.711.43842338.201.1.FOX1 z 26 listopada 2021 roku o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z tytułu nadpłaty podatku w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w Gdańsku. Odpis w/w zawiadomienia doręczono zobowiązanemu 13 grudnia 2021 roku. Kwota tej wierzytelności pieniężnej w wysokości 7 961,96 zł przekazana została przez organ podatkowy 29 listopada 2021 roku.
Po wszczęciu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr 2205-723.921204.2021 z 10 listopada 2021 roku zobowiązany dokonał wpłat kwot: 67 936,63 zł - 17 listopada 2021 roku, 128 646,20 zł - 22 listopada 2021 roku i 29 296,77 zł -24 listopada 2021 roku, tj. łącznie w wysokości 225 879,60 zł. Tym samym, wbrew zarzutom zawartym w zażaleniu zobowiązany, w opinii DIAS, dobrowolnie dokonał tylko części wpłat związanych z zobowiązaniem podatkowym, które wpłacone zostały przez Pana po wszczęciu egzekucji administracyjnej.
W konsekwencji, zdaniem DIAS, organ egzekucyjny zasadnie obciążył zobowiązanego kwotą w wysokości 11 293,98 zł stanowiącą 5 % uzyskanych w ten sposób środków pieniężnych. Wynika to z dyspozycji art. 64 § 5 u.p.e.a.
Odnośnie twierdzenia, że organ egzekucyjny bezprawnie nalicza opłatę manipulacyjną, gdyż nadpłata nie została "wyegzekwowana" (w przedmiotowej sprawie przeksięgowano kwotę z jednego rachunku bankowego lub konta wewnętrznego Urzędu Skarbowego na inny rachunek lub konto wewnętrzne tego samego urzędu), organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Jak stanowi art. 64 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną za wszczęcie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej. Opłata manipulacyjna wynosi 40 zł, a w przypadku wszczęcia egzekucji administracyjnej opłata ulega podwyższeniu i wynosi 100 zł. Okoliczność powstania obowiązku zapłaty opłaty manipulacyjnej reguluje art. 64 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym powstaje on z chwilą wszczęcia postępowania egzekucyjnego, oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego. Natomiast brak obowiązku ponoszenia opłaty manipulacyjnej wynika z art. 64 § 3 ww. ustawy i nie dotyczy on stanu faktycznego niniejszej sprawy.
Przechodząc do kwestionowanego w zażaleniu z 10 stycznia 2022 roku obowiązku poniesienia opłaty egzekucyjnej w wysokości 25 278,09 zł, organ odwoławczy podzielił stanowisko Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Argumentacja zarzutów zażalenia jest sprzeczna, bowiem z jednej strony zobowiązany twierdzi, że dobrowolnie dokonał wszelkich wpłat, zaś z drugiej strony stwierdza, że organ pobrał z rachunków bankowych (I., P.) kwotę 6 474,76 zł.
Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym do majątku zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego z 10 listopada 2021 roku wyegzekwował łącznie kwotę w wysokości 264 188,42 zł.
Jak stanowi art. 64 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny pobiera w egzekucji należności pieniężnej opłatę egzekucyjną w wysokości 10% wyegzekwowanych środków pieniężnych pomniejszonych o koszty egzekucyjne, o których mowa w art. 115 § 1 pkt 1-1c. Maksymalna wysokość opłaty egzekucyjnej wynosi 10% wyegzekwowanych: należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie naliczonych na dzień wystawienia tytułu wykonawczego i kosztów upomnienia, nie więcej jednak niż 40 000 zł, stosownie do treści art. 64 § 7 u.p.e.a. obowiązek zapłaty opłaty egzekucyjnej powstaje z chwilą:
1) wyegzekwowania należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie lub kosztów upomnienia;
2) zapłaty po wszczęciu egzekucji administracyjnej organowi egzekucyjnemu lub wierzycielowi należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie lub kosztów upomnienia;
3) wydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego w przypadku, gdy w okresie tego zawieszenia należność pieniężna, odsetki z tytułu niezapłacenia jej w terminie lub koszty upomnienia zostały przekazane organowi egzekucyjnemu przez dłużnika zajętej wierzytelności lub zapłacone przez zobowiązanego lub przez podmiot wymieniony w art. 71ca § 1 pkt 3 i 5.
