I SA/Gd 436/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2024-10-08
NSAubezpieczenia społeczneWysokawsa
egzekucja administracyjnazajęcie wynagrodzeniaskładki zdrowotnetytuł wykonawczyzarzuty w postępowaniu egzekucyjnymskarga na czynność egzekucyjnązawieszenie postępowaniaNSAWSApostępowanie egzekucyjne

WSA w Gdańsku oddalił skargę na zajęcie wynagrodzenia za pracę, uznając, że organ egzekucyjny działał prawidłowo, a środek egzekucyjny nie był nadmiernie uciążliwy.

Skarga dotyczyła zajęcia wynagrodzenia za pracę w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Dyrektora Oddziału ZUS w Gdańsku na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego zaległe składki zdrowotne. Skarżący zarzucał m.in. wadliwość tytułu wykonawczego i nadmierną uciążliwość środka egzekucyjnego. WSA w Gdańsku, po wcześniejszym uchyleniu przez NSA postanowienia organu drugiej instancji, ostatecznie oddalił skargę, uznając prawidłowość czynności egzekucyjnych i brak podstaw do uwzględnienia zarzutów.

Sprawa dotyczyła skargi W.N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego (Dyrektora Oddziału ZUS w Gdańsku) oddalające skargę na zajęcie wynagrodzenia za pracę. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego zaległe składki na ubezpieczenie zdrowotne. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego oraz nadmiernej uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku pierwotnie uchylił postanowienie organu odwoławczego, uznając, że organ egzekucyjny rozpatrzył skargę na czynność egzekucyjną w czasie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, co było przedwczesne. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując, że zgodnie z aktualnym brzmieniem przepisów, zawieszenie postępowania egzekucyjnego z powodu wniesienia zarzutów nie wyklucza rozpoznania skargi na czynność egzekucyjną. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA w Gdańsku oddalił skargę, stwierdzając, że organ egzekucyjny prawidłowo dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę, a tytuł wykonawczy nie zawierał wad formalnych. Sąd podkreślił, że skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i nie może być stosowana, gdy istnieją inne środki zaskarżenia, a zarzuty podniesione przez skarżącego wykraczały poza zakres dopuszczalny w postępowaniu skargowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 56 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. (wniesienie zarzutów) nie stanowi przeszkody do rozpoznania skargi na czynność egzekucyjną, chyba że zachodzą inne, specyficzne przesłanki wskazane w przepisie.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że zmiana przepisów od 30 lipca 2020 r. umożliwiła organom rozstrzyganie skarg w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, jeśli nie zachodzą wyjątki określone w art. 56 § 5 u.p.e.a. Wniesienie zarzutów nie należy do tych wyjątków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

u.p.e.a. art. 54 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 56 § 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 35 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 54 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 56 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 67 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 72 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 72 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 75

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 1a § 12

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 7 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych art. załącznik nr 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ egzekucyjny prawidłowo zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę. Tytuł wykonawczy nie zawierał wad formalnych, a zarzuty w tym zakresie były już rozpatrzone w innym postępowaniu. Skarga na czynność egzekucyjną nie jest właściwym środkiem do kwestionowania wadliwości tytułu wykonawczego. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego z powodu wniesienia zarzutów nie wyklucza rozpoznania skargi na czynność egzekucyjną zgodnie z aktualnym stanem prawnym.

Odrzucone argumenty

Organ egzekucyjny rozpoznał skargę na czynność egzekucyjną w czasie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, co było przedwczesne (argument WSA, który został skorygowany przez NSA). Zastosowany środek egzekucyjny był zbyt uciążliwy. Tytuł wykonawczy był wadliwy formalnie.

