I SA/Gd 43/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Chojnicach. Spór dotyczył podatku dochodowego od osób fizycznych za 2020 rok, związanego ze sprzedażą przez skarżącą dwóch lokali mieszkalnych wraz z udziałami w hali garażowej przed upływem pięciu lat od ich nabycia. Skarżąca wniosła o zastosowanie zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, argumentując, że uzyskany przychód przeznaczyła na własne cele mieszkaniowe, w tym na nabycie działki oraz wpłaty na poczet umowy deweloperskiej. Organy podatkowe odmówiły zastosowania zwolnienia, uznając, że wpłaty na poczet umowy deweloperskiej nie są wydatkami na nabycie nieruchomości, ponieważ prawo własności nie zostało przeniesione w ustawowym terminie. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, podzielając stanowisko skarżącej. Sąd podkreślił, że kluczowe jest wywiązanie się podatnika z jego zobowiązań wynikających z umowy deweloperskiej, a opóźnienie w przeniesieniu własności przez dewelopera, niezależne od podatnika, nie powinno pozbawiać go prawa do zwolnienia. Sąd powołał się na analogiczne orzecznictwo, wskazując, że należy zachować symetrię i nie obciążać podatnika konsekwencjami działań dewelopera, jeśli sam spełnił swoje obowiązki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z podatku dochodowego od sprzedaży nieruchomości w przypadku umów deweloperskich, gdy występuje opóźnienie w przeniesieniu własności z przyczyn niezawinionych przez podatnika.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego od 1.01.2019 r. i specyficznej sytuacji związanej z umową deweloperską.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podatnikowi przysługuje zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodu ze sprzedaży nieruchomości, jeśli uzyskany przychód został przeznaczony na cele mieszkaniowe w ramach umowy deweloperskiej, ale przeniesienie własności lokalu nastąpiło z opóźnieniem z przyczyn leżących po stronie dewelopera?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podatnikowi przysługuje zwolnienie, jeśli wywiązał się ze swoich zobowiązań finansowych wynikających z umowy deweloperskiej, a opóźnienie w przeniesieniu własności przez dewelopera było od niego niezależne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest wywiązanie się podatnika z finansowania budowy lokalu zgodnie z umową deweloperską. Opóźnienie dewelopera w przeniesieniu własności, od którego podatnik nie miał wpływu, nie powinno pozbawić podatnika prawa do zwolnienia podatkowego.
Jak należy interpretować pojęcie 'nabycie' nieruchomości w kontekście umowy deweloperskiej na potrzeby zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nabycie nieruchomości na potrzeby zwolnienia podatkowego w ramach umowy deweloperskiej następuje z chwilą przeniesienia własności w formie aktu notarialnego, jednakże w sytuacji, gdy podatnik wywiązał się ze swoich zobowiązań, a opóźnienie wynika z przyczyn leżących po stronie dewelopera, można zastosować zwolnienie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że umowa deweloperska jest umową zobowiązującą, a skutek rozporządzający (przeniesienie własności) następuje dopiero z chwilą zawarcia umowy przyrzeczonej w formie aktu notarialnego. Jednakże, w ocenie Sądu, jeśli podatnik spełnił swoje obowiązki, a opóźnienie jest po stronie dewelopera, nie powinno to negatywnie wpływać na jego prawo do zwolnienia.
Przepisy (14)
Główne
u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 131
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zwolnienie z podatku dochodowego od dochodów ze sprzedaży nieruchomości, jeśli przychód został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe w ciągu 3 lat od końca roku podatkowego zbycia. Kluczowe jest nabycie własności w tym terminie lub wywiązanie się z umowy deweloperskiej.
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 25 pkt 1 lit. a i d
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja wydatków na cele mieszkaniowe, obejmująca nabycie lokalu mieszkalnego lub jego budowę.
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 25a
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Warunek nabycia własności rzeczy lub praw wymienionych w ust. 25 pkt 1 lit. a-c przed upływem okresu wskazanego w ust. 1 pkt 131.
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 26
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja własnego lokalu mieszkalnego, w tym poprzez przyszłe nabycie.
u.p.d.o.f. art. 30e § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Stawka podatku od dochodu ze sprzedaży nieruchomości.
u.p.d.o.f. art. 30e § ust. 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podstawa obliczenia podatku od dochodu ze sprzedaży nieruchomości.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 19 § ust. 1-4
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Sposób obliczania przychodu z odpłatnego zbycia.
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1, 6c, 6d, 6e i 6f
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Koszty uzyskania przychodów przy odpłatnym zbyciu nieruchomości.
u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 1, 1a pkt 3, ust. 4 pkt 4 i ust. 6
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Obowiązek składania zeznań podatkowych.
Ordynacja podatkowa art. 233 § § 1 pkt 1 w związku z art. 220 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.c. art. 155 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Chwila przeniesienia własności rzeczy.
k.c. art. 158
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Forma aktu notarialnego dla umowy zobowiązującej do przeniesienia własności nieruchomości.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podatnik wywiązał się ze swoich zobowiązań finansowych wynikających z umowy deweloperskiej. • Opóźnienie w przeniesieniu własności lokalu przez dewelopera było niezależne od podatnika. • Należy stosować wykładnię przepisów uwzględniającą sytuację podatnika, który spełnił swoje obowiązki.
Odrzucone argumenty
Wpłaty na poczet umowy deweloperskiej nie są wydatkami na nabycie nieruchomości, ponieważ prawo własności nie zostało przeniesione w ustawowym terminie. • Umowa deweloperska jest umową zobowiązującą, a nie przenoszącą własność.
Godne uwagi sformułowania
Sąd zwraca przy tym uwagę na to, że analogiczne zagadnienie było przedmiotem prawomocnego wyroku WSA w Szczecinie z dnia 24 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 254/24 (od którego to wyroku Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wyrokiem z 4 marca 2025 r., sygn. akt II FSK 1569/24). • Tymczasem ustawowe przesłanki analizowanego zwolnienia podatkowego są adresowane wyłącznie do podatnika, nie do dewelopera. • W podsumowaniu powyższych rozważań Sąd ocenia, że z punktu widzenia ustawowych przesłanek rozpatrywanego zwolnienia podatkowego kluczowe i rozstrzygające znaczenie ma okoliczność, że organ nie twierdził, aby podatnik nie finansował budowy lokalu mieszkalnego zgodnie z postanowieniami umowy deweloperskiej.
Skład orzekający
Alicja Stępień
przewodniczący sprawozdawca
Marek Kraus
członek
Sławomir Kozik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z podatku dochodowego od sprzedaży nieruchomości w przypadku umów deweloperskich, gdy występuje opóźnienie w przeniesieniu własności z przyczyn niezawinionych przez podatnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego od 1.01.2019 r. i specyficznej sytuacji związanej z umową deweloperską.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnej ulgi mieszkaniowej i umowy deweloperskiej, co jest częstym problemem podatników. Wykładnia sądu w kontekście opóźnień dewelopera jest istotna dla praktyki.
“Ulga mieszkaniowa mimo opóźnienia dewelopera? WSA staje po stronie podatnika!”
Dane finansowe
WPS: 21 014 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.