I SA/Gd 417/24

I SA/Gd 417/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-07-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-05-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień /sprawozdawca/
Małgorzata Gorzeń
Marek Kraus /przewodniczący/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 63/25 - Wyrok NSA z 2026-03-11
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 228 par. 1 pkt 2, art. 146, art. 148 par. 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 23 lipca 2024 r. sprawy ze skargi Ł. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 18 marca 2024 r. nr 2201-IEW.4120.5.2024/HS w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni decyzją z 30 listopada 2022 r. nr 2208-SEW.4120.11.2022.SZD, 2208-SEW.4123.17.2022.SZD orzekł o odpowiedzialności podatkowej L.K. całym majątkiem jako prezesa zarządu N. Sp. z o. o. solidarnie z N. Sp. z o. o. oraz z członkiem zarządu J.M., za zaległości spółki z tytułu:
• podatku dochodowego od osób prawnych za 2017 rok,
• odsetek od nieterminowo uiszczanych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące czerwiec i lipiec 2017 roku,
• podatku od towarów i usług za miesiące maj i czerwie 2017 roku wraz z należnymi odsetkami za zwłokę oraz kosztów postępowanie egzekucyjnego.
Ww. decyzja - jak wynika z urzędowego poświadczenia doręczenia - została doręczona L.K. 19 grudnia 2022 r..
W dniu 17 marca 2023 r. L.K. złożył do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z 5 czerwca 2023 r. nr 2201-IEW.4120.6.2023/HS stwierdził uchybienie terminu do wniesienia ww. odwołania, a odrębnym postanowieniem odmówił przywrócenia terminu do wniesienia ww. odwołania.
L.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku nr 2201-IEW.4120.6.2023/HS.
Wyrokiem z 24 października 2023 r. sygn. akt I SA Gd 680/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 5 czerwca 2023 r. nr 2201-IEW.4120.6.2023/HS w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Rozpoznając sprawę ponownie organ postanowieniem z 18 marca 2024 r. nr 2201-IEW.4120.5.2024/HS stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu organ wskazał, że mając na uwadze rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 24 października 2023 r. sygn. akt I SA Gd 680/23 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku pismami z 7 lutego 2024 r. i 19 lutego 2024 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Pocztowego o udzielenie wyjaśnień w zakresie tego, gdzie umieszczono zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. W odpowiedzi Urząd Pocztowy załączył duplikat potwierdzenia odbioru ww. przesyłki (uzupełniany pismem z 6 marca 2024 r.), z których wynika, że awizo przesyłki zawierającej decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni z 30 listopada 2022 r. nr 2208-SEW.4120.11.2022.SZD, 2208-SEW.4123.17.2022.SZD doręczyciel pozostawił w oddawczej skrzynce pocztowej adresata.
Zdaniem organu wskazuje to, iż doręczenie niniejszej decyzji nastąpiło w sposób przewidziany w art. 150 Ordynacji podatkowej tj. z zastosowaniem tzw. fikcji doręczenia.
Z powyższego wynika, że decyzję należy uznać za doręczoną (w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej) z dniem 19 grudnia 2022 r.. Termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął zatem z dniem 2 stycznia 2023 r.. Tymczasem odwołanie od ww. decyzji zostało złożone 17 marca 2023 r., co oznacza, że doszło do uchybienia terminu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 PPSA zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 191 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, dalej: O.p.) poprzez brak dokonania wszechstronnej analizy materiału dowodowego, co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych, polegającym na przyjęciu, że miejscem zamieszkania skarżącego w dniu wszczęcia oraz prowadzenia przez organ postępowania podatkowego był adres: G., ul. K., podczas, gdy prawidłowo ustalony adres skarżącego w tym czasie był następujący: G.1, ul. W.;
- art. 148 § 1 w zw. z art. 149 O.p., polegającego na błędnym uznaniu postanowienia o wszczęciu postępowania z dnia 27 września 2022 roku za doręczone, w sytuacji, gdy zostało ono skierowane na adres niebędący adresem zamieszkania skarżącego oraz odebrane przez osobę tam zamieszkującą, w czasie, gdy skarżący przebywał na 3-miesięcznej terapii w S. (od 4 sierpnia 2022 roku do 4 listopada 2022 roku) bez możliwości kontaktu z osobami spoza ośrodka,