Godne uwagi sformułowania

skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego jest samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego Ma charakter środka subsydiarnego i nie jest dopuszczalne jej wniesienie w sytuacjach, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia Jej istota sprowadza się wyłącznie do zarzutów formalnoprawnych, odnoszących się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego zawieszenie postępowania egzekucyjnego wynikające z wniesienia zarzutu nie stanowi przeszkody do rozpoznania skargi na czynność egzekucyjną

Skład orzekający

Sławomir Kozik

przewodniczący

Marek Kraus

członek

Alicja Stępień

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących możliwości rozpoznawania skarg na czynności egzekucyjne w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego oraz zakresu dopuszczalności skargi na czynność egzekucyjną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i procedury egzekucji administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje zawiłości procedury egzekucyjnej i ewolucję orzecznictwa w zakresie możliwości zaskarżania czynności organów w trakcie zawieszonego postępowania. Jest to istotne dla praktyków prawa egzekucyjnego.

Egzekucja administracyjna: Czy skarga na czynność jest możliwa, gdy postępowanie jest zawieszone?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 436/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-10-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień /sprawozdawca/
Marek Kraus
Sławomir Kozik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FZ 80/25 - Postanowienie NSA z 2025-03-19
III FZ 79/25 - Postanowienie NSA z 2025-03-19
II FZ 80/25 - Postanowienie NSA z 2025-10-31
I SA/Gd 417/25 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2026-01-08
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 54 par. 1, art. 72 par. 1 i 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 8 października 2024 r. sprawy ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 24 lutego 2022 r., nr 2201-IEE.711.91.2.2021.AR w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę
Uzasadnienie
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku W.N. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 6 października 2021 r., obejmującego nieuregulowane składki na ubezpieczenia zdrowotne za miesiące od marca do czerwca 2021 r. w łącznej wysokości należności głównej 1.527,24 zł.
W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku w oparciu o ww. tytuł wykonawczy sporządził w dniu 6 października 2021 r. zawiadomienie nr [...] o zajęciu wynagrodzenia za pracę zobowiązanego w B. Sp. z o.o. z siedzibą w P. Zawiadomienie doręczono pracodawcy zobowiązanego w dniu 12 października 2021 r.. Natomiast W.N. odpis zawiadomienia wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego doręczono w dniu 25 .października 2021 r.
Pismem z dnia 31 października 2021 r. W.N. wniósł w oparciu o art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm. - dalej jako "u.p.e.a."), zarzuty w sprawie prowadzenia na podstawie ww. tytułu wykonawczego egzekucji administracyjnej. Jednocześnie złożył skargę na dokonane przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku zajęcie wynagrodzenia za pracę, wnosząc o uchylenie podjętej czynności egzekucyjnej i zakończenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W skardze W.N. podniósł argument tożsamy z podniesionym w złożonych zarzutach, tj. fakt sporządzenia tytułu wykonawczego nr [...] z 6 października 2021 r. niezgodnie ze wzorem określonym w Rozporządzeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej. Ponadto zobowiązany podniósł, że zastosowany środek egzekucyjny jest zbyt uciążliwy.
Postanowieniem z dnia 10 listopada 2021 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku odmówił uwzględnienia zarzutów wniesionych w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 6 października 2021 r.
Natomiast w dniu 16 listopada 2021 r. organ egzekucyjny wydał postanowienie, którym oddalił wniesioną skargę na zajęcie wynagrodzenia za pracę, dokonane zawiadomieniem nr [...] z dnia 6 października 2021 r..
Na to postanowienie zobowiązany wniósł w dniu 13 grudnia 2021 r. zażalenie, w którym zarzucił Dyrektorowi Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku:
- prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego niespełniającego wymogów formalnych,
