I SA/Gd 439/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję SKO, uznając prawidłowość naliczenia podwyższonej opłaty za wywóz odpadów komunalnych z powodu stwierdzenia nieprawidłowości w segregacji, nawet jeśli miały charakter incydentalny.
Spółdzielnia Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję SKO o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza, która określiła podwyższoną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi z powodu stwierdzenia nieprawidłowości w segregacji odpadów w lipcu i sierpniu 2022 r. Spółdzielnia argumentowała, że naruszenia były incydentalne i mogły być spowodowane przez osoby trzecie, a naliczenie opłaty stanowiło odpowiedzialność zbiorową. WSA w Gdańsku oddalił skargę, stwierdzając, że niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów, nawet jednorazowe, uzasadnia zastosowanie podwyższonej stawki opłaty, a właściciel nieruchomości ponosi pełną odpowiedzialność za sposób gromadzenia i oddawania odpadów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta L. o określeniu podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Spółdzielnia kwestionowała naliczenie opłaty podwyższonej za lipiec i sierpień 2022 r., argumentując, że stwierdzone nieprawidłowości w segregacji odpadów miały charakter incydentalny, mogły być spowodowane przez osoby trzecie, a naliczenie opłaty stanowiło naruszenie zasady in dubio pro tributario oraz zastosowanie odpowiedzialności zbiorowej. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 6ka ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów, nawet jednorazowe, uzasadnia wszczęcie postępowania w sprawie określenia podwyższonej opłaty. Sąd podkreślił, że właściciel nieruchomości ponosi pełną odpowiedzialność za sposób gromadzenia i oddawania odpadów, a podwyższona opłata stanowi rekompensatę za wyższe koszty zagospodarowania niesegregowanych odpadów. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym braku odniesienia się do zarzutów strony i nieprawidłowego uzasadnienia decyzji, stwierdzając, że uzasadnienia organów były wystarczające i umożliwiały kontrolę zaskarżonych decyzji. Sąd uznał, że nie doszło do zastosowania odpowiedzialności zbiorowej, a zarzuty dotyczące braku czytelności podpisów oraz naruszenia zasady in dubio pro tributario również okazały się nieuzasadnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, nawet jednorazowe, uzasadnia nałożenie opłaty podwyższonej.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (art. 6ka) nie wymagają uporczywości lub notoryczności naruszenia obowiązku selektywnej zbiórki. Podwyższona opłata stanowi rekompensatę za wyższe koszty zagospodarowania niesegregowanych odpadów, które powstają niezależnie od charakteru naruszenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.c.p.g. art. 6ka § ust. 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
W przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości.
u.c.p.g. art. 6ka § ust. 2
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
u.c.p.g. art. 6ka § ust. 3
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3.
PPSA art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
Pomocnicze
u.c.p.g. art. 5 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1.
u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 7 i 24
Ustawa o odpadach
Definicje odpadów komunalnych i selektywnego zbierania odpadów.
O.p. art. 124
Ordynacja podatkowa
Obowiązek odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do zarzutów stron.
O.p. art. 210 § § 1 pkt 6
Ordynacja podatkowa
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
O.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
O.p. art. 210 § § 1 pkt 8
Ordynacja podatkowa
Wymogi dotyczące podpisu decyzji.
O.p. art. 2a
Ordynacja podatkowa
Zasada in dubio pro tributario.
Konst. RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów, nawet incydentalne, uzasadnia nałożenie opłaty podwyższonej. Właściciel nieruchomości ponosi pełną odpowiedzialność za sposób gromadzenia i oddawania odpadów. Opłata podwyższona stanowi rekompensatę za wyższe koszty zagospodarowania niesegregowanych odpadów. Przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach są jasne i nie wymagają stosowania zasady in dubio pro tributario w przypadku wątpliwości interpretacyjnych.
Odrzucone argumenty
Naruszenie obowiązku selektywnego zbierania odpadów miało charakter incydentalny i nie powinno skutkować opłatą podwyższoną. Naliczenie opłaty podwyższonej stanowi odpowiedzialność zbiorową. Naruszenie przepisów postępowania, w tym brak odniesienia się do zarzutów strony i nieprawidłowe uzasadnienie decyzji. Naruszenie zasady in dubio pro tributario.