- art. 121 § 1 w z w. z art. 122 w zw. z art. 162 § 1 O.p. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia zaistniałych w sprawie istotnych okoliczności potwierdzających brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (błędnego ustalenia przez organ miejsca zamieszkania skarżącego, braku skutecznego doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania, przebywania na terapii poza miejscem zamieszkania w okresie od dnia 4 sierpnia 2022 roku do dnia 4 listopada 2022 roku bez możliwości kontaktu z osobami spoza ośrodka), które to okoliczności uzasadniały przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji;
- art. 122 w zw. z art. 188 w zw. z art. 180 § 1 O.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków E.K. i B.K. pomimo stosownego wniosku skarżącego, a które to dowody były istotne dla ustalenia przez organ braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji;
a skutkiem tego
- naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej z dnia 30 listopada 2022 roku (znak sprawy: 2208-SEW4120.11.2022.SZD, 2208-SEW.4123.17.2022.SZD), w sytuacji, gdy spełnione zostały przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji
oraz
- naruszenie art. 162 § 1 i 2 O.p. poprzez jego niezastosowanie i brak przywrócenia przez organ administracji publicznej terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji pomimo uprawdopodobnienia przez skarżącego, że czynność została dokonana po upływie terminu bez winy skarżącego, przy jednoczesnym spełnieniu pozostałych przesłanek, o których mowa w art. 162 § 2 O.p..
W związku z powyższym wniesiono o:
- na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA - o uchylenie obu zaskarżonych postanowień w całości;
- na podstawie art. 153 PPSA - o wskazanie przez Sąd, aby organ ponownie rozpatrzył wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 30 listopada 2022 roku,
- na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 PPSA - o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych,
- na podstawie art. 106 § 3 PPSA - o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci:
• protokołu przesłuchania w Pomorskim Urzędzie Celno-Skarbowym z dnia 30 lipca 2021 roku ,
• postanowienia prokuratora Prokuratur) - Regionalnej w Warszawie z dnia 18 stycznia 2023 roku
oba na wykazanie adresu zamieszkania skarżącego w G.1 ul. W.;
• umowy z dnia 3 sierpnia 2022 roku, zawartej przez skarżącego z C. w S. z pokwitowaniem uiszczenia zapłaty za terapię,
• zaświadczenia C. w S. z pokwitowaniem uiszczenia zapłaty za terapię,
na wyka\zanie faktu, że w okresie od 4 sierpnia 2022 roku do 4 listopada 2022 roku skarżący przebywał na terapii w S., a tym samym nie zostało jemu skuteczne doręczone postanowienie o wszczęciu postępowania.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Spór w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zgodne z prawem jest postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni z 30 listopada 2022 roku, orzekającej o odpowiedzialności podatkowej skarżącego.
Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p., jeżeli organ odwoławczy uzna, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu obowiązany jest to stwierdzić w formie postanowienia. Wydanie orzeczenia w trybie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., o ile uchybiony termin nie zostanie stronie przywrócony, zamyka podatnikowi możliwość skontrolowania prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji w trybie kontroli instancyjnej. Stąd stwierdzenie przez organ podatkowy, że odwołanie zostało wniesione przez podatnika po terminie wymaga pewności tego organu (popartej materiałem dowodowym) nie tylko co do tego, że odwołanie zostało wniesione po upływie wymaganych ustawą 14 dni liczonych od daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, ale także, że doręczenie decyzji było prawidłowe.
Wbrew zarzutom skargi, brak jest uzasadnionych podstaw do formułowania stanowiska, że decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni z 30 listopada 2022 roku orzekająca o odpowiedzialności podatkowej skarżącego została skierowana na niewłaściwy adres.
W ocenie Sądu kwestię tę przesądził wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 24 października 2023 r., w sprawie I SA/Gd 680/23.
Sąd ten uznał, że rację ma Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazując, że w dniu 30 kwietnia 2021 r. skarżący złożył do organu podatkowego korektę deklaracji PIT-36 za 2019 r., w której wskazał adres zamieszkania ul. K., G. Ponadto, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego z 27 września 2022 r. zostało odebrane 30 września 2023 r. pod ww. adresem.