- odmowę uznania podniesionego przez stronę zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, bez wskazania, co w praktyce oznacza ten termin,
- całkowite niezrozumienie obecnych zasad prowadzenia działalności gospodarczej, przekazywanie korespondencji w niewłaściwy sposób przez operatora pocztowego, a nie za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Wobec powyższego strona wniosła o uchylenie wydanego postanowienia w całości i ponowne rozpatrzenie sprawy lub o jego uchylenie i umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia 24 lutego 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku utrzymał w mocy orzeczenie z dnia 16 listopada 2021 r. oddalające skargę wniesioną na zajęcia wynagrodzenia za pracę, dokonane zawiadomieniem nr [...].
W uzasadnieniu stwierdził, że postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie oddalenia skargi na zajęcie wynagrodzenia za pracę, dokonane zawiadomieniem o numerze [...], nie narusza prawa, a zatem brak było podstaw, aby wyeliminować je z obrotu prawnego. Zdaniem organu, organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony został w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., a jego zastosowanie regulują przepisy wskazane w art. 72 i art. 75 ww. ustawy.
W przedmiotowej sprawie organ nie dopatrzył się również uchybień formalnych. Zawiadomienia z dnia 6 października 2021 r. zawiera wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 ustawy u.p.e.a., m.in. numer tytułu wykonawczego, stanowiącego podstawę zajęcia, kwoty należności głównej oraz okresy, za który należności została określone, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwoty naliczonych odsetek, a także kwoty kosztów egzekucyjnych - opłaty manipulacyjnej, opłaty za czynności egzekucyjne, wydatków egzekucyjnych oraz opłaty egzekucyjnej. W zawiadomieniu o zajęciu wynagrodzenia za pracę wskazano kwoty egzekwowanych odsetek oraz ich stawkę 8%, obowiązującą w dniu sporządzenia tego dokumentu. Odnośnie wymogów formalnych organ wskazał, że zawiadomienie z dnia 6 października 2021 r. zostało sporządzone na obowiązującym na dzień jego sporządzenia druku, tj. według wzoru zawartego w załączniku nr 1 do Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 26).
Ponadto organ zauważył, że argument podnoszony w zażaleniu z dnia 12 grudnia 2021 r., jak i w skardze z dnia 9 kwietnia 2022 r., a mianowicie prowadzenia przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego niespełniającego wymogów formalnych, był przedmiotem oceny w postanowieniu z 10 listopada 2021 r., wydanym w wyniku rozpatrzenia wniesionych zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 6 października 2021 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku nie dopatrzył się w tym zakresie żadnych uchybień.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu uznał również za prawidłowe stanowisko Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń w Gdańsku, że zajęcie wynagrodzenia za pracę dokonane zawiadomieniem z dnia 6 października 2021 r. nie miało charakteru zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Pismem z dnia 9 kwietnia 2022 r. W.N. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Wyrokiem z dnia 14 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 504/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił skargę i uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 24 lutego 2022 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z dnia 16 listopada 2021 r. oddalające skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę.
Sąd stwierdził w uzasadnieniu, że skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn niż podniesiono w skardze. Sąd podkreślił, że skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia na podstawie tytułu wykonawczego egzekucji administracyjnej. Jednocześnie złożył skargę na dokonane zajęcie wynagrodzenia za pracę. Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 9 listopada 2021 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne. Następnie 10 listopada 2021 r. organ egzekucyjny odmówił uwzględnienia zarzutów. Z kolei postanowieniem z dnia 16 listopada 2021 r. organ egzekucyjny oddalił wniesioną skargę na czynność egzekucyjną. Na skutek wniesionego przez skarżącego zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 24 lutego 2022r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z dnia 16 listopada 2021 r..