Godne uwagi sformułowania
Wykładnia językowa tego przepisu prowadzi do jednoznacznych rezultatów. W przepisie nie ma mowy o "uporczywości", czy "notoryczności" niesegregowania odpadów. Opłata podwyższona stanowi nie tyle finansową dolegliwość za niewłaściwą segregację, ale też jest rekompensatą dla gminy związaną z dodatkowym, wyższym kosztem zagospodarowania źle zebranych odpadów komunalnych. Wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów.
Skład orzekający
Sławomir Kozik
przewodniczący sprawozdawca
Marek Kraus
sędzia
Alicja Stępień
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska NSA w kwestii odpowiedzialności właściciela nieruchomości za selektywną zbiórkę odpadów i konsekwencji niedopełnienia tego obowiązku, nawet w przypadku incydentalnych naruszeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej regulacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ale zasady odpowiedzialności właściciela mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu segregacji odpadów i naliczania opłat, co jest istotne dla wielu mieszkańców i zarządców nieruchomości. Wyjaśnia zasady odpowiedzialności i konsekwencje niedopełnienia obowiązków.
“Nawet jednorazowe błędy w segregacji śmieci mogą kosztować fortunę! Spółdzielnia przegrała z urzędem.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 439/23 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2023-07-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-05-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Alicja Stępień Marek Kraus Sławomir Kozik /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty Hasła tematyczne Odpady Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 888 art. 6ka ust. 3 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Alicja Stępień, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 11 lipca 2023 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 12 grudnia 2022 r. nr SKO.463.90.2022 w przedmiocie określenia wysokości opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę Uzasadnienie Burmistrz Miasta L. (dalej: Burmistrz Miasta, Organ I instancji) wszczął z urzędu postępowanie wobec S. w L. (dalej: Spółdzielnia, Skarżąca) w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], w wyniku którego decyzją z dnia 4 października 2022 r. określił Spółdzielni wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za lipiec 2022 r. w wysokości 2.050,- zł oraz za sierpień 2022 r. w wysokości 2.050,- zł. W odwołaniu od powyższej decyzji Spółdzielnia zarzuciła naruszenie przepisów postępowania podatkowego oraz zastosowanie odpowiedzialności zbiorowej za niedopełnienie obowiązku segregacji odpadów zwłaszcza, iż miało to charakter incydentalny. Ponadto wskazano, że naruszenie tych zasad mogło być spowodowane działaniami osób trzecich niebędących mieszkańcami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku (dalej: SKO, Organ odwoławczy), decyzją z dnia 12 grudnia 2022 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Organu I instancji. W uzasadnieniu SKO wskazało, że w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wymagało, czy w ustalonych w sprawie okolicznościach faktycznych, Spółdzielnia mogła zostać obciążona opłatą podwyższoną. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało, że w lipcu i w sierpniu 2022 r. w pojemniku, z którego korzystają mieszkańcy Spółdzielni znajdowały się odpady nieposegregowane. Powyższe okoliczności udokumentowane zostały fotografiami wykonanymi przez pracownika przedsiębiorstwa zajmującego się odbiorem odpadów oraz sporządzono notatki. Na fotografii widoczna jest naklejka w kolorze czerwonym o przekwalifikowaniu odpadów. W powyższych okolicznościach odpady odebrano jako zmieszane oraz poinformowano Urząd Miasta i Spółdzielnię o stwierdzonych okolicznościach w formie zawiadomień. Burmistrz Miasta wydał z kolei decyzję o ustaleniu opłaty podwyższonej za miesiące, o których mowa w zawiadomieniach. Organ odwoławczy podkreślił, że podmiot odbierający odpady w dniach 6, 13, 20, 27 lipca 2022 r. oraz 10, 17, 24 i 31 sierpnia 2022 r. poinformował Burmistrza Miasta o stwierdzonych nieprawidłowościach w segregacji odpadów, do zawiadomienia załączając dokumentację fotograficzną wskazującą na obecność w pojemniku na odpady biodegradowalne odpadów szklanych, metalowych, papierowych, zmieszanych i z tworzyw sztucznych. SKO wskazało, że materialnoprawną podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2021 r., poz. 888 ze zm.) - dalej