W odniesieniu do wydatków egzekucyjnych w kwocie 13,49 zł naliczonych stosownie do art. 64b u.p.e.a. DIAS wskazał, że organ egzekucyjny obciążył zobowiązanego kosztami korespondencji za przesłanie wydruku zawiadomienia z dnia 13 stycznia 2020 roku o zabezpieczeniu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w B. S.A. w kwocie 5,90 zł (data doręczenia Panu 28 stycznia 2020 roku) oraz za doręczenie wydruku zawiadomienia z 26 listopada 2021 roku o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z tytułu nadpłaty podatku w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w Gdańsku (data doręczenia Panu 13 grudnia 2021 roku) w kwocie 7,59 zł.
Końcowo odnosząc się do podniesionych w zażaleniu innych zarzutów, organ odwoławczy nie podzielił stanowiska zobowiązanego, że zajęta w postępowaniu zabezpieczającym kwota stanowiła nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 Ordynacja podatkowa. Kwestia ta była przedmiotem postanowienia organu egzekucyjnego z 3 lipca 2019 roku, którym rozpoznano zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego pismem z 3 czerwca 2019 roku w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego prowadzonego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z 14 maja 2019 roku. Odnoście zarzutu braku otrzymania postanowień w sprawie rozliczenia wpłat DIAS wskazał, że 14 stycznia 2022 roku Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku wydał postanowienia, które wobec wniesienia przez zobowiązanego zażaleń, podlegają odrębnej ocenie merytorycznej.
Odnośnie dołączonego do zażalenia zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości z 15 listopada 2021 roku wskazuje kwotę zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 rok z tytułu zbycia nieruchomości wraz z odsetkami za zwłokę, pomniejszoną o kwoty zabezpieczone na rachunku depozytowym organu egzekucyjnego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia
z 14 maja 2019 roku. Podana kwota nie uwzględniała kosztów egzekucyjnych, które naliczane były w trakcie rozliczania uzyskanych kwot w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 10 listopada 2021 roku.
Nie jest również w ocenie DIAS zasadne twierdzenie, że zawyżona została kwota odsetek za zwłokę z uwagi na art. 54 § 1 pkt 1 Ordynacja podatkowa. Wyłączenie naliczania odsetek za zwłokę zgodnie z tą dyspozycją dotyczy przyjęcia zabezpieczenia wykonania zobowiązania przez organ podatkowy na podstawie art. 33d § 2 Ordynacja podatkowa, niemniej zobowiązany nie skorzystał z tej możliwości.
DIAS nie dopatrzył się zasadności zarzutu naruszenia art. 107 K.p.a., tj. naruszenia wymogów zaskarżonego postanowienia poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie postanowienia i nieprawidłową interpretację przepisów prawa. W ocenie organu uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie pomija zasadniczych przepisów stanowiących podstawę prawną jego wydania, udostępniając wiedzę co do przesłanek zastosowania określonych w rozstrzygnięciu przepisów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:
- art. 64 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez naliczenie opłaty egzekucyjnej od kwoty, która nie została wyegzekwowana,
- art. 54 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez wadliwe określenie kwoty odsetek od zaległości podatkowej,
- art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak uznania, że kwota pozostająca w dyspozycji organu nie stanowiła nadpłaty,