Wskazano ,że w postanowieniu tym pouczono skarżącego o obowiązku zawiadamiania organu podatkowego w przypadku zmian adresu strony postępowania. Z akt sprawy wynika , że organ podatkowy nie odnotował wpływu informacji w tym zakresie. Z akt sprawy wynika też, że korespondencję kierowaną na ww. adres zamieszkania przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Gdańsku, zawierającą tytuły wykonawcze, skarżący odebrał osobiście w placówce pocztowej w dniu 10 marca 2023 r.. Także pozostała korespondencja w toku postępowania podatkowego, nie wracała do organu z adnotacją "adresat nieznany" lub adresat "wyprowadził się", tylko "nie podjęto w terminie" wobec czego organ podatkowy zasadnie mógł zakładać, że adres podatnika jest aktualny.
Przy czym bez wpływu na powyższą ocenę zdaniem Sądu w sprawie I SA/Gd 680/23 -pozostawały dokumenty dołączone do skargi. Z art. 146 O.p. jasno wynika, że w razie zmiany adresu przez podatnika w toku postępowania podatkowego, to podatnik ma o tym zawiadomić organ podatkowy. Jeśli tego nie uczyni pismo uważa się za doręczone pod dotychczasowym adresem, po jego awizowaniu. Z akt sprawy nie wynika natomiast, by skarżący w toku postępowania podatkowego, przed wydaniem decyzji organu pierwszej instancji z 30 listopada 2022 roku zawiadamiał organ podatkowy o zmianie adresu.
Również Sąd ten uznał, że wskazywaną przez skarżącego okoliczność przebywania na trzymiesięcznej terapii w S., bez możliwości kontaktu z osobami spoza ośrodka można jedynie rozważać w kontekście miejsca, o którym mowa w art. 148 § 3 O.p., ale tylko w sytuacji powiadomienia organu o tym fakcie. Z akt sprawy nie wynika, aby takie powiadomienie, przed dokonaniem doręczenia spornej decyzji miało miejsce. Poza tym, z przedstawionych dokumentów wynika, że w czasie, w którym podejmowano próbę doręczenia decyzji z dnia 30 listopada 2022 roku, skarżący nie przebywał już w ośrodku terapeutycznym.
Sąd podzielił tez ocenę, że miejsce pobytu podczas leczenia terapeutycznego nie jest mieszkaniem osoby fizycznej w rozumieniu art. 148 § 1 O.p.. Mieszkaniem jest miejsce, w którym adresat przebywa z zamiarem dłuższego (a nie krótkotrwałego) pobytu, umożliwiającego doręczenie mu pisma. Zatem przepis ten nakazuje doręczanie pism w mieszkaniu osób fizycznych ("ich mieszkaniu"). Może to być każdy adres wskazany przez adresata doręczeń, pod którym adresat przebywa z zamiarem dłuższego, a nie krótkotrwałego pobytu (por. postanowienie SN z 27 października 2009 r., II UK 81/09; publik. LEX nr 574541; oraz wyroki NSA: z 21 stycznia 2010 r., II OSK 120/09; z 27 stycznia 2021 r., I GSK 1731/20; z 5 sierpnia 2021 r., II FSK 498/21, publik. CBOSA).
Zdaniem Sądu, o konieczności uchylenia zaskarżonego postanowienia zadecydowały natomiast inne wątpliwości co do skuteczności doręczenia skarżącemu decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni z 30 listopada 2022 roku, orzekającej o jego odpowiedzialności podatkowej jako członka zarządu spółki z o.o..
Dla oceny, czy zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, istotne było to, czy przesyłka pocztowa zawierająca decyzję organu pierwszej instancji została prawidłowo doręczona skarżącemu w trybie art. 150 O.p. .I to było wiążące dla organu w niniejszej sprawie.
Wykonując wyrok Sądu tej kwestii i ponownie rozpatrując sprawę organ uzyskał informacje wskazujące, że wbrew twierdzeniom L.K. nastąpiło prawidłowe doręczenie decyzji. W tych okolicznościach zarzuty złożone w obecnie rozpatrywanej sprawie dotyczące błędnych ustaleń faktycznych należy uznać za chybione.
W tej kwestii w ocenie Sądu obecnie rozpatrującego sprawę i także wbrew zarzutom skargi , organ odwoławczy nie naruszył wymienionych w skardze przepisów postępowania, opierając zaskarżone postanowienie o dowody zawarte w aktach, które były wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Mając to na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Z tego powodu orzeczono w myśl art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi jako niezasadnej.