I SA/Gd 418/24

I SA/Gd 418/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-07-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-05-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień /sprawozdawca/
Małgorzata Gorzeń
Marek Kraus /przewodniczący/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
III FSK 64/25 - Wyrok NSA z 2026-03-11
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 162, art. 150
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 23 lipca 2024 r. sprawy ze skargi Ł. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 18 marca 2024 r. nr 2201-IEW.4120.6.2024/HS w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku postanowieniem z 18 marca 2024 r. po rozpatrzeniu wniosku L.K. o przywrócenie terminu do wniesienie odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Gdyni z 30 listopada 2022 roku nr 2208-SEW.4120.11.2022.SZD, 2208-SEW.4123.17.2022.SZD orzekającej o jego odpowiedzialności podatkowej całym majątkiem jako prezesa zarządu N. Sp. z o. o., solidarnie z N. Sp. z o.o. oraz z członkiem zarządu J.M., za zaległości spółki z tytułu:
• podatku dochodowego od osób prawnych za 2017 rok,
• odsetek od nieterminowo uiszczanych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za czerwiec i lipiec 2017 roku,
• podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2017 roku wraz z należnymi odsetkami za zwłokę,
• kosztów postępowanie egzekucyjnego
- odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji.
W uzasadnieniu przypomniano, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni decyzją z 30 listopada 2022 roku nr 2208-SEW.4120.11.2022.SZD, 2208-SEW.4123.17.2022.SZD orzekł o odpowiedzialności podatkowej L.K. całym majątkiem jako prezesa zarządu N. Sp. z o. o., solidarnie z N. Sp. z o. o. oraz z członkiem zarządu J.M., za ww. zaległości spółki.
W dniu 17 marca 2023 r. L.K. złożył odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Oświadczył, że o wydaniu ww. decyzji dowiedział się dopiero 10 marca 2023 r.. We wniosku o przywrócenie terminu wskazał, że nie mieszka pod adresem, na który została wysłana decyzja oraz, że od 4 listopada 2022 r. do 4 listopada 2022 r. przebywał w Ośrodku C..
Postanowieniem z 5 czerwca 2023 r. nr 2201-IEW.4120.6.2023/HS Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z 30 listopada 2022 r. nr 2208-SEW.4120.11.2022.SZD, 2208-SEW.4123.17.2022.SZD.
Postanowieniem z 5 czerwca 2023 r. nr 2201-IEW.4120.6.2023/HS Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z 30 listopada 2022 r. nr 2208-SEW.4120.11.2022.SZD, 2208-SEW.4123.17.2022.SZD. 0
Pismem z 3 lipca 2023 r. L.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Wyrokiem z 24 października 2023 r. sygn. akt I SA Gd 680/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 5 czerwca 2023 r. nr 2201-IEW.4120.6.2023/HS w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a wyrokiem z 24 października 2023 r. sygn. akt I SA Gd 681/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 5 czerwca 2023 r. nr 2201-IEW.4120.6.2023/HS w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Następnie postanowieniem z 18 marca 2024 r Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
Rozstrzygając natomiast ponownie w zakresie wniosku o przywrócenie terminu wskazano że warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności (wynikającym z art. 162 § 2 Ordynacja podatkowa) jest spełnienie łącznie trzech przesłanek:
1. złożenia przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowanie terminu,
2. uprawdopodobnienia, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego,
3. jednoczesnego dokonania czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano (tj. złożenie odwołania od ww. decyzji).
W pierwszej kolejności zauważono, że rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania uzależnione jest od rozstrzygnięcia czy miało miejsce skuteczne doręczenie decyzji, albowiem ww. wniosek opiera się na założeniu, że decyzja, od której wniesiono odwołanie została skutecznie doręczona. Doręczenie, które nie jest skuteczne nie powoduje rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania, a decyzja wskutek jej niedoręczenia nie weszłaby do obrotu prawnego.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazano, że decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni z dnia 30 listopada 2022 r. nr 2208-SEW.4120.11.2022.SZD, 2208-SEW.4123.17.2022.SZD została wysłana na adres zamieszkania i doręczona w dniu 19 grudnia 2022 r., co zostało szczegółowo opisane w postanowieniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 5 czerwca 2023 r. nr 2201-IEW.4120.6.2023/HS stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Zauważono, że wykonując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2023 r. sygn. akt I SA Gd/680/23 i sygn. akt I SA Gd/681/23 organ przeprowadził postępowanie z udziałem Poczty Polskiej, z którego wynika, iż przesyłka zawierająca decyzje Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni z dnia 30 listopada 2022 r. nr 2208-SEW.4120.11.2022.SZD, 2208-SEW.4123.17.2022.SZD awizowana była w dniach 5 grudnia 2022 r. i 13 grudnia 2022 r., a doręczyciel awizo tej przesyłki pozostawił w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. W postępowaniu potwierdzono zatem prawidłowość doręczenia przesyłki.
Powyższej oceny nie zmienia fakt, iż w przedmiotowej sprawie doręczenie nastąpiło w sposób przewidziany w art. 150 Ordynacji podatkowej tj. z zastosowaniem tzw. fikcji doręczenia. Zatem termin do wniesienia odwołania wynikający z art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej - zaczął biec od dnia 19 grudnia 2022 r. i upłynął z dniem 2 stycznia 2023 r..
Przypomniano, że we wniosku o przywrócenie terminu skarżący przywołał okoliczność, że od 4 sierpnia 2022 r. do 4 listopada 2022 r. przebywał w Ośrodku C. praktycznie bez możliwości kontaktu z osobami spoza ośrodka. Jednak nie przedłożył żadnych dowodów na potwierdzenie tego faktu. Przede wszystkim jednak zaskarżona decyzja została wydana 30 listopada 2022 r. czyli w czasie, kiedy skarżący nie przebywał już w ww. ośrodku.
Zatem trudno jest uznać, żeby podniesiona okoliczność uprawdopodobniała brak możliwości osobistego złożenia odwołania w przeciągu 14 dniowego terminu bądź posłużenia się w tym celu inną osobą, czy też złożenia odwołania za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej.
W tej sytuacji po ponownym rozpatrzeniu sprawy w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania – postanowieniem z dnia 18 marca 2024 r. stwierdzono, że w rozpatrywanej sprawie strona nie wykazała, aby uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z 30 listopada 2022 r. nr 2208-SEW.4120.11.2022.SZD, 2208-SEW.4123.17.2022.SZD, nastąpiło bez jej winy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 PPSA zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 191 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, dalej: O.p.) poprzez brak dokonania wszechstronnej analizy materiału dowodowego, co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych, polegającym na przyjęciu, że miejscem zamieszkania skarżącego w dniu wszczęcia oraz prowadzenia przez organ postępowania podatkowego był adres: G. , ul. K., podczas, gdy prawidłowo ustalony adres Skarżącego w tym czasie był następujący: G.1, ul. W.;
- art. 148 § 1 w zw. z art. 149 O.p., polegającego na błędnym uznaniu postanowienia o wszczęciu postępowania z dnia 27 września 2022 roku za doręczone, w sytuacji, gdy zostało ono skierowane na adres niebędący adresem zamieszkania skarżącego oraz odebrane przez osobę tam zamieszkującą, w czasie, gdy skarżący przebywał na 3-miesięcznej terapii w S. (od 4 sierpnia 2022 roku do 4 listopada 2022 roku) bez możliwości kontaktu z osobami spoza ośrodka,
- art. 121 § 1 w zw. z art. 122 w zw. z art. 162 § 1 O.p. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia zaistniałych w sprawie istotnych okoliczności potwierdzających brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (błędnego ustalenia przez organ miejsca zamieszkania skarżącego, braku skutecznego doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania, przebywania na terapii poza miejscem zamieszkania w okresie od dnia 4 sierpnia 2022 roku do dnia 4 listopada 2022 roku bez możliwości kontaktu z osobami spoza ośrodka), które to okoliczności uzasadniały przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji;
- art. 122 w zw. z art. 188 w zw. z art. 180 § 1 O.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków E.K. i B.K. pomimo stosownego wniosku skarżącego, a które to dowody były istotne dla ustalenia przez organ braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji;
a skutkiem tego
- naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej z dnia 30 listopada 2022 roku (znak sprawy: 2208-SEW.4120.11.2022.SZD, 2208-SEW4123.17.2022.SZD), w sytuacji, gdy spełnione zostały przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji
oraz
- naruszenie art. 162 § 1 i 2 O.p. poprzez jego niezastosowanie i brak przywrócenia przez organ administracji publicznej terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji pomimo uprawdopodobnienia przez skarżącego, że czynność została dokonana po upływie terminu bez winy skarżącego, przy jednoczesnym spełnieniu pozostałych przesłanek, o których mowa w art. 162 § 2 O.p..
W związku z powyższym, wniesiono o:
- na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA - o uchylenie obu zaskarżonych postanowień w całości;
- na podstawie art. 153 PPSA - o wskazanie przez Sąd, aby organ ponownie rozpatrzył wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 30 listopada 2022 roku;
- na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 PPSA - o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych,
- na podstawie art. 106 § 3 PPSA - o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci:
• protokołu przesłuchania w Pomorskim Urzędzie Celno-Skarbowym z dnia 30 lipca 2021 roku ,
• postanowienia prokuratora Prokuratury Regionalnej w Warszawie z dnia 18 stycznia 2023 roku oba na wykazanie adresu zamieszania skarżącego w G.1 ul. W.,
• umowy z dnia 3 sierpnia 2022 roku, zawartej przez skarżącego z C. w S. z pokwitowaniem uiszczenia zapłaty za terapię,
• zaświadczenia C. w S. z pokwitowaniem uiszczenia zapłaty za terapię,
na wykazanie faktu, że w okresie od 4 sierpnia 2022 roku do 4 listopada 2022 roku skarżący przebywał na terapii w S., a tym samym nie zostało jemu skutecznie doręczone postanowienie o wszczęciu postępowania.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W świetle art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c) p.p.s.a.).
Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak co do zasady związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej , którym odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej.
Podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 162 oraz art. 163 O.p.. W myśl art. 162 § 1 O.p. organ podatkowy może przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie zaś do art. 162 § 2 O.p. podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego § 2 jest niedopuszczalne według art. 162 § 3 O.p..
W związku z powyższym, do zastosowania instytucji przywrócenia terminu dla dokonania określonej czynności, konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek: złożenie wniosku o przywrócenie terminu, wskazanie we wniosku przyczyny uchybienia terminu, złożenie tego wniosku w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobnienie braku winy w przekroczeniu terminu oraz jednocześnie dokonanie czynności, dla której przewidziano termin.
Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że w stosunku do skarżącego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wydał postanowienie, w którym stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji z dnia 30 listopada 2022 roku, a skarga do Sądu została oddalona wyrokiem wydanym w sprawie I SA/Gd 417/24.
W tej sytuacji odnosząc się do oceny zaskarżonego postanowienia należy ponownie przypomnieć, że stosownie do postanowień art. 162 Ordynacji podatkowej warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie trzech przesłanek: złożenia przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowanie terminu, uprawdopodobnienia, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego oraz jednoczesnego dokonania czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano.
Powyższej oceny nie zmienia fakt, iż w przedmiotowej sprawie doręczenie nastąpiło w sposób przewidziany w art. 150 Ordynacji podatkowej tj. z zastosowaniem tzw. fikcji doręczenia. Zatem termin do wniesienia odwołania wynikający z art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej - zaczął biec od dnia 19 grudnia 2022 r. i upłynął z dniem 2 stycznia 2023 r.. Natomiast odwołanie od ww. decyzji zostało złożone przez skarżącego 17 marca 2023 r.. Zatem skarżący złożył je z uchybieniem terminu do jego wniesienia, co spowodowało, że organ odwoławczy - działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej - stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Jak wskazano powyżej Sąd nie zakwestionował legalności tego rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do kolejnej kwestii wskazać należy, że o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W orzecznictwie wskazuje się, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, czy np. powódź lub pożar. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy). Nie ulega zatem wątpliwości, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi w sytuacji, gdy termin nie mógł być dochowany ze względu na niezależne od strony okoliczności, których strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy dołożeniu najwyższej staranności, jakiej można oczekiwać od osoby, która należycie dba o swoje interesy.
We wniosku o przywrócenie terminu skarżący powołał się na okoliczność, że od 4 sierpnia 2022 r. do 4 listopada 2022 r. przebywał w Ośrodku C. bez możliwości kontaktu z osobami spoza ośrodka. Trafnie jednak organ zwrócił uwagę, że skarżący nie przedłożył żadnych dowodów na potwierdzenie tego faktu. Natomiast zaskarżona decyzja została wydana 30 listopada 2022 r. czyli w czasie, kiedy podatnik nie przebywał już w ww. ośrodku.
Zatem należy podzielić ocenę, że podniesiona przez skarżącego okoliczność nie uprawdopodobniała braku możliwości osobistego złożenia odwołania w przeciągu 14 dniowego terminu bądź posłużenia się w tym celu inną osobą, czy też złożenia odwołania za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy nie naruszył wymienionych w skardze przepisów postępowania, opierając zaskarżone postanowienie o dowody zawarte w aktach, gdyż uznać należy, że były one wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Istotą bowiem niniejszego postępowania było ustalenie, czy podniesione przez skarżącego okoliczności uzasadniają przyjęcie czy uchybienie terminu do wniesienia odwołania (mając na uwadze wynik sprawy I SA/Gd 417/24) nastąpiło bęez winy strony. W niniejszej sprawie strona nie uprawdopodobniła bezspornie, iż dopełnienie obowiązku terminowego wniesienia odwołania było niemożliwe z powodu przeszkód nie do przezwyciężenia.
W tej sytuacji Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zatem skarga jako niezasadna została oddalona (art. 151 p.p.s.a.).