Zdaniem Sądu, wydanie postanowienia z dnia 16 listopada 2021 r. oddalającego skargę na czynność egzekucyjną okazało się przedwczesne. W ocenie Sądu pierwszej instancji nie było podstaw do orzekania przez organ w czasie zawieszenia postępowania egzekucyjnego w związku z wniesionymi przez skarżącego zarzutami. Zdaniem Sądu, organ drugiej instancji nie podjął kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, nie wyjaśnił kwestii czy ustały przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego z art. 35 § 1 u.p.e.a. i bezzasadnie zaakceptował sytuację, w której organ rozpatrzył skargę na czynność egzekucyjną w czasie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Sądu w dacie orzekania w tym przedmiocie tj. 16 listopada 2021 r., nie było w obrocie ostatecznego postanowienia w sprawie zarzutów, które to uzasadniałoby podjęcie postępowania egzekucyjnego.
Ponadto Sąd stwierdził, że charakter stwierdzonych uchybień czyniło przedwczesnym odnoszenie się na tym etapie postępowania do pozostałych zarzutów skargi.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając ww. wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 w zw. z art. 7, art. 8 i art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez nieuzasadnione uznanie przez WSA w Gdańsku, że organ nie podjął kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, jako że miał nie wyjaśnić kwestii, czy ustały przesłanki zawieszenia postępowania z art. 35 § 1 u.p.e.a., podczas gdy dla rozpoznania środka prawnego w postaci skargi na czynność egzekucyjną ustalenie to pozostaje irrelewantne dla możliwości wydania postanowienia w tym przedmiocie;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 35 § 1 u.p.e.a., art. 54 § 4 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 56 § 5 u.p.e.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że nie jest dopuszczalne wydanie postanowienia w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną w czasie zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a., podczas gdy tylko w przypadkach określonych w art. 56 § 1 pkt 2 i 3 oraz § 1b) u.p.e.a nie rozpatruje się skargi, wniosku lub innego podania;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 35 § 1 u.p.e.a., art. 54 § 4 pkt 1 u.p.e.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu organ egzekucyjny nie może wydać postanowienia w przedmiocie zgłoszonej przez zobowiązanego skargi na czynność egzekucyjną, podczas gdy skutek, o którym mowa w art. 35 § 1 u.p.e.a. dotyczy wyłącznie niedopuszczalności podejmowania w zawieszonym postępowaniu egzekucyjnym nowych czynności egzekucyjnych, nie zaś rozpatrywania zgłoszonych przez zobowiązanego środków prawnych;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sformułowanie w uzasadnieniu wyroku błędnych wytycznych dla organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy polegających na powinności uwzględnienia oceny prawnej zaprezentowanej w uzasadnieniu niniejszego wyroku, która w ocenie organu, z uwagi na przedstawione okoliczności, jest nieprawidłowa, jako że art. 56 § 5 u.p.e.a. wyraźnie dopuszcza wydanie postanowienia w przedmiocie skargi w razie zawieszenia postępowania egzekucyjnego z innych przyczyn niż wymienione w art. 56 § 1 pkt 2 i 3 oraz § 1b) u.p.e.a..
Mając na uwadze powyższe organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi skarżącego poprzez jej oddalenie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku, a także zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący (działający osobiście) wniósł o jej odrzucenie oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 6 marca 2024 r. w sprawie III FSK 610/23 uznał za zasadne zarzuty naruszenia przez WSA wymienionych w pkt 1, 2 i 3 skargi kasacyjnej przepisów prawa, gdyż te prawidłowo zostały podniesione w stosunku do rozstrzygnięcia, które opierało się o stanowisko sprowadzające się do stwierdzenia, że organ nie był uprawniony do orzekania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną w czasie zawieszenia postępowania egzekucyjnego w związku z wniesionymi przez skarżącego zarzutami.
