I SA/Gd 421/25

I SA/Gd 421/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-12-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka
Irena Wesołowska /sprawozdawca/
Małgorzata Gorzeń /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 132
art. 33 par. 2, art. 34 par. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Rischka Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2025r., nr 2201-IEW.7192.12.2025/KP w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kartuzach (dalej: Naczelnik, organ egzekucyjny) z dnia 18 lutego 2025r., którym stwierdzono niedopuszczalność zarzutu zgłoszonego w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego przez I. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (dalej: Skarżąca).
W uzasadnieniu Dyrektor podał, że Naczelnik prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 10 stycznia 2025 r. wystawionego przez Naczelnika obejmującego należność z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lipiec 2019 r.
Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego była decyzja ostateczna Dyrektora z dnia 25 listopada 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika z dnia 12 sierpnia 2024 r., którą ustalono Skarżącej w podatku od towarów i usług m.in. dodatkowe zobowiązanie podatkowe za lipiec 2019 r. w kwocie 197.294 zł.
Pismem z dnia 17 stycznia 2025 r. Skarżąca wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 10 stycznia 2025 r. W piśmie tym Skarżąca zakwestionowała istnienie obowiązku wynikającego z decyzji ostatecznej, nie zgadzając się z ustaleniami w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług.
W uzasadnieniu Dyrektor wskazał, że zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być traktowane jako uniwersalny środek zaskarżenia, zastępujący inne środki prawne przysługujące zobowiązanemu. Przedmiotem zarzutów mogą być wyłącznie powody/przesłanki określone w art. 33 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r., poz. 132 ze zm. – dalej: u.p.e.a.). Katalog podstaw zarzutów jest wyczerpujący, co oznacza, że nie można powołać innego zarzutu niemieszczącego się w tym zamkniętym katalogu. Treść i zakres zgłoszonego przez Skarżącą zarzutu nieistnienia obowiązku pokrywa się z zarzutami, które były już przedmiotem prowadzonych przez Dyrektora postępowań odwoławczych, a aktualnie są przedmiotem postępowań prowadzonych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku. W konsekwencji prawidłowo organ pierwszej instancji stwierdził na podstawie art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. niedopuszczalność zarzutu nieistnienia obowiązku w związku z zakwestionowaniem przez Skarżącą ustaleń postępowania podatkowego, który to zarzut był już przedmiotem odrębnego postępowania podatkowego oraz jest aktualnie przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
1) naruszenie przepisów:
a) art. 33 § 1, 2 i 4 u.p.e.a. poprzez samowolne przyjęcie podstawy prawnej złożonych w sprawie zarzutów.,
b) art. 7, art. 8 § 1, art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez uchylenie się od rozpoznania istoty żądania Spółki,
2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 2a, art. 33 § 1, § 2 pkt 2, §3, § 4 pkt 2,120,121, 122,123,124,187 § 1,188,191,193,199a O.p. które miało istotny wpływ na wynik sprawy,
a) poprzez naruszenie zasady budzenia zaufania do organów podatkowych i samowolne przyjęcie przez Organ podstawy zaskarżenia,
b) poprzez uchybienie obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
c) przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, polegające na wydaniu rozstrzygnięcia w danej sprawie na podstawie części materiału dowodowego, z pominięciem kluczowych okoliczności faktycznych,
d) naruszenie zasady in dubio pro tributario poprzez potraktowanie wszystkich wątpliwości z profiskalnego punktu widzenia,
e) dokonanie przez organ podatkowy I instancji błędnych ustaleń co do treści czynności z pominięciem intencji Strony.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, ze tytuły wykonawcze będące przedmiotem niniejszej sprawy oparte zostały o decyzję z dnia 25 listopada 2024 r. Do wydania przedmiotowej decyzji organ podatkowy skłoniło przekonanie, iż faktury VAT wystawione przez podmiot I.1 K.S. na rzecz Spółki nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych zawartych pomiędzy podmiotami wskazanymi w ich treści. Strona kwestionuje w całości dokonane przez Organ ustalenia jako nierzetelne i oparte na niepełnym materiale dowodowym. Strona złożyła w sprawie liczne pisma, w których udowodniła nieprawidłowość działania Organów podatkowych, w tym złożono dokumentację zdjęciową potwierdzającą fakt sprzedaży przez I.1 K.S. czynności określonych fakturami.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Na wstępie należy zauważyć, że rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Na podstawie tego przepisu, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17). Natomiast zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z przepisów p.p.s.a. wynika, że zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wydane w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności jej art. 33 § 1, zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl § 2 tego przepisu podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zawarte w art. 33 § 2 u.p.e.a. wyliczenie podstaw zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej ma charakter enumeratywny. Zobowiązany jest bowiem uprawniony do wniesienia zarzutów tylko w zakresie podstaw przewidzianych w art. 33 u.p.e.a. Oznacza to, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być tylko i wyłącznie okoliczności ściśle określone przez ustawodawcę w tym przepisie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 26 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Gl 1421/21, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w CBOSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponadto zarzuty to sformalizowany środek zaskarżenia także z tego powodu, że korzystanie z tego środka ochrony związane jest z inicjatywą zobowiązanego. Oznacza to, że zobowiązany zgłaszając zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej wskazuje, jakie okoliczności są podstawą wnoszonych zarzutów, czy zarzuty dotyczą całości egzekucji czy tylko części i przedstawia dowody uzasadniające zgłaszane zarzuty (por. wyrok WSA w Krakowie z 9 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 845/22).
Procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia o zasadności bądź bezzasadności czy też niedopuszczalności zarzutów.
Zgodnie z art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. wierzyciel wydaje postanowienie, w którym stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym.
Powyższy przepis odnosi się również do organu egzekucyjnego w przypadku, gdy (jak w rozpatrywanej sprawie) organ ten jest jednocześnie wierzycielem. Dostrzeżenie zatem, że wystąpiła okoliczność, o której mowa w art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a., obliguje organ egzekucyjny będący wierzycielem do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, a nie o jego nieuwzględnieniu.
Należy zauważyć, że zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej jest środkiem obrony przed egzekucją, niekonkurencyjnym w stosunku do środków prawnych przysługujących zobowiązanemu w ramach odrębnych postępowań: podatkowego, administracyjnego lub sądowego. Kontrola postępowania zainicjowanego wniesionymi przez stronę zarzutami nie jest kolejną instancją, z wykorzystaniem której strona mogłaby podważać podstawy wszczęcia postępowania egzekucyjnego, poprzez dążenie do wyeliminowania jego źródła. Celem (ratio legis) art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a. jest usprawnienie postępowania egzekucyjnego. Przepis ten pozbawia organ możliwości merytorycznego badania zarzutu wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli dana kwestia była już przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu dotyczącym tego samego obowiązku. Stwierdzenie, że taka okoliczność miała miejsce, obliguje organ do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zarzutów. Uregulowanie to wprowadza wyżej wspomnianą zasadę niekonkurencyjności środków prawnych (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II FSK 1535/12). Jednocześnie, nie ma uzasadnienia do merytorycznego rozpatrywania zarzutów dotyczących danej kwestii, jeżeli została ona określona lub ustalona w orzeczeniu, od którego przysługują odrębne środki zaskarżenia lub zarzut był lub będzie przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2018 r., II FSK 3478/15).
W niniejszej sprawie trafnie organy uznały, że wniesiony przez Skarżącą zarzut nieistnienia obowiązku jest niedopuszczalny, ponieważ jego treść i zakres pokrywa się z zarzutami, które były już przedmiotem prowadzonych przez Dyrektora postępowań odwoławczych. Argumentacja podniesiona przez Skarżącą w zgłoszonych zarzutach, jak również ta podniesiona w skardze do Sądu kwestionuje prawidłowość decyzji ustalającej wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lipiec 2019 r. Decyzja ta stanowiła podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, w oparciu o który prowadzone jest postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącej.
Należy w tym miejscu zauważyć, że Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję ostateczną Dyrektora z dnia 25 listopada 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika z dnia 12 sierpnia 2024 r., którą ustalono Skarżącej w podatku od towarów i usług m.in. dodatkowe zobowiązanie podatkowe za lipiec 2019 r. w kwocie 197.294 zł.
W skardze na decyzję Dyrektora Skarżąca podniosła te same zarzuty i argumenty, wokół których koncentrują się złożone pismem z dnia 17 stycznia 2025 r. zarzuty w prowadzonej egzekucji administracyjnej. Zatem treść i zakres zarzutu nieistnienia obowiązku pokrywa się z zarzutami, będącymi przedmiotem odrębnego postępowania.
Wobec powyższego, z uwagi na niemożność ponownego merytorycznego rozpatrzenia tego samego zarzutu, organy zasadnie stwierdziły jego niedopuszczalność na podstawie art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a.
W tym miejscu należy zauważyć, że zaskarżone do Sądu postanowienie Dyrektora z dnia 4 kwietnia 2025 r. nie rozstrzyga prawidłowości rozliczenia podatku VAT za lipiec 2019 r.
Kwestie związane z prawidłowością orzeczenia tej odpowiedzialności mogły być zatem podniesione i zostały podniesione przez Skarżącą w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Dyrektora z 25 listopada 2024 r.
Uznając, że zaskarżone postanowienie w przedstawionych warunkach faktycznych i prawnych nie naruszało prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wobec braku podstaw do usunięcia zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, na mocy art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.