- art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez sporządzenie uzasadnienia postanowienia w sposób kompletnie nieczytelny, uniemożliwiający zrozumienie intencji i argumentacji organu, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu skargi Skarżący powtórzył tą samą argumentację jak w zażaleniu z 10 stycznia 2022 roku na postanowienie organu egzekucyjnego nadal nie zgadzając się z tym, że przeksięgowanie kwoty zabezpieczonej w postępowaniu zabezpieczającym stanowi wyegzekwowanie należności uprawniające do naliczenia opłaty egzekucyjnej wraz z odsetkami. Strona po przytoczeniu art. 54 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej wskazuje, iż przeksięgowanie ma formę "przesunięcia" środków zabezpieczonych, tj. zaliczenia ich na poczet zaległości podatkowych, stąd nie mogą być one przedmiotem egzekwowania. W katalogu środków egzekucyjnych nie znajduje się środek egzekucyjny w postaci przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne a tylko na tej podstawie organ mógłby zasadnie stwierdzić, że dokonał "wyegzekwowania" należności. Skarżący zwrócił uwagę na treść art. 64 § 3 pkt 2 u.p.e.a., bowiem gdy ustawodawca chce nawiązać do instytucji przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne, wyraża to wprost w treści przepisu. Takiego zapisu nie zawiera natomiast art. la pkt 12 lit. a) u.p.e.a., stąd - zdaniem Strony - przekształcenie nie stanowi środka egzekucyjnego a w konsekwencji nie jest procesem "egzekwowania" uprawniającym do naliczenia opłaty egzekucyjnej. Naliczenie opłaty w tak znacznej kwocie za czynność egzekucyjną (poprzez proste przeksięgowanie środków) narusza - zdaniem Skarżącego - konstytucyjne zasady proporcjonalności o czym mowa w wyroku WSA w Lublinie z 30 kwietnia 2021 roku, sygn. akt I SA/Lu 94/21. Błędne naliczenie odsetek Strona upatruje zaś z tym, że organ wiąże zakaz naliczania odsetek wyłącznie z instytucją z art. 33d Op., podczas gdy w art. 54 § 1 pkt 1 Op. nie ma takiego zawężenia. Ustawodawca wskazuje niekiedy wprost na art. 33d, gdy dokonanie w tym trybie zabezpieczenia ma znaczenie normatywne (tak art. 239f § 1 pkt 1 Op). W konsekwencji więc każdy przypadek zabezpieczenia kwoty pieniężnej - pozbawienie przez organ możliwości dysponowania tą kwota przez podatnika - spełnia kryteria wyłączenia z art. 54 § 1 pkt 1 Op. Organ dokonał więc obliczenia kosztów egzekucyjnych od należności (odsetek), która nie istniała. Skarżący wskazał również, iż w niniejszej sprawie organ wydał uprzednio inną decyzję w tym samym przedmiocie, która została uchylona. Na poczet uchylonej decyzji dokonywane były wpłaty, powstała w ten sposób nadpłata, która winna zostać zarachowana na poczet podatku, określonego w decyzji z 17 września 2021 roku. Nie jest więc prawidłowe stanowisko organu zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że nie wystąpiła żadna nadpłata, bowiem mowa jest o takiej sytuacji wprost w art. 77 Op., zwłaszcza w § 4 tego przepisu. Co więcej, do obliczenia kwoty należności skierowanej do egzekucji winna zostać uwzględniona kwota oprocentowania nadpłaty. Końcowo Strona wskazała na naruszenie art. 217 § 2 Op. poprzez sporządzenie uzasadnienia postanowienia w sposób nieczytelny, uniemożliwiający zrozumienie intencji i argumentacji; występują liczne powtórzenia; organ "skrótowo" wypowiada się w istotnych w sprawie kwestiach; nie odnosi się do tego, na jakiej podstawie uznał, że środki zabezpieczone stanowią wierzytelność; nie precyzuje charakteru tej wierzytelności i momentu jej powstania a także nie precyzuje dłużnika tej wierzytelności; nadto argumenty organu są przemieszane, oderwane od przepisów prawa i zarzutów zażalenia, nieczytelne a ostateczna kwota kosztów egzekucyjnych nie jest przez organ wyraźnie określona.
W piśmie z dnia 1 lipca 2022 r. skarżący podtrzymał zarzuty skargi.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku - odnosząc się do zarzutów skargi – podtrzymał swoje stanowisko, zajęte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.
Skarżone postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z 22 grudnia 2021 roku dotyczące kosztów postępowania egzekucyjnego w łącznej wysokości 36 685,56 zł przeprowadzonego do majątku R. N. na podstawie tytułu wykonawczego z 10 listopada 2021 roku zostało wydane na podstawie art. 64c § 2, art. 64c § 9 pkt 1 lit. a. u.p.e.a.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku prawidłowo wskazał Stronie, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 lutego 2021 roku, wprowadzające nowy system naliczania, poboru i rozliczania kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego lub wierzyciela.
W zaskarżonym postanowieniu organ egzekucyjny zawarł specyfikację powstałych kosztów egzekucyjnych i ich elementy na które złożyły się: opłata manipulacyjna - 100 zł, opłata egzekucyjna naliczona w wysokości 5% - 11 293,98 zł (5% wpłaconej przez Skarżącego kwoty 225 879,60 zł wierzycielowi po wszczęciu postępowania egzekucyjnego), opłata egzekucyjna naliczona w wysokości 10% - 25 278,09 zł (10% wyegzekwowanej przez organ egzekucyjny kwoty 264 188,42 zł w drodze zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego oraz nadpłaty podatku pomniejszone o ww. kwotę opłaty manipulacyjnej, wydatki egzekucyjne w kwocie 13,49 zł oraz opłatę egzekucyjną naliczoną w wysokości 5%).
Analiza stanu faktycznego sprawy dowodzi, że obowiązek zapłaty opłaty manipulacyjnej powstał z chwilą wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego 2205-723.921204.2021, tj. z dniem 10 listopada 2021 roku. Jak stanowi art. 26 § 3a ust. 3 wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje z chwilą wystawienia tytułu wykonawczego w przypadku przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne. W przypadku przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne organ egzekucyjny nie stosuje środka egzekucyjnego. Zastosowanie tego środka następuje z mocy prawa (ipso iure) tj. z dniem wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu, o której mowa w art. 33a i art. 33b ustawy Ordynacja podatkowa.
Jak trafnie podkreślono w skarżonym postanowieniu, wobec uprzednio prowadzonego postępowania zabezpieczającego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z 14 maja 2019 roku wystawionego na zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 rok ze sprzedaży nieruchomości - organ egzekucyjny nie stosował środka egzekucyjnego, bowiem jego zastosowanie nastąpiło z mocy prawa poprzez przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne.
Jak wynika z akt postępowania zabezpieczającego organ egzekucyjny sporządził m.in.:
- zawiadomienie z 14 maja 2019 roku o zajęciu zabezpieczającym innej wierzytelności pieniężnej z tytułu nadpłaty wynikającej z decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku nr 2205-SPV-2.4102.62.2018 z 28 września 2018 roku w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w Gdańsku. Odpis w/w zawiadomienia doręczono Skarżącemu 28 maja 2019 roku. Kwota tej wierzytelności pieniężnej w wysokości 248 380,14 zł przekazana została przez wierzyciela na konto depozytowe oprocentowane, a w konsekwencji po przekształceniu się zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne wierzyciel przekazał organowi egzekucyjnemu kwotę 249 751,70 zł.
- zawiadomienia z 1dnia 4 maja 2019 roku o zabezpieczeniu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w I. S.A. (przekazana kwota 5 065,23 zł) i P. S.A. (przekazana kwota 1 409,53 zł). Wydruki w/w zawiadomień doręczono Skarżącemu w dniu 28 maja 2019 roku. W związku z okolicznością przekształcenia się zajęć zabezpieczających w zajęcia egzekucyjne i realizacją zajęcia nadpłaty w kwocie 249 751,70 zł organ egzekucyjny 17 listopada 2021 roku przekazał m.in. do wymienionych banków aktualizacje ww. zawiadomień.
W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 10 listopada 2021 roku organ egzekucyjny sporządził zawiadomienie z 26 listopada 2021 roku o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z tytułu nadpłaty podatku w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w Gdańsku. Odpis w/w zawiadomienia doręczono Skarżącemu 13 grudnia 2021 roku. Kwota tej wierzytelności pieniężnej w wysokości 7 961,96 zł przekazana została przez organ podatkowy 29 listopada 2021 roku.
Po wszczęciu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 10 listopada 2021 roku Skarżący dokonał wpłat kwot: 67 936,63 zł - 17 listopada 2021 roku, 128 646,20 zł - 22 listopada 2021 roku i 29 296,77 zł - 24 listopada 2021 roku, tj. łącznie w wysokości 225 879,60 zł. Tym samym, wbrew zarzutom skargi, Skarżący dobrowolnie dokonał wpłat tylko części wpłat związanych z zobowiązaniem podatkowym, które wpłacone zostały przez Skarżącego po wszczęciu egzekucji administracyjnej.
W konsekwencji, w opinii Sadu, organ egzekucyjny zasadnie obciążył skarżącego kwotą w wysokości 11 293,98 zł stanowiącą 5% uzyskanych w ten sposób środków pieniężnych. Wynika to z dyspozycji art. 64 § 5 u.p.e.a. w przypadku zapłaty należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie lub kosztów upomnienia organowi egzekucyjnemu lub wierzycielowi przez zobowiązanego lub przez podmiot wymieniony w art. 71ca § 1 pkt 3 i 5, po wszczęciu egzekucji administracyjnej, organ egzekucyjny pobiera opłatę egzekucyjną w wysokości 5% uzyskanych w ten sposób środków pieniężnych, pomniejszonych o koszty egzekucyjne, o których mowa w art. 115 § 1 pkt 1-lc. Maksymalna wysokość opłaty egzekucyjnej wynosi 5% uzyskanej w ten sposób: należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie naliczonych na dzień wystawienia tytułu wykonawczego i kosztów upomnienia, nie więcej jednak niż 20 000 zł.
Odnośnie twierdzenia, że organ egzekucyjny bezprawnie nalicza opłatę manipulacyjną, gdyż nadpłata nie została "wyegzekwowana" (w przedmiotowej sprawie przeksięgowano kwotę z jednego rachunku bankowego lub konta wewnętrznego Urzędu Skarbowego na inny rachunek lub konto wewnętrzne tego samego urzędu), DIAS zasadnie przywołał art. 64 § 1 u.p.e.a., w myśl którego organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną za wszczęcie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej. Opłata manipulacyjna wynosi 40 zł, a w przypadku wszczęcia egzekucji administracyjnej opłata ulega podwyższeniu i wynosi 100 zł. Okoliczność powstania obowiązku zapłaty opłaty manipulacyjnej reguluje art. 64 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym powstaje on z chwilą wszczęcia postępowania egzekucyjnego, oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego. Natomiast brak obowiązku ponoszenia opłaty manipulacyjnej wynika z art. 64 § 3 ww. ustawy i dotyczy sytuacji:
1) gdy należność pieniężna, odsetki z tytułu niezapłacenia jej w terminie i koszty upomnienia zostaną zapłacone lub umorzone w całości przed wszczęciem egzekucji administracyjnej;
2) w przypadku przekształcenia się zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne, jeżeli zabezpieczone w wyniku zajęcia zabezpieczającego środki pieniężne wystarczają na pokrycie w całości dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym należności pieniężnej i odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie;
3) w przypadku ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Jak już wyżej wskazano w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym do majątku Skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego z 10 listopada 2021 roku wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło 10 listopada 2021 roku (z chwilą wystawienia tytułu wykonawczego w przypadku przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne). Nie wystąpiła żadna przesłanka uwalniająca skarżącego od obowiązku poniesienia obowiązku opłaty manipulacyjnej, w tym uznanie, że zabezpieczone w wyniku zajęcia zabezpieczającego środki pieniężne wystarczają na pokrycie w całości dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym należności pieniężnej i odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie.
Prawidłowe jest również stanowisko DIAS, że obowiązek zapłaty opłaty manipulacyjnej powstaje w przypadku ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego (art. 64 § 3 u.p.e.a.), bowiem jest to odrębne postępowanie egzekucyjne.
Skarżący niezasadnie kwestionuje również obowiązek poniesienia opłaty egzekucyjnej w wysokości 25 278,09 zł. Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym do majątku R. N. na podstawie tytułu wykonawczego z 10 listopada 2021 roku wyegzekwował łącznie kwotę w wysokości 264 188,42 zł.
Jak stanowi art. 64 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny pobiera w egzekucji należności pieniężnej opłatę egzekucyjną w wysokości 10% wyegzekwowanych środków pieniężnych pomniejszonych o koszty egzekucyjne, o których mowa w art. 115 § 1 pkt 1-1c. Maksymalna wysokość opłaty egzekucyjnej wynosi 10% wyegzekwowanych: należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie naliczonych na dzień wystawienia tytułu wykonawczego i kosztów upomnienia, nie więcej jednak niż 40 000 zł. Stosownie do art. 64 § 7 u.p.e.a. obowiązek zapłaty opłaty egzekucyjnej powstaje z chwilą:
1) wyegzekwowania należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie lub kosztów upomnienia;
2) zapłaty po wszczęciu egzekucji administracyjnej organowi egzekucyjnemu lub wierzycielowi należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie lub kosztów upomnienia;
3) wydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego w przypadku, gdy w okresie tego zawieszenia należność pieniężna, odsetki z tytułu niezapłacenia jej w terminie lub koszty upomnienia zostały przekazane organowi egzekucyjnemu przez dłużnika zajętej wierzytelności lub zapłacone przez zobowiązanego lub przez podmiot wymieniony w art. 71ca § 1 pkt 3 i 5.
W świetle powyższej regulacji prawnej organ egzekucyjny prawidłowo przyjął w zaskarżonym postanowieniu, że naliczenie opłaty egzekucyjnej w wysokości 10 % jest zasadne w odniesieniu do wyegzekwowanej kwoty w wysokości 252 780,90 zł, stąd określił i obciążył skarżącego kwotą 25 278,09 zł. Różnica kwoty wyegzekwowanych środków pieniężnych wynika z pomniejszenia kwoty 264 188,42 zł o kwotę kosztów egzekucyjnych, tj.: 100 zł opłata manipulacyjna, opłaty egzekucyjne w kwotach: 3 396,83 zł, 6 432,31 zł, 1 462,06 zł oraz wydatki egzekucyjne w kwocie 13,49 zł.
W odniesieniu do wydatków egzekucyjnych w kwocie 13,49 zł naliczonych stosownie do art. 64b u.p.e.a. wskazać należy, że organ egzekucyjny zasadnie obciążył skarżącego kosztami korespondencji za przesłanie wydruku zawiadomienia z 13 stycznia 2020 roku o zabezpieczeniu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w B. S.A. w kwocie 5,90 zł oraz za doręczenie wydruku zawiadomienia z 26 listopada 2021 roku o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z tytułu nadpłaty podatku w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w Gdańsku.
Odnosząc się do podniesionych innych zarzutów, organ odwoławczy zasadnie nie uwzględnił argumentacji Skarżącego, że zajęta w postępowaniu zabezpieczającym kwota stanowiła nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej.
Jak podkreślono w skarżonym postanowieniu, kwestia ta była przedmiotem postanowienia organu egzekucyjnego z dnia 3 lipca 2019 roku, którym rozpoznano zarzuty zgłoszone przez R. N. pismem z 3 czerwca 2019 roku w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego prowadzonego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z 14 maja 2019 roku. Odnośnie zarzutu braku otrzymania postanowień w sprawie rozliczenia wpłat DIAS wskazał, że 14 stycznia 2022 roku Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku wydał postanowienia o numerach: od 2205-SER.70120.18817.2021 do 2205-SER.70120.18822.2021, które wobec wniesienia przez Skarżącego zażaleń, podlegają odrębnej ocenie merytorycznej.
Dołączone do zażalenia zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości z 15 listopada 2021 roku wskazuje kwotę zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 rok z tytułu zbycia nieruchomości wraz z odsetkami za zwłokę, pomniejszoną o kwoty zabezpieczone na rachunku depozytowym organu egzekucyjnego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z 14 maja 2019 roku. Podana kwota nie uwzględniała kosztów egzekucyjnych, które naliczane były w trakcie rozliczania uzyskanych kwot w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 10 listopada 2021 roku. Stąd zarzut w tym zakresie jest niezasadny.
Nie jest również zasadne twierdzenie, że zawyżona została kwota odsetek za zwłokę z uwagi na art. 54 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Wyłączenie naliczania odsetek za zwłokę zgodnie z tą dyspozycją dotyczy przyjęcia zabezpieczenia wykonania zobowiązania przez organ podatkowy na podstawie art. 33d § 2 Ordynacji podatkowej, niemniej skarżący nie skorzystał z tej możliwości.
Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 107 K.p.a., tj. naruszenia wymogów zaskarżonego postanowienia poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie postanowienia i nieprawidłową interpretację przepisów prawa. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonego postanowienia wskazuje zasadnicze przepisy stanowiące podstawę prawną jego wydania, udostępniając Skarżącemu wiedzę co do przesłanek zastosowania określonych w rozstrzygnięciu przepisów.
Z tych przyczyn na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) orzeczono jak w wyroku.