jako "u.c.p.g." oraz uchwały Nr XXXI-483/2021 Rady Miejskiej w L. z dnia 26 listopada 2021 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, przeznaczony do odbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, a także uchwały Nr XXI-332/2020 Rady Miejskiej w L. z dnia 22 grudnia 2020 r. w sprawie ustalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto L.. Dalej SKO powołało treść wybranych przepisów ustawy o czystości i porządku w gminach i stwierdziło, że niewątpliwie naruszeniem obowiązku selektywnego zbierania odpadów jest zbieranie odpadów poprzez ich gromadzenie w nieodpowiednim rodzaju lub pojemniku; np. gromadzenie szkła czy makulatury w pojemniku przeznaczonym na zmieszane odpady komunalne albo gromadzenie zmieszanych odpadów w pojemniku na szkło czy makulaturę. Z pewnością do obowiązków wytwarzającego odpady należy segregowanie wszystkich odpadów powstających na nieruchomości, a nie tylko określonej części odpadów. W przypadku natomiast niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Analizując przepis art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. SKO podkreśliło, że wydanie decyzji określającej wysokość opłaty podwyższonej następuje w przypadku niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązkiem organu określającego opłatę podwyższoną jest zatem wykazanie, że właściciel nieruchomości nie dopełnił obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. W opinii SKO, dowody zebrane w niniejszej sprawie dowodzą, że na przedmiotowej nieruchomości nie segregowano odpadów zgodnie z opisanymi przez organ zasadami. Tymi dowodami w sprawie są zawiadomienia podmiotu odbierającego odpady oraz zdjęcia wykonane w dniach stwierdzenia nieprawidłowości. Sama strona nie kwestionuje jednoznacznie tego faktu, wskazując jedynie, że nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji niewłaściwego segregowania odpadów, gdy niedopełnienie obowiązku miało charakter incydentalny, a samo naruszenie zasad selektywnego zbierania odpadów komunalnych mogło być wynikiem postępowania jednego lub kilku mieszkańców albo nawet osób niebędących mieszkańcami (dysponującymi nielegalnie kluczem od wiaty), organ zaś zastosował odpowiedzialność zbiorową. SKO podkreśliło, że bezspornie jest, że w pojemniku na odpady biodegradowalne znajdowały się odpady z papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. Wykonane fotografie jednoznacznie przy tym wskazują, że wykonano je na nieruchomości Strony. Odnosząc się do treści odwołania SKO zauważyło, że Spółdzielnia jako władająca nieruchomością ponosi pełną odpowiedzialność za wytwarzane na tej nieruchomości odpady oraz za sposób ich selektywnego zagospodarowania. Obowiązek ten powinien przejawiać się właściwym oznaczeniem oraz zabezpieczeniem pojemników przed dostępem osób trzecich, a także, w razie potrzeby, właściwym oświetleniem pomieszczenia, w którym się one znajdują. To bowiem właściciel nieruchomości, bez względu na sposób jej wykorzystywania, odpowiada za to, w jaki sposób odpady wytwarzane na nieruchomości są gromadzone i oddawane do zagospodarowania. SKO nie podzieliło również argumentu dotyczącego braku możliwości uznania incydentalnego naruszenia zasad segregacji za wystarczające do nałożenia podwyższonej opłaty. Przepis art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. stanowi wprost, że niesegregowane odpady komunalne podmiot odbierający odpady przyjmuje jako niesegregowane (zmieszane). Koszt ich zagospodarowania jest wyższy niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny. Koszt ten pokrywany jest z opłaty podwyższonej, co czyni z niej opłatę za dodatkową usługę. SKO jednocześnie podkreśliło, że wykładnia gramatyczna przepisów art. 6ka u.c.p.g. oraz stanowczy charakter ich treści prowadzą do wniosku, że wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów. W konsekwencji, w opinii SKO, Organ I instancji prawidłowo określił wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej (50,00 zł), o której mowa w art. 6k ust. 3 u.c.p.g., mnożąc ją przez liczbę osób (41) zamieszkałych na nieruchomości w lipcu i sierpniu 2022 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Spółdzielnia zaskarżyła powyższą decyzję w całości wnosząc o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji organów I i II instancji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto wniesiono o wstrzymanie przez organ wykonania zaskarżonej decyzji oraz wyznaczenie sprawy w postępowaniu uproszczonym. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła: I. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny na wynik sprawy, tj.: 1) art. 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.) w związku z art. 210 § 1 pkt 6 O.p. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do zarzutów stawianych przez strony postępowania a tym samym naruszenie zasady przekonywania stron co do zasadności przesłanek, którymi kierował się organ odwoławczy przy załatwieniu sprawy; 2) art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez nienależyte uzasadnienie faktyczne z uwagi na zawarcie zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz uniemożliwia kontrolę zaskarżonej decyzji; 3) art. 210 § 1 pkt 8 O.p. poprzez brak czytelnego podpisu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pod decyzją; 4) art. 2a O.p. poprzez niezastosowanie podstawowej zasady ordynacji podatkowej, tj. in dubio pro tributario stanowiącej, iż niedające się usunąć wątpliwości co do przepisów prawa rozstrzyga się na korzyści podatnika. II. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. poprzez przyjęcie, że nawet incydentalne zaniechanie obowiązku selektywnego zbierania odpadów uprawnia do zastosowania opłaty podwyższonej. III. Naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez zastosowanie zasady odpowiedzialności zbiorowej, sprzecznej z zasadą demokratycznego państwa prawnego. W uzasadnieniu skargi Spółdzielnia podniosła m.in., że organ odnosząc się do zarzutów odwołania poprzestał na ogólnikach. W szczególności nie odniesiono się do zarzutu braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz braku oględzin, a także zastosowania odpowiedzialności zbiorowej. W ocenie Skarżącej organ praktycznie w ogóle nie dokonał analizy zgromadzonych dowodów. Strona podnosi także, że nie ma możliwości stwierdzenia, czy decyzja została podpisana przez osoby uprawnione. Dodatkowo Skarżąca stwierdziła, że niewłaściwa segregacja miała charakter incydentalny, nie notoryczny, oraz że w sprawie zachodzą obiektywne wątpliwości, co do prawa, uzasadniające zastosowanie zasady in dubio pro tributario. Końcowo Skarżąca nie zgodziła się z naliczeniem opłaty podwyższonej od wszystkich mieszkańców – co uważa za zastosowanie zasady odpowiedzialności zbiorowej – w sytuacji, gdy jest rzeczą oczywistą, że ewentualne nieprawidłowości mogły być wynikiem postępowania jednego lub kilku mieszkańców, bądź nawet osób, które nielegalnie dysponują kluczem do wiaty śmietnikowej, a nie są mieszkańcami. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości określenia Spółdzielni opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem stawek w podwyższonej wysokości ze względu na niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Zdaniem organów obu instancji ze względu na stwierdzone przez podmiot odbierający odpady przypadki braku segregacji odpadów komunalnych w lipcu i sierpniu 2022 r. Skarżąca jako właściciel nieruchomości zobowiązana jest na podstawie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według stawki podwyższonej. Natomiast zdaniem Skarżącej ewentualne nieprawidłowości miały charakter incydentalny, a samo naruszenie zasad selektywnego zbierania odpadów komunalnych mogło być wynikiem postępowania jednego lub kilku mieszkańców albo nawet osób niebędących mieszkańcami, co nie uprawniało organu do określenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem stawek w podwyższonej wysokości. W ocenie Sądu w tak zaistniałym sporze rację należy przyznać organom. Zgodnie z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Według art. 6ka ust. 2 u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stosownie zaś do art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3. Powołany art. 6ka u.c.p.g. określa konsekwencje prawne naruszenia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązek selektywnej zbiórki odpadów komunalnych jest obowiązkiem o charakterze powszechnym, gdyż ciąży na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których te odpady powstały. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g., właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1. Pojęcie selektywnej zbiórki odpadków komunalnych, o którym mowa w art. 6ka u.c.p.g., należy interpretować z uwzględnieniem art. 3 ust. 1 pkt 7 i 24 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2022 r., poz. 699 ze zm.). Odpadami komunalnymi są odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych, w szczególności niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i odpady selektywnie zebrane: a) z gospodarstw domowych, w tym papier i tektura, szkło, metale, tworzywa sztuczne, bioodpady, drewno, tekstylia, opakowania, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, zużyte baterie i akumulatory oraz odpady wielkogabarytowe, w tym materace i meble, oraz b) ze źródeł innych niż gospodarstwa domowe, jeżeli odpady te są podobne pod względem charakteru i składu do odpadów z gospodarstw domowych – przy czym odpady komunalne nie obejmują odpadów z produkcji, rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa, zbiorników bezodpływowych, sieci kanalizacyjnej oraz z oczyszczalni ścieków, w tym osadów ściekowych, pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych; niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają niesegregowanymi (zmieszanymi) odpadami komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane przetwarzaniu odpadów, ale przetwarzanie to nie zmieniło w sposób znaczący ich właściwości. Selektywne zbieranie odpadów polega z kolei na ich zbieraniu, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami. Niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych polega na nieumieszczeniu odpadów w urządzeniach (pojemnikach lub workach) przeznaczonych na zbieranie frakcji, do której należą, a więc na mieszaniu odpadów podlegających selektywnej zbiórce. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zawarto przesłanki warunkujące wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej. Pierwszą z przesłanek uzasadniających wydanie ww. decyzji jest niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Na podstawie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentacji fotograficznej, stwierdzić należy, że powyższa przesłanka została spełniona. Podmiot wykonujący usługi odbioru odpadów komunalnych ze wskazanej nieruchomości, stanowiącej własność Skarżącej, stwierdził i udokumentował nieselektywne zbieranie odpadów – w pojemniku przeznaczonym na odpady biodegradowalne znajdowały się odpady z papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. Niedopełnienie przez Spółdzielnię obowiązku selektywnego zbierania odpadów w lipcu i sierpniu 2022 r. zostało stwierdzone przez podmiot odbierający odpady kilkukrotnie, tj. w dniach: 6, 13, 20, 27 lipca 2022 r. oraz 10,17, 24 i 31 sierpnia 2022 r. Nie ma przy tym wątpliwości, że ww. nieprawidłowości zostały stwierdzone na nieruchomości Skarżącej. Mając na uwadze twierdzenia Skarżącej należy zaznaczyć, że na znajdujących się w aktach sprawy fotografiach, załączonych do zawiadomień z dnia 8, 15, 21, 27 lipca 2022 r. oraz 19, 24 i 31 sierpnia 2022 r. widoczna jest nie tylko zawartość pojemników na odpady, ale także znajdująca się na wiacie śmietnikowej tablica, na której widnieje adres nieruchomości. Ponadto, nad fotografiami wskazano daty ich wykonania (6, 13, 20, 27 lipca 2022 r. oraz 10,17, 24 i 31 sierpnia 2022 r.) co, wbrew twierdzeniom Strony, potwierdza, że zostały one wykonane w tych dniach. W związku z powyższym należy stwierdzić, że doszło do uchybienia przez Skarżącą obowiązkowi selektywnego zbierania odpadów komunalnych – przy czym uchybienie to nie miało charakteru incydentalnego, jak twierdzi Skarżąca, ale wystąpiło wielokrotnie. W tym miejscu należy zauważyć, że z art. 6ka u.c.p.g. wynika, że w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów dochodzi do wszczęcia postępowania administracyjnego i w następstwie tego wydania decyzji administracyjnej nakładającej na właściciela opłatę podwyższoną. Wykładnia językowa tego przepisu prowadzi do jednoznacznych rezultatów. Sposób sformułowania przesłanki powiadomienia przez organ odbierający odpady komunalne wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości - "w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" oraz przesłanki określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - "nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" daje podstawę do przyjęcia, że czynności te powinny być podjęte także w przypadku jednorazowego niedopełnienia obowiązku (tak też NSA w wyroku z dnia 19 maja 2022 r. sygn. akt III FSK 4932/21). Wykładnia literalna wskazanego przepisu nie budzi wątpliwości i nie upoważnia do poszukiwania innego rozumienia przywołanych zapisów. Ustawodawca nie dookreślił pojęcia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów. W przepisie nie ma mowy o "uporczywości", czy "notoryczności" niesegregowania odpadów. Pojęcia te nie stanowią zatem elementów norm prawnych wyrażonych w art. 6ka u.p.c.g. i w związku z tym nie podlegają ocenie jako przesłanki rozstrzygania przez organ administracji. W ocenie Sądu, nie stanowi wystarczającego oparcia dla uwzględnienia wskazanych przesłanek uporczywości/notoryjności odwołanie się do uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej u.c.p.g.. Uzasadnienie projektu ustawy nie ma charakteru normatywnego, nie jest elementem stanu prawnego. Nie ma zatem podstaw prawnych, aby w akcie tym doszukiwać się treści normatywnych, w szczególności aby na jego podstawie wywodzić przesłanki, które mają być brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji administracyjnej. Wola ustawodawcy winna wynikać z tekstu ustawy. Wykładnię polegającą na odkodowaniu intencji prawodawcy na podstawie materiałów przygotowawczych powstałych m.in. w procesie legislacyjnym należy uznać za dopuszczalną, jednak może ona zastosowanie jedynie wówczas, gdy wykładnia literalna nie doprowadzi interpretatora do zadowalających rezultatów w zakresie odkodowania treści normy prawnej. Z uregulowań zawartych w u.c.p.g. wynika, że opłata podwyższona stanowi nie tyle finansową dolegliwość za niewłaściwą segregację, ale też jest rekompensatą dla gminy związaną z dodatkowym, wyższym kosztem zagospodarowania źle zebranych odpadów komunalnych. Przepis art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. stanowi wprost, że niesegregowane odpady komunalne podmiot odbierający odpady przyjmuje jako niesegregowane (zmieszane). Koszt ich zagospodarowania jest wyższy, niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny. Koszt ten pokrywany jest z opłaty podwyższonej, co czyni z niej opłatę za dodatkową usługę. Podwyższona opłata w odniesieniu do nieruchomości zamieszkałych nie ma charakteru stałego. Określana jest za miesiąc, w którym stwierdzono nieselektywną zbiórkę odpadów. Także ta okoliczność wskazuje na jej charakter jako opłaty za koszt dodatkowych usług związanych z odbiorem odpadów. Koszty te powstają niezależnie od tego, czy brak segregowania odpadów ma charakter incydentalny czy nie. Jeżeli odpady trafiają do odbiorcy jako zmieszane, powstają związane z tym dodatkowe koszty ich zagospodarowania, które muszą zostać sfinansowane. Gdyby pobór opłaty dodatkowej został uzależniony od "uporczywości" niesegregowania odpadów, to oznaczałoby to sytuację, w której powstawałyby koszty zagospodarowania odpadów zmieszanych, które musiałby zostać ostatecznie sfinansowane przez gminę. Tymczasem system gospodarowania odpadami komunalnymi jest z założenia systemem finansowanym z opłat mieszkańców, a nie z dopłat jednostek samorządu terytorialnego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie wskazuje przy tym, że powyższe rozważania znajdują odzwierciedlenie w ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że wykładnia gramatyczna ww. przepisów oraz stanowczy charakter ich treści prowadzą do wniosku, że wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 30 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 4846/21; z dnia 14 czerwca 2022 r., sygn. akt III FSK 4968/21; z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 14/22; z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 4929/21, z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 13/22; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA"). Zatem przedstawiane przez Skarżącą w powyższym zakresie stanowisko należało uznać za błędne. W ocenie Sądu, dowody zebrane w niniejszej sprawie wskazują na to, że na przedmiotowej nieruchomości dokonywano nieprawidłowej segregacji odpadów. Tymi dowodami są zawiadomienia podmiotu odbierającego odpady oraz zdjęcia wykonane w dniach stwierdzenia nieprawidłowości. Podmiot odbierający odpady wystosował dwa pisemne zawiadomienia, w których poinformował o stwierdzonych w nieprawidłowościach w segregacji odpadów. Z rozdzielnika ww. pism wynika, że zostały one skierowane do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego oraz Spółdzielni. W ich treści wskazano m.in., że przekwalifikowane odpady zostaną odebrane jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne. Należy też zauważyć, że na załączonych do ww. zawiadomień zdjęciach widać, że na pojemnikach przeznaczonych na odpady biodegradowalne, w których znajdowały się również inne odpady, umieszczono etykiety z informacją "przekwalifikowanie odpadów", ze wskazaniem daty przekwalifikowania. Zamieszczone informacje są wyraźne, wyróżniające się czerwonym kolorem i dobrze widoczne. Sąd zauważa, że regulacje ustawowe nie określają, w jaki sposób podmiot odbierający odpady ma powiadomić właściciela nieruchomości, a także wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o przyjęciu odbieranych odpadów jako niesegregowane. W art. 6ka u.c.p.g. nie przewidziano żadnej konkretnej formy, w jakiej powiadomienie to miałoby zostać dokonane. Należy zatem przyjąć, że dopuszczalne jest przekazanie informacji o przejęciu odpadów jako niesegregowane w każdej formie, która zapewnia zapoznanie się z tą informacją, w tym także w formie elektronicznej – drogą mailową oraz poprzez umieszczenie na pojemnikach przeznaczonych na odpady widocznych etykiet z odpowiednią informacją. W związku z powyższym Sąd stwierdza, że obowiązek informacyjny z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. również został w niniejszej sprawie spełniony. Doszło zatem do ziszczenia się przesłanek warunkujących wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, z zastosowaniem wysokości stawki opłaty podwyższonej. Wbrew twierdzeniom skargi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w sposób wystarczająco wyczerpujący odniósł się do zarzutów odwołania i opisał stan faktyczny sprawy. Ww. uzasadnienie umożliwia kontrolę zaskarżonej decyzji. Organ w szczególności powołał w jego treści dowody, z których w jego ocenie wynika, że doszło do niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych na nieruchomości Spółdzielni. Brak było przy tym potrzeby przeprowadzania dodatkowych dowodów w tym zakresie. Analiza motywów zaskarżonej decyzji, dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pozwala stwierdzić, że rozumowanie organów podatkowych uwzględnia reguły postępowania podatkowego, w tym zasady przekonywania stron oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a przy tym pozostaje w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Zarzuty naruszenia art. 124 O.p. w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 O.p. oraz art. 210 § 1 pkt 6 O.p. w zw. z art. 121 § 1 O.p. należało zatem uznać za nieuzasadnione. Co do zarzutu zastosowania zasady odpowiedzialności zbiorowej Sąd stwierdza, że również nie zasługiwał on na uwzględnienie. Jak prawidłowo zauważył organ, Skarżąca jako władająca nieruchomością ponosi pełną odpowiedzialność za wytwarzane na tej nieruchomości odpady oraz za sposób ich selektywnego zagospodarowania. To na właścicielu nieruchomości, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., ciążą obowiązki związane z zabezpieczeniem pojemników przed działaniem osób trzecich. To bowiem właściciel nieruchomości, bez względu na sposób jej wykorzystywania, odpowiada za to, w jaki sposób odpady wytwarzane na nieruchomości są gromadzone i oddawane do zagospodarowania. Zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 8 O.p. także należało uznać za chybiony. Sąd stwierdza, że zarówno decyzja organu pierwszej instancji, jak i organu odwoławczego zawierają podpisy osób upoważnionych do ich złożenia. Na ostatniej stronie decyzji Burmistrza Miasta znajduje się pieczątka, w której wskazano imię, nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby, która złożyła podpis, a także informację o jej upoważnieniu do dokonania tej czynności. Natomiast w decyzji organu drugiej instancji, na jej pierwszej stronie, wskazano skład Kolegium, podając imiona i nazwiska przewodniczącego oraz członków SKO. Identyfikacja osób podpisanych pod decyzją, w tym ich stanowisk służbowych, nie nastręcza zatem trudności. Należy przy tym zaznaczyć, że w art. 210 §1 pkt 8 O.p. nie określono formy, w jakiej ostatecznie ma być zrealizowany podpis. Końcowo Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie nie naruszono również określonej w art. 2a O.p. zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, gdyż – z uwagi na opisane wyżej okoliczności sprawy – nie zaistniały wątpliwości co do możliwości zastosowania powoływanych przepisów, w szczególności art. 6ka ust. 1 i ust. 3 u.c.p.g. Zasada in dubio pro tributario ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy wykładnia przepisu prawa przy zastosowaniu wszystkich jej aspektów (językowego, systemowego, funkcjonalnego) nie daje zadowalających rezultatów, co – w ocenie Sądu – nie miało miejsca w sprawie. Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wobec niezasadności podniesionych zarzutów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI