I SA/Gd 441/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę Ł. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego orzekającą o solidarnej odpowiedzialności spadkobierców za zaległości podatkowe spadkodawcy K. P. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 rok. Spadkodawczyni zmarła, pozostawiając zaległość podatkową w kwocie 20.111 zł. Spadek po niej, z dobrodziejstwem inwentarza, nabyli E. P. (70/100), C. P. (15/100) i skarżący Ł. P. (15/100). Skarżący zarzucił organom podatkowym błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez uznanie, że nie doszło do działu spadku, co skutkowało orzeczeniem o odpowiedzialności solidarnej zamiast proporcjonalnej. Argumentował, że środki z rachunku bankowego spadkodawcy zostały zgodnie podzielone między spadkobierców, co stanowiło czynność konkludentną zmierzającą do działu spadku. Dyrektor IAS uznał, że brak jest dowodów na dokonanie działu spadku, opierając się m.in. na oświadczeniu C. P. o braku takiego działu. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w tym zasady prawdy obiektywnej, kompletności materiału dowodowego i dwuinstancyjności. Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie ustalił wystarczająco dokładnie stanu faktycznego, nie zbadał w sposób wyczerpujący kwestii działu spadku, w tym możliwości jego dokonania w drodze czynności konkludentnych, oraz nie odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności spadkobierców za długi podatkowe, znaczenie działu spadku dla tej odpowiedzialności oraz wymogi proceduralne postępowania podatkowego, w tym zasada dwuinstancyjności.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z podziałem środków z rachunku bankowego spadkodawcy i brakiem formalnego działu spadku.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wypłata środków z rachunku bankowego spadkodawcy przez bank na rzecz spadkobierców, proporcjonalnie do ich udziałów, może być uznana za umowny dział spadku dokonany poprzez czynności konkludentne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie ustalił tego w sposób wystarczający. Sąd uznał, że organ nie zbadał tej kwestii wystarczająco dokładnie, ignorując zarzuty skarżącego i nie wzywając drugiego spadkobiercy do potwierdzenia lub zaprzeczenia dokonania działu spadku.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organ odwoławczy ograniczył się do jednego oświadczenia o braku działu spadku, ignorując argumenty skarżącego o podziale środków bankowych i możliwości dokonania działu w drodze czynności konkludentnych. Brak wystarczającego wyjaśnienia tej kwestii naruszył zasady postępowania.
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowego, przeprowadzając ponowne, całościowe rozpoznanie sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, nie przeprowadzając ponownego, całościowego rozpoznania sprawy i ograniczając się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie wywiązał się z obowiązku ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy w jej całości, co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania.
Czy spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe przed dokonaniem działu spadku, a po dziale odpowiedzialność jest proporcjonalna do udziałów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 1034 § 1 k.c. do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe, a po dziale odpowiedzialność kształtuje się w stosunku do wielkości udziałów (art. 1034 § 2 k.c.).
Uzasadnienie
Sąd przywołał przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące odpowiedzialności spadkobierców za długi spadkowe, podkreślając znaczenie momentu dokonania działu spadku dla zmiany charakteru tej odpowiedzialności z solidarnej na proporcjonalną.
Przepisy (34)
Główne
O.p. art. 98 § § 1
Ordynacja podatkowa
Nakazuje stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy.
k.c. art. 1034 § § 1
Kodeks cywilny
Do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe.
k.c. art. 1034 § § 2
Kodeks cywilny
Po dziale spadku spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe w stosunku do wielkości udziałów.
Pomocnicze
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej - organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
O.p. art. 124
Ordynacja podatkowa
Zasada przekonywania stron.
O.p. art. 127
Ordynacja podatkowa
Zasada dwuinstancyjności postępowania.
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada kompletności materiału dowodowego - organ obowiązany zebrać i wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów - organ ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
k.c. art. 1037 § § 1
Kodeks cywilny
Dział spadku może nastąpić na mocy umowy między spadkobiercami lub orzeczenia sądu.
O.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
O.p. art. 220 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
k.c. art. 924
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
k.c. art. 925
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
k.c. art. 1030
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
k.c. art. 1031 § § 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
k.c. art. 1035
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
k.c. art. 1037 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
k.c. art. 922 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
k.c. art. 926 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
k.c. art. 1012
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
k.c. art. 1025 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
k.c. art. 1032
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
k.c. art. 1034 § (1)
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
k.c. art. 97 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
k.c. art. 98 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
k.c. art. 100 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
k.c. art. 102 § § 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
k.c. art. 60
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
k.c. art. 209
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
k.c. art. 121 § § 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
k.c. art. 180 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
k.c. art. 210 § § 4
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
k.c. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
k.c. art. 200 § p.p.s.a.
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego w kwestii działu spadku. • Organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania. • Organ odwoławczy nie zbadał wystarczająco możliwości dokonania działu spadku w drodze czynności konkludentnych.
Godne uwagi sformułowania
Dział spadku ma takie znaczenie, że spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe w stosunku do wielkości udziałów. • Organ odwoławczy nie wywiązał się w sposób prawidłowy z obowiązku ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy w jej całości. • Organ odwoławczy ograniczył się wyłącznie do wskazania treści jednego oświadczenia C. P., w którym wskazał on, że nie dokonano działu spadku.
Skład orzekający
Irena Wesołowska
przewodniczący
Małgorzata Gorzeń
sprawozdawca
Elżbieta Rischka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności spadkobierców za długi podatkowe, znaczenie działu spadku dla tej odpowiedzialności oraz wymogi proceduralne postępowania podatkowego, w tym zasada dwuinstancyjności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z podziałem środków z rachunku bankowego spadkodawcy i brakiem formalnego działu spadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności za długi spadkowe, co jest tematem powszechnie interesującym. Kluczowe jest tu rozróżnienie między odpowiedzialnością solidarną a proporcjonalną po dziale spadku oraz kwestia czynności konkludentnych.
“Czy podział pieniędzy ze spadku to już dział spadku? Sąd wyjaśnia odpowiedzialność za długi podatkowe.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.