Wskazano, że Sąd pierwszej instancji uznał, że utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej naruszył art. 77 § 1 w zw. z art. 7, art. 8 i art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez to, że nie podjął kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy - nie wyjaśnił kwestii, czy ustały przesłanki zawieszenia postępowania z art. 35 § 1 u.p.e.a. i bezzasadnie zaakceptował sytuację w której organ rozstrzygnął skargę na czynność egzekucyjną w czasie zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie autor skargi kasacyjnej wskazał, że dla rozpoznania środka prawnego w postaci skargi na czynność egzekucyjną ustalenie czy ustały przesłanki zawieszenia postępowania z art. 35 § 1 u.p.e.a. nie ma znaczenia dla możliwości wydania postanowienia w tym przedmiocie. Inaczej rzecz ujmując, pomimo braku ostatecznego postanowienia w sprawie zarzutów, organ uprawniony był do rozpoznania skargi na czynność egzekucyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z dniem 30 lipca 2020 r. weszły w życie istotne zmiany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jedna ze zmian wprowadzona z tą datą dotyczy wskazania, w jakich przypadkach w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie rozpatruje się skargi, wniosku lub innego podania (art. 56 §5 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie taki przypadek nie występuje.
Zgodnie z treścią art. 35 § 1 u.p.e.a. wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu (...).
W niniejszej sprawie wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w październiku 2021 r. Z kolei w stanie prawnym obowiązującym do 30 lipca 2020 r. (który nie ma zastosowania w sprawie) organ w okresie zawieszenia nie był uprawniony podejmowania jakichkolwiek czynności, w tym również nie był uprawniony do rozstrzygnięcia skargi na czynność egzekucyjną, którą złożył zobowiązany. Stan ten był niekorzystny dla zobowiązanego, z uwagi na odroczenie w czasie wydania również korzystnych dla niego rozstrzygnięć.
Z uwagi jednak na to, że nastąpiła zmiana przepisów, nastąpiła modyfikacja uprawnień organu w zakresie działania w okresie zawieszenia postępowania. Z uzasadnienia projektu do zmian ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i innych ustaw, wynika m.in., że wprowadzone zmiany umożliwią podejmowanie przez organy rozstrzygnięć dotyczących m.in. postępowania w przedmiocie skarg. Ustawodawca w art. 56 § 5 u.p.e.a. wskazał w jakich przypadkach organ nie będzie w okresie zawieszenia uprawniony do rozpatrzenia skarg, wniosków lub innego poddania. I tak w powołanym przepisie wskazał, że w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w § 1 pkt 2 (w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a jest prowadzona egzekucja z rzeczy lub prawa majątkowego, które nie wygasło wskutek śmierci zobowiązanego) i pkt 3 (w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego) oraz § 1b (dotyczącego egzekucji prowadzonej przeciwko przedsiębiorstwu w spadku) nie rozpatruje się skargi, wniosku lub innego podania. W niniejszej sprawie zawieszenie nastąpiło na podstawie art. 56 § 1 pkt 5 w zw. z art. 35 § 1 u.p.e.a. - wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Tym samym nie jest to przypadek wskazany w art. 56 § 5 u.p.e.a..
Z tego też względu w stanie prawnym obowiązującym od 30 lipca 2020 r. zawieszenie postępowania egzekucyjnego wynikające z wniesienia zarzutu nie stanowi przeszkody do rozpoznania skargi na czynność egzekucyjną. Przepis art. 35 § 1 w zw. z art. 56 § 5 u.p.e.a. nie wyklucza wydania postanowienia w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną w czasie zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Z uwagi na powyższe zasadnie wskazał autor skargi kasacyjnej, że pogląd WSA nie uwzględnia stanu prawnego mającego zastosowanie w sprawie. To z kolei oznacza, że WSA w sposób nieuzasadniony przyjął, że nie jest dopuszczalne wydanie postanowienia w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną w czasie zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a.. Tymczasem w stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie - na skutek dodania przez ustawodawcę regulacji art. 56 § 5 u.p.e.a. - tylko w przypadkach, gdy postępowanie jest zawieszone w oparciu o art. 56 § 1 pkt 2 i 3 oraz § 1b u.p.e.a. nie rozpatruje się skargi. Tym samym dla wydania postanowienia na podstawie art. 54 § 4 pkt 1 u.p.e.a., nie istniała konieczność uprzedniej weryfikacji kwestii wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew stanowisku WSA zaprezentowanym w zaskarżonym wyroku, stan faktyczny sprawy jak i stan prawny nie tylko uprawniał ale i zobowiązywał organ do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał więc, że Sąd pierwszej instancji przyjmując, że rozstrzygnięcie organu jest przedwczesne, uchylając zaskarżone postanowienie, nie odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze na to postanowienie. Ponownie rozstrzygając sprawę WSA powinien więc odnieśc się do podniesionych w skardze zarzutów jak i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ponownie rozpoznając sprawę uznał, że skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, wydane w przedmiocie odmowy uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] wystawiony przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku w dniu 6 października 2021 r. obejmujący należności z tytułu składek z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne.
W ocenie Sądu, przede wszystkim należy zwrócić uwagę, co trafnie podniósł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego jest samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z 8 czerwca 2000 r., sygn. akt III SA 1995/99, LEX nr 47985). Ma charakter środka subsydiarnego i nie jest dopuszczalne jej wniesienie w sytuacjach, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia, np. zarzut, zażalenie na postanowienie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego, albo w sytuacjach gdy istnieje możliwość wniesienia pozwu do sądu (por. wyrok NSA z 12 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4503/97, ONSA 2000/1, poz. 20; wyrok NSA z 17 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 827/99, LEX nr 43032; wyrok WSA w Warszawie z 18 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 3474/06, LEX nr 304097).
Jej istota sprowadza się wyłącznie do zarzutów formalnoprawnych, odnoszących się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego. Przysługuje ona wyłącznie na czynności o charakterze wykonawczym i tylko takie, które nie mogą być zaskarżone innym środkiem prawnym przewidzianym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zarzuty, zażalenie, wyłączenie spod egzekucji). Nie jest natomiast środkiem, przy pomocy którego można zwalczać czynności procesowe organu rozstrzygające o uprawnieniach i obowiązkach uczestników postępowania.
Zobowiązany, wnosząc skargę na czynności egzekucyjne, musi ją oprzeć na podstawach wskazanych w art. 54 § 1 u.p.e.a., to jest zarzucić dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy lub zarzucić zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.
Przechodząc do oceny legalności wydanego postanowienia Sąd uznał, że organ trafnie rozstrzygnął w kwestii zgłoszonej przez skarżącego skargi na czynność egzekucyjną. Analizując dokonaną przez organ egzekucyjny czynność egzekucyjną, realizowaną w stosunku do majątku skarżącego, w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę na podstawie zawiadomienia o numerze [...], Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa. Organ egzekucyjny zastosował bowiem jeden ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wskazany środek egzekucyjny wymieniony został w art. 1a pkt 12) lit. a) u.p.e.a., a jego zastosowanie regulują przepisy wskazane w art. 72 i art. 75 w/w ustawy.
Zgodnie z art. 72 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wynagrodzenia za pracę przez przesłanie do pracodawcy zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu tej części jego wynagrodzenia, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa pracodawcę, aby nie wypłacał zajętej części wynagrodzenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Zajęcie wynagrodzenia za pracę jest dokonane z chwilą doręczenia pracodawcy zawiadomienia o zajęciu.
Zgodnie z art. 72 § 4 u.p.e.a. jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny:
1) zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wynagrodzenia za pracę, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis wezwania przesłanego do pracodawcy, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób;
2) wzywa pracodawcę, aby:
a) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył za okres 3 miesięcy poprzedzających zajęcie, za każdy miesiąc oddzielnie, zestawienie otrzymanego w tym czasie wynagrodzenia zobowiązanego z wyszczególnieniem wszystkich jego składników,
b) składał, w przypadku zaistnienia przeszkód do wypłacenia wynagrodzenia za pracę, oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa do zajętego wynagrodzenia, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o to wynagrodzenie oraz czy i o jakie roszczenia została skierowana do tego wynagrodzenia egzekucja przez innych wierzycieli;
3) poucza pracodawcę o określonych w art. 71b, art. 168c i art. 168e skutkach niestosowania się do wezwań, o których mowa w pkt 1 i 2.
Z akt sprawy wynika, iż w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego, zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w przepisach u.p.e.a.. Organ egzekucyjny, wystawiając w dniu 6 października 2021 r. zawiadomienie nr [...] oraz przesyłając je do pracodawcy skarżącego, a jego odpis stronie, dopełnił więc wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 72 u.p.e.a..
W przedmiotowej sprawie nie było także uchybień formalnych.
Zawiadomienie z 6 października 2021 r. zawiera wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 ustawy u.p.e.a., m.in. numer tytułu wykonawczego, stanowiącego podstawę zajęcia, kwoty należności głównej oraz okresy, za który należności została określone, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwoty naliczonych odsetek, a także kwoty kosztów egzekucyjnych - opłaty manipulacyjnej, opłaty za czynności egzekucyjne, wydatków egzekucyjnych oraz opłaty egzekucyjnej. W zawiadomieniu o zajęciu wynagrodzenia za pracę wskazano kwoty egzekwowanych odsetek oraz ich stawkę 8%, obowiązującą w dniu sporządzenia tego dokumentu. Odnośnie wymogów formalnych, wskazać również należy, że zawiadomienie z 6 października 2021 r. zostało sporządzone na obowiązującym na dzień jego sporządzenia druku, tj. według wzoru zawartego w załączniku nr 1 do Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 26).
Zauważyć należy, że argument podnoszony przez skarżącego prowadzenia przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego niespełniającego wymogów formalnych, był przedmiotem oceny w postanowieniu nr 100300/71/2021-RED-8828 z 10 listopada 2021 r., wydanym w wyniku rozpatrzenia wniesionych przez stronę zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 6 października 2021 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku nie dopatrzył się w tym zakresie żadnych uchybień. W związku z powyższym, w myśl zasady niekonkurencyjności środków zaskarżenia, powyższy zarzut nie mógł być przedmiotem oceny w postępowaniu skargowym, gdyż w swoim zakresie wykracza poza przedmiot postępowania prowadzonego w trybie art. 54 u.p.e.a..
Sąd uznał także za prawidłowe stanowisko organu, że zajęcie wynagrodzenia za pracę dokonane zawiadomieniem z 6 października 2021 r. nie miało charakteru zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego, co jednak możliwe jest w przypadku możliwości wyboru w tym zakresie. W trakcie trwającego postępowania skarżący nie wskazał żadnego innego składnika majątku, z którego organ egzekucyjny mógłby przeprowadzić skuteczną egzekucję, uchylając tym samym zaskarżoną czynność egzekucyjną. Poza tym, wybór środka egzekucyjnego wymienionego w art. 1a pkt 12 lit. u.p.e.a. w postaci egzekucji z wynagrodzenia realizuje zasadę celowości opisaną w art. 7 § 2 w/w ustawy, tj. podejmowania w postępowaniu egzekucyjnym takich postanowień i czynności, które zmierzają najprostszą drogą do wykonania przez stronę zobowiązaną spoczywającego na niej obowiązku.
Co do zarzutu wysyłania przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń w Gdańsku części korespondencji za pośrednictwem operatora pocztowego, nie zaś przez platformę e-PUAP Sąd wskazuje, że postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] jest odrębnym postępowaniem, zainicjowanym nadaniem w/w tytułowi klauzuli o skierowaniu tego tytułu do egzekucji administracyjnej (zgodnie z art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Tym samym, uznać należy, że organ egzekucyjny dokonując doręczenia pierwszej przesyłki w prowadzonym przez siebie postępowaniu, nie był związany wnioskiem strony w sprawie sposobu doręczenia złożonym w innych postępowaniach. Ponadto odnosząc się do pisma skarżącego skierowanego do Sądu ponownie rozpatrującego sprawę , Sąd wskazuje że rozważania w nim zawarte pozostają poza niniejszą sprawą i nie mają wpływu na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia.
Mając to na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako niezasadną oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI